Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2013-1-94 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 14-06/109-48
Karar Tarihi : 12.02.2014
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Kenan TÜRK (İkinci Başkan)
Üyeler : Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR, Fevzi ÖZKAN,
Dr. Metin ARSLAN, Doç. Dr. Tahir SARAÇ
B. RAPORTÖRLER: Çağlar Deniz ATA, Şamil PİŞMAF, Muhammed Safa UYGUR
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : Saadettin SÜL
Temsilcisi: Av. Bilge Han VERAL
Nevzemin Sok. Ahmet Sani Gezici İş Merkezi No:2 Kat:5 D: 23
34710 Kadıköy/İstanbul
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILANLAR : - Agpaş Petrol Ürünleri Pazarlama San. Tic. ve Dağ. A.Ş.
Karaduvar Mah. 131. Cad. No:6 Karaduvar/Mersin
- N-Pet Petrol Ürün Paz. Nakliye San. Tic. ve Dağ. Ltd. Şti.
Aynı adreste
- Öz-Sa Gıda Paz. Petrol ve Petrol Ür. Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.
Milas Bodrum Karayolu 2. Km. Karakaya Mevkii
Efes Pilsen Deposu Yanı Milas/Muğla
(1) E. DOSYA KONUSU: Agpaş Petrol Ürünleri Pazarlama Sanayi Ticaret ve Dağıtım A.Ş.,
N-Pet Petrol Ürün Pazarlama Nakliye Sanayi Ticaret ve Dağıtım Ltd. Şti. ve Öz-Sa Gıda
Pazarlama Petrol ve Petrol Ürünleri Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.’nin yapmış
olduğu dikey anlaşma ve çeşitli uygulamalar yolu ile 4054 sayılı Rekabetin Korunması
Hakkında Kanun ve 2002/2 Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’ni ihlal
ettiği iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle;
- 09.11.2005 tarihinde şikayetçi Saadettin SÜL ile Agpaş Petrol Ürünleri Pazarlama Sanayi
Ticaret ve Dağıtım A.Ş. (AGPAŞ) arasında Saadettin SÜL’e ait istasyon üzerinde 20 yıl
müddetle intifa hakkı kurulması ile ilgili olarak bir protokol imzalandığı,
- 18.11.2005 tarihinde bahse konu istasyon üzerinde AGPAŞ’a tanınan 20 yıl süreli intifa
hakkının tapuya şerh edildiği,
- Saadettin SÜL’ün ortağı olduğu Öz-Sa Gıda Pazarlama Petrol ve Petrol Ürünleri Turizm
Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. (ÖZ-SA) ile AGPAŞ arasında 2006 yılında bayilik sözleşmesi
imzalandığı ve 07.12.2006 tarihinde Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’ndan bayilik
lisansının alındığı,
- Bayilik lisansının alınmasının akabinde Saadettin SÜL ile ÖZ-SA arasında kira sözleşmesi
imzalandığı ve 26.02.2007 tarihinde Saadettin SÜL ve ortağının ÖZ-SA’daki hisselerini
Süleyman Melik AĞAOĞLU ve Nadide AĞAOĞLU isimli şahıslara devrettiği ve bu
şahısların da AGPAŞ ile bağlantılı oldukları,
14-06/109-48
2/5
- 01.11.2006 tarihinde ÖZ-SA ile İpragaz A.Ş. arasında LPG dolumu sözleşmesi
imzalandığı, ancak daha sonra Aygaz A.Ş. (AYGAZ) ile anlaşıldığı ve AYGAZ’ın
halihazırda burayı işletmeye devam ettiği,
- 27.08.2007 tarihinde ÖZ-SA ile AGPAŞ ile bağlantılı teşebbüs olduğu iddia edilen N-Pet
Petrol Ürün Pazarlama Nakliye Sanayi Ticaret ve Dağıtım Ltd. Şti. (N-PET) arasında yeni
bir bayilik sözleşmesi imza edildiği,
- Yukarıda ismi geçen şahısların aynı zamanda N-PET’in de ortakları konumunda
bulundukları,
- Saadettin SÜL’ün 03.11.2010 tarihinde N-PET’e bahse konu intifa hakkının terkini talebini
içeren bir ihtarname gönderdiği, ancak N-PET’in 22.11.2010 tarihinde bu talebi reddettiği,
- Rekabet Kurulunun konu ile ilgili olarak almış olduğu 22.09.2011 tarih ve 11-48/1216-429
sayılı kararında; bayinin taraflar arasındaki ilişkiye özgü yatırımın varsa kalan süreye
tekabül eden bedelini ödeyerek anlaşmayı sona erdirebilmesi konusunda tarafların
anlaşmaları koşuluyla, imza tarihinden itibaren 10 yıla kadar muafiyet tanınmasına karar
verdiği ancak tarafların bu konuda anlaşamadığı,
- Saadettin SÜL’ün intifa şerhinin Rekabet Kurulu kararı gereği kaldırılması talebiyle N-
PET’e dava açtığı, ancak bahse konu davanın intifa hakkı sahibinin halen AGPAŞ olması
nedeniyle husumetten reddinin talep edildiği
ifade edilerek, N-PET, ÖZ-SA ve AGPAŞ hakkında gerekli işlemlerin yapılması talep
edilmiştir.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 23.09.2013 tarihinde giren başvuru üzerine
hazırlanan 11.12.2013 tarih ve 2013-1-94/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu, 19.12.2013 tarihli
Kurul toplantısında görüşülmüş ve önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. Konuya ilişkin
karar uyarınca düzenlenen 27.01.2014 tarih ve 2013-1-94/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu
görüşülerek karara bağlanmıştır.
(4) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;
- AGPAŞ, N-PET ve ÖZ-SA ekonomik bütünlüğü ile Saadettin SÜL arasındaki dikey
ilişkinin 09.11.2010 tarihine kadar 2002/2 sayılı Tebliğ ile tanınan grup muafiyetinden
yararlanma ve uygulanma imkânı bulunduğu,
- Söz konusu dikey ilişkiye 22.09.2011 tarih, 11-48/1216-429 sayılı Kurul kararında yer
verilen koşulun sağlanmaması nedeniyle, 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi kapsamında
bireysel muafiyet de tanınamayacağı,
- Bu nedenle 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesi uyarınca, taraflara gerekçeli kararın tebliği
tarihinden itibaren 30 gün içinde aralarındaki dikey anlaşmayı sonlandırmaları gerektiği,
aksi takdirde haklarında 4054 sayılı Kanun çerçevesinde işlem başlatılacağı yönünde
görüş bildirilmesinin uygun olacağı
ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(5) Dosya kapsamında elde edilen bilgi ve belgelerden, Rekabet Kurulunun aynı konuyu ele
aldığı 22.09.2011 tarih ve 11-48/1216-429 sayılı kararında;
“Agpaş Petrol Ürünleri Paz. San. Tic. Dağ. A.Ş. ile Öz-Sa Gıda Pazarlama Petrol ve
Petrol Ürünleri Turizm Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. arasında başlayan daha sonra istasyonun
ve intifa hakkının N-Pet Petrol Ürün. ve Paz. Nak. San. Tic. ve Dağ. Ltd. Şti.’ye
kiralanması ile devam eden dikey anlaşmaya,
14-06/109-48
3/5
- söz konusu anlaşmanın daha önce üzerinde akaryakıt bayilik faaliyeti yapılmamış
arazi üzerinde kurulan yeni akaryakıt istasyonuna ilişkin olması ve
- istasyona özgü yatırımın Agpaş Petrol Ürünleri Paz. San. Tic. Dağ. A.Ş. tarafından
karşılanmış olması
dikkate alınarak bu bayinin -anlaşmanın ilk olarak imzalandığı tarihten itibaren 5. yıl
geçmiş olduğundan- “Agpaş Petrol Ürünleri Paz. San. Tic. Dağ. A.Ş./N-Pet Petrol Ürün.
ve Paz. Nak. San. Tic. ve Dağ. Ltd. Şti. tarafından üstlenilen ilişkiye özgü yatırımın varsa
kalan süreye tekabül eden bedelini ödeyerek anlaşmayı sona erdirebilmesi” konusunda
tarafların anlaşmaları koşuluyla, imza tarihinden itibaren on yıla kadar (09.11.2015
tarihine kadar) muafiyet tanınması”
yönünde hükme varılmış olduğu görülmektedir. Kararda açıklandığı üzere taraflar arasındaki
ilişkiye muafiyet tanınmasının şartı olarak, Kurulun akaryakıt sektöründe daha önce verdiği
kararlara paralel şekilde, “(…) bayinin (…) ilişkiye özgü yatırımın varsa kalan süreye tekabül
eden bedelini ödeyerek anlaşmayı sona erdirebilmesi konusunda tarafların anlaşmaları
koşulu” getirilmiştir.
(6) Diğer taraftan dosyadaki bilgi ve belgelerden, 15.10.2012 tarihinde Milas Asliye Hukuk
Mahkemesi nezdinde dosya konusu taşınmaz üzerinde bulunan intifa hakkının kaldırılması
için dava açıldığı ve bahse konu dava çerçevesinde Saadettin SÜL tarafından;
a) “Tapu'da davalılardan N-Pet Petrol Ürün. Paz. Nak. San. Tic. ve Dağ. Ltd. Şti. (N-Pet)
lehine tesis edilmiş olan intifanın, mahkemenizce belirlenecek bedelin N-Pet'e
ödenmesi kaydıyla fekki ile dikey ilişkinin sona erdirilmesi,
b) Yine aynı taşınmazda faaliyet gösteren yavru şirket konumundaki diğer davalı Öz-Sa
Gıda Pazarlama Petrol ve Petrol Ür. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. (Öz-Sa) ile müvekkil
arasındaki kira sözleşmesinin de Rekabet Kurulu'nun kararı gereği, intifa ile bağlantılı
sözleşme olması nedeniyle feshi ile davalı Öz-Sa' nın mecurdan tahliye edilmesi”nin
talep edildiği anlaşılmaktadır. Ek olarak, N-PET vekili tarafından Kuruma gönderilen yazıda,
konu hakkında hâlihazırda Kurul tarafından verilmiş bir karar bulunduğu, aynı talep hakkında
tekrardan inceleme talebinde bulunulmasının hukuka aykırı olduğu iddia edilmektedir.
Bununla birlikte, Kurulun 22.09.2011 tarih, 11-48/1216-429 sayılı kararında koşullu bir
muafiyet kararı vermiş olduğu görüldüğünden, ilgilinin ihlal iddiasını içeren şikâyeti hakkında
işlem başlatılmasında herhangi bir hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
(7) N-PET vekili tarafından Kurul kararında yer alan türden bir anlaşmanın sağlanamadığı,
üstelik, Saadettin SÜL’ün istasyona özgü yatırımların kalan bedelini ödemek konusunda
AGPAŞ veya N-PET’e hiçbir teklifte bulunmadığı ifade edilmektedir. Bu bağlamda, bahse
konu kararda yer alan ifadeler ve Kurulun konuyla ilgili olarak bugüne değin verdiği kararlar
doğrultusunda, taraflar arasında “(…) bayinin (…) ilişkiye özgü yatırımın varsa kalan süreye
tekabül eden bedelini ödeyerek anlaşmayı sona erdirebilmesi” hususunda bir anlaşma
sağlanamaması nedeniyle bahse konu dikey anlaşmanın muafiyetten yararlanamayacağı
değerlendirilmektedir.
(8) Bu çerçevede, N-PET, ÖZ-SA, AGPAŞ ekonomik bütünlüğü ile Saadettin SÜL arasında
mevcut önaraştırma konusu dikey anlaşmanın 22.09.2011 tarih, 11-48/1216-429 sayılı
kararda yer verilen koşulun gerçekleşmemiş olması nedeniyle, 09.11.2010 tarihine kadar
2002/2 sayılı Tebliğ ile tanınan grup muafiyetinden yararlandığı, bu tarihten itibaren grup
muafiyeti kapsamı dışında kaldığı, tarafların ilişkinin devamı hususunda anlaşamamaları
nedeniyle bireysel muafiyet de tanınamayacağı kanaatine varılmıştır.
14-06/109-48
4/5
J. SONUÇ
(9) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,
- Agpaş Petrol Ürünleri Pazarlama Sanayi Ticaret ve Dağıtım A.Ş., N-Pet Petrol Ürün
Pazarlama Nakliye Sanayi Ticaret ve Dağıtım Ltd. Şti. ve Öz-Sa Gıda Pazarlama Petrol
ve Petrol Ürünleri Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. ekonomik bütünlüğü ile Saadettin
SÜL arasındaki dikey ilişkinin 09.11.2010 tarihine kadar 2002/2 sayılı Tebliğ ile tanınan
grup muafiyetinden yararlanma ve uygulanma imkânı bulunduğuna,
- Söz konusu dikey ilişkinin devamı konusunda tarafların uzlaşamadığı dolayısıyla
22.09.2011 tarih ve 11-48/1216-429 sayılı Kurul kararında yer verilen koşulun
sağlanmaması nedeniyle, 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi kapsamında bireysel
muafiyetten yararlanılamayacağına,
- Bu nedenle, gerekçeli kararın kendilerine tebliği tarihinden itibaren otuz gün içinde
aralarındaki dikey anlaşmayı sonlandırmaları gerektiği, aksi takdirde haklarında 4054
sayılı Kanun çerçevesinde işlem başlatılacağı yönünde 4054 sayılı Kanun’un 9.
maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca taraflara görüş bildirilmesi için Başkanlığın
görevlendirilmesine
OYÇOKLUĞU ile karar verilmiştir.
KARŞI OY GEREKÇESİ
12/02/2014 tarihli ve 14-06/109-48 sayılı Kurul Kararı)
Agpaş Petrol Ürünlerඈ Pazarlama Sanayඈ Tඈcaret ve Dağıtım A.Ş., N-Pet Petrol Ürün
Pazarlama Nakliye Sanayඈ Tඈcaret ve Dağıtım Ltd. Ştඈ. ve Öz-Sa Gıda Pazarlama Petrol ve
Petrol Ürünlerඈ Turඈzm Sanayඈ ve Tඈcaret Ltd. Ştඈ.’nඈn yapmış olduğu dඈkey anlaşma ve çeşඈtlඈ
uygulamalar yolu ඈle 4054 sayılı Kanun’u ve 2002/2 sayılı Teblඈğ’ඈ ඈhlal ettඈği iddiasına yönelik
olarak düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre:
AGPAŞ, N-PET ve ÖZ-SA ünvanlı teşebbüslerin bir ekonomik bütünlük olarak
Sadettin GÜL ile imzaladıkları dikey nitelikli sözleşmenin 09/11/2011 tarihine
kadar 2002/2 sayılı Tebliğ ile tanınan grup muafiyetinden yararlanma ve
uygulama imkanı bulunduğuna,
Söz konusu dਟkey ਟlਟşkਟnਟn devamı konusunda tarafların uzlaşamadığı
dolayısıyla 22.09.2011 tarਟh ve 11-48/1216-429 sayılı Kurul kararında yer
verਟlen koşulun sağlanmaması nedenਟyle, 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesਟ
kapsamında bਟreysel muafਟyetten yararlanılamayacağına,
14-06/109-48
5/5
Bu nedenle, gerekçelਟ kararın kendਟlerਟne teblਟğਟ tarਟhਟnden ਟtਟbaren otuz gün
ਟçਟnde aralarındakਟ dਟkey anlaşmayı sonlandırmaları gerektਟğਟ, aksਟ takdਟrde
haklarında 4054 sayılı Kanun çerçevesਟnde ਟşlem başlatılacağı yönünde 4054
sayılı Kanun’un 9. maddesਟnਟn üçüncü fıkrası uyarınca taraflara görüş
bਟldਟrਟlmesਟ ਟçਟn Başkanlığın görevlendਟrਟlmesਟ
kararına; Kurulun 22/09/2011 tarihli 11-48/1216-429 sayılı kararı ඈle 10 yıl bඈreysel
muafඈyet tanınan dඈğer bඈr ඈfade ඈle 10 yıl süre ඈle rekabet açısından bඈr sorun
oluşturmayacağı kararlaştırılan ඈşbu dosya ඈle ඈlgඈlඈ taraf anlaşmazlıklarının yargı tarafından
çözümlenmesඈnඈn daha uygun olacağı düşüncesඈyle karşıyım.
Fevzi ÖZKAN
Kurul Üyesi
Full & Egal Universal Law Academy