Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2013-3-74 (Ortak Girişim)
Karar Sayısı : 13-69/932-393
Karar Tarihi : 05.12.2013
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Kenan TÜRK, Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR,
Fevzi ÖZKAN, Dr. Metin ARSLAN, Doç. Dr. Tahir SARAÇ
B. RAPORTÖRLER: Osman Tan ÇATALCALI, İbrahim Hilmi KOÇAK
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : Ajinomoto Co. Inc.
Temsilcileri: Av. Itır ÇİFTÇİ, Av. Aslı KARAGÖZOĞLU
Kanyon Ofis Binası Kat:10 Büyükdere Cad. No:18
Levent Beşiktaş/İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU: Cavit GÜLEL, Sabri GÜLEL, Serkan GÜLEL, Emine GÜLEL ve
Abide BESLER’in kontrolünde bulunan Kükre Gıda ve İhtiyaç Maddeleri Nakliyat ve
Özel Eğitim Hizmetleri Ticaret ve Sanayi A.Ş.’nin % 50 oranında hissesinin Ajinotomo
Co. Inc’e devredilmesi ile adı geçen şirketin ortak girişime dönüştürülmesi işlemine
izin verilmesi talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına en son 18.11.2013 tarihinde giren yazıyla
tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 26.11.2013 tarih ve 2013-3-74/Öİ sayılı Ön
İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirim konusu işleme izin verilmesinde sakınca
bulunmadığı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(4) Bahse konu işlem Ajinotomo Co. Inc. (AJINOMOTO) ile GÜLEL AİLESİ arasında
imzalanmış olan Kükre Gıda ve İhtiyaç Maddeleri Nakliyat ve Özel Eğitim Hizmetleri Ticaret
ve Sanayi Anonim Şirketi (KÜKRE GIDA) Paylarının Alım Satım Sözleşmesi ("Pay Satım
Sözleşmesi") ile taraflar arasında imzalanacak olan pay sahipleri sözleşmesi hükümleri
uyarınca bir ortak girişim tesis edilmesidir. Bu ortak girişim, KÜKRE GIDA hisselerinin
%50’sinin AJINOMOTO tarafından pay devri yoluyla Pay Satım Sözleşmesi’nde belirtilen
esas ve usullere uygun olarak devralınması ile oluşacaktır. Bu işlemler sonucunda KÜKRE
GIDA’nın kontrol yapısı değişecek ve KÜKRE GIDA, GÜLEL AİLESİ’nin kontrolünden
GÜLEL AİLESİ ile AJINOMOTO’nun birlikte kontrolüne geçerek tam işlevsel bir ortak girişim
statüsüne kavuşacaktır.
(5) KÜKRE GIDA’nın ürün portföyü çeşitli sirkeler (üzüm, elma, hurma sirkesi, balzamik sirke,
alkol sirkesi vb.), soslar (nar ekşisi, sarımsak sosu, soya sosu, limon sosu, acı sos vb.),
turşular (biber, salatalık, lahana turşusu, karışık turşu vb.), konserveler (közlenmiş biber,
salça, salamura yaprak vb.) ve içeceklerden (şalgam suyu, meyve şurupları vb.) oluşmakla
birlikte net satış oranları dikkate alındığında faaliyetinin çoğunluğunu lezzetlendiriciler
oluşturmaktadır. Bu nedenle etkilenen pazar lezzetlendirici pazarı olarak alınmıştır.
(6) 2012/3 sayılı Tebliğ ile değişik 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken
Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesinin (b) bendi
uyarınca “bir veya daha fazla teşebbüsün tamamının ya da bir kısmının doğrudan veya
dolaylı kontrolünün, hisse ya da mal varlığının satın alınmasıyla, sözleşmeyle veya diğer bir
yolla bir ya da daha fazla teşebbüs veya halihazırda en az bir teşebbüsü kontrol eden bir ya
13-69/932-393
2/3
da daha fazla kişi tarafından devralınması” kontrolde kalıcı değişiklik meydana getirdiği
takdirde birleşme devralma sayılmaktadır. İşlem kontrol değişikliği doğurması yönüyle
2010/4 sayılı Tebliğ uyarınca bir devralma işlemi niteliğindedir.
(7) 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7(1) maddesinde “işlem taraflarının Türkiye ciroları toplamının yüz
milyon TL’yi ve işlem taraflarından en az ikisinin Türkiye cirolarının ayrı ayrı otuz milyon
TL’yi veya devralma işlemlerinde devre konu varlık ya da faaliyetin, birleşme işlemlerinde
ise işlem taraflarından en az birinin Türkiye cirosunun otuz milyon TL’yi ve diğer işlem
taraflarından en az birinin dünya cirosunun beş yüz milyon TL’yi aşması halinde söz konusu
işlemin hukuki geçerlilik kazanabilmesi için Kuruldan izin alınması zorunludur” hükmü yer
almakta olup, işlem taraflarının cirolarının ilgili Tebliğ hükmüyle düzenlenen eşikleri geçmesi
nedeniyle söz konusu işlem 2010/4 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabidir.
(8) İşlem taraflarından AJINOMOTO’nun, Türkiye’de etkilenen pazarda satışını yaptığı tek
ürünü “Amoy” markalı soslardır. Amoy markalı soslar Türkiye’de üretilmeyip ithal
edilmektedir. AJINOMOTO’nun Türk iştiraki Ajinomoto İstanbul Gıda Satışı Limited Şirketi,
lezzetlendiriciler pazarında faaliyet göstermekte olup, Türkiye cirosu (…..) TL’dir.
(9) İşlem taraflarının etkilenen pazarda yer alan rakiplerinin pazar paylarına da bakılmıştır: Tat
Konserve Sanayi Anonim Şirketi % (…..), Unilever Sanayi ve Ticaret Türk Anonim Şirketi %
(…..), TAMEK Gıda Konsantre Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi % (…..), Tukaş Gıda
Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi % (…..), BİM Birleşik Mağazalar Anonim Şirketi % (…..),
Fersan Fermantasyon Ürünleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi % (…..)
(10) Söz konusu işlemin 2010/4 sayılı Tebliğ’in 13.(3) maddesinde yer alan “Teşebbüsler
arasında rekabeti sınırlayıcı amacı veya etkisi olan ve bağımsız bir iktisadi varlığın tüm
işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak girişimin oluşturulması, Kanunun 4 üncü ve
5 inci maddeleri çerçevesinde de değerlendirilir” hükmü uyarınca 4054 sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 4. ve 5. maddeleri yönüyle de
incelenmesi gerekmiştir.
(11) 2010/4 sayılı Tebliğ’in anılan hükmü ile esasen ortak girişimin tarafları arasında ortaya
çıkabilecek herhangi bir koordinasyon riskinin olup olmadığının araştırılması
hedeflenmektedir. Bildirimden anlaşıldığı üzere taraflar, işlem neticesinde tam işlevsel bir
ortak girişimin teşkil edileceği görüşündedirler. Ortak girişime konu işletmenin kendi ayrı
yönetim yapısına ve finansal kaynaklarına sahip olacağı belirtilmiştir. Bu açıdan
bakıldığında herhangi bir koordinasyon riskine rastlanmamıştır.
(12) Pay Sahipleri Sözleşmesi’nde, ilgili ortaklığın hitamından sonraki 2 (iki) senelik dönem
boyunca, sırasıyla rekabet etmeme ve ayartmama yükümlülüklerine ve bu yükümlülüklerin
istisnalarına yer verilmiştir.
(13) Birleşme Devralmalarda İlgili Teşebbüs, Ciro ve Yan Sınırlamalar Hakkında Kılavuz
(KILAVUZ), yan sınırlamaları yoğunlaşma işlemi ile doğrudan ilgili ve işlemin
uygulanabilmesi ve yoğunlaşmadan beklenen etkinliklerin tam olarak sağlanabilmesi için
gerekli olan sınırlamalar olarak tanımlamaktadır. Devredene getirilen rekabet etmeme ve
devre konu teşebbüsün çalışanlarını istihdam etmeme yükümlülükleri genellikle bu
kapsamda değerlendirilmektedir. Bildirim konusu işlemde düzenlenen rekabet etmeme
yükümlülüğü her pay sahibinin, pay sahibi olduğu sürece devam edecek ve Sabri GÜLEL,
Serkan GÜLEL, Cavit GÜLEL’in hissedarlığın son bulması halinde iki yıl daha geçerli
olacaktır. KILAVUZ’da üç yılı aşmayan rekabet etmeme yükümlülüklerinin makul görüldüğü
belirtilmekle beraber, ortak girişimlerde ana teşebbüslerඈn ortak gඈrඈşඈmle rekabet
etmemesඈne yönelඈk uzun sürelඈ ya da süresඈz rekabet etmeme yükümlülüklerඈnඈn de yan
sınırlama olarak kabul edilebileceği ifade edilmiştir. İşlemle birlikte getirilen rekabet etmeme
ve istihdam etmeme yükümlülüklerinin işlemle doğrudan ilgili ve gerekli yan sınırlamalar
olarak değerlendirilmesi gerektiği kanaati oluşmuştur.
13-69/932-393
3/3
(14) Sonuç olarak bildirim konusu işlemin, hâkim durum yaratan veya mevcut bir hâkim durumu
güçlendiren ve bunun sonucunda ülkenin bütünü yahut bir kısmında ilgili piyasadaki
rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğurmayacağı, ayrıca işlem sonrasında
taraflar arasında veya taraflarla ortak girişim arasında rekabetin kısıtlanmasının söz konusu
olmadığı, bu çerçevede, bildirim konusu işleme izin verilmesinde sakınca olmadığı
anlaşılmıştır.
H. SONUÇ
(15) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı
Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı “Rekabet
Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında
izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde yasaklanan nitelikte hakim
durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin
önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy