Rekabet Kurumu Başkanlığından;
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2013-1-90 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 13-71/967-413
Karar Tarihi : 19.12.2013
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Kenan TÜRK, Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR,
Fevzi ÖZKAN, Dr. Metin ARSLAN, Doç. Dr. Tahir SARAÇ
B. RAPORTÖRLER: Çağlar Deniz ATA, Şamil PİŞMAF, Muhammed Safa UYGUR
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : Buhari Otomotiv Mamülleri Pazarlama İmalat Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Temsilcisi: Av. Mehmet KARATAŞ
Mahmutbey Cad. İncesu Sok. Güldelen Apt. No:25/2 Şirinevler/İstanbul
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILAN : Shell&Turcas Petrolcülük A.Ş.
Karamancılar İş Merkezi Gülbahar Mah. Salih Tozan Sok. No:18
B Blok 34394 Esentepe Şişli/İstanbul
(1) E. DOSYA KONUSU: Shell&Turcas Petrolcülük A.Ş.’nin yapmış olduğu dikey anlaşma
ve çeşitli uygulamalar yolu ile 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve
2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’ni ihlal ettiği iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle, şikayete konu akaryakıt istasyonu üzerinde
kurulan intifa ve kira şerhlerinin kaldırılmaması nedeniyle Shell&Turcas Petrolcülük A.Ş.
(SHELL) hakkında soruşturma açılması talep edilmektedir.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 12.09.2013 tarihinde giren başvuru üzerine
hazırlanan 10.10.2013 tarih ve 2013-1-90/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu, 24.10.2013 tarihli
Kurul toplantısında görüşülmüş ve önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. Konuya ilişkin
karar uyarınca düzenlenen 02.12.2013 tarih ve 2013-1-90/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu
görüşülerek karara bağlanmıştır.
(4) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; inceleme konusu dikey anlaşmanın 2002/2 sayılı
Tebliğ kapsamında 13.03.2016 tarihine kadar grup muafiyetinden yararlandığı, bu nedenle
başvuru konusu dikey ilişki ile ilgili olarak 4054 sayılı Kanun çerçevesinde herhangi bir işlem
yapılmasına yer olmadığı, şikâyetin reddedilmesi gerektiği ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(5) Dosya kapsamında elde edilen bilgilerden; söz konusu dikey ilişki ile ilgili olarak, SHELL ile
Buhari Otomotiv Mamülleri Pazarlama İmalat Sanayi ve Ticaret A.Ş. (BUHARİ) arasında,
13.03.2011 tarihinde yeni bir bayilik sözleşmesi ve ‘Çerçeve Anlaşma’, 22.06.2011 tarihinde
ise noter onaylı bir ek protokol imzalandığı anlaşılmaktadır. Bahse konu “Çerçeve Anlaşma”
kapsamında Rekabet Kurulu kararları gereği taraflar arasında süregelen ilişkinin 2002/2
sayılı Tebliğ’de öngörülen grup muafiyeti kapsamı dışına çıktığı, tarafların bu durumun
bilincinde olarak aralarında yeni bir dikey ilişkinin tesis edilmesi konusunda anlaştıkları ifade
edilmektedir. Bunun yanında tarafların, 22.06.2011 tarihli ek protokol ile intifa ve kira
şerhlerinin dikey ilişkinin süresiyle uyumlu olacak şekilde kısaltılması hususunda mutabık
kaldıkları anlaşılmaktadır. Buna mukabil, SHELL tarafından tapu kaydında kamu haczi
bulunması nedeniyle kısaltma işleminin yapılamadığı beyan edilmiştir.
13-71/967-413
2/2
(6) 2002/2 sayılı Tebliğ hükümleri, anılan Tebliğ’in açıklanmasına yönelik çıkarılan Dikey
Anlaşmalara İlişkin Kılavuz ve Kurulumuz kararları çerçevesinde, SHELL ile BUHARİ
arasında kurulan dikey ilişkinin; malik ile bayinin aynı teşebbüs olması nedeniyle 2002/2
sayılı Tebliğ’in 5. maddesinde öngörülen istisna hükmü kapsamında olmadığı, ayrıca yeni bir
istasyon niteliği de taşımaması nedeniyle Kurulumuzun konuyla ilgili aldığı emsal
kararlarında ortaya konulan bireysel muafiyetin şartlarını da taşımadığı değerlendirilmektedir.
(7) Kurulumuzun 09.02.2011 tarih, 11-08/160-52 sayılı ve 06.06.2012 tarih, 12-30/877-261 sayılı
kararlarında da ortaya konulduğu üzere, irade yenilemesi suretiyle bir dikey ilişkinin yeniden
kurulmasında, alıcının sağlayıcısını seçmek hususunda özgür iradesiyle karar vermiş
olmasına önem atfedilmektedir. Bu bağlamda, SHELL ve BUHARİ arasında kurulan bahse
konu sözleşmelerin hiçbir baskı altında kalınmadan ve bayice 4054 sayılı Kanun, 2002/2
sayılı Tebliğ, Kurulumuz ve Danıştay kararları çerçevesinde, istasyon üzerinde SHELL lehine
kurulu intifa ve kira hakları ile bağlı olunmadığı bilinerek imzalandığının beyan edilmiş olması
nedeniyle, önceki dikey anlaşmanın devamı olmadığı, taraflar arasındaki dikey ilişkinin
yenilendiği değerlendirilmektedir. Tapu kaydındaki kısıtlama nedeniyle, ilgili istasyon
üzerinde SHELL lehine kurulu bulunan hakkın süresinde henüz bir kısaltmaya gidilememiş
olması da bu sonucu değiştirmeyecektir.
(8) Yukarıda yer verilen tüm bilgi ve belgeler doğrultusunda, taraflar arasında mevcut bulunan
dikey ilişkinin irade yenilemesi kapsamında yeniden kurulduğu, bahse konu dikey ilişkinin
yenilenmiş olduğu tarihten itibaren beş yıl süreyle 13.03.2016 tarihine kadar grup
muafiyetinden yararlanacağı, bu tarihten sonra yeni bir dikey ilişki kurulması konusunda
tarafların özgür iradeleriyle yeniden anlaşamamaları halinde, ilgili dikey anlaşmaya esas
teşkil eden intifa ve/veya kira şerhi gibi hakların da yeni bir Kurul kararına gerek olmaksızın
sonlandırılması gerektiği kanaatine varılmıştır.
J. SONUÇ
(9) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,
1. Shell&Turcas Petrolcülük A.Ş. ile Buhari Otomotiv Mamülleri Pazarlama ve İmalat San.
Tic. A.Ş. arasındaki başvuru konusu dikey anlaşmanın 13.03.2016 tarihine kadar 2002/2
sayılı "Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği" kapsamında grup muafiyetinden
yararlandığına,
2. Bu nedenle söz konusu dikey anlaşma ile ilgili olarak 4054 sayılı Kanun kapsamında
herhangi bir işlem yapılmasına yer olmadığına, şikayetin reddine
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy