Rekabet Kurumu Başkanlığından;
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2013-1-71 (Muafiyet)
Karar Sayısı : 14-01/10-8
Karar Tarihi : 09.01.2014
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Kenan TÜRK, Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR,
Fevzi ÖZKAN, Dr. Metin ARSLAN, Doç. Dr. Tahir SARAÇ
B. RAPORTÖRLER: Tuğçe KOYUNCU, Muhammed Safa UYGUR
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : Okur Petrol Ürünleri Gıda İnşaat ve Taşımacılık Ltd. Şti.
Temsilcisi: Av. N. Sevinç ARSLAN
Bahçelievler Mah. İstiklal Cad. No:132/9 İlkadım/Samsun
(1) E. DOSYA KONUSU: OMV Petrol Ofisi A.Ş. ile Okur Petrol Ürünleri Gıda İnşaat ve
Taşımacılık Ltd. Şti. arasındaki dikey ilişkinin 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara
İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nin 5. maddesi kapsamında grup muafiyetinden
yararlanıp yararlanmadığının tespiti.
(2) F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 18.11.2013 tarihinde giren bildirim üzerine
düzenlenen 30.12.2013 tarih ve 2013-1-71/MM sayılı Muafiyet Ön İnceleme Raporu
görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) G. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, taraflar arasında kurulan dikey ilişkinin 2002/2
sayılı Tebliğ’in 5. maddesi kapsamında 08.05.2017 tarihine kadar grup muafiyetinden
yararlanabileceği ifade edilmiştir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
(4) Dosyadaki bilgilere göre; OMV Petrol Ofisi A.Ş (POAŞ) akaryakıt ve madeni yağlar
sektörlerinde faaliyet göstermekte olup, 2.200’e yakın akaryakıt istasyonu, 1 madeni
yağ fabrikası, 11 akaryakıt, 3 LPG dolum terminali, 25 havaalanı ikmal ünitesi ve 1,3
milyon metreküpü aşan depolama kapasitesine sahip bir şirkettir. Okur Petrol Ürünleri
Gıda İnşaat ve Taşımacılık Ltd. Şti. (OKUR PETROL) ise, başvuruya konu taşınmaz
üzerinde kurulu akaryakıt istasyonunda POAŞ bayisi olarak faaliyet göstermektedir.
H.2. POAŞ ve OKUR PETROL Arasındaki Hukuki İlişkiye Yönelik Tespitler
(5) OKUR PETROL vekili tarafından gönderilen bildirim formunda özetle;
- POAŞ ile Kocabıyık Akaryakıt Nak. İnş. Turz. San. Ltd. Şti. (KOCABIYIK) arasında
istasyonun kurulu olduğu taşınmaz üzerinde 1980’li yıllarda akaryakıt bayilik
sözleşmesi akdedildiği,
- 01.02.2002, 13.05.2002 ve 20.06.2007 tarihlerinde POAŞ lehine ipotek hakkı tesis
edildiği,
- 15.03.2007 tarihinde bayilik sözleşmesi ve protokol akdedildiği, 20.06.2007 tarihinde
ise taşınmaz üzerinde POAŞ lehine 15 yıl süreli intifa hakkı tesis edildiği,
- 26.04.2011 tarihinde taşınmazın takyidatları ile birlikte Burhan OKUR’a satıldığı ve
03.06.2011 tarihinde malikin ortağı olduğu OKUR PETROL ile POAŞ arasında
akaryakıt bayilik sözleşmesi, 22.06.2011 tarihinde de LPG bayilik sözleşmesi
imzalandığı,
- 24.05.2012 tarihinde POAŞ’ın talebi üzerine 20.06.2007 tarihli intifa hakkı süresinin 15
yıldan beş yıla düşürüldüğü,
14-01/10-8
2/3
- 20.09.2012 tarihinde akaryakıt ve LPG bayilik sözleşmesi imzalanarak POAŞ ile yeni
bir ticari ilişkiye başlandığı,
- 15.05.2013 tarihine kadar ticari ilişkinin sorunsuz devam ettiği ancak bu tarihte
POAŞ’ın bayinin ve malikin talebi olmaksızın intifa hakkını terkin ettiği,
- POAŞ’ın KOCABIYIK ve OKUR PETROL aleyhine intifa hakkının fekkinden
kaynaklanan bir dava ikame etmiş olduğu,
- OKUR PETROL’ün halen POAŞ bayisi olarak faaliyet göstermekte olduğu
ifade edilerek, dikey anlaşmanın muafiyetten yararlandığı sürenin tespit edilmesi talep
edilmiştir.
(6) POAŞ tarafından gönderilen cevap yazısında ise özetle;
- İstasyon üzerindeki dikey ilişkinin daha önce POAŞ ile KOCABIYIK arasında
imzalanan 15.03.2007 tarihli bayilik sözleşmesi ve istasyon üzerinde 20.06.2007
tarihinde POAŞ lehine kurulan 15 yıl süreli intifa hakkının tapuya şerhi ile kurulduğu,
- 26.04.2011 tarihinde şimdiki malik Burhan OKUR tarafından söz konusu arazinin satın
alındığı ve mevcut bayinin malik ile alakalı OKUR PETROL olduğu,
- Halihazırda POAŞ ile OKUR PETROL arasında 08.05.2012 tarihinde imzalanan
protokol ile başlayan yeni bir dikey ilişkinin kurulmuş olduğu, söz konusu Protokol ile
tarafların Rekabet Kurulu kararlarına uygun olarak 20.06.2012 tarihinde aralarındaki
dikey ilişkiyi sonlandıracakları ve yeni bir dikey ilişki kuracakları, ayrıca mevcut intifa
hakkının 20.06.2017 tarihine kadar kısaltılacağının hüküm altına alındığı,
- Protokolde kararlaştırıldığı üzere, 24.05.2012 tarihinde gayrimenkul üzerindeki intifa
hakkı süresinin 20.06.2017 tarihine kadar kısaltma işleminin gerçekleştirildiği, kısaltılan
bu intifanın da 15.05.2013 tarihinde tamamen terkin edilmiş olduğu ve yeni bir intifa ya
da kira sözleşmesinin bulunmadığı,
- OKUR PETROL ile POAŞ arasında 20.06.2012 tarihinde bir bayilik sözleşmesi
imzalandığı ve halen OKUR PETROL’ün istasyonda sorunsuz bir şekilde bayilik
faaliyetine devam ettiği,
- Bununla birlikte tapuda gerçekleştirilen süre kısaltma işlemi nedeniyle POAŞ
tarafından 31.05.2013 tarihinde KOCABIYIK ve OKUR PETROL aleyhine sebepsiz
zenginleşme talepli bir dava açılmış olduğu,
- Bu çerçevede bahse konu dikey ilişkinin kurulduğu ilk tarihten itibaren 08.05.2017
tarihine kadar 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında beş yıllık grup muafiyetinden
yararlandığının düşünüldüğü
ifade edilmiştir.
H.3. Değerlendirme
(7) Konuyla ilgili olarak 2002/2 sayılı Tebliğ hükümleri, anılan Tebliğ’in açıklanmasına
yönelik çıkarılan Dikey Anlaşmalara İlişkin Kılavuz ve Kurulumuz kararları çerçevesinde;
malik ile işleticinin bağlantılı olduğu görüldüğünden, OKUR PETROL ile POAŞ arasında
kurulan dikey ilişkinin 2002/2 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinde öngörülen istisna hükmü
kapsamında olmadığı ve yeni istasyon olmaması nedeniyle Kurulumuzun konuyla ilgili
emsal kararlarında ortaya konulan bireysel muafiyetin şartlarını da sağlamadığı dosya
kapsamından anlaşılmaktadır.
(8) Öte yandan, Kurulumuzun geçmiş tarihli kararlarında1 da belirtildiği üzere, uzun süreden
beri devam eden dikey ilişkilerde imzalanan yeni sözleşmelerle dikey ilişkinin de
yenilenmesi yeni bir irade beyanı olarak kabul edilmekte ve taraflar arasında yeni bir
1 Rekabet Kurulunun 08.04.2010 tarih, 10-29/436-162 sayılı ve 07.10.2010 tarih, 10-63/1313-491 sayılı
kararları.
14-01/10-8
3/3
dikey anlaşmanın yapıldığından bahisle bu durum, grup muafiyeti kapsamındaki
sürelerin hesaplanmasında göz önüne alınmaktadır.
(9) Kurulumuzun 09.02.2011 tarih, 11-08/160-52 sayılı ve 06.06.2012 tarih, 12-30/877-261
sayılı kararlarında da ortaya konulduğu üzere, irade yenilemesi suretiyle bir dikey
ilişkinin yeniden kurulmasında, alıcının sağlayıcısını seçmek hususunda özgür
iradesiyle karar vermiş olmasına önem atfedilmektedir. Bu bağlamda, OKUR PETROL
ve POAŞ arasında imzalanan 08.05.2012 tarihli Protokol’ün 3. ve 4. maddelerinde,
tarafların 2002/2 sayılı Tebliğ ve Rekabet Kurulu kararları gereğince mevcut dikey
ilişkiyi sonlandırarak yeni bir ilişkiyi başlatma konusunda anlaştıkları ve bahse konu
taşınmaz üzerinde mevcut bulunan intifa hakkının süresini yenilenen dikey ilişkinin
süresiyle uyumlaştırmayı taahhüt ettikleri görülmektedir. Söz konusu taahhüde uygun
olarak taşınmaz üzerindeki mevcut intifa hakkı önce tapuda kısaltılmış daha sonra ise
tapudan terkin edilmiştir. Ayrıca taraflar yine anılan Protokol hükümlerine uygun olarak
20.06.2012 tarihinde bir bayilik sözleşmesi imzalamıştır. Bu çerçevede POAŞ ile OKUR
PETROL arasında imzalanan sözleşmelerin önceki dikey ilişkiden bağımsız olduğu
değerlendirilmektedir.
(10) Açıklanan nedenlerle taraflar arasında imzalanan 08.05.2012 tarihli Protokol ve
20.06.2012 tarihli ve beş yıl süreli bayilik sözleşmesinden oluşan dikey anlaşmanın
08.05.2017 tarihine kadar 2002/2 sayılı Tebliğ’de öngörülen grup muafiyeti süresinden
yararlandığı kanaatine varılmıştır.
I. SONUÇ
(11) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; OMV Petrol Ofisi A.Ş. ile Okur
Petrol Ürünleri Gıda İnşaat ve Taşımacılık Ltd. Şti. arasında kurulan bildirim konusu
dikey ilişkinin 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği kapsamında
08.05.2017 tarihine kadar grup muafiyetinden yararlandığına OYBİRLİĞİ ile karar
verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy