Rekabet Kurumu - Karar Sayı 14-07/138-M

Rekabet Kurumu Başkanlığından;
(Yargı Kararları Üzerine Verilen)
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2010-2-239 (Soruşturma)
Karar Sayısı : 14-07/138-M
Karar Tarihi : 19.02.2014
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Kenan TÜRK (İkinci Başkan)
Üyeler : Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR,
Fevzi ÖZKAN, Dr. Metin ARSLAN, Doç. Dr. Tahir SARAÇ
B. RAPORTÖRLER: Ümit Nevruz ÖZDEMİR, Ekrem SOLMAZ, Hatice YAVUZ
C. BAŞVURUDA
BULUNANLAR : - Gizlilik Talebi Bulunmaktadır (3 Başvuru).
- Adana Ticaret Odası
Abidinpasa Cad. No:52 01010 Seyhan/Adana
D. İNCELENEN
TARAFLAR : - Yurt Çimento San. ve Tic. A.Ş
Temsilcisi: Av. Burcu GÖKDAĞ
Fevzi Çakmak 1. Sokak No:4/10 Kızılay Çankaya/Ankara
- Elazığ Altınova Çimento Sanayi Tic. A.Ş.
Temsilcisi: Av. Gönenç GÜRKAYNAK
Yıldız Mah. Çitlembik Sok. No:12 34349 Beşiktaş/İstanbul
(1) E. DOSYA KONUSU: Elazığ Altınova Çimento San. Tic. A.Ş. ve Yurt Çimento
San. ve Tic. A.Ş. hakkında verilen 06.04.2012 tarih ve 12-17/499-140 sayılı
Rekabet Kurulu kararının Ankara 2. İdare Mahkemesinin 25.11.2013 tarihli,
2012/1789 E., 2013/1723 K. ve 2012/619 E, 2013/1724 K. sayılı kararları ile iptali
üzerine davacılar bakımından dosyanın yeniden değerlendirilmesi.
(2) F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 20.09.2010 tarih ve 7264 sayı ile giren
başvuru üzerine düzenlenen 14.10.2010 tarih ve 2010-2-239/İİ-10-372.ÜNÖ sayılı İlk
İnceleme Raporu, 27.10.2010 tarihli Kurul toplantısında görüşülerek, Doğu Anadolu
ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde çimento sektöründe faaliyet gösteren
teşebbüslerin Kanun’un 4. maddesini ihlal edip etmediklerinin tespiti amacıyla
önaraştırma yapılmasına 10-67/1421-M sayı ile karar verilmiştir.
(3) Yapılan önaraştırma sonunda hazırlanan 07.12.2010 tarih ve 2010-2-239/ÖA-10-
372.ÜNÖ sayılı Önaraştırma Raporu 16.12.2010 tarihli Kurul toplantısında
görüşülerek;
 Kars Çimento San. ve Tic. A.Ş. (Kars Çimento),
 Aşkale Çimento San. T.A.Ş. (Aşkale Çimento),
 Yurt Çimento San. ve Tic. A.Ş. (Yurt Çimento),
 Limak Çimento San. ve Tic. A.Ş. (Limak Çimento),
 Elazığ Altınova Çimento Sanayi Tic. A.Ş. (Elazığ Çimento),
 Çimko Çimento ve Beton San. Tic. A.Ş. (Çimko Çimento),
 Çimsa Çimento Sanayi ve Tic. A.Ş. (Çimsa Çimento),
 Adana Çimento Sanayii T.A.Ş. (Adana Çimento),
 KÇS Kahramanmaraş Çimento Beton San. ve Madencilik İşletmeleri A.Ş. (KÇS),
14-07/138-M
2/66
 Mardin Çimento Sanayii ve Ticaret A.Ş. (Mardin Çimento)
hakkında 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal edip etmediklerinin tespiti amacıyla
soruşturma açılmasına 10-78/1618-M sayı ile karar verilmiştir.
(4) Rekabet Kurulu tarafından, konusunu “Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu
bölgeleri ile Adana ve Doğu Karadeniz bölümlerinde çimento sektöründe faaliyet
gösteren teşebbüslerin faaliyetlerinin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal edip
etmediklerini tespiti”nin teşkil ettiği soruşturma kapsamında 06.04.2012 tarih ve 12-
17/499-140 sayılı nihai karar alınmıştır. Söz konusu kararda bahse konu
teşebbüslerin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini
ihlal ettikleri tespit edilmiş ve haklarında idari para cezası tesis edilmiştir.
(5) Rekabet Kurulunun 12-17/499-140 sayılı bu kararında, soruşturma kapsamında tek
bir ihlalin oluştuğu değerlendirilmekle birlikte, Yurt Çimento’da elde edilen belgelere
konu olan “Yurt Çimento, Limak Çimento, Elazığ Çimento ve Aşkale Çimento”
açısından temel para cezasının hesaplanmasında “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma,
Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek
Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik”in (Yönetmelik) 5. maddesinin ikinci fıkrası dikkate
alınmıştır. Böylelikle, söz konusu dört teşebbüse 2011 mali yılı sonunda oluşan ve
Kurul tarafından belirlenen yıllık gayri safi gelirlerinin %3'ü oranında, diğer altı
teşebbüse ise %2 oranında ceza verilmesine karar verilmiştir.
(6) Hukuk Müşavirliği’nin 27.01.2014 tarih, 1077 sayı ve 28.01.2014 tarih, 1129 sayılı
yazıları ekinde yer alan sırasıyla Ankara 2. İdare Mahkemesi’nin 25.11.2013 tarihli,
2012/1789 E., 2013/1723 K. ve 2012/619 E, 2013/1724 K. sayılı kararları ile Rekabet
Kurulu’nun 06.04.2012 tarih ve 12-17/499-140 sayılı nihai kararı Elazığ Çimento ve
Yurt Çimento bakımından iptal edilmiştir.
(7) Yurt Çimento tarafından Ankara 2. İdare Mahkemesinin 2012/619 E. sayısında açılan
dava kapsamında alınan 25.11.2013 tarih ve 2013/1724 K. sayılı kararda "... davalı
idarece davacıya piyasadaki gücü nispetinde gayri safi gelirinin %3'ü oranında para
cezası verilmiş ise de üretim kapasitesi ve piyasadaki yeri gibi hususlar dikkate
alındığında davacının aynı soruşturma kapsamında %2 oranında para cezası verilen
teşebbüslerden farklı olarak piyasada etkin bir gücü bulunmadığı anlaşıldığından
gayri safi gelirin %2 oranında idari para cezası tesis edilmeyen dava konusu işlemde
bu yönüyle hukuka uyarlık bulunmamaktadır." hükmüne varılmıştır. Aynı hükmün
Elazığ Çimento tarafından Ankara 2. İdare Mahkemesinin 2012/1789 E. sayısında
açılan davada 25.11.2013 tarih ve 2013/1723 K. sayılı kararda da yer aldığı
görülmektedir. Bu iptal üzerine hazırlanan 06.02.2014 tarih 2010-2-239/BN sayılı
rapor görüşülerek karara bağlanmış ve ceza yeniden takdir edilmiştir.
G. İDDİALARIN ÖZETİ:
(8) Dosya kapsamında değerlendirilen iddialar genel olarak Türkiye’nin doğu ve
güneydoğu kesiminde, çimento sektöründe faaliyet gösteren teşebbüslerin söz
konusu ürüne ilişkin uygulamalarına yöneliktir.
(9) Kurum kayıtlarına 20.09.2010 tarih ve 7264 sayı ile giren gizlilik kayıtlı başvuruda
özetle;
 Van ilinin içinde bulunduğu Doğu Anadolu Bölgesi’nin özellikle inşaat sektöründe
faaliyet gösteren hazır beton imalatçıları, beton yapı elemanı üreticileri, briket,
bims ve benzeri çimento hammaddesi tüketen firmalarının kendilerine yaptıkları
14-07/138-M
3/66
yazılı ve sözlü başvuruların sektörde ciddi bir haksız rekabet ortamının varlığını
ortaya koyduğu,
 Bölgedeki coğrafi koşullar nedeniyle inşaat sektörünün Mayıs ayı başında
faaliyete başladığı ve 15 Kasım itibarıyla imalat ve üretim sezonunun kapandığı,
 Çimento firmalarının, hiçbir üretimin gerçekleşmediği beş aylık dönemde çimento
hammaddesini alıp, sözleşmelerini gerçekleştirerek tüketicinin ihtiyacı olan talebi
kış aylarında sabit fiyat ile sözleşme akdine dönüştürdükleri,
 Bu kapsamda, uzun yıllar boyunca üretim ve imalat sezonuna denk gelen ticari
anlaşmaların sabit fiyat çerçevesinde işlem gördüğü, sektörün üretim ve
istihdamını bunu dikkate alarak gerçekleştirdiği,
 Ancak, son dönemde Van ili ve bölgede bulunan çimento fabrikalarının (Kars
Çimento, Aşkale Çimento, Yurt Çimento firmaları ile Limak Çimento Kurtalan ve
Bitlis fabrikaları) aralarında anlaşma yaparak son 45 günde (08.07.2010-
23.08.2010) iki kez zam yaptıkları,
 Sabit fiyat ile sözleşme yapan ve hiçbir koşulda iptali söz konusu olmayan
sözleşmeler ile imalatçıya mal tedarikinde bulunan firmaların, çimento
fabrikalarının uyguladığı zam karşısında taahhüdünü aldıkları özel ve kamu
kurumlarından fiyat farkı alamamaları nedeniyle büyük zorluklar ile karşı karşıya
kaldıkları,
 Çimento tüketiminin yüksek olduğu söz konusu bölgede en pahalı çimentonun
satışa sunulduğu ve bu durumun acil bir müdahale gerektirdiği,
 Çimento üreticilerinin bölgede uyguladığı fiyat spekülasyonunun inşaat
sektöründe ciddi sorunlar yarattığı yılın beş ayında hiçbir üretim yapamayan
sektörün düştüğü zor durumu ortadan kaldıracak tedbirlerin alınması gerektiği
ifade edilmiştir.
(10) Ayrıca, Kurum kayıtlarına 02.11.2010 tarih ve 8332 sayı ile intikal eden ve gizlilik
kayıtlı başvuruda özetle;
 Şikâyetçinin faaliyete başladığından bu tarafa, çimentoda keyfi zamlara maruz
kaldığı,
 Çimsa tarafından son olarak fabrika çıkışı 102 TL olan çimento fiyatının 112 TL’ye
çıkarıldığı ve bu fiyat artışına ilişkin bir gerekçe gösterilmediği
ifade edilmiş ve 4054 sayılı Kanun kapsamında gerekli yaptırımların uygulanması
talep edilmiştir. Başvuru konusu iddialara ilişkin daha ayrıntılı bilgi alınabilmesi
amacıyla başvuru sahibi ile yapılan görüşmede, Adana Çimento’dan çimento talep
edildiği ancak bir cevap alınamadığı, Adana Çimento ve Çimsa’nın aralarında
anlaştığından şüphelenildiği ifade edilmiştir.
(11) Kurum kayıtlarına 25.01.2011 tarih ve 759 sayı ile giren Adana Ticaret Odası
tarafından yapılan diğer bir başvuruda ise özetle, hazır beton fiyatlarındaki aşırı fiyat
artışı nedeniyle inşaat sektörü ve direkt etki alanındaki 200’ü aşkın alt sektörün
olumsuz etkilendiği ifade edilmiştir. Başvuruya ilişkin Adana Ticaret Odası yetkilileri
ile yapılan görüşmelerde, Çimsa ve Adana Çimento’nun aralarında anlaşarak
çimento fiyatlarını belirlediği iddia edilmiştir.
(12) Bunların yanı sıra, Kurum kayıtlarına 02.05.2011 tarih ve 3331 sayı ile giren, gizlilik
kayıtlı şikayette özetle;
14-07/138-M
4/66
 Şikayetçi tarafından Adana ilinde briket asmolen üretimi yapıldığı ve en büyük
sorunlarının Adana, Mersin, İskenderun ve Gaziantep’teki çimento fiyatlarının
yüksekliği olduğu,
 Narlı’da iki adet fabrika olmasına rağmen fiyatların yüksek olduğu,
 Çimsa Mersin Fabrikası ve Adana Çimento firmalarının aralarında anlaşmak
suretiyle çimento fiyatlarına zam yaptıkları ve bu durumun küçük işletmecileri zor
durumda bıraktığı
iddia edilmektedir. Başvuru konusu iddialara ilişkin daha ayrıntılı bilgi alabilmek
amacıyla başvuru sahibi ile yapılan görüşmede, Adana ilinde KDV dâhil 5 TL olan
torba çimento fiyatlarının 2010 yılı içerisinde 7,5 TL’ye yükseldiği, bölgede faaliyet
gösteren Adana Çimento’nun Adana ve İskenderun fabrikalarının, Çimsa’nın Mersin
fabrikasının, Çimko Narlı fabrikasının ve KÇS Narlı fabrikasının aralarında anlaşarak
yaklaşık olarak ikişer gün aralıklarla çimentoya zam yaptıkları, söz konusu firma
bayilerinin yapılacak zamları önceden bildikleri ve müşterilerine anlaşmalı zamlar
hakkında önceden bilgi verdikleri, söz konusu firmaların Adana’ya kendileri dışında
başka firmalardan mal girişine engel oldukları ifade edilmiştir.
(13) H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle, Ankara 2. İdare
Mahkemesi’nin 25.11.2013 tarihli, 2012/1789 E., 2013/1723 K. ve 2012/619 E,
2013/1724 K. sayılı kararlarının gereğinin yerine getirilmesi için Elazığ Çimento ve
Yurt Çimento’ya uygulanan ceza oranlarının yeniden değerlendirilmesi gerektiği ifade
edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Hakkında Soruşturma Yürütülen Teşebbüsler
Elazığ Çimento
(14) Elazığ Çimento, 2006 yılında hisselerinin tamamının Çimentaş Grubu tarafından
devralınması ile söz konusu grubun kontrolü altına girmiştir.
Yurt Çimento
(15) Yurt Çimento 2008 yılı sonlarında Muş’ta kurulmuştur. Şirketin hissedarları Cem SAK
(%74,911), Mustafa SAK (%25), Yusuf TOP (0,013) ve Ali TURGUT (%0,001) adlı
gerçek kişiler ile Ado Madencilik Elektrik Üretim San. ve Tic. A.Ş. (%0,075)’dir. Yurt
Çimento yıllık 740.000 ton klinker ve 1.000.000 ton çimento üretim kapasitesine
sahiptir.
I.2. Yapılan İnceleme ve Tespitler
(16) Dosya kapsamında Yurt Çimento’nun Muş’ta bulunan fabrikasında, Yurt Çimento’nun
Elazığ Şubesi’nde, Yurt Çimento’nun İstanbul irtibat ofisinde ve şirket Yönetim Kurulu
Başkanı Cem SAK’ın Ado Madencilik Elektrik Üretim San. ve Tic. A.Ş.’de bulunan
ofisinde, Elazığ Çimento’da
(17) Ayrıca dosya kapsamında, Van, Kahramanmaraş, Adıyaman, Şanlıurfa ve Gaziantep
illerinde faaliyet gösteren tüketiciler ile görüşmeler yapılmış, soruşturma
kapsamındaki inceleme ve değerlendirmelerde kullanmak üzere teşebbüslerden bilgi
talep edilmiştir.
I.2.1. Sektöre İlişkin Genel Bilgiler
(18) Çimento ürünü yüksek yatırım maliyetlerinin önemli bir giriş engeli yarattığı, genellikle
düşük kapasite kullanım oranları ile çalışan ve homojen bir niteliğe sahip olan
14-07/138-M
5/66
özellikleri ile öne çıkmaktadır. Dosya kapsamında değerlendirilen iddialar genel
olarak Türkiye’nin doğu ve güneydoğu kesiminde, çimento sektöründe faaliyet
gösteren teşebbüslerin söz konusu ürüne ilişkin uygulamalarına yöneliktir.
(19) Anılan teşebbüslerin illere göre 2010 yılı satışları Tablo 1’de yer almaktadır. Aşağıda
yer verilen tablodan, çimentonun satıldığı bölgenin genellikle tesisin bulunduğu il ve
çevre iller olduğu görülmektedir. Bu durum çimento ürününün yükte ağır pahada hafif
niteliği nedeniyle ekonomik olarak satılabildiği bölgenin bir hinterlant oluşturarak
genellikle belli bir uzaklığı geçememesinden kaynaklanmaktadır. Tablo 1’de yer alan
satış rakamları dikkate alınarak hesaplanan il bazında pazar payları ise Tablo 2’de
sunulmuştur1.


1 Pazar payları hesaplanırken tabloda yer alan illere, soruşturmaya konu teşebbüsler dışında yapılan
satışlar dikkate alınmamış, bahse konu teşebbüslere ait satışların kendi aralarındaki ağırlıkları
karşılaştırılmıştır.
14-07/138-M
6/66
Tablo 1- Hakkında Soruşturma Yürütülen Teşebbüslerin İllere Göre 2010 Yılı Satışları (Ton)
Çimento
Tesisleri
Adana
Çimento
Aşkale
Çimento-
Erzincan
Aşkale
Çimento-
Erzurum
Aşkale
Çimento-
Gümüşhane
Aşkale
Çimento-
Trabzon
Çimko-
Adıyaman
Çimko-
Gaziantep
Çimko-
Kilis
Çimko-
Narlı
Çimsa
Mersin
Elazığ
Çimento
Kars
Çimento KÇS
Limak-
Bitlis
Limak-
Ergani
Limak-
Gaziantep
Limak-
Kurtalan
Limak-
Mardin
Limak-
Şanlıurfa
Mardin
Çimento
Van
Çimento
Yurt
Çimento
Genel
Toplam
Satışın
Yapıldığı İl
Adana (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Adıyaman (…..) (…..) (…..) (…..)
Ağrı (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Ankara (…..) (…..)
Antalya (…..) (…..)
Ardahan (…..) (…..) (…..) (…..)
Artvin (…..) (…..) (…..) (…..)
Batman (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Bayburt (…..) (…..) (…..) (…..)
Bingöl (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Bitlis (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Diyarbakır (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Elazığ (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Erzincan (…..) (…..) (…..) (…..)
Erzurum (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Gaziantep (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Giresun (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Gümüşhane (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Hakkari (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Hatay (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Iğdır (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
İstanbul (…..) (…..)
K.maraş (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Karaman (…..) (…..)
Kars (…..) (…..) (…..)
Kilis (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Malatya (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Mardin (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Mersin (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Muş (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
14-07/138-M
7/66
Tablo 1’in Devamı
Çimento
Tesisleri
Adana
Çimento
Aşkale
Çimento-
Erzincan
Aşkale
Çimento-
Erzurum
Aşkale
Çimento-
Gümüşhane
Aşkale
Çimento-
Trabzon
Çimko-
Adıyaman
Çimko-
Gaziantep
Çimko-
Kilis
Çimko-
Narlı
Çimsa
Mersin
Elazığ
Çimento
Kars
Çimento KÇS
Limak-
Bitlis
Limak-
Ergani
Limak-
Gaziantep
Limak-
Kurtalan
Limak-
Mardin
Limak-
Şanlıurfa
Mardin
Çimento
Van
Çimento
Yurt
Çimento
Genel
Toplam
Satışın
Yapıldığı İl
Niğde (…..) (…..)
Ordu (…..) (…..) (…..) (…..)
Osmaniye (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Rize (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Siirt (…..) (…..) (…..)
Sivas (…..) (…..) (…..) (…..)
Şanlıurfa (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Şırnak (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Tokat (…..) (…..) (…..) (…..)
Trabzon (…..) (…..) (…..) (…..)
Tunceli (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Van (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Genel
Toplam (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

14-07/138-M
8/66
Tablo 2- Hakkında Soruşturma Yürütülen Teşebbüslerin İllere Göre 2010 Yılı Pazar Payları (%)
Çimento
Tesisleri
Adana
Çimento
Aşkale
Çimento-
Erzincan
Aşkale
Çimento-
Erzurum
Aşkale
Çimento-
Gümüşhane
Aşkale
Çimento-
Trabzon
Çimko-
Adıyam
an
Çimko-
Gaziante
p
Çimko-
Kilis
Çimko-
Narlı
Çimsa
Mersin
Elazığ
Çimen
to
Kars
Çimento KÇS
Limak-
Bitlis
Limak-
Ergani
Limak-
Gaziantep
Limak-
Kurtalan
Limak-
Mardin
Limak-
Şanlıurfa
Mardin
Çimento
Van
Çiment
o
Yurt
Çimento
Genel
Toplam
Satışın
Yapıldığı İl
Adana (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) 100,00
Adıyaman (…..) (…..) (…..) 100,00
Ağrı (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) 100,00
Ankara (…..) 100,00
Antalya (…..) 100,00
Ardahan (…..) (…..) (…..) 100,00
Artvin (…..) (…..) (…..) 100,00
Batman (…..) (…..) (…..) (…..) 100,00
Bayburt (…..) (…..) (…..) 100,00
Bingöl (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) 100,00
Bitlis (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) 100,00
Diyarbakır (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) 100,00
Elazığ (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) 100,00
Erzincan (…..) (…..) (…..) 100,00
Erzurum (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) 100,00
Gaziantep (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) 100,00
Giresun (…..) (…..) (…..) (…..) 100,00
Gümüşhane (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) 100,00
Hakkari (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) 100,00
Hatay (…..) (…..) (…..) (…..) 100,00
Iğdır (…..) (…..) (…..) (…..) 100,00
İstanbul (…..) 100,00
K.Maraş (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) 100,00
Karaman (…..) 100,00
Kars (…..) (…..) 100,00
Kilis (…..) (…..) (…..) (…..) 100,00
Malatya (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) 100,00
Mardin (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) 100,00
Mersin (…..) (…..) (…..) (…..) 100,00
Muş (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) 100,00
14-07/138-M
9/66
Tablo 2’nin Devamı
Çimento
Tesisleri
Adana
Çimento
Aşkale
Çimento-
Erzincan
Aşkale
Çimento-
Erzurum
Aşkale
Çimento-
Gümüşhane
Aşkale
Çimento-
Trabzon
Çimko-
Adıyam
an
Çimko-
Gaziante
p
Çimko-
Kilis
Çimko-
Narlı
Çimsa
Mersin
Elazığ
Çimen
to
Kars
Çimento KÇS
Limak-
Bitlis
Limak-
Ergani
Limak-
Gaziantep
Limak-
Kurtalan
Limak-
Mardin
Limak-
Şanlıurfa
Mardin
Çimento
Van
Çiment
o
Yurt
Çimento
Genel
Toplam
Satışın
Yapıldığı İl
Niğde (…..) 100,00
Ordu (…..) (…..) (…..) 100,00
Osmaniye (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) 100,00
Rize (…..) (…..) (…..) (…..) 100,00
Siirt (…..) (…..) 100,00
Sivas (…..) (…..) (…..) 100,00
Şanlıurfa (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) 100,00
Şırnak (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) 100,00
Tokat (…..) (…..) (…..) 100,00
Trabzon (…..) (…..) (…..) 100,00
Tunceli (…..) (…..) (…..) (…..) 100,00
Van (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) 100,00
Genel
Toplam (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) 100,00


I.2.2. İlgili Pazar
I.2.2.1. İlgili Ürün Pazarı
(20) Çimento temel olarak beyaz çimento ve gri çimento olmak üzere iki ana ürün grubuna
ayrılmaktadır. Gri çimento, inşaat ve altyapı sektörünün en büyük girdilerinden birisi
durumundadır. Beyaz çimento ise daha çok yapıştırıcı ve derz dolgu malzemeleri, mimari ve
dekoratif betonlar, prefabrik dış cephe panelleri, prekast elemanları üretiminde
kullanılmaktadır. Bu bakımdan beyaz çimentonun kullanım alanı ve miktarı gri çimentoya
oranla çok azdır.
(21) Beyaz ve gri çimentonun (özellikle girdi konumundaki klinkerin) üretim süreçleri birbirinden
ayrı yürütülmekte olup, arz ve talep bakımından ikame olmaları söz konusu değildir. Bu
bakımdan, iki çimento türünün ayrı pazarlar olarak ele alınması gerekmektedir.
(22) Çimento türleri ile ilgili bir diğer ayrım ise “torbalı” ve “dökme” olmak üzere pazarlama
yöntemi açısından yapılmaktadır. Ayrıca, içerisindeki katkı maddesine göre de çeşitli ürün
gruplarına (PKÇ 32,5, PÇ 42,5 gibi) ayrılmaktadır. Ancak, gri çimento üreten bir tesisin
belirtilen tüm ürünleri üretebilmesi, yani söz konusu ürünlerin arz bakımından birbirine ikame
olması nedeniyle, alt pazar tanımı yapılması gerekli görülmemiştir.
(23) Yukarıda belirtilen nedenlerle, dosya bakımından ilgili ürün pazarı “çimento pazarı” olarak
belirlenmiştir.
I.2.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
(24) Bir ağır sanayi ürünü olarak çimentonun, yükte ağır pahada hafif niteliğiyle birlikte, ekonomik
olarak satılabildiği bölgenin bir hinterlant oluşturarak belli bir uzaklığı geçmemesi, daha
uzağa nakledilmesi halinde, nakliye maliyetinin çok yükselerek kârlılığı ortadan kaldırması
nedeniyle, çimento pazarı satış yapılabilen hinterlant göz önüne alınarak belirlenmektedir.
(25) Dosya konusu iddiaların Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu bölgeleri ile Akdeniz ve
Karadeniz bölgelerinin doğu kesimlerine yönelik olması ve çimentonun yukarıda belirtilen
özellikleri dikkate alınarak, dosya kapsamında yapılacak değerlendirmelere esas teşkil
etmesi bakımından ilgili coğrafi pazar “Doğu Anadolu Bölgesi, Güneydoğu Anadolu Bölgesi,
Adana Bölümü2 ve Doğu Karadeniz Bölümü”nü kapsayacak şekilde sınırlandırılmıştır.
Bununla birlikte, kararın ilerleyen bölümlerinden görüleceği üzere, pazarın kesin sınırlarının
dosya kapsamında yapılan değerlendirmeler açısından belirleyici bir önemi olmaması
nedeniyle kesin bir coğrafi pazar tanımı yapılmamıştır.
I.2.3. Yerinde İncelemelerde Elde Edilen Belgeler ve Bu Belgelere İlişkin
Değerlendirmeler
I.2.3.1. Kars Çimento’da Elde Edilen Belgeler
(26) Kars Çimento’da yapılan yerinde incelemede Satış Müdürü’nün “Hilton” antetli kapağa sahip
bir not defterinde yer alan 29.03.2010 tarihli notları arasında bulunan belgede aşağıdaki
ifadeler yer almaktadır:
“ 29.03.2010

2 Türkiye’nin coğrafi bölümlendirmesi bakımından Akdeniz Bölgesi’nin doğusuna tekabül eden yöreyi
tanımlamak amacıyla kullanılmıştır.

10/66
14-07/138-M
11/77
V. E -Kars Metin -Limak Ömer -Kipaş Ufuk -Adana
İ. E.- Elazığ Tuncay- Ergani Hüseyin -Kipaş Erbil -Çimsa
H. Aydın -Aşk Kenan -Kurtalan Ceyhan -Mardin
M. Bahçeci -Muş Arslan -Urfa Memet -Çimko
Erdinç - ″ Gökan -Antep Sezai- Çimko

* 10 TL artış (Dökme) her tarafa zam ama düşük fiyatlı olanlar yapacak
* 4 TL artış (Tekrar)
*Muş 450.000 ton/2009 (-120.000 ihracat)
800.000 ton/2010 (-250.000 ″ )…. Export 58 $/ton Irak’a
*Muş pazardan dökme için pay istiyor.
*Muş Iğdırda sabit fiyatla …. mal verdi (85+30=115 TL/ton Cem I
Cem II ?
*Yeni açılacak olan santrallerde Muş’a yer verelim dendi.
*Muş 85.000 ton kampanyalı mal satmışlar.
30.000 tonu Muş’a
55.000 ″ dış bölgelere …
*Muş- Van’a Altaylı Dökme Cem I 42,5 89 TL/ton’a
Diğerlerine 88 ″ ″ vermiş
*Muş’un torbalı vadesi 45 gün
*Muş 10.000 ton’u geçene %6 prim vermiş (Şubat sonuna kadar para yatırana)
5.000 ″ ″ %2.5-3 arası
*Muş merkez torbalı 104 peşin
107 vadeli
*Muş D. Beyazıta 86 TL/ton %3 primle 2000 ton vermiş
*Muş Ağrıya 4000 ton mal bağlamış- toplam bağlantılar Haziranda ancak biter
14-07/138-M
12/77
Aşkale
*Aşkale – Kağızman (…..)’a düzeltme yapamayın der
Ağrıya Dökme: 100+25=125 (7+60) (Seyda 19 TL/ton nak der)
*Gemikaya’ya = 50+1+25$=76+/tona şantiye teslim mal veriyor
(satıcısı kanalıyla) 5000 ton peşin para almışlar
*Nahçivan torbalıya 53$/ton’dan 55$/ton çıkarmışlar
*Oltu fiyatımızı düzeltmemizi isterler
*Aşkale Kolsan’a 95+27=122 TL/ton şantiyeye
Kars 107+31=138 ″ ″
*Van Haziranda Değirmen devreye giriyor 450.000 Ton/2010
CemII A/42,5
*Van Çimento torbalı-dökme zam yapmayacak. Van dökme 103+6=109 (%3 iskonto
yapıyor)

* Mardin- Van betona 75+38=113 TL/ton Cem II A 42,5
Nesceye 75+42=117 TL/ton ″
*Export 100 $/ton Irak fiyatı (ortalama %6 iskonto vermiş) Mardin 113 $ maliyet
Zaho
118 $ satış

*Limak’ın yıl sonu primi %1 imiş (Seneye kaldıracaklarmış)
*Kurtalan ebi’ye 105+17=122 TL/ton rahvadan
95+27=122 ″ kurtalandan veriyormuş
* Ağrı- D. Beyazıt fiyatını eşitle (zammı Muş bildir karsa uysun)
D. Beyazıda zam 5 TL Kars (105 TL iken 110 yap)
6 TL Aşkale 5 Nisan Muş
Iğdır’a 3 TL zam Kars+Aşkale 6 ″ Kars
7 ″ Aşkale
*Aşkale ile sahil fiyatlarına bakalım
Trabzon doğusu 98 TL/ton iken 102 yaparsak 4 TL zam
14-07/138-M
13/77
*Elazığ-merkez 106+3 zam=109 TL olacak”
Satış Müdürü’nün notları arasında yer alan belgedeki bilgilere ilişkin tespit ve
değerlendirmelere aşağıda yer verilmiştir.
a) Toplantı Yapılması
(27) Kars Çimento’da yapılan yerinde incelemede Satış Müdürü’nün “Hilton” antetli kapağa sahip
bir not defterinde yer alan 29.03.2010 tarihli notları arasında bulunan belgede aşağıdaki
tablo yer almaktadır:
“ 29.03.2010
V. E -Kars Metin -Limak Ömer -Kipaş Ufuk -Adana
İ. E.- Elazığ Tuncay- Ergani Hüseyin -Kipaş Erbil -Çimsa
H. Aydın -Aşk Kenan -Kurtalan Ceyhan -Mardin
M. Bahçeci -Muş Arslan -Urfa Memet -Çimko
Erdinç - ″ Gökan -Antep Sezai- Çimko
”
(28) Yukarıdaki tabloda yer alan isim/soyisimler ile karşılarında çimento üretim tesislerini belirttiği
anlaşılan belgedeki isimler ve teşebbüsler, Güneydoğu ve Doğu Anadolu bölgeleri ile
Akdeniz ve Karadeniz bölgelerinin doğusunda faaliyet gösteren çimento üretim tesisleri ile
bu tesislerin satış ve pazarlama bölümlerinde çalışan personeli ile karşılaştırılmıştır. Yapılan
karşılaştırma, tabloda yer alan isimlerin karşılarında yer alan çimento üretim tesislerinin
satış bölümünde çalışan personel olduğunu doğrulamaktadır. Aşağıdaki tablo ise, belirtilen
belgede adı geçen kişiler ile çalıştıkları tesis ve görevlerini göstermektedir.
14-07/138-M
14/77
Tablo 3- Kars Çimento’da Elde Edilen Belgede Yer Alan Kişiler, Çalıştıkları Teşebbüsler ve Görevleri

İsim Çimento Üretim Tesisi Görevi
(…..) Çimko Çimento ve Beton Sanayi Tic. A.Ş. Adıyaman Şubesi (…..)
(…..) KÇS Kahramanmaraş Çimento Sanayi ve Madencilik İşletmeleri A.Ş. (…..)
(…..) Kars Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş. (…..)
(…..) Yurt Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş. (…..)
(…..) Yurt Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş. (…..)
(…..)3 Aşkale Çimento Sanayi T.A.Ş. Erzurum (…..)
(…..) Çimsa Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş. (…..)
(…..)4 Adana Çimento Sanayii T.A.Ş. (…..)
(…..) Elazığ Altınova Çimento Sanayi Ticaret A.Ş. (…..)
(…..) Limak Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş. Kurtalan Şubesi (…..)
(…..) Limak Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş. Gaziantep Şubesi (…..)
(…..) Limak Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş. Ankara (…..)
(…..) Çimko Çimento ve Beton Sanayi Tic. A.Ş. Narlı Şubesi (…..)
(…..) Limak Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş. Ergani Şubesi (…..)
(…..) KÇS Kahramanmaraş Çimento Sanayi ve Madencilik İşletmeleri A.Ş. (…..)
(…..) Mardin Çimento Sanayii ve Ticaret A.Ş. (…..)
(…..) Limak Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş. Şanlıurfa Şubesi (…..)
(29) Yukarıda belirtilen notlara yönelik olarak teşebbüslere 29.03.2010 tarihinde Hilton Oteli’nde
gerçekleştirilen herhangi bir toplantıya teşebbüsleri adına katılım olup olmadığı yönünde bir
soruyu da içeren bilgi isteme yazıları gönderilmiştir. Teşebbüsler tarafından Kuruma
gönderilen cevap yazılarında teşebbüsler adına teşebbüs çalışanları tarafından belirtilen
tarih ve yerde herhangi bir toplantıya katılım olmadığı ifade edilmiştir. Ayrıca, konuyu teyit
edebilmek amacıyla Hilton Oteli’ne 02.12.2010 tarih ve 5798 sayı ile bir yazı gönderilmiş,
ancak 07.12.2010 tarihinde gönderilen cevabi yazıda “… 29.03.2010 tarihinde Türkiye
Çimento Müstahsilleri Birliği ve üyelerinin katılımıyla herhangi bir organizasyon
düzenlemediği” belirtilmiştir.
(30) Bunu karşın, önaraştırma ve soruşturma süreçlerinde söz konusu teşebbüslerde yapılan
yerinde incelemelerde yukarıdaki tabloda yer alan bazı kişilerin 29.03.2010 tarihinde
Ankara’ya iş seyahati yaptığını gösteren harcama bildirimleri ve faturalara ulaşılmıştır.
(31) Çimko Adıyaman’da yapılan yerinde incelemede Satış Müdürü (…..)’ın 29.03.2010 tarihinde
Ankara’ya iş seyahati yaptığını gösteren belgelere ulaşılmıştır. Benzer şekilde, Limak
Çimento Gaziantep Fabrikası Pazarlama Şefi (…..)’in de iş seyahati çerçevesinde
28.03.2010-29.03.2010 tarihlerinde Ankara’da bulunduğu tespit edilmiştir. Limak Çimento
Şanlıurfa Fabrikası Pazarlama ve Satış Müdürü (…..)’ın 28.03.2010-29.03.2010 tarihlerinde
iş seyahati çerçevesinde Ankara’da bulunduğunu gösteren belgelere ulaşılmıştır. Ayrıca,

3 Aşkale Çimento’dan gelen 12.09.2011 tarihli e-posta ekinde yer alan belgede, (…..)’ın 01.06.2011 tarihinden
itibaren tabloda yer alan görevi yaptığı, daha önce ise Aşkale Çimento Pazarlama Sanayi ve Tic. A.Ş. adlı
firmada şirket sorumlusu olarak çalıştığı belirtilmiştir.
4 29.03.2010 tarihi sonrasında görevinden ayrılmıştır.
14-07/138-M
15/77
yapılan yerinde incelemede Çimsa Çimento Mersin Fabrikası Satış Müdürü (…..)’ın
29.03.2010 tarihinde Ankara’ya iş seyahati gerçekleştirdiğini gösteren faturaya ve Yurt
Çimento’da yapılan yerinde incelemede, Yurt Çimento Pazarlama Müdürü (…..) ve Genel
Sekreteri (…..)’un 29.03.2010 tarihinde iş seyahati çerçevesinde Ankara’da bulunduğunu
gösteren masraf formları ve faturalara ulaşılmıştır. Yine, Adana Çimento tarafından bilgi
isteme yazısına gönderilen cevapta Eski Satış Şefi (…..)’ın 29.03.2010 tarihinde Ankara’ya
iş seyahati gerçekleştirdiği belirtilmektedir.
(32) Kars Çimento’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve 29.03.2010 tarihine ait notlarda
yer alan isim/soyisimler, karşılarında çimento üretim tesislerini belirttiği anlaşılan belgedeki
isimler ve teşebbüsler ile Güneydoğu ve Doğu Anadolu, Akdeniz ve Karadeniz bölgelerinin
doğusunda faaliyet gösteren çimento üretim tesisleri ile bu tesislerin satış ve pazarlama
bölümlerinde çalışan personelin karşılaştırılması ve söz konusu isimlerden bazılarına ait
29.03.2010 tarihinde Ankara’ya iş seyahati yapıldığını gösteren belgeler birlikte
değerlendirildiğinde, Güneydoğu ve Doğu Anadolu ile Akdeniz ve Karadeniz bölgelerinin
doğusunda faaliyet gösteren çimento üretim tesisleri çalışanlarının 29.03.2010 tarihinde
Ankara’da bir toplantı gerçekleştirdikleri ve çimento fiyatlarını artırmak konusunda
anlaştıkları sonucuna ulaşılmıştır.
b) Fiyat Artışı Yapılması
(33) Kars Çimento’da elde edilen belgede, düşük fiyata sahip teşebbüslerin zam yapacağına
ilişkin olarak aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“* 10 TL artış (Dökme) her tarafa zam ama düşük fiyatlı olanlar yapacak
4 TL artış (Tekrar)”
(34) Aşağıda 29.03.2010 tarihli toplantıda alınan kararların toplantı sonrasında teşebbüsler
tarafından uygulamaya konulup konulmadığının belirlenmesi amacıyla teşebbüslerden elde
edilen fiyat listeleri ve aylık ağırlıklı ortalama fiyat hareketleri toplantı tarihi dikkate alınarak
incelenmiştir5.
(35) Söz konusu belgede yer alan ifadeler ve toplantı tarihi dikkate alınarak teşebbüslerden elde
edilen fiyat listelerine ilişkin aşağıdaki tespitlere ulaşılmıştır:
 Limak’ın Gaziantep Tesisi’ne ait “31.03.2010/018 Nolu Karar Eki” şeklinde ifade
edilen belgede, dökme çimento fiyatlarında CEM IV/B-P 32,5 çimento türünde tüm
bölgelerde, CEM II/A-M (P-LL) 42,5 N çimento türünde dokuz bölgenin sekizinde,
CEM I 52,5 N çimento türünde ise sekiz bölgenin yedisinde 10 TL fiyat artışı yapıldığı
görülmektedir.
 Limak’ın Ergani Şubesi’nden elde edilen “FİİLİ SATIŞ FİYATLARI (ERGANİ
ÇİMENTO” başlıklı listede PÇ 42,5 dökme (Y.içi) ve PKÇ 32,5 dökme çimento
türlerinde Mart ayında sırasıyla 95,87 TL ve 84,37 TL olan çimento fiyatlarının Nisan
ayında sırasıyla 108,68 TL ve 86,76 TL’ye yükseldiği görülmektedir. Ayrıca, söz

5 Fiyat analizlerinin tamamı bant çıkış fiyatları üzerinden yapılmış, nakliye bedelleri dikkate alınmamıştır.
Bunun nedeni, teşebbüsler tarafından nakliye bedellerinin her zaman sağlıklı bir biçimde sunulamaması, aynı
teşebbüsün hem nakliye dâhil hem de bant teslimi satışının bulunması ve teşebbüslerin bazılarının nakliyeyi
başka firmalara ya da satış yapılan firmalara yaptırması sonucunda karşılaştırılabilirliğin ortadan kalkacak
olmasıdır. Böylelikle, yapılan analizlerde çimento fiyatlarında yaşanan artışların nakliyeden kaynaklı etkilerden
arındırılmış bir şekilde ortaya konulması hedeflenmiştir. Öte yandan, yapılan analizlerde (1 ve 2 numaralı
tablolar olmak üzere) teşebbüslerin kendi hazır beton tesislerine yaptığı satışlar ve şirket içi satışlar dikkate
alınmamıştır.
14-07/138-M
16/77
konusu listede PKÇ 32,5 dökme çimento türüne ait Mayıs ayı fiyatı ise 91,77 TL’dir.
Listede yer alan satış miktarlarına bakıldığında ise Mart ve Nisan aylarında PÇ 42,5,
Mayıs ayında ise PKÇ 32,5 türündeki dökme çimento satışlarının söz konusu
aylardaki toplam dökme çimento satışlarının çoğunluğunu teşkil ettiği anlaşılmaktadır.
 Limak’ın Kurtalan Tesisi’nde elde edilen 16.04.2010 tarihinde tanzim edildiği
anlaşılan belgede çimento türü ve müşterilere göre eski ve yeni fiyatlar, ilgili oldukları
kararın tarih ve numaraları ile birlikte yer almaktadır. Listeden, 31.03.2010 tarih ve 21
sayılı kararıyla belirlendiği anlaşılan, toplam on dört çimento satış fiyatından
dokuzunda 10 TL, diğer beşinde ise 5 TL tutarlarında fiyat artışı yapıldığı
görülmektedir.
 Limak’ın Şanlıurfa Tesisi’nden alınan, (…..) tarafından (…..) na gönderilen
31.03.2010 tarihli e-posta ekinde “Satış Tetkik Komisyon”unun, 31.03.2010 tarihinden
itibaren geçerli olacak şekilde yeni dökme çimento satış fiyatlarının uygunluğu
üzerinde mutabık kaldıklarına yönelik karar yer almaktadır. Aynı kişi tarafından
gönderilen 30.03.2010 tarihli e-posta ekinde ise dökme çimento için düşünülen
fiyatlar yer almaktadır. Söz konusu fiyat listelerinde tüm dökme çimento türlerinde
afişe fiyatlarda 10 TL’lik artış olacağı görülmekte, listelerde adı geçen firmalar için
eski fiyatlar ile düşünülen yeni fiyatlar arasında 2-10 TL arasında değişen tutarlarda
fark olduğu gözlemlenmektedir. Ayrıca aynı tesisten elde edilen 04.01.2010 tarih ve
“ŞANLIURFA YURTİÇİ DÖKME ÇİMENTO SATIŞ TAKİP TABLOSU (TON)” başlıklı
belgede ise “ZAM SONRASI TARİH” olarak 31.03.2010 tarihi yer almakta ve söz
konusu zamların uygulandığı anlaşılmaktadır.
 Elazığ Çimento’dan elde edilen “TOTAL AVERAGE PRICES (TL/TON)” başlıklı aylık
ortalama fiyat listesinde Elazığ ili CEM II / A-M (P-L) 42,5 N dökme çimentonun Mart
ayında 94,67 TL olan fiyatının 10,52 TL artışla Nisan ayında 105,19 TL’ye yükseldiği
görülmektedir. Ayrıca söz konusu listede Mart ayında 78,89 TL olan Diyarbakır CEM I
42,5 N türü dökme çimento fiyatının Nisan ayında 91,62 TL’ye yükseldiği
anlaşılmaktadır.
 Çimko’nun Narlı Şubesi’nden alınan belgede ise 2009 ve 2010 yılları aylık bazda
çimento satış fiyatı, birim maliyet ve birim kar verileri yer almaktadır. Söz konusu
belgede 2010 yılı Mart ayında 86,80 TL olan çimento satış fiyatının Nisan ayında
95,42 TL olduğu ve 8,62 TL tutarında bir artışın yapıldığı anlaşılmaktadır.
 Çimko’nun Adıyaman Şubesi’nde elde edilen 25.11.2010 tarihli ve “BANT TESLİMİ
ORTALAMA FİYATLAR” başlıklı belgede fabrika dökme çimento satışlarının büyük
kısmını oluşturan CEM I 42,5 R ve CEM II/A-P 42,5 R türlerinde sırasıyla Nisan
ayında Mart ayına göre 11,65 TL (85,38 TL‘den 97,03 TL’ye) ve 1,88 TL (99,97
TL’den 101,85 TL’ye) fiyat artışı yaşandığı görülmektedir.
 Çimko’nun Adıyaman Şubesi’nden alınan, (…..) tarafından (…..)’a 26.03.2010 ve
01.04.2010 tarihlerinde gönderildiği anlaşılan belgelerin ekinde ve sırasıyla
“2010.03.26 - ADIYAMAN-NARLI BİRLEŞİK(İÇ PİYASA-İHRACAT).xlsx” ve
“2010.04.02 - ADIYAMAN-NARLI BİRLEŞİK(İÇ PİYASA-İHRACAT).xlsx” adlı
dosyalar yer almaktadır. Söz konusu ilk dosyada “04/03/2010” tarihi itibariyle geçerli
olduğu belirtilen Çimko Adıyaman ve Narlı fabrikaları çimento fiyat listeleri, ikinci
dosyada ise Adıyaman fabrikası için “01/04/2010”, Narlı fabrikası için “31/03/2010”
tarihleri itibariyle geçerli olan fiyat listeleri yer almaktadır. Adıyaman Fabrikası için
söz konusu iki dosyada yer alan fiyat listeleri karşılaştırıldığında, değişik türlerdeki
14-07/138-M
17/77
dökme çimentonun toplam satışın yapıldığı yere göre değişen fiyatlarında toplam 26
fiyat kaleminden 22’sinde 5 ila 10 TL arasında değişen tutarlarda (14’ünde 10 TL
olmak üzere) fiyat artışı yapıldığı görülmektedir. Benzer şekilde, Narlı Fabrikası için
dökme çimento türünde toplam 31 kalemden 28’inde, 5 ila 10 TL arasında değişen
tutarlarda (25’inde 10 TL olmak üzere) fiyat artışı yapıldığı görülmektedir.
(36) Teşebbüsler tarafından gönderilen satış verileri dikkate alındığında ise bazı illerde söz
konusu dönemde dökme çimentoya aşağıda gösterildiği şekilde zamların uygulandığı
gözlenmiştir:
Grafik 1: Batman İli 2010 yılı Dökme Çimento Ortalama Satış Fiyatları (TL/ton)
Batman İli Dökme Çimento
60,00
65,00
70,00
75,00
80,00
85,00
90,00
95,00
100,00
105,00
110,00
Oc
a.1
0
Şu
b.1
0
Ma
r.1
0
Ni
s.1
0
Ma
y.1
0
Ha
z.1
0
Te
m.
10
Ağ
u.1
0
Ey
l.1
0
Ek
i.1
0
Ka
s.1
0
Ar
a.
10
Mardin Çimento: 33.505
Limak Kurtalan: 76.096

Grafik 2: Diyarbakır İli 2010 yılı Dökme Çimento Ortalama Satış Fiyatları (TL/ton)
Diyarbakır İli Dökme Çimento
70,00
75,00
80,00
85,00
90,00
95,00
100,00
105,00
110,00
Oc
a.1
0
Şu
b.1
0
M
ar.
10
Ni
s.1
0
Ma
y.1
0
Ha
z.1
0
Te
m.
10
Ağ
u.1
0
Ey
l.1
0
Ek
i.1
0
Ka
s.1
0
Ar
a.
10
Mardin Çimento: 103.851
Limak Kurtalan: 18.217
Limak Ergani: 208.329
Elazığ Çimento: 92.326

14-07/138-M
18/77
Grafik 3: Elazığ İli 2010 yılı Dökme Çimento Ortalama Satış Fiyatları (TL/ton)
Elazığ İli Dökme Çimento
70
75
80
85
90
95
100
105
110
115
Oc
a.
10
Şu
b.
10
M
ar.
10
Ni
s.1
0
M
ay
.10
Ha
z.1
0
Te
m.
10
Ağ
u.
10
Ey
l.1
0
Ek
i.1
0
Ka
s.1
0
Ar
a.
10
KÇS: 10.247
Limak Ergani: 89.163
Yurt Çimento: 17.459
Elazığ Çimento (CEM I):
105.412
Elazığ Çimento (CEM II):
38.799

Grafik 4: Gaziantep İli 2010 yılı Dökme Çimento Ortalama Satış Fiyatları (TL/ton)
Gaziantep İli Dökme Çimento
65,00
70,00
75,00
80,00
85,00
90,00
95,00
100,00
105,00
Oc
a.
10
Şu
b.
10
M
ar.
10
Ni
s.1
0
M
ay
.10
Ha
z.1
0
Te
m
.10
Ağ
u.1
0
Ey
l.1
0
Ek
i.1
0
Ka
s.1
0
Ar
a.1
0
KÇS: 9.741
Adana Çimento: 98.069
Limak Gaziantep (CEM II A-
M): 104.779
Limak Gaziantep (CEM II B-
M): 34.625
Çimko Adıyaman: 9.344
Çimko Narlı (CEM I): 54.823
Çimko Narlı (CEM II): 47.917

Grafik 5: Mardin İli 2010 yılı Dökme Çimento Ortalama Satış Fiyatları (TL/ton)
Mardin İli Dökme Çimento
55,00
60,00
65,00
70,00
75,00
80,00
85,00
90,00
95,00
100,00
105,00
Oc
a.
10
Şu
b.
10
M
ar.
10
Ni
s.1
0
M
ay
.10
Ha
z.1
0
Te
m
.1
0
Ağ
u.
10
Ey
l.1
0
Ek
i.1
0
Ka
s.1
0
Ar
a.
10
Mardin Çimento: 196.629
Limak Ergani: 68.748
Limak Şanlıurfa: 20.165

14-07/138-M
19/77
Grafik 6: Siirt İli 2010 yılı Dökme Çimento Ortalama Satış Fiyatları (TL/ton)
Siirt İli Dökme Çimento
100
102
104
106
108
110
112
Oc
a.
10
Şu
b.1
0
M
ar
.10
Ni
s.1
0
M
ay
.10
Ha
z.1
0
Te
m
.1
0
Ağ
u.1
0
Ey
l.1
0
Ek
i.1
0
Ka
s.1
0
Ar
a.
10
Limak Kurtalan: 54.027

Grafik 7: Şanlıurfa İli 2010 yılı Dökme Çimento Ortalama Satış Fiyatları (TL/ton)
Şanlıurfa İli Dökme Çimento
65
70
75
80
85
90
95
100
105
110
Oc
a.
10
Şu
b.1
0
M
ar
.10
Ni
s.1
0
M
ay
.10
Ha
z.1
0
Te
m
.1
0
Ağ
u.1
0
Ey
l.1
0
Ek
i.1
0
Ka
s.1
0
Ar
a.
10
KÇS: 12.779
Mardin Çimento: 59.530
Limak Şanlıurfa (CEM I):
46.714
Limak Şanlıurfa (CEM
II):231.116
Çimko Adıyaman: 15.208
Elazığ Çimento: 25.769

Grafik 8: Mersin İli 2010 yılı Dökme Çimento Ortalama Satış Fiyatları (TL/ton)6
Mersin İli Dökme Çimento
65
70
75
80
85
90
95
100
105
110
115
Oc
a.
10
Şu
b.1
0
Ma
r.1
0
Ni
s.1
0
Ma
y.1
0
Ha
z.1
0
Te
m.
10
Ağ
u.1
0
Ey
l.1
0
Ek
i.1
0
Ka
s.1
0
Ar
a.
10
Çimsa Mersin: 282.642
Adana Çimento: 10.910,75


6 Mersin ilindeki satışların büyük çoğunluğunun Çimsa Mersin tarafından yapıldığı görülmektedir.
14-07/138-M
20/77

Grafik 9: Kahramanmaraş İli 2010 yılı Dökme Çimento Ortalama Satış Fiyatları (TL/ton)7
Kahramanmaraş İli Dökme Çimento
65,00
70,00
75,00
80,00
85,00
90,00
95,00
100,00
105,00
110,00
115,00
Oc
a.
10
Şu
b.
10
M
ar
.1
0
Ni
s.1
0
M
ay
.10
Ha
z.1
0
Te
m
.1
0
Ağ
u.
10
Ey
l.1
0
Ek
i.1
0
Ka
s.1
0
Ar
a.
10
Çimsa Mersin: 21.991
KÇS: 69.198
Adana Çimento (CEM I):
23.249
Adana Çimento (CEM II):
30.195
Çimko Adıyaman: 15.271
Çimko Narlı: 51.840

(37) Yukarıda yer verilen bilgiler ışığında, Elazığ Çimento, Kars Çimento, Çimko Narlı ve
Adıyaman Tesisleri ve Limak’ın Kurtalan, Ergani, Gaziantep ve Şanlıurfa tesislerinde
toplantı sonrası dönemde fiyat artışı yapılacağına dair fiyat listelerinin yanı sıra,
 Mardin Çimento’nun Batman, Diyarbakır, Mardin ve Şanlıurfa’da,
 Adana Çimento’nun Kahramanmaraş ve Mersin’de,
 KÇS’nin Kahramanmaraş, Elazığ, Gaziantep, Şanlıurfa’da,
 Çimsa’nın Mersin ve Kahramanmaraş’ta,
 Elazığ Çimento’nun Diyarbakır, Elazığ ve Şanlıurfa’da,
 Çimko Narlı’nın Gaziantep ve Kahramanmaraş’ta,
 Çimko Adıyaman’ın Gaziantep, Şanlıurfa ve Kahramanmaraş’ta,
 Limak Kurtalan’ın Batman, Diyarbakır ve Siirt’te,
 Limak Ergani’nin Diyarbakır, Elazığ ve Mardin’de,
 Limak Gaziantep’in Gaziantep’te,
 Limak Şanlıurfa’nın Mardin ve Şanlıurfa’da
(38) 2010 yılı Nisan ayı ortalama dökme çimento fiyatlarında artış yaşandığı görülmektedir. Bu
artışların tamamı aynı illerde faaliyet gösteren rakip teşebbüslerle birlikte ve kayda değer
miktarda gerçekleştirilmiştir.
(39) Kars Çimento’dan elde edilen belgede geçen “10 TL artış (Dökme) her tarafa zam ama
düşük fiyatlı olanlar yapacak” ifadesi dikkate alındığında, yukarıda yer verilen fiyat
listelerindeki artışların genellikle 10 TL ve daha düşük miktarlarda yapıldığı dikkati
çekmektedir. Benzer şekilde grafiklerden de Nisan ayında yapıldığı anlaşılan fiyat
artışlarının 10 TL’ye (çok istisnai olarak 12 TL’ye kadar) çıktığı görülmektedir. Dolayısıyla,
teşebbüsler arasındaki anlaşmanın dökme çimentoya zam yapılmasına yönelik kısmının
toplantıyı takip eden ay içerisinde toplantıya katılan teşebbüsler tarafından uygulamaya
geçirildiği sonucuna ulaşılmıştır.
(40) Öte yandan, aynı notta yer alan “* 4 TL artış (Tekrar)” ifadesi açısından fiyat artışının hangi
tarihte yapılacağına ilişkin olarak notta herhangi bir ifade bulunmadığından, söz konusu
artışın gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği hakkında herhangi bir değerlendirme

7 Kahramanmaraş ilindeki toplam dökme çimento satışlarının %(…..)’sı KÇS ve Çimko tarafından
yapılmaktadır.
14-07/138-M
21/77
yapılamamıştır.
c) Belgede Yer Alan Diğer Notlar
- Yurt Çimento’ya Dökme Çimentodan Pazar Payı Verilmesi
(41) Kars Çimento’da elde edilen belgede yer alan “*Muş pazardan dökme için pay istiyor.”
ifadesi de değerlendirilmiştir. Bu bağlamda, Yurt8 Çimento’nun dökme çimento satış
trendindeki değişiklikler firmanın faaliyete başladığı 2009 yılı Mart ayından 2011 yılı Nisan
ayına kadar incelenmiştir. Aşağıdaki tabloda karşılaştırılabilirliği sağlamak amacıyla Yurt
Çimento’nun faaliyette bulunduğu süre boyunca düzenli olarak pazara sunduğu CEM I
42,5R türü çimentonun aylar itibarıyla satış rakamları yer almaktadır.
Tablo 4- Yurt Çimento CEM I 42,5R Satışları (ton)
2009 2010 2011
Ocak (…..) (…..)
Şubat (…..) (…..)
Mart (…..) (…..) (…..)
Nisan (…..) (…..) (…..)
Mayıs (…..) (…..)
Haziran (…..) (…..)
Temmuz (…..) (…..)
Ağustos (…..) (…..)
Eylül (…..) (…..)
Ekim (…..) (…..)
Kasım (…..) (…..)
Aralık (…..) (…..)
Toplam (…..) (…..) (…..)
(42) Tablodan da görüldüğü üzere, Yurt Çimento’nun 2010 yılı dökme çimento satışları 2009
yılına göre neredeyse 4 kat artmıştır. Ancak, iklim koşulları nedeniyle Yurt Çimento’nun kış
aylarında satışları azalmaktadır. Teşebbüsün 2010 yılı satışlarının, 2009 yılı satışları ile
aylar bazında karşılaştırılması halinde de son derece yüksek seviyede seyrettiği görülmekle
birlikte, yeni faaliyete geçen bir firmanın ikinci yıl satışlarının ilk yıl satışlarına göre yüksek
seyretmesi doğal olarak kabul edilmektedir. Yine de 2009, 2010 ve 2011 Nisan ayları
rakamları karşılaştırma sağlayabilecek niteliktedir. Nisan 2010’da gerçekleştirilen satışlar,
Nisan 2009’dan 6 kat daha fazla gerçekleşmiştir. Nisan 2011 dökme çimento satışlarında
ise Nisan 2010 satışlarına göre %73’lük bir artış görülmektedir.
(43) Yurt Çimento’nun 2009 yılının Mart ayında faaliyet göstermeye başladığı dikkate
alındığında, 2010 yılında gerçekleşen bu artışın tek başına yukarıda gerçekleştirildiği tespit
edilen toplantıda alınan kararlar sonucunda oluştuğunu söylemek mümkün
görünmemektedir. Dolayısıyla, eldeki veriler belgede yer alan Yurt Çimento’ya dökme
çimentodan pay verilmesi konusunun gerçekleşip gerçekleşmediğini net olarak ortaya
koyabilir nitelikte değildir.
- Aşkale Çimento’ya İlişkin İfadeler
(44) Kars Çimento’da elde edilen belgelerde Aşkale Çimento’ya ilişkin bazı ifadeler de yer
almaktadır. Bunların ilki ; “Aşkale – Kağızman Gülsan’a düzeltme yapamayın der”
şeklindedir.
(45) Yapılan incelemeler neticesinde Aşkale Çimento Erzurum fabrikasının Gülsan İnşaat San.

8 Kars Çimento’dan elde edilen belgelerde Muş olarak yer alan çimento tesisi Yurt Çimento’dur.
14-07/138-M
22/77
Tur. Nakliyat (…)9 unvanlı bir müşterisi olduğu tespit edilmiştir. Söz konusu müşteriye
Aşkale Çimento tarafından 2010 yılında düzenli bir biçimde CEM II/B-M 42.5N (P-LL)
satıldığı anlaşılmaktadır. Dosya mevcudundan, 2010 yılında gerçekleştirilen satışlarda
uygulanan fiyatların incelendiği ve 28.03.2010 ile 09.12.2010 tarihleri arasında fiyatların
93,00 TL olarak uygulandığı görülmüştür. Yıl boyunca uygulanan fiyatların kademeli olarak
94 TL’den 92 TL’ye indiği, dolayısıyla, belgede ifade edildiği gibi “Gülsan’a düzeltme
yapılmadığı” anlaşılmaktadır.
Grafik 10: (…..)'a Uygulanan Fiyatlar (TL/ton)
80,00
82,00
84,00
86,00
88,00
90,00
92,00
94,00
96,00
98,00
100,00
02
.0
1.
20
10
02
.0
2.
20
10
02
.0
3.
20
10
02
.0
4.
20
10
02
.0
5.
20
10
02
.0
6.
20
10
02
.0
7.
20
10
02
.0
8.
20
10
02
.0
9.
20
10
02
.1
0.
20
10
02
.1
1.
20
10
02
.1
2.
20
10

(46) Kars Çimento’da elde edilen ve Aşkale Çimento ile ilgili olan bir diğer notta ise; “Oltu
fiyatımızı düzeltmemizi isterler” ifadesi yer almaktadır. 2010 yılı verileri incelendiğinde, Kars
Çimento’nun Oltu’da sadece Akay Ticaret unvanlı bir firmaya 03.05.2010 ile 19.06.2011
tarihleri arasında ve Karaca Orman Ürünleri Tarım İnş. Yap.(…) unvanlı firmaya 23.03.2010
ile 30.04.2010 tarihleri arasında CEM II / B-M(P-L) 32,5 N türü çimento sağladığı
görülmüştür. Fiyat hareketleri incelendiğinde ise söz konusu ürünün, 25.05.2010 tarihine
kadar 90 TL’den, 17.06.2010 tarihine kadar 95 TL’den sonrasında da 101 TL’den sağlandığı
tespit edilmiştir. Her ne kadar fiyatlarda artış meydana geldiği tespit edilmişse de bahse
konu toplantının tarihi dikkate alındığında söz konusu fiyat artışlarının doğrudan toplantının
bir sonucu olduğunu söylemek mümkün değildir.
(47) Bir diğer notta ise aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“*Aşkale NTF’ye Kolsan’a 95+27=122 TL/ton şantiyeye
Kars
107+31=138 ″ ”
(48) Teşebbüsler tarafından sağlanan belgelerin incelenmesi sonucunda Artvin’de faaliyette
bulunan “Kolsan İnşaat Otomotiv Sanayi” unvanlı bir firmanın Aşkale Çimento’nun müşterisi
olduğu ve firmanın 2010 yılında CEM I 42.5 R, CEM II/A-M 42.5R (P-LL) ve CEM II/B-M
32.5R (P-LL) türlerinde yaklaşık (…..) ton çimento tükettiği tespit edilmiştir. Veriler
incelendiğinde, Aşkale Çimento’dan Kolsan unvanlı firmaya toplantının yapıldığı dönemi de
kapsayan 06.06.2010 tarihine kadar ki süreçte bant çıkışı 93,00 TL, nakliye dâhil 120 TL’ye

9 Aşkale Çimento tarafından sağlanan belgelerde şirketin ticaret unvanı tam olarak yer almamaktadır. Bunun
dışında kararda teşebbüslerin ticaret unvanına tam olarak yer verilmemesinin sebebi ilgili teşebbüsün unvanın
kendisine çimento sağlayan teşebbüs tarafından tam olarak sağlanmamasıdır.
14-07/138-M
23/77
CEM I 42.5 R türü çimento satıldığı görülmektedir. 08.06.2010 tarihinden itibaren fiyatın 10
TL arttırıldığı da verilerden tespit edilmektedir. Öte yandan, her ne kadar Kars Çimento’nun
müşterisinin kim olduğuna dair bir ifade bulunmasa da, notta yazan fiyat ve nakliye verileri
incelendiğinde, Kars Çimento’nun Artvin’de faaliyet gösteren İlci İnş. San. ve Tic. A.Ş.’ye ve
NTF İnş. Tic. Ltd. Şti.’ye toplantı tarihinde 107 TL bedelle CEM I 42,5 R türü çimento
sağladığı tespit edilmiştir. Görüldüğü üzere, toplantı notları arasında yer alan ifadelerle
verilerden oluşturulan tespitler çok küçük farklarla birbirini teyit eder niteliktedir.
- Van Çimento’nun Zam Yapmaması
(49) Kars Çimento’da elde edilen belgede yer alan bir diğer ifade de aşağıda belirtildiği üzere
Van Çimento’nun zam yapmayacağı hakkındadır:
“*Van Çimento torbalı-dökme zam yapmayacak. Van dökme 103+6=109 (%3 iskonto
yapıyor)”.
(50) Van Çimento’nun 2010 yılı toplam satışlarının yaklaşık olarak %89’unu oluşturan üç ildeki,
çimento türlerine göre aylık ortalama satış fiyatları aşağıda yer almaktadır:
Tablo 5- Van Çimento, Van, Hakkari, Ağrı İlleri 2010 Yılı Aylık Ortalama Satış Fiyatları (TL/ton)
Satış Tarihi

Satışın Yapıldığı İl ve Çimento Türü
Van Hakkari Ağrı
CEM II/B-M
32.5R (P-LL)
TORBALI-2K
CEM II/A-M
42.5R (P-LL)
DÖKME
CEM II/B-M
32.5R (P-LL)
TORBALI-2K
CEM II/A-M
42.5R (P-LL)
DÖKME
CEM II/B-M
32.5R (P-LL)
TORBALI-2K
CEM II/A-M
42.5R (P-LL)
DÖKME
Oca.10 106,33 95,00
Şub.10 108,51 95,00
Mar.10 102,97 103,28 104,00 95,00 110,00
Nis.10 100,87 102,82 98,43 95,56 100,00
May.10 99,46 102,52 95,97 97,88 100,00
Haz.10 99,62 101,16 97,35 101,53 99,82
Tem.10 107,86 108,87 109,28 108,85 104,36 108,83
Ağu.10 110,12 110,05 111,96 108,20 105,27 110,20
Eyl.10 114,68 115,31 116,21 113,25 109,63 115,00
Eki.10 114,73 115,78 116,99 113,04 113,45 113,81
Kas.10 114,70 117,53 116,51 114,35 114,24 118,00
Ara.10 115,28 117,60 117,78 108,72 114,00 118,00

(51) Tabloda yer alan ortalama satış fiyatları aşağıdaki grafik yardımıyla daha açık şekilde
görülebilmektedir:
14-07/138-M
24/77
Grafik 11: Van Çimento Van, Hakkari, Ağrı İlleri 2010 Yılı Fiyat Hareketleri (TL/ton)
Van Çimento 2010 Yılı Fiyat Hareketleri
90,00
95,00
100,00
105,00
110,00
115,00
120,00
125,00
Oc
a.1
0
Şu
b.1
0
M a
r.1
0
Ni
s.1
0
Ma
y.1
0
Ha
z.1
0
Te
m
.10
A ğ
u.
10
Ey
l.1
0
E k
i.1
0
K a
s.1
0
Ar
a.1
0
Van CEM II/B-M 32.5R (P-
LL) TORBALI-2K
Van CEM II/A-M 42.5R (P-
LL) DÖKME
Hakkari CEM II/B-M 32.5R
(P-LL) TORBALI-2K
Hakkari CEM II/A-M 42.5R
(P-LL) DÖKME
Ağrı CEM II/B-M 32.5R (P-
LL) TORBALI-2K
Ağrı CEM II/A-M 42.5R (P-
LL) DÖKME

(52) Grafikten de görüldüğü üzere, toplantının yapıldığı Mart ayından Temmuz ayına kadar Van
Çimento’nun Hakkâri ilindeki dökme çimento satışları hariç zam yapmadığı anlaşılmaktadır.
Van Çimento 2010 yılı toplam satışlarının yaklaşık olarak %64,5’ini oluşturan Van ili
satışlarında ise söz konusu dönemde azalış olduğu görülmektedir. Van iline satış yapan
diğer teşebbüslerin fiyat hareketleri ise aşağıdaki gibidir:
Grafik 12: Van İli Dökme Çimento 2010 Yılı Aylık Ortalama Satış Fiyatları
Van İli Dökme Çimento
65,00
70,00
75,00
80,00
85,00
90,00
95,00
100,00
105,00
110,00
115,00
120,00
125,00
Oc
a.1
0
Şu
b.1
0
Ma
r.1
0
Ni
s.1
0
M
ay
.10
Ha
z.1
0
Te
m.
10
Ağ
u.
10
Ey
l.1
0
Ek
i.1
0
Ka
s.1
0
Ar
a.
10
Van Çimento: 80.379
Mardin Çimento: 15.646
Limak Kurtalan: 82.378
Limak Bitlis: 107.466
Yurt Çimento: 67.344

(53) Grafikten Van ili dökme çimento fiyatlarının 2010 yılı Mart ayından Temmuz ayına kadar
Van Çimento ile uyumlu bir biçimde genel bir azalış eğiliminde olduğu görülmektedir.

14-07/138-M
25/77
Grafik 13: Van İli Torbalı Çimento 2010 Yılı Aylık Ortalama Satış Fiyatları (TL/ton)
Van İli Torbalı Çimento
65
70
75
80
85
90
95
100
105
110
115
120
Oc
a.
10
Şu
b.
10
M
ar
.1
0
Ni
s.1
0
M
ay
.10
Ha
z.1
0
Te
m
.1
0
Ağ
u.
10
Ey
l.1
0
Ek
i.1
0
Ka
s.1
0
Ar
a.
10
Van Çimento: 210.205
Mardin Çimento: 14.552
Limak Kurtalan: 17.681
Limak Bitlis: 14.402
Yurt Çimento: 52.721
Elazığ Çimento: 8.241

(54) Yukarıda yer verilen bilgiler ışığında, söz konusu belgede yer alan ifadeye paralel şekilde
Van Çimento fiyatlarında artışa gitmemiş, bu durum toplantı tarihinden itibaren üç ay
boyunca devam etmiştir.
(55) Ayrıca belgede yer alan “Van dökme 103+6=109 (%3 iskonto yapıyor)” ifadesi ile ilgili
olarak, söz konusu toplantının Mart ayı sonunda gerçekleştiği dikkate alınarak, Van
Çimento’nun Van ili dökme çimento ortalama bant çıkış fiyatının Mart ayında 103,28 TL
olduğu görülmektedir. Bununla birlikte teşebbüsten gelen verilere göre, Mart ayında dökme
çimentoya ilişkin Van ili nakliye bedeli 7 TL olarak uygulanmıştır.
- Mardin Çimento Hakkındaki İfadeler
(56) Kars Çimento’da elde edilen belgede Mardin Çimento hakkında aşağıdaki ifadeler yer
almaktadır:
“* Mardin- Van betona 75+38=113 TL/ton Cem II A 42,5
Nesceye 75+42=117 TL/ton ″ ”.
(57) Mardin Çimento’dan gönderilen verilere göre, fabrika tarafından 2010 yılında toplantı
tarihinden önce ve sonra Van Beton San. ve Tic. Ltd. Şti (Van Beton), Nesce Yapı
Malzemeleri İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. (Nesce Yapı) ve Nesce İnş. Ener. ve Tic. A.Ş. (Nesce
İnşaat) adlı firmalara dökme çimento satışı gerçekleştirilmiştir. Ayrıca Van Beton’a
24.03.2010 tarihine kadar 75 TL bant çıkış fiyatı ile satış yapıldığı, bu fiyatın 26.03.2010
tarihinde 70 TL’ye indirilerek 08.07.2010 tarihine kadar bu fiyat üzerinden satış yapıldığı
anlaşılmaktadır. Nesce İnşaat ve Nesce Yapı’ya ise CEM IV/B (P) 32,5 N türü dökme
çimento satışı yapılmış ve Mart ayında 88,84 TL fiyatı uygulanmıştır.
(58) Eldeki veriler incelendiğinde notta yer alan ifadelerin Van Beton için kullanılan ifadeleri
doğrular nitelikte olduğu anlaşılmaktadır.
- Yurt Çimento, Kars Çimento ve Aşkale Çimento’nun Ağrı, Doğubayazıt ve Iğdır’a
Belirlenen Tarihlerde Zam Yapması
(59) Kars Çimento’da elde edilen belgede Yurt Çimento, Kars Çimento ve Aşkale Çimento’nun
Ağrı, D.Bayazıt ve Iğdır’a belirlenen tarihlerde zam yapacağına dair ifadeler de yer
14-07/138-M
26/77
almaktadır:
“* Ağrı- D. Beyazıt fiyatını eşitle (zammı Muş bildir karsa uysun)
D. Beyazıda zam 5 TL Kars (105 TL iken 110 yap)
6 TL Aşkale 5 Nisan Muş
Iğdır’a 3 TL zam Kars+Aşkale 6 ″ Kars
7 ″ Aşkale”
(60) Söz konusu nottan Aşkale Çimento ve Kars Çimento’nun Ağrı ve Doğubayazıt fiyatlarını
eşitleyeceği ve bu esnada yapacakları zammı Yurt Çimento’ya bildirecekleri, onun da Kars
Çimento’ya uyacağının görüşüldüğü anlaşılmaktadır. Ayrıca, Iğdır ve Doğubayazıt’a Kars ve
Aşkale Çimento tarafından zam yapılacağı da görüşülen diğer bir konudur.
(61) Notta, fiyatlarında artış yaşanacağına ilişkin bilgi yer alan Ağrı iline ilişkin fiyat hareketleri
aşağıda yer almaktadır:
Tablo 6- Ağrı İli 2010 Yılı Aylık Ortalama Fiyatlar (TL/ton)
Aşkale Çimento Van Çimento Limak Kurtalan Kars Çimento
Elazığ
Çimento Yurt Çimento10

CEM I
42.5 R
DÖKM
E
CEM
II/B-M
42.5N
(P-LL)
DÖKME
CEM II/B-
M 32.5R
(P-LL)
TORBALI
CEM II/A-
M 42.5R
(P-LL)
DÖKME
CEM
II/B-M
32.5R
(P-LL)
TORBAL
I-2K
DÖKME
CEM II/
A-M 42,5
N
TORBALI
CEMII/B-
M32,5 N
CEM II /
A-M(P-L)
42,5 R
Dökme
CEM II /
B-M(P-L)
32,5 N
Torbalı
50 kg.
CEM IV/B
32,5 R (P)
Torba 50
Kg.
CEMI
42,5R -
DÖKME
CEM II - IV
TORBALI
Oca.10 93 75,83 83,94
Şub.10 90,85 88 84,77 83 78
Mar.10 100 90,78 110 88 84,73 97,16 85,13 75,76 59,06 82,34
Nis.10 97,43 87,98 100 88 80,31 98,91 86,6 75 90,00 83,58
May.10 96,36 87,53 100 88 85,55 96,29 85,65 70,35 90,00 85,27
Haz.10 103 95,32 90,76 99,82 88 85 95,72 89,36 73,06 90,00 84,46
Tem.10 110 100,13 100,61 108,83 104,36 95,52 88,36 97,73 83,35 96,63 91,04
Ağu.10 109,82 99,97 97,67 110,2 105,27 96,08 90,35 97,1 110 87,96 97,00 99,83
Eyl.10 110 100,03 110,26 115 109,63 96,34 97,42 97,42 110,46 90 95,97 97,34
Eki.10 114,27 104,15 116,85 113,81 113,45 95,47 98,64 100,59 110,77 90 95,00 96,7
Kas.10 115 104,95 116,04 118 114,24 96,79 100,35 100,07 110,17 90 95,00 99,97
Ara.10 115 104,94 118 114 97,51 102,04 102,4 110 95,00 102,09

10 Yurt Çimento Mart ayında Ağrı iline sadece 6,2 ton tutarında dökme çimento satışı yapmıştır. Söz konusu
satışa ilişkin fiyata grafikte yer verilmeyerek, yanıltıcı bir fiyat artışının grafikte görülmesini engellemek
amaçlanmıştır.
14-07/138-M
27/77

Grafik 14: Ağrı İli Dökme Çimento 2010 Yılı Aylık Ortalama Satış Fiyatları (TL/ton)
Ağrı İli Dökme Çimento
80,00
85,00
90,00
95,00
100,00
105,00
110,00
115,00
120,00
Oc
a.
10
Şu
b.1
0
M
ar
.1
0
Ni
s.1
0
M
ay
.10
Ha
z.1
0
Te
m
.1
0
Ağ
u.
10
Ey
l.1
0
Ek
i.1
0
Ka
s.1
0
Ar
a.
10
Aşkale Çimento (CEM I):
34.764
Aşkale Çimento (CEM II):
39.839
Van Çimento: 20.579
Limak Kurtalan: 11.500
Kars Çimento: 37.169
Yurt Çimento: 5.197

(62) Grafikten, Aşkale Çimento Erzurum ve Van tesisleri ile Kars Çimento’nun dökme çimento
aylık ortalama satış fiyatlarının Nisan ayında yakınlaştığı görülmektedir.11 Ancak Yurt
Çimento’nun 2010 yılında Ağrı iline olan satış miktarının oldukça düşük (5.197 ton) olduğu
ve Mayıs ve Haziran aylarında Ağrı iline dökme çimento satışı yapan teşebbüsler tarafından
herhangi bir zam yapılmadığı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla, dökme çimentoya ilişkin olarak
notta yer alan “Ağrı- D. Beyazıt fiyatını eşitle (zammı Muş bildir karsa uysun)” ifadesine
uygun herhangi bir fiyat hareketi tespit edilememiştir.
(63) Ağrı iline yapılan torbalı çimento satışları da incelenmiştir. Yukarıdaki tabloda yer alan
torbalı çimento aylık ortalama fiyatlarını aşağıdaki grafik yardımıyla da görmek mümkündür:
Grafik 15: Ağrı İli Torbalı Çimento 2010 Yılı Aylık Ortalama Satış Fiyatları (TL/ton)

(64) Ağrı ilindeki torbalı çimento satış fiyatları incelendiğinde ise dökme çimentoda yaşanan
benzer bir fiyat yaklaşmasının torbalı çimento için Mayıs ayında gerçekleştiği görülmektedir.

11 Satış verileri tüm teşebbüsler tarafından ilçe bazında sunulmadığından Doğubayazıt ilçesi için teşebbüslerin
fiyatlarını tespit etmek mümkün olmamıştır.
Ağrı İli Torbalı Çimento
60
65
70
75
80
85
90
95
100
105
110
115
120
Oc
a.1
0
Şu
b.1
0
Ma
r.1
0
Ni
s.1
0
Ma
y.1
0
Ha
z.1
0
Te
m.
10
Ağ
u.1
0
Ey
l.1
0
Ek
i.1
0
Ka
s.1
0
Ar
a.1
0
Aşkale Çimento: 52.874
Van Çimento: 26.417
Limak Kurtalan: 34.580
Yurt Çimento: 14.198
Kars Çimento: 18.961
Elazığ Çimento: 15.580
14-07/138-M
28/77
Ancak bu tarih ile toplantının tarihi arasında geçen süre dikkate alındığında, söz konusu
fiyat hareketleri hakkında kesin bir yargıya ulaşmak mümkün değildir.
(65) Ayrıca, Ağrı iline satışı yapılan tüm çimento türlerinde teşebbüslerin tamamı tarafından
Temmuz ayında bir fiyat artışı gerçekleştirildiği dikkati çeken diğer bir husustur.
(66) Notta yer alan “D. Beyazıda zam 5 TL Kars (105 TL iken 110 yap)” ifadesine ilişkin olarak
Kars Çimento’nun Doğubayazıt’a yaptığı satışlar incelenmiştir. Söz konusu satışlara yönelik
aylık ortalama fiyatlar aşağıda sunulmuştur.
Tablo 7- Kars Çimento Ağrı İli Doğubayazıt İlçesi 2010 Yılı Aylık Ortalama Satış Fiyatları (TL/ton)
CEM II / A-M(P-L)42,5 R Dökme CEM II / B-M(P-L) 32,5 N Torbalı 50 kg.
Oca.10 83,94
Şub.10 83,00
Mar.10 97,52 83,00
Nis.10 100,39 83,17
May.10 98,03 83,00
Haz.10 96,83 88,57
Tem.10 99,62
Ağu.10 100,00 110,00
Eyl.10 100,38 110,00
Eki.10 105,00 110,00
Kas.10 105,00 110,00
Ara.10 106,83 110,00

(67) Tablodan anlaşılacağı üzere Nisan ayında dökme çimentoya yaklaşık olarak 3 TL civarında
zam yapılmıştır. Ancak, ifadede yer alan rakamları destekler nitelikte bir bulguya
ulaşılamamıştır.
(68) Notta yer alan diğer bir il olan Iğdır’a yapılan satışlara ilişkin ortalama fiyatlar ise aşağıdaki
tabloda yer almaktadır:
Tablo 8- Iğdır İli 2010 Yılı Aylık Ortalama Fiyatlar (TL/ton)
Kars Çimento Kars Çimento Aşkale Çimento Van Çimento

CEM II / A-M(P-
L)42,5 R Dökme
CEM II / B-M(P-L)
32,5 N Torbalı 50
kg.
CEM II/B-M 32.5R
(P-LL) TORBALI
CEM II/B-M 32.5R
(P-LL) TORBALI-
2K
Oca.10 102,89 94,00 79,08
Şub.10 112,11 94,00 84,59
Mar.10 99,82 94,00 89,71
Nis.10 97,99 94,11 89,58
May.10 97,25 94,08 89,65
Haz.10 94,12 99,99 96,05 99,00
Tem.10 94,09 115,00 107,26 103,38
Ağu.10 93,77 115,00 104,64 105,05
Eyl.10 94,77 115,00 114,00 109,60
Eki.10 94,21 113,94 115,91 114,05
Kas.10 93,74 113,82 115,93 114,48
Ara.10 93,39 112,66
(69) Dosya mevcudu bilgilerden; Iğdır’a her iki teşebbüsün kayda değer miktarda satış yaptığı
çimento türünün torbalı çimento olduğu, Aşkale Çimento ve Kars Çimento’nun Mayıs ayında
14-07/138-M
29/77
5-6 TL civarında bir zam yaptığı anlaşılmaktadır. Bu bağlamda, Mayıs ayında yapılan söz
konusu fiyat artışlarının notta yer alan “Iğdır’a 3 TL zam Kars+Aşkale” ifadesi ile planlandığı
anlaşılan zam olup olmadığı hakkında kesin bir yargıya varmak mümkün görünmemektedir.
- Doğu Karadeniz’de Fiyat Artışına Gidileceğine Dair Bilgi
(70) Elde edilen belgede Aşkale Çimento’nun sahil fiyatlarının kontrol edileceğine ve Trabzon’un
doğusunda kalan bölgelerde 4 TL zam yapılacağına dair aşağıdaki ifadeler bulunmaktadır:
“*Aşkale ile sahil fiyatlarına bakalım
Trabzon doğusu 98 TL/ton iken 102 yaparsak 4 TL zam”
(71) Trabzon’un doğusunda kalan, sahil kesimindeki Rize ve Artvin illerine teşebbüslerin en çok
satış yaptığı dökme ve torbalı çimento türlerinde 2010 yılı ortalama fiyatların aşağıdaki gibi
olduğu tespit edilmiştir:
Tablo 9- Artvin İli 2010 Yılı Aylık Ortalama Fiyatlar (TL/ton)
Aşkale Çimento-Trabzon Aşkale Çimento-Erzurum Kars Çimento

CEM II/A-P
42.5R
DÖKME
CEM II/B-M
32.5R (P-LL)
TORBALI-2K
CEM II/A-M
42.5R (P-LL)
DÖKME
CEM II/B-M
32.5R (P-LL)
TORBALI
CEM I 42,5
R Dökme
CEM II / B-M(P-L)
32,5 N Torbalı 50
kg.
Oca.10 100,41 99,00 81,93 94,49 107,00 92,79
Şub.10 104,06 101,56 83,61 94,77 107,00 91,38
Mar.10 104,02 98,00 82,46 94,65 107,00 92,20
Nis.10 104,03 98,00 82,00 94,34 106,11 92,94
May.10 104,03 98,00 82,10 94,63 106,15 93,76
Haz.10 105,06 98,40 89,93 96,47 106,12 97,93
Tem.10 108,64 101,14 93,84 104,82 106,18 97,00
Ağu.10 110,02 103,00 93,96 104,78 106,00 110,00
Eyl.10 109,66 103,00 92,48 104,87 105,56 110,16
Eki.10 109,50 103,00 93,60 104,70 109,16 110,00
Kas.10 109,38 103,00 94,39 104,69 110,00 110,00
Ara.10 109,80 103,00 94,65 110,00 110,00
(72) Tablodan torbalı çimento türünde Aşkale Çimento’nun Temmuz ayında, Kars Çimento’nun
ise Mayıs, Haziran ve Ağustos aylarında zam yaptığı anlaşılmaktadır. Dosya mevcudundan
anlaşıldığı üzere, fiyat artışları toplantının yapılmasını takip eden Nisan ayında değil daha
sonraki bir dönemde yapılmıştır. Dolayısıyla, söz konusu fiyat artışlarının anılan toplantının
doğrudan bir sonucu olmadığı kanaatine varılmıştır.
(73) Benzer şekilde Rize’deki çimento satışlarına ilişkin ortalama fiyatlar aşağıda yer almaktadır:
Tablo 10- Rize İli 2010 Yılı Aylık Ortalama Fiyatlar (TL/ton)
Aşkale Çimento-Trabzon Kars Çimento Aşkale Çimento-Gümüşhane

CEM II/A-P
42.5R DÖKME
CEM II/B-M 32.5R
(P-LL) TORBALI-2K
CEM II/B-M(P-L) 32,5
N Torbalı 50 kg.
B-M 32.5R (P-LL) TORBALI-
2K
Oca.10 100,57 97,95 83,00
Şub.10 105,69 102,70 83,00 91,00
Mar.10 104,66 99,51 83,00 89,00
Nis.10 104,70 99,75 83,00 88,91
May.10 104,90 99,50 83,00 89,00
Haz.10 104,64 99,57 83,00 89,00
Tem.10 108,05 103,20 99,00
Ağu.10 109,43 105,58 99,00
14-07/138-M
30/77
Eyl.10 109,36 104,85 99,00
Eki.10 109,29 104,20 99,00
Kas.10 109,35 104,61 99,00
Ara.10 109,36 104,53 99,00
(74) Kars Çimento’dan elde edilen bilgilere göre, teşebbüsün Rize iline oldukça düşük bir
miktarda torbalı çimento satışı bulunmaktadır. Dolayısıyla Kars Çimento’nun ihmal edilebilir
düzeydeki satışları dikkate alınmadığında, Aşkale Çimento’nun Rize ilinde Temmuz ayında
torbalı çimentoya zam yaptığı anlaşılmaktadır. Fiyat artışının gerçekleştiği bu dönem göz
önüne alındığında söz konusu notta yer alan ifade hakkında kesin bir bulguya
ulaşılamamaktadır.
- Elazığ’da Zam Yapılması
(75) Elde edilen belgedeki diğer bir ifade ise Elazığ ili merkezinde 3 TL zam yapılacağına dairdir:
“*Elazığ-merkez 106+3 zam=109 TL olacak”
(76) Elazığ Çimento’nun Elazığ merkezine 2010 yılında yaptığı satışlara ilişkin her bir çimento
türü bazında aylık ortalama fiyatlar aşağıdaki tabloda yer almaktadır:
Tablo 11- Elazığ Çimento 2010 Yılı Elazığ Merkez Satışlarına İlişkin Ortalama Fiyatlar (TL/ton)
Aylık Ortalama Fiyat
Aylar
CEM IV/B 32,5 R (P)
Torba 50 Kg
CEM I 42,5 N
Dökme
CEM I 42,5 N Torba
50 kg.
CEM II / A-M(P-L)
42,5 N Dökme
Oca.10 101,17 109,07 117,00
Şub.10 98,82 103,79 112,94 95,54
Mar.10 105,11 100,62 118,00 94,67
Nis.10 106,00 110,55 118,00 105,17
May.10 106,00 110,17 118,00 105,32
Haz.10 106,00 111,28 118,00 105,44
Tem.10 107,00 110,78 118,00 105,62
Ağu.10 109,13 110,81 119,59 106,68
Eyl.10 110,00 111,00 120,00 106,97
Eki.10 109,97 112,04 120,00 105,75
Kas.10 109,97 111,98 120,00 107,02
Ara.10 109,96 109,73 120,00 108,82
(77) Tablodan görüleceği üzere CEM IV/B 32,5 R (P) türü torbalı çimentoda söz konusu belgede
yer alan ifadeye benzer bir fiyat artışı yapılmıştır. Elazığ Çimento tarafından sağlanan
verilere göre, 04.03.2010 tarihinden itibaren Mart ayı sonuna kadar anılan çimento türüne
ilişkin satış fiyatı 106 TL/ton tutarındadır. Ancak bahse konu toplantının Mart ayında
gerçekleştirildiği dikkate alındığında, Temmuz ve Ağustos aylarında uygulanan zamların,
toplantı sonucunda yapıldığı tespitine ulaşılamamaktadır.
(78) Elazığ ilinin tamamına yapılan satışlar dikkate alındığında, torbalı çimentoya ilişkin ortalama
fiyat hareketleri aşağıdaki grafikte görülebilmektedir:12

12 Limak Ergani ve Yurt Çimento’nun satış bilgileri il bazında sunulduğundan Elazığ merkeze olan satışlar
ayrıştırılamamıştır. Ancak Elazığ Belediyesi verilerine göre, Elazığ ili toplam nüfusunun %58,73’ünün
merkezde yaşaması nedeniyle satışların büyük çoğunluğunun da Elazığ merkezine yapıldığı ve satışlardaki
genel hareketlerin merkeze yapılan satışlardaki fiyat hareketlerine paralel olacağı varsayılmıştır.
14-07/138-M
31/77
Grafik 16: Elazığ İli 2010 Yılı Torbalı Çimento Aylık Ortalama Satış Fiyatları (TL/ton)
Elazığ İli Torbalı Çimento
70,00
75,00
80,00
85,00
90,00
95,00
100,00
105,00
110,00
115,00
Oc
a.1
0
Şu
b.1
0
Ma
r.1
0
Ni
s.1
0
M
ay
.10
Ha
z.1
0
Te
m.
10
Ağ
u.
10
Ey
l.1
0
Ek
i.1
0
Ka
s.1
0
Ar
a.1
0
Limak Ergani: 52.005
Yurt Çimento: 26.787
Elazığ Çimento: 86.944

(79) Grafikten, Elazığ ilindeki torbalı çimento ortalama satış fiyatlarının 2010 yılında genel bir
artış eğiliminde olduğu anlaşılmaktadır. Ayrıca, Nisan ayında Limak Ergani ve Yurt
Çimento’nun ortalama fiyatlarında sırasıyla yaklaşık olarak 1 TL ve 3 TL tutarlarında fiyat
artışı yapıldığı anlaşılmaktadır. Temmuz ayında ise her üç firma tarafından 3,7 TL ile 6 TL
arasında değişen miktarlarda zam yapılmıştır. Dolayısıyla, Yurt Çimento tarafından yapılan
zammın notta yer alan ifadeye paralel olduğu görülmekle birlikte, Limak Ergani ve Elazığ
Çimento için kesin bir yargıya varmak mümkün olmamıştır.
d) Kars Çimento’da Elde Edilen Belgelere İlişkin Genel Değerlendirme
(80) Kars Çimento’da elde edilen belgelerde yer alan notlar, haklarında soruşturma açılan diğer
teşebbüslerde yapılan incelemelerde elde edilen belgeler ve teşebbüslerden sağlanan satış
verilerinin analiz edilmesi ile ulaşılan teşebbüslerin il bazında aylık ortalama satış fiyatları ile
birlikte değerlendirilmiştir.
(81) Söz konusu değerlendirme sonucunda, Kars Çimento’da elde edilen notların, Güneydoğu ve
Doğu Anadolu bölgeleri ile Akdeniz ve Karadeniz bölgelerinin doğusunda faaliyet gösteren
çimento üretim tesislerinin çalışanlarının 29.03.2010 tarihinde Ankara’da yaptıkları
toplantıya ve söz konusu toplantıda anlaşmaya varılan hususlara ilişkin olduğu sonucuna
ulaşılmıştır.
(82) Söz konusu anlaşmanın teşebbüsler tarafından toplantı sonrasında uygulamaya geçirilip
geçirilmediği fiyat artışına yönelik karar ve diğer kararlar başlıkları altında ayrı ayrı
incelenmiştir.
(83) Teşebbüslerden sağlanan verilerin analizi sonucunda; Limak Gaziantep Çimento, Limak
Ergani Çimento, Limak Kurtalan Çimento, Limak Şanlıurfa Çimento, Elazığ Çimento, Çimko
Narlı Çimento, Çimko Adıyaman Çimento, KÇS Çimento, Adana ve Mardin Çimento ve
Çimsa Mersin Çimento’nun Batman, Diyarbakır, Mardin, Şanlıurfa, Kahramanmaraş,
Gaziantep, Elazığ ve Siirt illeri ortalama çimento fiyatlarının 29.03.2010 tarihli toplantı
sonrasında 2010 yılı Nisan ayında yaklaşık olarak 10 TL arttığı tespit edilmiştir. Ayrıca söz
konusu toplantının hemen ertesinde Elazığ Çimento, Kars Çimento, Çimko Narlı ve
Adıyaman tesisleri ile Limak Çimento Kurtalan, Ergani, Gaziantep ve Şanlıurfa tesislerinin
14-07/138-M
32/77
toplantıda alınan karar doğrultusunda yapılacak fiyat artışlarını içeren yeni fiyat listeleri
yayınladığı belirlenmiştir.
(84) Diğer taraftan toplantı notlarında yer alan fiyat artışı haricindeki kararların toplantı
sonrasında uygulanıp uygulanmadığına ilişkin inceleme sonucunda söz konusu kararların
çok büyük bir kısmının teşebbüsler tarafından uygulamaya konulduğu sonucuna ulaşılmıştır.
(85) Bu kapsamda, Güneydoğu ve Doğu Anadolu bölgeleri ile Akdeniz ve Karadeniz bölgelerinin
doğusunda faaliyet gösteren çimento üretim tesislerinin çalışanlarının 29.03.2010 tarihinde
Ankara’da bir toplantı yaptığı, toplantı sonucunda teşebbüsler yetkilileri tarafından söz
konusu bölgelerdeki çimento fiyatlarının artırılması da dahil olmak üzere bazı hususlarda
anlaşmaya varıldığı ve fiyat artışına yönelik olan da dahil olmak üzere toplantıda anlaşmaya
varılan hususların çoğunun toplantı sonrasında teşebbüsler tarafından uygulandığı
kanaatine varılmıştır.
(86) Bu çerçevede, anılan anlaşma ve buna ilişkin uygulamalarla 4054 sayılı Kanun’un 4.
maddesinin ihlal edildiği, söz konusu ihlalin özellikle ilgili piyasada satım fiyatının
belirlenmesi şeklinde gerçekleştiği anlaşılmaktadır.
I.2.3.2. Yurt Çimento’da Elde Edilen Belgeler ve Fiyat Artışları
I.2.3.2.1.Yurt Çimento’da Elde Edilen Belgeler
(87) Bu bölümde, yerinde incelemelerde elde edilen belgelerde yer alan ifadeler ile tespit ve
değerlendirmelere yer verilmiştir.
a) Belge 1
(88) Yurt Çimento (…..) ile Yurt Çimento (…..) arasında gerçekleşen 13.10.2010 tarihli e-posta
yazışmaları içinde yer alan ve (…..)’nin, (…..)’a yazdığı e-postada;
“Sayın (…..) Bey,
Prefabrikçi ile görüştüm, Kabul etmemekle birlikte Bingöl’de sezon sonunu
düşünerek dökme fiyatını düşürmüşler. Bizim yaptığımız tespitlerde aynı yöndedir.
Yaptığımız tespitlere göre Dökme ve Torbalı fiyatları ektedir. … Torbalıda herhangi
bir sorun görünmemektedir (mevcut torbalı Fiyatımız 106 TL/ton).
Dökme;
Elazığ; 85+19=104 TL/Ton (Peşin Fiyat)
Yurtçim; 92+16= 108 TL/Ton (Peşin Fiyat)…”
ifadeleri; yine aynı e-posta silsilesinde geçen ve yine (…..) tarafından (…..)’a gönderilen e-
postada ise
“…Yapı Beton ise Prefabrikçinin 85 TL’den faturasını gösterdi (Peşin).…”
ifadesi yer almaktadır.
(89) Söz konusu yazışmalarda yer alan “Prefabrikçi” kelimesi dikkat çekmektedir. Yazışmalarda,
“Prefabrikçi”nin Bingöl’de dökme fiyatını düşürdüğünden bahsedilmekte ve aynı firmanın bu
durumu kabul etmediği belirtilmektedir. Devamında ise Yapı Beton isimli bir firmanın
“Prefabrikçi” tarafından düzenlenen bir faturayı gösterdiği açıklanmaktadır.
(90) İlk bakışta “Prefabrikçi” olarak adlandırılan firmanın gerçekten de Elazığ’da prefabrik üretimi
yapan tek bir firma olduğu kanaati oluşmaktadır. Ancak, bir beton firmasının spesifik bir
prefabrik üreticisinden 85 TL’lik bir alım gerçekleştirmesi ve bir prefabrik üreticisinin dökme
14-07/138-M
33/77
çimento fiyatını düşürmesi olağan bir davranış olarak görülmemektedir. Bu bağlamda, gerek
e-postada yer alan ifadeler gerekse zikredilen fiyatlar satışı gerçekleştirilen ürünün dökme
çimento olduğunu göstermektedir.
(91) Yukarıda açıklanan durumun gerçekliğinin tespiti amacıyla, dökme çimento satışını
gerçekleştirdiği düşünülen Elazığ Çimento tarafından sağlanan veriler incelenmiştir. Söz
konusu inceleme sonucunda, Elazığ Çimento’nun, e-posta yazışmalarının yapıldığı tarih
olan 13.10.2010 tarihini de içerir biçimde, 23.09.2010 ile 23.12.2010 tarihleri arasında 85 TL
fiyatla “Yapı Beton Elemanları İnş. San. Tic.” unvanlı firmaya 19.843,90 ton CEM I 42,5 N
dökme çimento satışı gerçekleştirdiği tespit edilmiştir. Bu tespit, “Prefabrikçi” olarak
adlandırılan firmanın Elazığ Çimento olduğunu kanıtlar niteliktedir. Ayrıca ilk e-postada fiyat
karşılaştırmasının Elazığ Çimento ile yapılması da e-postalarda geçen “Prefabrikçi” kelimesi
ile kastedilenin Çimentaş Grubu şirketlerinden Elazığ Çimento olduğunu teyit etmektedir.
(92) Bu e-posta silsilesinin farklı bir versiyonunun devamında yer alan yine (…..) tarafından
(…..)’a gönderilen 18.10.2010 tarihli “FW: ÖNEMLİ – Ankara’daki görüşmeler” konulu e-
postada ise;
“… (Prefabrikçilerle görüşmelerim devam ediyor, Güneydekini Cumartesi Ankara’da
ziyaret edeceğim, benim bulunduğum ildeki ile görüştüm amiri ile görüştü, İzmir’de
görüşme ayarlayalım dediler, diğerleriyle de görüşme halindeyim) …”
ifadeleri yer almaktadır. Söz konusu ifadelerden birden fazla “prefabrikçi”nin olduğu,
bunlardan birinin güney bölgesinde bulunduğu ve bu firma ile Ankara’da görüşüleceği,
diğerinin (…..)’nin çalıştığı ilde olduğu ve bu firma ile amirinin bulunduğu İzmir’de bir
görüşme yapılacağı ve bunların dışındakilerle de görüşmelerin devam ettiği anlaşılmaktadır.
Dolayısıyla, biri Elazığ’da, biri güneyde ve en az iki adet de bunların dışında olmak üzere
toplamda en az dört adet “prefabrikçi”nin olduğu anlaşılmaktadır. Öte yandan, bilindiği
üzere, soruşturma konusu pazarda, merkezi İzmir’de bulunan Çimentaş Grubu’na ait Kars
ve Elazığ’da iki çimento fabrikası bulunmaktadır. Ayrıca, e-postayı yazan (…..)’nin ofisi de
Elazığ’da bulunmaktadır. Dolayısıyla, e-postada sözü edilen “Prefabrikçiler”den birinin
Çimentaş firmasının hakimiyetinde bulunan Elazığ Çimento olduğu açıktır.
(93) Bunun yanında, Limak Grubu’nun Diyarbakır, Şanlıurfa, Gaziantep ve Siirt’te dört fabrikası
mevcut olup, söz konusu iller Yurt Çimento’nun bulunduğu ilin güneyinde yer almaktadır.
Ayrıca, Limak Çimento Grubu’nun merkezi Ankara’da bulunmaktadır. Bu hususlar dikkate
alındığında e-posta da “Güneydeki” prefabrikçi olarak bahsedilen teşebbüsün Limak
Çimento olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
b) Belge 2
(94) (…..) ile (…..) arasında gerçekleştirilen e-posta yazışmalarından 20.09.2010 tarihli olan e-
postada;
“Sayın (…..) Bey,
Diyarbakır, Urfa, batman onayınız paralelinde uygulama yapalım ancak uygun görürseniz
Silvan’ı fazla düşürmeylim.
Prefabrikçi ile ters düşmemek ve piyasanın bozulmaması için Silvan 97-98 TL uygun
görünmektedir….”
ifadelerine yer verilmektedir. E-posta silsilesinin başında ise güney satış bölgesi olarak
adlandırılan ve Diyarbakır/Merkez, Diyarbakır/Silvan, Batman/Merkez, Şanlıurfa/Siverek ve
Şırnak/Merkez ve Silopi’den oluşan bir bölgeye ilişkin ayrıntılı değerlendirmelere yer
14-07/138-M
34/77
verilmektedir. Değerlendirme sonucunda “Güney Bölgesi için özetle 4 bölgede (Siverek -
Diyarbakır - Silvan - Batman) indirim yapılabilir” sonucuna ulaşılmaktadır.
(95) İncelenen e-postada ise Silvan fiyatlarının “Prefabrikçi ile ters düşmemek ve piyasanın
bozulmaması için” fazla düşürülmemesi gerektiğinden bahsedilmektedir. Buna göre tıpkı ilk
belgede olduğu gibi çimento satışı gerçekleştiren bir “prefabrikçi” bulunmaktadır.
(96) Bu noktada bahsedilen “Prefabrikçi”nin hangi firma olduğunun anlaşılması amacıyla e-posta
silsilesinin içinde yer alan Silvan’a ilişkin piyasa değerlendirmesine bakmak önem
taşımaktadır:
“Diyarbakır / Silvan: Burada mal oluşlarımız Kurtalan ve Ergani ile başa baş
görünmektedir, ancak bu bölgede bayilerimiz malımızı piyasada tutundurmada başarısız
oldukları için diğer fabrika mallarına göre 0,15 - 0,20 KRŞ düşük olmadıkça diğer satıcılar
çimentomuzu almamaktadır. Hem bu nedenden ötürü hem de Diyarbakır merkez fiyatı ile
aradaki makasın açılmaması / korunması için Bu bölgede de 2 TL/ton indirim uygun olur
diye düşünüyorum. Bölge de Limak - Kurtalan ve Ergani hem fiyat hem de sevkiyatta
ortak hareket etmektedir. Mardin rakiplerden bağımsız sınırlı ve özel bir pazara hitap
etmektedir.”
(97) Bu çerçevede, Oyak’a bağlı Mardin Çimento’nun bölgede faal görünmekle birlikte,
analizdeki ifadeye göre anılan şirket “rakiplerden bağımsız sınırlı ve özel bir pazara hitap
etmektedir”. Belgeye göre bölgede Yurt Çimento’nun rakipleri Limak Grubu’na ait Kurtalan
ve Ergani Çimento’dur. Dolayısıyla, Yurt Çimento’nun “piyasanın bozulmaması” için ters
düşmek istemediği “Prefabrikçi”nin Limak Çimento olduğu açıktır. Ayrıca, ilk belgede
“prefabrikçi”lerden biri ile Ankara’da bir görüşme yapılacak olduğundan bahsedildiği ve
Limak Grubu’nun merkezinin Ankara’da olduğu dikkate alındığında, iki numaralı belgede
bahsedilen “Prefabrikçi”nin Limak olduğu teyit edilmektedir.
(98) Bu noktada, ilk iki belgede gerçekleştirilen yazışmanın içeriği doğrultusunda “Prefabrikçi”
kelimesi ile farklı rakiplerden bahsedildiğine dikkat çekilmesi, bu bölümün devamında
incelenecek belgelerin değerlendirilmesi açısından gerekli görülmektedir.
(99) Öte yandan, Yurt Çimento’nun Silvan’da (…..) ve (…..) isimli iki müşterisi olduğu ve bu
müşterilere uyguladığı fiyatların e-postanın hemen ertesi günü olan 21.09.2010 tarihinde ve
daha sonra 28.09.2010 tarihinde olmak üzere toplamda 3 TL azalttığı tespit edilmiştir. Bu
bağlamda, Yurt Çimento’nun Limak Çimento’ya “ters düşmemek” için fiyatı 2 TL yerine 3 TL
azaltmayı tercih ettiği ortaya çıkmaktadır.
14-07/138-M
35/77
Grafik 17: (…..)Fiyat Hareketleri (TL/ton)
ALİ BİÇER(BİÇERLER İNŞ.MALZ.VE TAAH.İŞLERİ)
75,00
80,00
85,00
90,00
95,00
100,00
105,00
07
.0
1.
20
10
21
.0
1.
20
10
04
.0
2.
20
10
18
.0
2.
20
10
04
.0
3.
20
10
18
.0
3.
20
10
01
.0
4.
20
10
15
.0
4.
20
10
29
.0
4.
20
10
13
.0
5.
20
10
27
.0
5.
20
10
10
.0
6.
20
10
24
.0
6.
20
10
08
.0
7.
20
10
22
.0
7.
20
10
05
.0
8.
20
10
19
.0
8.
20
10
02
.0
9.
20
10
16
.0
9.
20
10
30
.0
9.
20
10
14
.1
0.
20
10
28
.1
0.
20
10
11
.1
1.
20
10
25
.1
1.
20
10
09
.1
2.
20
10
23
.1
2.
20
10

Grafik 18: (…..)Fiyat Hareketleri (TL/ton)
ŞAHİDİN GÜMÜŞ(GÜMTAY İNŞAAT)
75,00
80,00
85,00
90,00
95,00
100,00
105,00
110,00
115,00
07
.0
1.
20
10
21
.0
1.
20
10
04
.0
2.
20
10
18
.0
2.
20
10
04
.0
3.
20
10
18
.0
3.
20
10
01
.0
4.
20
10
15
.0
4.
20
10
29
.0
4.
20
10
13
.0
5.
20
10
27
.0
5.
20
10
10
.0
6.
20
10
24
.0
6.
20
10
08
.0
7.
20
10
22
.0
7.
20
10
05
.0
8.
20
10
19
.0
8.
20
10
02
.0
9.
20
10
16
.0
9.
20
10
30
.0
9.
20
10
14
.1
0.
20
10
28
.1
0.
20
10
11
.1
1.
20
10
25
.1
1.
20
10
09
.1
2.
20
10
23
.1
2.
20
10

c) Belge 3
(100) 20-30 Ağustos tarihleri arasında (…..) ve (…..) arasında gerçekleştirilen e-posta yazışmaları
arasında yer alan 23.08.2010 tarihinde (…..) tarafından (…..)’a gönderilen “Bingöl-
Kovancılar-Karakoçan Dökme” konulu e-postada: (181):
“… Bingöl ve Kovancılar bölgesindeki tespitlerimiz ektedir. Cuma günü Elazığ’daki
Prefabrikçi ile görüştüm. Cumartesi ve pazar günü Bingöl ve Kovancılarda yerinde
tespitle yaptık.
Mevcut duruma göre Bingölde fiyat düşürmemiz gerektiği için bir haftadır
Prefabrikçiyi zorluyorum, fiyat düşmeyi sizlere sunmak istemiyorum.
Yarın tekrar prefabrikçi ile görüşeceğim. Fiyatları arttıramazsak mevcut duruma göre;
Bingöl ve Kovancılarda dökmede en az 4 TL/Ton fiyat indirimi yapmamız gerekiyor
(15 Ağustosta yaptığımız artışı geri almak). Elazığ; Kovancılarda Yapı Beton’a 95
TL/Ton [K]aya Beton’a ise bizimle çalıştığı için 100 TL/Ton fiyat uyguluyor…
Yarınki görüşmelerim paralelinde fiyat düşürmeyerek, Yapı Beton, Bingöl Beton, [K]aya
2.500 tonluk miktarları 4 TL/Ton düşük fiyatla, MBR’ye 1.200 tonluk miktarı 86-87 TL ile
14-07/138-M
36/77
önerme alternatifini de düşünebiliriz.…”.
(101) Yukarıdaki belgeden Elazığ’da bulunan ve özellikle “Prefabrikçi” olarak adlandırılan bir firma
ile görüşüldüğü ve bu firma ile birlikte Bingöl ve Kovancılar’da tespitler yapıldığı, anılan
bölgelerde fiyat düşürülmemesi için anılan firma ile görüşmelerin devam ettiği
anlaşılmaktadır. İlk bakışta anılan bölgelerde prefabrik ürünleri üreten özel bir firmadan
bahsedildiği düşünülebilecekse de, ilk belge için yapılan incelemede bu olasılığın gerçekçi
olmadığı ortaya konulmuştur. Nitekim e-postanın başında “Elazığ’daki Prefabrikçi” ifadesinin
kullanılması, devamında ise Elazığ Çimento’dan bahsedilmesi, yukarıdaki belgelere ilişkin
yapılan incelemelerde adı geçen Yapı Beton firmasının Elazığ Çimento’nun müşterisi
olduğunun tespit edilmesi hususları dikkate alındığında, bu belgede bahsedilen
“Prefabrikçi”nin Elazığ Çimento olduğu açıktır.
(102) Öte yandan, e-postada yer alan “Bingöl ve Kovancılarda dökmede en az 4 TL/Ton fiyat
indirimi yapmamız gerekiyor” ifadelerinin hayata geçirildiği anlaşılmaktadır13. Yurt Çimento
tarafından Bingöl’de Yapı Beton Elemanları İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti., Hasar İnş. Medikal
Gıda Turz. Oto. Tic. San. Ltd. Şti. ve Sıddıkoğulları İnş. Oto. San. Tic. Ltd. Şti. unvanlı
firmalara dökme çimento satışı yapıldığı görülmektedir. Bu firmalardan Hasarlar ve Yapı
Beton 2010 yılının tamamında dökme çimento almışlardır. Buna göre, Hasarlar için
21.08.2010 tarihine kadar 92 TL olarak uygulanan fiyatlar, bu tarihte 100 TL’ye çıkarılmış;
ardından önce 07.09.2010 tarihinde 95,23 TL’ye sonra 14.09.2010 tarihinde ise 92 TL’ye
düşürülmüştür. Yapı Beton için ise yılın ikinci yarısında 92 TL olarak uygulanan fiyatlar
Hasarlar’da olduğu gibi 21.08.2010 tarihinde 96 TL’ye çıkarılmış fakat ardından 28.08.2010
tarihinde 92,13 TL’ye, 31.08.2010 tarihinde ise 92 TL’ye düşürülmüştür. Yurt Çimento
tarafından 28.08.2010 tarihinden itibaren 96 TL’den çimento tedarik edilen Sıddıkoğulları
için uygulanan fiyatlar ise önce 21.09.2010 tarihinde 93,36 TL’ye, 28.09.2010 tarihinden
sonra da 92 TL’ye düşürülmüştür. Bu veriler ışığında, dökmede “en az 4 TL/Ton fiyat
indirimi[n]”in yapıldığı, diğer bir ifadeyle e-postada da ifade edildiği gibi yapılan artışın geri
alındığı görülmektedir.
d) Belge 4
(103) (…..) tarafından (…..)’a gönderilen 19.08.2010 tarihli “Sevkiyat Hakkında” konulu e-postada;
“… Bizim Bingöl ve Kovancılar’da dökme çimentoda fiyat artışı yaptığımız 16 Ağustos
tarihinde Elazığ 6 TL/ton fiyat indirmiş. Priketçi inkar ediyor ama piyasa tespitlerimiz
ve HB’ların söyledikleri bu yönde. …”
ifadeleri yer almaktadır.
(104) Söz konusu e-postada Yurt Çimento’nun Kovancılar’da fiyat artışı yaptığı tarihte Elazığ
Çimento’nun fiyat indirimine gittiğinin “Priketçi” olarak adlandırılan bir firma tarafından inkar
edildiğinden bahsedilmektedir.
(105) Öncelikle, daha evvel incelenen belgelerden farklı olarak bu belgede “prefabrikçiler” yerine
“piriketçiler” ifadesi kullanılmaktadır. Ancak tıpkı “Prefabrikçiler” ifadesi gibi “piriketçiler”
ifadesinin de rakiplerden bahsedilmek için kullanıldığı açıktır.
(106) Bu bölümdeki bilgiler birlikte değerlendirildiğinde ve belgede özellikle Elazığ Çimento’dan
bahsedildiği dikkate alındığında “Priketçi” olarak adlandırılan firmanın Elazığ Çimento
olduğu anlaşılmaktadır.

13 Yurt Çimento tarafından sağlanan verilerden Kovancılar’a yapılan satışların ayrıştırılamaması nedeniyle
yalnızca Bingöl’e ait veriler incelenebilmiştir.
14-07/138-M
37/77
e) Belge 5
(107) Yurt Çimento (…..) tarafından hazırlanan ve “9-10 Mayıs 2010 tarihlerinde (…..) beyin satış
toplantısının notlarıdır.” ibaresiyle başlayan bir belgede:
“KARAR: Satışta frene basmak için Teminatlarda katı duralım ve Fiyatı arttıralım. Salı
günü (…..) beyin piriketçilerle yapacağı toplantı sonrası rakam netleşecek ancak.
Temmuz başı itibarı ile Muşa 5 TL Batıya +10 TL Zam yapılacak
Doğu ve güneye zam yapılmayacak14
KARAR: Dökmecilere Zam Cuma bildirilecek (toplantıdan iki gün sonrası) 10 gün süre
verilecek (eski fiyattan mal almaları için) Rakam yerine zam var denilecek rakamlar ayın
20’nden sonra (…..) beyin görüşmelerine müteakip netleşecek…
BİNGÖL: Hasarlar, Yapı beton, Toplam 3 hazır betonu var, 72.000 Ton geçen sene mal
almış. Şu anda bizden peşin para ile çalışıyor. 86 TL fiyatı 2 TL arttıracağımızı biliyor.
Yapıyı tama[m]en bağlıyabil[i]r miyiz diye çalışma yapılacak, Piriketçiler ile konuşup
pazarlık için hasarlar sürülebilecek.
Hasarlar % 100 bizden alıyo ; Günde 3 araba 105 ton.
Bingölde Torbalı 86 TL, vadeli 90 TL, Yeni fiyatları En az + 2 TL koyup fiyat artışı
yapacağız. Bağlantıları bitirmek için zorlamıyacağız zaten fiyat artışı da fazla değil.
KARAR: Yapı beton Hedefimiz olsun. Firmayı kışın istanbula davet edip tümüne vermek
için anlaşma ortamı oluşturalım. 150 ton/gün ile başlıyalım Temiat ve ödeme yapışımda
düzeltip, bizimle çalışmak isterse sıcak bakarız…”
ifadeleri yer almaktadır. Bu belgede rakiplerden “Prefabrikçi” yerine “Piriketçi” olarak
bahsedildiği görülmektedir.
(108) Öte yandan, belgenin ilk kısmında 9-10 Mayıs 2010 tarihinde yönetim kurulu başkanı
nezaretinde bir toplantının gerçekleştirildiği ve takip eden salı günü (…..)’nin “piriketçiler” ile
bir toplantı gerçekleştireceği anlaşılmaktadır.
(109) Ancak, 2010 yılının 9-10 Mayıs tarihleri pazar ve pazartesi günlerine denk gelmektedir. Bu
durumda yukarıdaki ifadelerden çok büyük olasılıkla anılan görüşmenin takip eden
11.05.2010 salı günü gerçekleştirileceği anlaşılmaktadır. Gerçekleşecek toplantının
ardından Temmuz başında Muş’a 5 TL, batı bölgelerine ise 10 TL zam yapılmasının ele
alınacağı görülmektedir. Aşağıda Muş ve batısında kalan Bingöl ve Elazığ illerindeki fiyat
hareketleri incelenmiştir.
(110) Muş ilinde dökme çimentoda Yurt Çimento çok kuvvetli bir konuma sahiptir. Aşağıdaki
grafikten de görüleceği gibi Yurt Çimento’nun Muş’taki ağırlıklı ortalama dökme çimento
fiyatları hemen hemen 4 TL yükselmiştir.

14 Orijinal metinde altı çizili kısımlar koyu olarak yazılmıştır. Ancak karar kapsamında vurgulanan ifadeler de
koyu olarak yazıldığından karışıklığa yol açmamak için orijinal metindeki ifadeler altı çizili hale getirilmiştir.
14-07/138-M
38/77
Grafik 19: Muş İli Dökme Çimento Fiyatları (TL/ton)
Muş İli Dökme Çimento
105
110
115
Oc
a.1
0
Şu
b.1
0
Ma
r.1
0
Ni
s.1
0
Ma
y.1
0
Ha
z.1
0
Te
m.
10
Ağ
u.1
0
Ey
l.1
0
Ek
i.1
0
Ka
s.1
0
Ar
a.1
0
Yurt Çimento: 88.639

(111) 2010 yılında Muş ilinde torbalı çimentoda yine Yurt Çimento’nun çok büyük bir üstünlüğü
gözlemlense de Elazığ Çimento ile Van Çimento’nun da pazarda varlığı hissedilmektedir.
Ancak grafikte yer alan Van Çimento’nun pazardaki varlığı arızi bir nitelik göstermekte olup,
yalnızca Mayıs-Temmuz döneminde Muş iline satış gerçekleştirmiştir. Öte yandan, Temmuz
ayında ağırlıklı ortalama fiyatların yaklaşık Yurt Çimento için 9 TL, Elazığ Çimento için 5 TL,
Van Çimento için ise 15 TL arttığı görülmektedir.
Grafik 20: Muş İli Torbalı Çimento Fiyatları (TL/ton)
Muş İli Torbalı Çimento
65
70
75
80
85
90
95
100
105
110
Oc
a.1
0
Şu
b.1
0
Ma
r.1
0
Ni
s.1
0
Ma
y.1
0
Ha
z.1
0
Te
m.
10
Ağ
u.1
0
Ey
l.1
0
Ek
i.1
0
Ka
s.1
0
Ar
a.1
0
Van Çimento: 9.638
Yurt Çimento: 102.843
Elazığ Çimento: 10.024

(112) Muş iline ilişkin olarak Yurt Çimento’da gerçekleştirilen incelemede elde edilen “TORBALI
ÇİMENTO SATIŞ FİYATLARI” başlıklı tablo da değerlendirilmiştir. Söz konusu tabloya göre
Bingöl’de 15.04.2010’da 86 TL, Solhan ilçesinde 88 TL olan peşin satış fiyatının, 08.07.2010
tarihi itibarıyla 100 TL olarak uygulandığı anlaşılmaktadır. Tablodan söz konusu fiyatların
16.08.2010 tarihi itibarıyla 103 TL olarak uygulanmasının önerildiği de görülmektedir.
(113) 2010 yılında Bingöl ilinde gerek dökme gerekse torbalı çimento ürünlerinde Elazığ
Çimento’nun pazar liderliği gözlenmektedir. Bingöl ilinde Yurt Çimento’nun önemli bir ağırlığı
olduğu; ayrıca düşük miktarda olsa da Limak Çimento’nun satışının da bulunduğu
görülmektedir15.

15 Bingöl iline Aşkale Çimento’nun da bir miktar torbalı çimento satışı yaptığı görülmektedir. Ancak
gerçekleştirilen satış bu belge kapsamında incelenen Limak Çimento ve Elazığ Çimento satış rakamlarıyla
karşılaştırılamayacak derecede küçüktür.
14-07/138-M
39/77
(114) Dökme çimento fiyatları incelendiğinde, Temmuz ayında Limak Çimento’nun ağırlıklı
ortalama fiyatının 7,5 TL, Yurt Çimento’nun ağırlıklı ortalama fiyatının 6 TL, Elazığ
Çimento’nun ise 1,5 TL arttığı anlaşılmaktadır. Torbalı çimentoda ise ağırlık ortalama
fiyatların Temmuz ayından başlayarak bir artış trendine girdiği görülmektedir.16
Grafik 21: Bingöl İli Dökme Çimento Fiyatları (TL/ton)
Bingöl İli Dökme Çimento
70,00
75,00
80,00
85,00
90,00
95,00
100,00
105,00
110,00
Oc
a.1
0
Şu
b.1
0
Ma
r.1
0
Ni
s.1
0
Ma
y.1
0
Ha
z.1
0
Te
m.
10
Ağ
u.1
0
Ey
l.1
0
Ek
i.1
0
Ka
s.1
0
Ar
a.1
0
Limak Ergani: 6.582
Yurt Çimento: 44.359
Elazığ Çimento: 123.049

Grafik 22: Bingöl İli Torbalı Çimento Fiyatları (TL/ton)
Bingöl İli Torbalı Çimento
70,00
75,00
80,00
85,00
90,00
95,00
100,00
105,00
110,00
Oc
a.1
0
Şu
b.1
0
M
ar.
10
Ni
s.1
0
Ma
y.1
0
Ha
z.1
0
Te
m.
10
Ağ
u.1
0
Ey
l.1
0
Ek
i.1
0
Ka
s.1
0
Ar
a.1
0
Limak Ergani: 8.524
Yurt Çimento: 47.819
Elazığ Çimento: 36.113

(130) Son olarak Elazığ iline ait fiyat verileri analiz edilmiştir. Elazığ ilinde Elazığ Çimento’nun
satış miktarı bakımından liderliği bulunmakta, Limak Çimento’nun Elazığ Çimento’yu takip
ettiği, Yurt Çimento’nun ise pazarda hissedilebilir bir satış rakamına ulaştığı görülmektedir.
Ayrıca KÇS Çimento’nun da yalnızca dökme Çimento’da Elazığ ilinde düşük düzeyde
faaliyette bulunduğu tespit edilmiştir.
(131) Dökme çimento ağırlıklı ortalama satış fiyatları incelendiğinde, Temmuz ayında Haziran
ayına göre Yurt Çimento haricinde firmaların fiyatlarında önemli bir değişiklik olmadığı, Yurt
Çimento’nun fiyatlarının ise yaklaşık 6 TL civarında arttığı görülmüştür.
(132) Torbalı çimentoda ise Limak Çimento’nun ağırlıklı ortalama fiyatlarının Temmuz ayında
Haziran ayına göre yaklaşık 3,70 TL, Yurt Çimento’nun 6 TL, Elazığ Çimento’nun ise 4,50
TL arttığı görülmektedir.

16 Bingöl iline ilişkin yapılan tespit ve değerlendirmeleri destekleyen belge ve veriler Belge 3 altında yapılan
değerlendirmede de yer almaktadır.
14-07/138-M
40/77
Grafik 23: Elazığ İli Torbalı Çimento Fiyatları (TL/ton)
Elazığ İli Torbalı Çimento
70,00
75,00
80,00
85,00
90,00
95,00
100,00
105,00
110,00
115,00
Oc
a.1
0
Şu
b.1
0
Ma
r.1
0
Ni
s.1
0
Ma
y.1
0
Ha
z.1
0
Te
m.
10
Ağ
u.1
0
Ey
l.1
0
Ek
i.1
0
Ka
s.1
0
Ar
a.1
0
Limak Ergani: 52.005
Yurt Çimento: 26.787
Elazığ Çimento: 86.944

(133) Belgenin ikinci kısmında Bingöl ilinde faaliyet gösterdiği anlaşılan Hasarlar ve Yapı Beton
isimli iki firmadan bahsedilmekte, bütünüyle Yurt Çimento’dan alım yapan Hasarlar’ın Yapı
Beton isimli firmanın alınması için “Priketçiler”le yapılacak pazarlıkta masaya sürülebileceği
belirtilmektedir.
(134) Yurt Çimento’nun sağladığı veriler incelendiğinde, Hasar İnş. Medikal Gıda Turz. Oto. Tic.
San. Ltd. Şti. unvanlı bir firmanın Bingöl ilinde Yurt Çimento’nun müşterisi olduğu
anlaşılmaktadır. Ayrıca belgede yer alan bilgileri teyit eder biçimde 07.03.2010-07.07.2010
tarihleri arasında firmaya 86,00 TL fiyattan çimento sağlandığı görülmektedir.
(135) Yurt Çimento ve Elazığ Çimento’dan sağlanan verilerden Bingöl ilinde Yapı Beton
Elemanları İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. unvanlı bir firmanın bulunduğu da tespit edilmiştir. Söz
konusu firma 14.05.2010 tarihine kadar yalnızca Elazığ Çimento’dan çimento alırken bu
tarihten itibaren Yurt Çimento’dan da çimento almaya başlamıştır. Yurt Çimento’dan ürün
alınmaya başlanan tarihin, belgede bahsedilen 09-10 Mayıs 2010 tarihinin hemen sonrasına
denk gelmesi dikkat çekici niteliktedir.
(136) Belge 5’in ikinci kısmı incelendiğinde belgede geçen “Priketçiler” kelimesinin Elazığ Çimento
ile Limak Çimento’yu belirtmek için kullanıldığı anlaşılmaktadır.
(137) Öte yandan 21 ve 22 numaralı grafiklerde yer alan fiyat verileri incelendiğinde, Haziran
ayından başlayarak farklı teşebbüslerin fiyatlarının birlikte artış trendine girdiği
gözlemlenmektedir. Bu nedenle, görüşmenin gerçekleştirildiği ve Bingöl için fiyat artırımı
konusunda bir uzlaşmaya varıldığı sonucuna ulaşılmıştır.
f) Belge 6
(138) 08.06.2010 tarihinde (…..) tarafından (…..) ve Yurt Çimento (…..)’a gönderilen “RE: ACİL
VE ONEMLİ” başlıklı e-postada;
“… -İki Priketçi ile haftaya görüşme yapacağız, Bingöl için fiyat artırmaya
çalışacağım.…”
ifadeleri yer almaktadır. Bu e-postada da rakiplerden “Prefabrikçi” yerine “Priketçi” olarak
bahsedildiği görülmektedir. Belge 5 ile ilgili yapılan tespit ve değerlendirmeler incelendiğinde
Bingöl ilinde Yurt Çimento dışında Elazığ Çimento ile Limak Çimento’nun faaliyette
bulunduğu anlaşılmaktadır. Bu bakımdan, (…..)’nin görüşüp Bingöl için fiyat artırmaya
çalışacağı “İki Priketçi”, ancak adı geçen teşebbüsler olabilecektir. Nitekim yukarıdaki
14-07/138-M
41/77
ifadelerin yer aldığı e-postadaki “... 20 günü az bulup Elazığ ve Limak'ın 30 gün yaptığını
bir çok bayimiz söyledi, kendilerine 20 günün yeterli anlatmaya çalıştık…” ifadelerinde
özellikle “Elazığ” ve “Limak”tan bahsedilmesi de bu tespiti doğrular niteliktedir.
(139) Bunun yanında, yukarıda verilen Bingöl iline ait 21 ve 22 numaralı grafikler incelendiğinde
görüşmelerin olumlu sonuçlandığı ve teşebbüslerin fiyatlarını -Bingöl ilinde özellikle dökme
çimentoda- önemli miktarda arttırdıkları görülmektedir.
g) Belge 7
(140) (…..) tarafından (…..)’a gönderilen 07.11.2010 tarihli “Elazığ Bölgesi” ve “ÖNEMLİ-Elazığ ve
Malatya Bölgesi” konulu birbirini takip eden e-postalardan “Elazığ Bölgesi” konulu e-
postada;
“…Son iki aydır bilerek uyguladığımız fiyat yüksekliği nedeniyle Şahinkardeşler
(Mücahit Şahin) çimento almıyor. Mart ayında yaklaşık 4.000 ton alan firma Ekim, Kasım
aylarında 430 ton çimento almıştır. Saylanlar ise normal fiyatımız olan 97 TL'den çimento
alamamakta, Deprem konutları için 92 TL/Ton fiyatla yaptığımız bağlantıyı
alabilmektedir.
Dökmede ise Elazığ yine fiyatımızn yüksekliği nedeniyle,
- YSE (Çelkar) Temmmuz ayının ilk haftasından itibaren alımı kesmiştir. Son
günlerde aldığı dökme Varto - Hınıs Karayolu içindir.
- Kaya Beton Ağustos ayından itibaren alımı kesmiştir.
-MBR ise limit vs. yetersizliği nedeniyle çok az alım yapmıştır.
Yurtçim olarak Bölgedeki tüm yeni projeler, yeni HB'lar bizim olacaktı. Ancak
Bingöl'deki Havalanını Elazığ aldı, Kovancılardaki Ferrukrom fabrikasının açmış olduğu
iki adet seyyar HB firmasına Elazığ çimento veriyor. Torbalıda ve Dökmede bilerek
yaptığımız fiyat yüksekliği nedeniyle her üç HB firmasıda (Ki Elazığ merkezde hiç
bir HB firmasına dökme vermedik,
Dökme verdiğimiz YSE, Kaya firmaları Kovancılarda; bize 180 Km - Elazığ'a 70 Km,
MBR ise Karakoçanda; bize 150 km - Elazığa 100 KM mesafede) Elazığdan çimento
aldılar.…”
ifadeleri yer almakta, “ÖNEMLİ-Elazığ ve Malatya Bölgesi” konulu e-postada ise,
“…Benim görüşüm şimdilik kararlaştırdığımız şekilde Van ve Tatvan’a ağırlık vererek
devam etmemiz ancak az da olsa batıyı elimizde tutmamız yararımıza olacaktır. Elazığ
ve Malatya Pazarı’da büyük pazar, şu anki bölge fiyatları Temmuz ayındaki doğudaki
fiyatlarımızın üstünde. Bingöl bize bırakılırsa tama[m] Kovancılar’ı ve Karakoçan’ı
bırakalım. Ancak bırakmazlarsa gelecek yılları düşünerek özellikle Kaya HB’u ve
teminat garantilerimizi alırsak MBR HB’u bırakmayalım.…”
ifadeleri bulunmaktadır.
(141) İncelenen e-postalar birlikte değerlendirildiğinde, Yurt Çimento’nun “bilerek yaptığı fiyat
yüksekliği nedeniyle” Elazığ bölgesinde müşteri ve pazar kaybettiği, aslında “Bölgedeki tüm
yeni projeler[in], yeni H[azır] B[eton]'lar[ın]” Yurt Çimento’nun olması gerektiği yönünde bir
“uzlaşma” bulunduğu anlaşılmaktadır. Uzlaşmanın aksine bir durumun oluşması sebebiyle
(…..)’a Bingöl’ün Yurt Çimento’ya terk edilmesi durumunda Kovancılar ve Karakoçan’ın
bırakılması yönünde bir öneri sunmaktadır.
14-07/138-M
42/77
(142) Gerek daha önce incelenen belgeler gerekse bahsedilen bölgelerde Yurt Çimento’nun e-
postaya konu olan bölgedeki asıl rakibinin Elazığ Çimento olması sebebiyle e-postalarda yer
verilen “uzlaşmanın” Elazığ Çimento ile Yurt Çimento arasında olduğu kanaatine varılmıştır.
h) Belge 8
(143) 26.04.2010 tarihinde (…..)’den (…..)’a gönderilen “Bölge Gezisi” başlıklı e-postada;
“…Bölge de çimentomuzun hakim olmasından rakipler çok rahatsız, Fiyatları aşağı
çekmişler, Van Çimento 7 TL/Ton, Aşkale Ağrı ve Doğubeyazıt'da 7 TL/Ton fiyatını aşağı
çekmiş. Kurtalan, Aşkale ve Van tüm bölgeyi dolaşıyorlar, bayilere sizi ihmal ettik, size
sahip çıkacağız bizimle çalışın diyorlarmış.
Van, Diyarbakır, Doğubeyazıt, Siverek, Ağrı ve Muş ilçeleri fiyatlarda indirim istiyorlar.
Sabit’i olanlara, fiyatlarının uygun olduğunu, bizim onlara verdiğimiz destek paralelinde
onlarında bize destek olmalarını anlattık.
Bu hafta fiyatlara dokunmayalım ben priketçilerle de (Kuzey hariç) görüşürüm. Zorda
kalırsak Ağrı için sabit fiyatlar da, Van, Muş ilçeleri ve Siverek için yeni belirlediğimiz liste
fiyatlarımızda değişiklik önerilerimizi gerekçelerimizle birlikte size arz ederim.…” ifadeleri
yer almaktadır.
(144) Belgeden, Yurt Çimento’nun e-postada yer alan bölgelerde fiyatların aşağı yönlü hareketini
önlemek amacıyla “priketçilerle” görüşmeyi planladığı anlaşılmaktadır. Yukarıda incelenen
belgelerde de görüleceği üzere “priketçi” kelimesi rakiplerden bahsedilmek üzere
kullanılmakta ve priketçilerin/prefabrikçilerin güney ve kuzey olmak üzere iki bölgede yer
aldığına işaret etmektedir. Yurt Çimento’da gerçekleştirilen yerinde incelemeler kapsamında
elde edilen belgelerden, Yurt Çimento tarafından satış sahasının kuzey ve güney olmak
üzere iki bölgeye ayrıldığı görülmektedir. Hâlihazırda incelenen belge kapsamında
kuzeydeki (bir) priketçi(ler)den/prefabrikçi(ler)den bahsedilmesinin sebebi de budur. Nitekim,
incelenen belge kapsamında Aşkale Çimento’dan (Van ve Erzurum fabrikaları) ve Limak
Kurtalan Çimento’dan bahsedildiği görülmektedir. Bu bağlamda, mevcut belge kapsamında
yer verilen “priketçiler”in Aşkale Çimento ile Limak Çimento olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
i) Belge 9
(145) Yurt Çimento’da elde edilen son belgede ise (…..) tarafından (…..) Bey’e 07.06.2010
tarihinde gönderilen “ACİL VE ÖNEMLİ” konulu elektronik postada;
“Bunun dışında Ağrı, Doğubeyazıt, Elazığ, Kovancılar, Diyarbakır, Muş merkez ve ilçe
bayilerimiz diğer fabrikaların çimentoların çok düşük olduğunu bölge fiyatları aynı olsa
bile diğer fabrikaların bayilerinin bölge ihlali yaptığını, dolayısıyla fiyat indirimi
istemektedirler. Kendilerine indirim yapamayacağımızı söyledik…”
ifadeleri bulunmaktadır.
(146) Yine (…..) tarafından (…..)’e ve (…..)’a gönderilen “Klinker Stokları” konulu 23.02.2010
tarihli elektronik postada; “… Fabrikalar klinker stoklarını tam olarak söylemiyorlar. …”
ifadelerine yer verildiği görülmektedir.
(147) Yurt Çimento’da elde edilen belgenin, pazar paylaşımı yapıldığını teyit eder bir belge olduğu
kanaatine varılmıştır. Öte yandan, klinker stokları konulu e-postanın ise çimentonun
hammaddesi niteliğinde olan klinker stoklarına ilişkin bilgilerin paylaşıldığı, ancak paylaşımın
istenen seviyede olmadığı şeklinde yorumlanması mümkündür.
14-07/138-M
43/77
j) Değerlendirme
(148) Yurt Çimento’da elde edilen belgeler birlikte değerlendirildiğinde, Yurt Çimento tarafından
“Prefabrikçi, Priketçi/ Piriketçi” ifadelerinin rakipleri ifade etmek amacıyla kullanıldığı
sonucuna ulaşılmıştır. İfadeler genellikle Limak Çimento ve Çimentaş Grubu şirketlerinden
Elazığ Çimento’yu işaret eder nitelikte kullanılmakla birlikte, sekiz numaralı belgede Aşkale
Çimento’dan da priketçiler olarak bahsedildiği görülmektedir. Bunun yanında, bir numaralı
belge dikkate alındığında, bu teşebbüslerin haricinde teşebbüslerin de bu şekilde ifade
edilebileceği beklenmektedir. Ancak, anılan teşebbüsler haricindeki teşebbüsleri tespit
edebilmek mümkün olmamıştır.
(149) Öte yandan Yurt Çimento’dan, kendilerine ait tesislerde yapılan yerinde incelemelerde elde
edilen belgelerde yer aldığı tespit edilen “Prefabrikçi, Priketçi/ Piriketçi” ifadelerinin ne
anlama geldiğine ilişkin olarak bilgi talep edilmiş ve Kurum kayıtlarına 25.08.2011 tarih,
6158 sayı ile intikal eden cevabi yazıda ise,
 Anılan kelimelerin sözlük anlamları doğrultusunda rekabet hukukuna uygun fiyat
belirlenirken kullanıldığı,
 Anılan ifadelerin yanında “Beton Yapı Elemanları” kelimesinin de hedef satış kitlesi
olarak belirlendiği
ifade edilmiştir.
(150) Bu bölümde incelenen özellikle ilk sekiz belgeden Yurt Çimento tarafından verilen
cevapların gerçekten uzak olduğu, yapılan tespit ve değerlendirmelerde de ortaya
konulduğu üzere söz konusu ifadelerin Yurt Çimento’nun satış hinterlandında yer alan
bölgelerdeki farklı rakiplerinden bahsedilmek amacıyla kullanıldığı açıktır. Söz konusu
kelimeler özellikle belirli firmaları ifade etmek için kullanılmamış, bulunduğu belgenin
içeriğine bağlı olarak farklı firmaları belirtmek amacıyla yer verilmiştir.
(151) Anılan belgeler, Yurt Çimento önderliğinde satış hinterlandını oluşturan bölgede fiyatların
rakip teşebbüsler arasındaki anlaşma yoluyla ve piyasa koşulları dışında belirlendiğini
ortaya koymaktadır. Bu doğrultuda, Yurt Çimento’nun, rakiplerini fiyatları arttırmaya ya da
azaltmamaya teşvik etmek üzere onlarla görüşmeler gerçekleştirdiği, hatta rakiplerin genel
merkezlerini ziyaret ettiği anlaşılmaktadır. Bu ziyaretlerin sonucunda da gerçekleştiği
anlaşılan uzlaşmalar neticesinde bölgede fiyatların değişime uğradığı yapılan analizlerden
ortaya çıkmıştır.
I.2.3.2.2. Haziran Ayı Sonrasında Meydana Gelen Fiyat Artışları
a) Yapılan Tespitler
(152) Dosya konusu iddiaların incelenmesi aşamasında haklarında soruşturma açılan
teşebbüslerin il bazında 2010 yılı ortalama çimento fiyatları analiz edilmiştir. 29.03.2010
tarihinde yapılan toplantının ve bu toplantıda alınan kararların il bazında ortalama çimento
fiyatlarına etkisi söz konusu analiz çerçevesinde önceki bölümlerde değerlendirilmiştir.
(153) Öte yandan, yukarıda Yurt Çimento’nun Limak Çimento, Elazığ Çimento ve Aşkale Çimento
ile çimento fiyatları konusunda anlaşma içerisinde olduğu gösterilmiştir. Yurt Çimento’da
elde edilen belgelerde yer alan e-postaların tarihleri ve içerikleri, teşebbüsler arasındaki
iletişimin en azından 26.04.2010-09.11.2010 tarihleri arasında devam ettiğini
göstermektedir. Bu bağlamda, anlaşma içinde oldukları tespit edilen teşebbüslerin birlikte
faaliyette bulundukları illerdeki ağırlıklı ortalama fiyatları analiz edilmiştir. Aşağıdaki
14-07/138-M
44/77
tablolarda Ağrı, Artvin, Batman, Bingöl, Bitlis, Diyarbakır, Elazığ, Hakkâri, Iğdır, Muş ve Van
illeri 2010 yılı fiyatları yer almaktadır:
Grafik 24: Ağrı İli Dökme Çimento Fiyatları (TL/ton)
Ağrı İli Dökme Çimento
80,00
85,00
90,00
95,00
100,00
105,00
110,00
115,00
120,00
125,00
Oc
a.
10
Şu
b.1
0
M
ar.
10
Ni
s.1
0
Ma
y.1
0
Ha
z.1
0
Te
m
.10
Ağ
u.
10
Ey
l.1
0
Ek
i.1
0
Ka
s.1
0
Ar
a.1
0
Aşkale Çimento (CEM I):
34.764
Aşkale Çimento (CEM II):
39.839
Van Çimento: 20.579
Limak Kurtalan: 11.500
Kars Çimento: 37.169


Grafik 25: Ağrı İli Torbalı Çimento Fiyatları (TL/ton)
Ağrı İli Torbalı Çimento
60
65
70
75
80
85
90
95
100
105
110
115
120
Oc
a.1
0
Şu
b.
10
M
ar.
10
Ni
s.1
0
Ma
y.1
0
Ha
z.1
0
Te
m.
10
Ağ
u.
10
Ey
l.1
0
Ek
i.1
0
Ka
s.1
0
Ar
a.
10
Aşkale Çimento: 52.874
Van Çimento: 26.417
Limak Kurtalan: 34.580
Yurt Çimento: 14.198
Kars Çimento: 18.961
Elazığ Çimento: 15.580


Grafik 26: Artvin İli Torbalı Çimento Fiyatları (TL/ton)
Artvin İli Torbalı Çimento
85
90
95
100
105
110
115
120
Oc
a.1
0
Şu
b.
10
M
ar
.10
Ni
s.1
0
Ma
y.1
0
Ha
z.1
0
Te
m
.1
0
Ağ
u.
10
Ey
l.1
0
Ek
i.1
0
Ka
s.1
0
Ar
a.
10
Aşkale Çimento: 44.850
Aşkale Çimento-Trabzon:
8.163
Kars Çimento: 7.475

14-07/138-M
45/77

Grafik 27: Batman İli Torbalı Çimento Fiyatları (TL/ton)
Batman İli Torbalı Çimento
80,00
85,00
90,00
95,00
100,00
105,00
110,00
115,00
120,00
125,00
Oc
a.1
0
Şu
b.
10
M
ar
.10
Ni
s.1
0
Ma
y.1
0
Ha
z.1
0
Te
m
.10
Ağ
u.1
0
Ey
l.1
0
Ek
i.1
0
Ka
s.1
0
Ar
a.
10
Mardin Çimento: 36.702
Limak Kurtalan: 77.275
Limak Ergani: 25.674
Yurt Çimento: 27.774



Grafik 28: Bingöl İli Dökme Çimento Fiyatları (TL/ton)
Bingöl İli Dökme Çimento
70,00
75,00
80,00
85,00
90,00
95,00
100,00
105,00
110,00
Oc
a.1
0
Şu
b.
10
M
ar
.10
Ni
s.1
0
M
ay
.10
Ha
z.1
0
Te
m
.1
0
Ağ
u.
10
Ey
l.1
0
Ek
i.1
0
Ka
s.1
0
Ar
a.
10
Limak Ergani: 6.582
Yurt Çimento: 44.359
Elazığ Çimento: 123.049


Grafik 29: Bingöl İli Torbalı Çimento Fiyatları (TL/ton)
Bingöl İli Torbalı Çimento
70,00
75,00
80,00
85,00
90,00
95,00
100,00
105,00
110,00
Oc
a.1
0
Şu
b.
10
M
ar.
10
Ni
s.1
0
M
ay
.10
Ha
z.1
0
Te
m.
10
Ağ
u.
10
Ey
l.1
0
Ek
i.1
0
Ka
s.1
0
Ar
a.1
0
Limak Ergani: 8.524
Yurt Çimento: 47.819
Elazığ Çimento: 36.113


14-07/138-M
46/77
Grafik 30: Bitlis İli Dökme Çimento Fiyatları (TL/ton)
Bitlis İli Dökme Çimento
85,00
90,00
95,00
100,00
105,00
110,00
115,00
120,00
125,00
Oc
a.1
0
Şu
b.
10
Ma
r.1
0
Ni
s.1
0
M
ay
.10
Ha
z.1
0
Te
m
.10
Ağ
u.
10
Ey
l.1
0
Ek
i.1
0
Ka
s.1
0
Ar
a.
10
Limak Kurtalan: 8.248
Limak Bitlis: 50.453
Yurt Çimento: 33.345


Grafik 31: Bitlis İli Torbalı Çimento Fiyatları (TL/ton)
Bitlis İli Torbalı Çimento
65,00
70,00
75,00
80,00
85,00
90,00
95,00
100,00
105,00
110,00
115,00
120,00
125,00
130,00
Oc
a.1
0
Şu
b.
10
M
ar.
10
Ni
s.1
0
M
ay
.10
Ha
z.1
0
Te
m
.10
Ağ
u.
10
Ey
l.1
0
Ek
i.1
0
Ka
s.1
0
Ar
a.1
0
Van Çimento: 16.611
Limak Kurtalan: 36.391
Limak Bitlis: 5.081
Yurt Çimento: 42.126
Elazığ Çimento: 11.309


Grafik 32: Diyarbakır İli Torbalı Çimento Fiyatları (TL/ton)
Diyarbakır İli Torbalı Çimento
70,00
75,00
80,00
85,00
90,00
95,00
100,00
105,00
110,00
115,00
120,00
Oc
a.
10
Şu
b.
10
M
ar.
10
Ni
s.1
0
M
ay
.10
Ha
z.1
0
Te
m.
10
Ağ
u.
10
Ey
l.1
0
Ek
i.1
0
Ka
s.1
0
Ar
a.1
0
Mardin Çimento: 83.392
Limak Ergani: 208.315
Limak Mardin: 7.246
Yurt Çimento: 27.660
Çimko Adıyaman: 23.846
Elazığ Çimento: 19.765


14-07/138-M
47/77
Grafik 33: Elazığ İli Dökme Çimento Fiyatları (TL/ton)
Elazığ İli Dökme Çimento
70
75
80
85
90
95
100
105
110
115
Oc
a.1
0
Şu
b.
10
M
ar
.10
Ni
s.1
0
M
ay
.10
Ha
z.1
0
Te
m
.10
Ağ
u.
10
Ey
l.1
0
Ek
i.1
0
Ka
s.1
0
Ar
a.
10
KÇS: 10.247
Limak Ergani: 89.163
Yurt Çimento: 17.459
Elazığ Çimento (CEM I):
105.412
Elazığ Çimento (CEM II):
38.799


Grafik 34: Elazığ İli Torbalı Çimento Fiyatları (TL/ton)
Elazığ İli Torbalı Çimento
70,00
75,00
80,00
85,00
90,00
95,00
100,00
105,00
110,00
115,00
Oc
a.1
0
Şu
b.
10
M
ar.
10
Ni
s.1
0
M
ay
.10
Ha
z.1
0
Te
m.
10
Ağ
u.
10
Ey
l.1
0
Ek
i.1
0
Ka
s.1
0
Ar
a.
10
Limak Ergani: 52.005
Yurt Çimento: 26.787
Elazığ Çimento: 86.944


Grafik 35: Hakkari İli Torbalı Çimento Fiyatları (TL/ton)
Hakkari İli Torbalı Çimento
70,00
75,00
80,00
85,00
90,00
95,00
100,00
105,00
110,00
115,00
120,00
125,00
Oc
a.
10
Şu
b.1
0
M
ar.
10
Ni
s.1
0
M
ay
.10
Ha
z.1
0
Te
m.
10
Ağ
u.1
0
Ey
l.1
0
Ek
i.1
0
Ka
s.1
0
Ar
a.
10
Van Çimento: 12.685
Limak Kurtalan: 20.622
Limak Bitlis: 13.666
Yurt Çimento: 25.299


14-07/138-M
48/77
Grafik 36: Iğdır İli Torbalı Çimento Fiyatları (TL/ton)
Iğdır İli Torbalı Çimento
70
75
80
85
90
95
100
105
110
115
120
Oc
a.1
0
Şu
b.
10
M
ar
.10
Ni
s.1
0
Ma
y.1
0
Ha
z.1
0
Te
m
.1
0
Ağ
u.
10
Ey
l.1
0
Ek
i.1
0
Ka
s.1
0
Ar
a.
10
Aşkale Çimento: 27.301
Van Çimento: 15.596
Kars Çimento: 30.116


Grafik 37: Muş İli Dökme Çimento Fiyatları (TL/ton)
Muş İli Dökme Çimento
90
95
100
105
110
115
120
125
Oc
a.1
0
Şu
b.
10
M
ar
.10
Ni
s.1
0
Ma
y.1
0
Ha
z.1
0
Te
m
.1
0
Ağ
u.
10
Ey
l.1
0
Ek
i.1
0
Ka
s.1
0
Ar
a.
10
Yurt Çimento: 88.639


Grafik 38: Muş İli Torbalı Çimento Fiyatları (TL/ton)
Muş İli Torbalı Çimento
60
65
70
75
80
85
90
95
100
105
110
Oc
a.1
0
Şu
b.1
0
Ma
r.1
0
Ni
s.1
0
Ma
y.1
0
Ha
z.1
0
Te
m.
10
Ağ
u.1
0
Ey
l.1
0
Ek
i.1
0
Ka
s.1
0
Ar
a.1
0
Van Çimento: 9.638
Yurt Çimento: 102.843
Elazığ Çimento: 10.024


14-07/138-M
49/77
Grafik 39: Van İli Dökme Çimento Fiyatları (TL/ton)
Van İli Dökme Çimento
65,00
70,00
75,00
80,00
85,00
90,00
95,00
100,00
105,00
110,00
115,00
120,00
125,00
Oc
a.1
0
Şu
b.1
0
M
ar.
10
Ni
s.1
0
M
ay
.10
Ha
z.1
0
Te
m
.10
Ağ
u.
10
Ey
l.1
0
Ek
i.1
0
Ka
s.1
0
Ar
a.
10
Van Çimento: 80.379
Mardin Çimento: 15.646
Limak Kurtalan: 82.378
Limak Bitlis : 107.466
Yurt Çimento: 67.344


Grafik 40: Van İli Torbalı Çimento Fiyatları (TL/ton)
Van İli Torbalı Çimento
65
70
75
80
85
90
95
100
105
110
115
120
Oc
a.1
0
Şu
b.1
0
Ma
r.1
0
Ni
s.1
0
M
ay
.10
Ha
z.1
0
Te
m
.1
0
Ağ
u.
10
Ey
l.1
0
Ek
i.1
0
Ka
s.1
0
Ar
a.
10
Van Çimento: 210.205
Mardin Çimento: 14.552
Limak Kurtalan: 17.681
Limak Bitlis: 14.402
Yurt Çimento: 52.721
Elazığ Çimento: 8.241

(154) Yukarıdaki grafiklerden görüldüğü üzere, Yurt Çimento, Limak Çimento, Aşkale Çimento ve
Elazığ Çimento’ya ait üretim tesislerinin il bazında ortalama fiyatları Haziran-Temmuz 2010
döneminde kayda değer miktarda ve belirli oranda birlikte artış göstermiş, söz konusu artış
Van, Muş, Iğdır, Hakkari, Bingöl ve Ağrı illeri açısından Ağustos ve Eylül aylarında da
devam etmiştir.
(155) Örneğin Mayıs-Temmuz 2010 döneminde Ağrı ilinde Aşkale Çimento’nun ortalama torbalı
çimento fiyatları 87,53 TL’den 97,66 TL’ye, Limak Kurtalan Çimento’nun ortalama fiyatları
85,55 TL’den 90,35 TL’ye, Yurt Çimento’nun ortalama fiyatları 85,27 TL’den, 99,83 TL’ye,
Kars Çimento’nun ortalama fiyatları 85,65 TL’den 110,00 TL’ye ve Elazığ Çimento’nun
ortalama fiyatları 70,75 TL’den 87,96 TL’ye yükselmiştir.
(156) Aşağıdaki haritada söz konusu dört teşebbüse ait Doğu ve Güneydoğu Anadolu
Bölgeleri’nde faaliyet gösteren çimento üretim tesisleri ile Haziran 2010 sonrasında kayda
değer miktarda fiyat artışı görülen iller farklı renkte boyanmış olarak yer almaktadır.


14-07/138-M
50/77
Şekil 1: Teşebbüslere Ait Fabrikalar ve Fiyat Artışı Yaşanan İller

(157) Haritadan görüldüğü üzere Haziran 2010 sonrasında teşebbüslerin fiyatlarında belirtili
oranda birlikte artış meydana gelen iller, söz konusu üretim tesislerinin bulunduğu iller ile
satış hinterlandını oluşturan illerden meydana gelmektedir.
b) Yurt Çimento’da Elde Edilen Belgelere İlişkin Genel Değerlendirme
(158) Yurt Çimento’da elde edilen belgeler; Yurt Çimento, Limak Çimento, Aşkale Çimento ve
Elazığ Çimento’nun 26.04.2010 tarihi sonrasında çimento fiyatlarının artırılması veya
azaltılmamasına yönelik anlaşma içerisinde olduklarını göstermektedir. Ayrıca bu belgeler
ile Haziran 2010 sonrasında söz konusu teşebbüslerin Ağrı, Artvin, Batman, Bingöl, Bitlis,
Diyarbakır, Elazığ, Hakkari, Iğdır, Muş ve Van illeri ortalama çimento fiyatlarında kayda
değer miktarda ve belirli oranda birlikte artışın meydana gelmesi hususu
değerlendirildiğinde, söz konusu artışların teşebbüsler arasındaki anlaşmanın bir sonucu
olduğu kanaatine varılmıştır.
(159) Bu çerçevede, anılan anlaşma ve buna ilişkin uygulamalarla 4054 sayılı Kanun’un 4.
maddesinin ihlal edildiği, söz konusu ihlalin özellikle ilgili piyasada satım fiyatının
belirlenmesi ve pazarın bölüşülmesi şeklinde gerçekleştiği anlaşılmaktadır.
I.2.3.3. KÇS Çimento’dan Elde Edilen Belgeler
(160) KÇS Çimento’da yapılan yerinde incelemede şirket çalışanı (…..)’in ajandasında aşağıdaki
notlara ulaşılmıştır:
“K.Maraş (1 Mayıs itbariyle müşteri devir işlemi gerçekleşecek)
Tega _ KÇS (50) AÇS (50) _ 30.000
As beton _ AÇS (% 100) _ 20.000
Balbet _ AÇS (% 100) _ 45.000
Beton Yapı _ AÇS (% 100) 15.000
Çitaş Beton _ AÇS (% 100) 5.000
Onur İnşaat _ AÇS (% 100) 10.000
14-07/138-M
51/77
125.000 ton
KÇS 15.000
AÇS 110.000
Karar
Balbet_KÇS_45.000 % 36
Tega_ÇİMKO_30.000 %24
Diğerleri_AÇS_50.000 %40”
(161) Ajandanın bir başka sayfasında ise;
“GAZİANTEP
Atabeton (100) ÇİMKO 50.000
Timaş KÇS (% 100) 20.000
Latus AÇS (%100) 30.000
Politeknik KÇS (% 100) 15.000
Ak beton LİMAK (% 100) 10.000
Güngör Beton AÇS (% 100) 10.000
Ege Beton Çimko (50) AÇS (50) 15.000
Tasarım İnş. Çimko (50) AÇS (50) 15.000
Eriş beton Çimko (50) AÇS (50) 15.000
Ünlü beton AÇS (% 100) 10.000
KAM AÇS (% 100) 5.000
195.000
AÇS 72.500 38%
KÇS 35.000 18%
LİMAK 72.500 5%
ÇİMKO 72.500 38%

AÇS Güngör Çimko KÇS Limak
Ünlü Ata Politeknik Ak beton
EGB 50 Lotus Timaş
Eriş 45 Tasarım
KAM Beton 45
55
”
ifadelerine yer verilmektedir. Aynı şirket çalışanının ajandasının bir başka sayfasında da
aşağıdaki bilgiler yer almaktadır:
“ŞANLIURFA
Harran Beton (% 100) KÇS 30.000
Urfa (% 100) LİMAK 20.000
Gürbağ (% 100) LİMAK 20.000
İpekyol (% 100) LİMAK 10.000
80.000”
14-07/138-M
52/77
(162) Ajandada yer alan ve dosya konusu bakımından önem arz edebilecek son sayfada ise şu
ifadeler yer almaktadır:
“ADIYAMAN
ÇİMKO %70


KÇS % 30”
(163) KÇS çimentoda elde edilen belgelerde yer alan notlar ve tablolar, Kahramanmaraş,
Gaziantep, Şanlıurfa ve Adıyaman illeri bakımından çimento pazarının belgenin hazırlandığı
dönemdeki yapısı ile söz konusu yapı içerisinde müşterilerin çimento üreticileri tarafından
paylaşımını ve 01.05.2010 tarihi sonrasında müşterilerin çimento üreticileri arasındaki
yeniden paylaşımının ne şekilde gerçekleştirileceğini işaret eder bir niteliğe sahip
görünmektedir. KÇS’den elde edilen belgelerin yukarıda belirtilen amaçlar doğrultusunda
hazırlanıp hazırlanmadığının değerlendirilebilmesi amacıyla KÇS, Çimko Adıyaman
Çimento, Çimko Kahramanmaraş Çimento ve Limak Çimento’nun Kahramanmaraş,
Adıyaman, Şanlıurfa ve Gaziantep illerine yönelik 2010 yılı satışları 01.05.2010 tarihi baz
alınarak incelenmiştir.
(164) KÇS’de elde edilen belgelerin pazarın yapısını göstermesi ve müşteri paylaşımı amacıyla
hazırlanmış olması durumunda, Kahramanmaraş ilinde 01.05.2010 tarihi öncesinde Balbet’e
yapılan tüm satışların Çimko Adıyaman Çimento; söz konusu tarih sonrasında ise KÇS
tarafından yapılmış olması gerekecektir. Teşebbüsler tarafından sağlanan satış verilerinin
incelenmesi sonucunda Balbet’e 01.05.2010 tarihi öncesinde KÇS tarafından satış yapıldığı;
Çimko Adıyaman Çimento ve Çimko Kahramanmaraş Çimento’nun ise Balbet’e 2010 yılında
herhangi bir satış gerçekleştirmediği görülmüştür. Benzer şekilde, belgelere göre TEGA’nın
söz konusu tarih öncesinde çimento alımlarını %50 oranında KÇS’den, %50 oranında
Çimko Adıyaman Çimento’dan, 01.05.2010 tarihi sonrasında ise tüm alımlarını Çimko
Adıyaman Çimento’dan alması gerekirken 2010 yılı satış verileri incelendiğinde, TEGA’nın
2010 yılının tamamında KÇS’den çimento alımı gerçekleştirdiği, Çimko Adıyaman veya
KÇS’den herhangi bir çimento alımı yapmadığı görülmüştür. Yine KÇS’de elde edilen
belgelere göre 01.05.2010 tarihi öncesinde tüm çimento alımlarını Çimko Adıyaman
Çimento’dan yaptığı görülen As Beton’un, verilerin incelenmesi sonucunda 2010 yılında
Çimko Adıyaman veya Kahramanmaraş Çimento’dan herhangi bir çimento alımı yapmadığı
tespit edilmiştir.
(165) Yukarıda yer alan bilgiler ışığında, KÇS’de elde edilen belgelerin, çimento üreticileri ve
çimento alımı gerçekleştiren teşebbüsler açısından Kahramanmaraş ili çimento pazarının
2010 yılı Mayıs ayı öncesindeki durumunu yansıtmadığı ve Mayıs 2010 sonrasında ise ildeki
çimento satışlarının çimento üreticileri ve satış yaptıkları teşebbüsler bazında belgede
belirtildiği şekilde bir dağılım göstermediği anlaşılmıştır.
(166) KÇS’de elde edilen belgelere göre, Gaziantep’te faaliyet gösteren Lotus isimli firmanın,
01.05.2010 tarihi öncesindeki tüm alımlarını Çimko Adıyaman Çimento’dan gerçekleştirdiği,
Saf Beton 30.000
Adıyaman 25.000
Fırat 25.000

Edeler 10.000
Kahta 10.000
Göksu 10.000
Gölbaşı 5.000
115.000
14-07/138-M
53/77
söz konusu tarih sonrasında ise tüm alımlarını KÇS’den yaptığı görülmektedir. Ancak
teşebbüslerin sağladığı satış verileri, Çimko Adıyaman Çimento’nun 2010 yılının tamamında
Lotus’a çimento verdiğini, KÇS’nin ise 2010 yılında Lotus’a çimento satışı
gerçekleştirmediğini göstermektedir.
(167) Benzer şekilde, KÇS’de elde edilen belgelerin Adıyaman ve Şanlıurfa başlıklı bölümlerinde
yer alan bilgiler söz konusu illerdeki hazır beton üreticilerinin Çimko Adıyaman, KÇS ve
Limak arasında paylaşımının bir göstergesi olarak değerlendirilebilecektir. Buna karşın, söz
konusu çimento üreticilerinin 2010 yılında Adıyaman ve Şanlıurfa illerine satışları
incelendiğinde, söz konusu notların da çimento üreticileri ve satış yaptıkları teşebbüsler
bazında doğru verileri içermediği tespit edilmiştir.
(168) Teşebbüslerden elde edilen 2010 yılı satış verilerinin, KÇS’de elde edilen belgelerde yer
alan notlar ve tablolar ile karşılaştırılması sonucunda söz konusu tabloların
Kahramanmaraş, Adıyaman, Şanlıurfa ve Gaziantep illerinde çimento üreticileri ve satış
yapılan müşteriler açısından Mayıs 2010 öncesinde pazarın durumunu doğru olarak
yansıtmadığı ve Mayıs 2010 sonrasında ortaya çıkan pazar yapısının söz konusu notlarda
yer alan pazar yapısından büyük oranda farklılık gösterdiği görülmüştür. Ayrıca soruşturma
sürecinde teşebbüslerde yapılan yerinde incelemelerde KÇS’de elde edilen belgede yer
alan notları destekler nitelikte herhangi bir bilgi veya belgeye ulaşılmamıştır.
I.3. Tarafların Savunmaları ve Değerlendirilmesi
(169) Teşebbüslerin savunmalarında yer alan iddialardan yalnızca “İnceleme ve Değerlendirmeler
Bölümü”nde değerlendirilmemiş olan iddialara cevap verilmiş, teşebbüslerin savunmalarında
ortak olarak bulunan bölümler birlikte incelenmiştir.
I.3.1. Genel Nitelikli Savunmalar
(170) Bu bölümde teşebbüslerin savunmalarında ortak olarak bulunan bölümler değerlendirilmiştir.
I.3.1.1. Soruşturma açılmasına temel oluşturan Önaraştırma Raporu ve söz konusu
rapor kapsamında Soruşturma Heyeti tarafından dikkate alınan ve soruşturma konusu
iddiaların esasını oluşturan bilgi ve belgelerin birer kopyalarının bildirim ile
teşebbüslere ulaştırılmadığı iddiası.
(171) Adana Çimento, Mardin Çimento, Çimko Çimento, Çimsa Çimento, Elazığ Çimento ve Kars
Çimento adına yapılan ilk yazılı savunmalarda yukarıda yer verilen iddiada bulunulmuştur.
(172) Rekabet Kurulunun kararı sonrasında, haklarında soruşturma açılan teşebbüslere 4054
sayılı Kanun’un 43. maddesi uyarınca Önaraştırma Raporu’nda yer alan tespit ve
değerlendirmeler ile teşebbüslerde yapılan yerinde incelemelerde elde edilen ve soruşturma
açılmasına dayanak teşkil eden bilgilerin tamamını içeren bildirim, rakiplerin ticari sırları
arındırıldıktan sonra tebliğ edilmiştir.
(173) Çimsa Çimento, Elazığ Çimento, Kars Çimento ve Çimko Çimento adına Kuruma yapılan
başvurular ile söz konusu teşebbüsler hakkında düzenlemiş her türlü evrak ve elde edilmiş
delillerin yanı sıra Önaraştırma Raporu’na erişim talep edilmiştir. Soruşturma Heyeti
tarafından yapılan değerlendirme sonucunda açılan soruşturma kapsamında başvuru sahibi
teşebbüsler ile ilgili olan ve “kendileri hakkında elde edilen delil” kapsamında
değerlendirilebilecek tüm bilgi ve belgelere erişimin sağlanması gerektiği sonucuna
ulaşılmış ve söz konusu bilgi ve belgeler kendilerine sunulmuştur.
(174) Söz konusu başvuruya ilişkin 27.01.2011 tarih ve 11-06/94-M sayılı Kurul kararında: “2010/3
sayılı Tebliğ’in 6. maddesine göre Kurum içi yazışmalar dosyaya giriş hakkı kapsamında yer
14-07/138-M
54/77
almamaktadır. Tebliğ’in 7. maddesinde ise Kurum içi yazışma “Kurulun aldığı nihai kararlar
bakımından hazırlayıcı işlem niteliğinde olan birimler arası yazışma” olarak tanımlanmıştır.
Bu bakımdan, Kurum içi yazışma olarak nitelendirilmesi gereken Önaraştırma Raporu’nun
dosyaya erişim hakkı kapsamında başvuru sahibi teşebbüslere sunulamayacağı kanaatine
varılmıştır.” ifadesi yer almaktadır.
(175) Ayrıca kararda, Önaraştırma Raporu’nun 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı kapsamında da
talep edilmesi durumu 4982 sayılı Kanun’un “İdari Soruşturmaya ilişkin Bilgi ve Belgeler”
başlığını taşıyan 19. maddesinin (c) bendi kapsamında değerlendirilmiş ve “Kurum ve
kuruluşların yetkili birimlerince yürütülen idari soruşturmalarla ilgili olup, açıklanması veya
zamanından önce açıklanması halinde soruşturmanın güvenliğini tehlikeye düşürecek bilgi
ve belgeler 4982 sayılı Kanun’un kapsamı dışında bırakıldığına” hükmedilerek, Önaraştırma
Raporu’na ilişkin erişim talebi reddedilmiştir.
(176) Teşebbüs temsilcileri tarafından anılan karara yönelik olarak Bilgi Edinme Değerlendirme
Kuruluna yapılan başvuru 26.05.2011 tarih ve 2011/746 sayılı karar ile reddedilmiştir.
I.3.1.2. Soruşturma bildiriminde yer alan belgelerin Soruşturma Raporu ile birlikte
iletilmediği iddiası.
(177) Soruşturma Raporu kapsamında Çimsa açısından yapılan değerlendirmelerde kullanılan
tüm belgeler Soruşturma bildirimi ile birlikte teşebbüslere gönderilmiştir.
I.3.1.3. Bir davranışın anlaşma olarak nitelendirilmesi için, tarafların karşılıklı ve
birbirilerine uygun irade beyanları ve söz konusu beyanlar ile kendilerini bağlı
hissetmelerinin gerekli olduğu, Soruşturma Raporu’nda bu unsurların açıkça ortaya
konulamadığı ve söz konusu toplantının etki itibarıyla da rekabeti sınırlayıcı olmadığı
iddiası.
(178) Söz konusu iddia bağlamında, ortaya konulması gereken temel hususun 4054 sayılı Kanun
kapsamında bir uzlaşmanın varlığının ortaya konulup konulamadığı olduğu görülmektedir.
Bu doğrultuda önce ispat standardının ne olduğu açıklanmış ardından, yer verilen tespit ve
değerlendirmelerle bu standardın sağlanıp sağlanamadığı değerlendirilmiştir.
(179) Yapılan değerlendirmeler sonucunda ulaşılan sonuç:
“Güneydoğu ve Doğu Anadolu Bölgeleri ile Akdeniz ve Karadeniz Bölgelerinin doğusunda
faaliyet gösteren çimento üretim tesislerinin çalışanlarının 29.03.2010 tarihinde Ankara’da
bir toplantı yaptığı, toplantı sonucunda teşebbüsler yetkilileri tarafından söz konusu
bölgelerdeki çimento fiyatlarının artırılması da dahil olmak üzere bazı kararlar alındığı
ve fiyat artışına yönelik olan da dahil olmak üzere toplantıda alınan kararların çoğunun
toplantı sonrasında teşebbüsler tarafından uygulandığı” şeklindedir.
(180) Dosyada rekabet ihlali oluşturduğu değerlendirmesine yer verilen davranışlara ilişkin ispat
standardının sağlanıp sağlanamadığının incelenmesi bakımından öncelikle AB, daha sonra
Türkiye uygulamasına yer verilmiştir.
a) Toplantıya Katılım
(181) Teşebbüsler arasındaki iletişimin gerçekleştirilmesi yöntemlerinden biri mevcut dosyada da
tespit edildiği gibi toplantılara katılım yoluyla yapılan görüşmelerdir. Rakipler arasındaki
toplantıların ve görüşmelerin tamamen hukuka uygun amaçlar ile gerçekleştirilmesi de
mümkündür. Ancak elde edilen toplantı notlarında yer alan ifadeler toplantının bu şekilde
değerlendirilme imkânını ortadan kaldırmaktadır.
14-07/138-M
55/77
(182) Rakiplerin katılmış oldukları toplantıların nitelendirilmesi bakımından yargı kararlarında
sıklıkla ön plana çıkan husus, toplantıya katılımın amacının rekabete aykırı olup olmadığına
yönelik değerlendirmedir. Rekabeti sınırlayıcı nitelikte bir anlaşmanın gerçekleştiği bir veya
birden fazla toplantıya katılım, bahse konu teşebbüs bakımından anlaşmanın tarafı olarak
değerlendirilmesi için yeterli olacaktır. Toplantıda alınan kararlara uyulmamış olması veya
söz konusu kararların fiyat ve/veya satış stratejisi gibi parametrelere yansımaması, ilgili
teşebbüsün ihlalin tarafı olmadığını ispat için yeterli kabul edilmemektedir.
(183) Rekabet Kurulunun konuya ilişkin aldığı benzer kararlar, teşebbüslerin özellikle geleceğe
yönelik fiyat, satış miktarları, pazar payları gibi konuların görüşüldüğü rekabeti
sınırlayabilecek bir toplantıya katıldıklarının veya bu tür bilgileri değiştirdiklerinin
gösterilmesinin, pazarda bir etki/paralel davranış ortaya çıkmasa bile, 4054 sayılı Kanun’un
4. maddesi kapsamında bir ihlale karine teşkil ettiği kanaatini ortaya koymaktadır.
Dolayısıyla rakiplerin rekabeti sınırlayabilecekleri bir toplantıya katılmaları dahi tek başına
bir rekabet ihlali oluşturabilmektedir.
(184) Mevcut dosya kapsamında, Kars Çimento’da yapılan yerinde incelemede elde edilen
notların içeriğinden, Güneydoğu ve Doğu Anadolu bölgeleri ile Akdeniz ve Karadeniz
bölgelerinin doğusunda faaliyet gösteren çimento üretim tesislerinin satış ve pazarlama
bölümlerinde çalışan personeli tarafından 29.03.2010 tarihinde Ankara’da bir toplantı
gerçekleştirildiği ve söz konusu toplantıya Çimsa adına Satış Müdürü Erbil KOÇAK’ın
katıldığı sonucuna ulaşılmıştır.
(185) Kaldı ki dosyada toplantının gerçekleştirildiğine ilişkin kanıtlara yer verilmekle yetinilmemiş,
toplantıda alınan rekabet karşıtı kararların uygulamaya geçirildiği de açıkça gösterilmiştir.
Bunun dışında, hakkında soruşturma yürütülen teşebbüslerden herhangi birinin, bu
toplantıda alınan kararlara iştirak etmeyeceğini toplantının diğer taraflarına ya da Rekabet
Kurumuna açıkça bildirdiğine ilişkin herhangi bir bilgi ya da belge de mevcut değildir.
b) Bilgi Alışverişinde Bulunulması ve Paralel Fiyatlar
(186) Dosya kapsamında ulaşılan ikinci sonuç ise, Yurt Çimento, Limak Çimento, Aşkale Çimento
ve Çimentaş arasında bir iletişim bulunduğuna dair e-postaların bulunmasına ve bu
iletişimin/bilgi değişiminin sonucunda söz konusu teşebbüslerin fiyatlarının çok önemli bir
biçimde paralellik gösterdiğine ilişkindir.
(187) Rekabeti sınırlayabilecek bilgi paylaşımına örnek olarak, geleceğe yönelik fiyat bilgisi
paylaşımı, fiyat, satış miktarı, satış tahmini gibi verilerin sıklıkla değişimi başta gelmektedir.
Bilgi değişimleri, teşebbüslerin geleceğe ilişkin stratejilerine yönelik belirsizliği azaltmak ve
rakipler arasında koordinasyona yol açmak suretiyle rekabetin sınırlanması sonucunu
doğurabilmektedir. Öyle ki bilgi değişimleri; fiyat tespiti, üretim miktarı vb. konularda
uzlaşmalara imkan tanımakta veya uzlaşmaya uymayanların saptanmasını sağlayarak
ihlallerin uygulanması ve sürdürülmesine aracılık edebilmektedir. Bu tür olaylarda bilgi
değişimleri, kartelin bir unsuru olarak değerlendirilmektedir.
(188) Gerek ABD Yüksek Mahkeme’si kararlarında gerekse AB hukukunda yalnızca paralel
davranışa dayanılarak ihlal bulunduğuna hükmedilen herhangi bir yargı kararı
bulunmamaktadır. Dolayısıyla paralel davranışlar değerlendirilirken, rakipler arasında
rekabeti kısıtlayıcı amaçla iletişim kurulduğunu gösteren ilave deliller aranmaktadır. Rekabet
Kurulu da aynı yaklaşımı benimsediğinden, dosyada yer alan ikinci sonuca ilişkin ispat
standardının sağlanmasıyla ilgili olarak incelenmesi gereken husus, dosyada gösterilen
paralelliğin bir iletişimden kaynaklanıp kaynaklanmadığı olmuştur.
14-07/138-M
56/77
(189) Kararın önceki bölümlerinde Yurt Çimento’da elde edilen çeşitli belgeler incelenmiş bu
belgelerden ulaşılan sonuç; “Yurt Çimento önderliğinde Yurt Çimento’nun satış hinterlandını
oluşturan bölgede fiyatların piyasa koşulları dışında belirlendiğini ortaya koymaktadır. Yurt
Çimento’nun, rakiplerini fiyatları arttırmaya ya da azaltmamaya teşvik etmek üzere onlarla
görüşmeler gerçekleştirdiği, hatta rakiplerin genel merkezlerini ziyaret ettiği anlaşılmaktadır”
şeklinde ifade edilmiştir. Devamında ise, 24 ile 40 numaralı grafiklerle paralel fiyat artışları
açıkça ortaya konulmuştur.
(190) Anılan görüşmelere ilişkin belgelerin ortaya koyduğu önemli bir husus da, bilgi değişimlerinin
paralel davranışların gerçekleştiği dönemin hemen öncesinde başladığı ve yılsonuna kadar
devam ettiğidir. Yukarıdaki açıklamalarla birlikte ele alındığında, fiyat paralelliklerinin bir
iletişimden kaynaklandığına ilişkin olarak da ispat standardının sağlandığı açıkça ifade
edilebilecektir.
I.3.1.4. Soruşturma Raporu’nda, teşebbüsler arasında bir anlaşma olduğu iddiasına
dair dayanılan tek belgenin Kars Çimento’da yapılan yerinde incelemede elde edildiği,
diğer teşebbüslerin Kanun’un 4. maddesi kapsamında yasak sayılan faaliyetleri
gerçekleştirdiğini ispat edebilecek kuvvette belgeler olmadığı iddiası.
(191) Rekabet Kurulunun çeşitli kararlarında hakkında soruşturma yürütülen teşebbüslerin de
iddia ettiği gibi başka teşebbüslerden elde edilen belgelerin teşebbüs aleyhine delil olarak
kullanılamayacağı iddia edilmiş; Kurul bu iddiaları aşağıdaki gerekçelerle reddetmiştir:
(192) 29.01.2007 tarih ve 07-10/63-19 sayılı Refrakter kararında, Kümaş Kütahya Magnezit
İsletmeleri A.Ş. tarafından “… belgelerin …tek taraflı hazırlanmış metinler olduğu, …
rekabet ihlali sayılabilecek ifadelerin yalnızca belgeyi hazırlayan teşebbüs açısından
değerlendirilebileceği, … belgelerde yer alan ve anlaşmaya işaret eden ifadelerin
uygulamaya geçirildiğinin Soruşturma Heyetince ispat edilmesi gerektiği, belgelerin çapraz
sorgulamayla teyit edilemediği, …” savunması yapılmıştır.
(193) Söz konusu savunmalarla ilgili olarak Rekabet Kurulu aşağıda yer alan değerlendirmeyi
yaparak, savunmalarda dile getirilen hususları yerinde görmemiş ve ilgili teşebbüslerin ihlal
içerisinde olduğuna karar vererek idari para cezası uygulamıştır:
“… anlaşmaların ve bu anlaşmaların oluşmasına temel teşkil eden irade beyan ve
uyuşmalarının, anlaşmanın tarafı olan teşebbüslerin her biri için ayrı ayrı maddi
deliller ile ortaya konması hususunun zorunlu olmadığı, söz konusu soruşturma
sürecinde elde edilen belgelerin, söz konusu teşebbüsler arasında doğrudan veya
dolaylı olarak rekabeti engelleme amacını taşıyan veya bu etkiyi doğurabilecek nitelikte
bir anlaşmanın varlığının ispatı için yeterli olduğu düşünülmektedir. …
Belgelerin bir kısmının teşebbüsler arasında faks yoluyla el değiştirmiş olması, yine bu
belgelerin önemli bir kısmında faks tarihlerinin ihale tarihinden önceye ait olması
teşebbüsler arası koordinasyona işaret etmektedir. Bu koordinasyon ortadayken, açık
bir şekilde ihlal ifadeleri içeren tüm belgeler çapraz doğrulamaya bakılmaksızın
anlaşmanın varlığına işaret etmektedir.”
(194) Yine, 19.01.2007 tarih ve 07-07/43-12 sayılı Sağlık Bakanlığı İhalesi kararında yapılan “…
soruşturmaya dayanak olan belgelerin e-posta olduğu, bunun yalnızca gönderen kişiler
bakımından sorumluluk doğuracağı ve EİP’nin iç yazışması niteliğinde olan e-postaların
diğer tarafları bağlamayacağı”na ilişkin savunmaya karşılık Kurul, aşağıda yer alan
değerlendirmeyi yapmıştır: “… sözlü bir anlaşmanın bile Kanun’un 4. maddesi kapsamına
girebileceği gerçeği karşısında, bir kartel belgesinin tüm kartel üyelerinin ifadesiyle
14-07/138-M
57/77
kaleme alınması gibi bir şekil şartını aramak rekabet hukukunun ve 4054 sayılı
Kanun’un ruhunu anlamamakla eşdeğerdir.”
(195) Son olarak, 23.12.2010 tarih ve 10-80/1687-640 sayılı kararında “Savunmada ihlal iddiasına
dayanak yapılan belgelerin büyük bir kısmının Gambro dışındaki teşebbüslerden temin
edildiği, teşebbüsün kendisinden alınmayan bir belgenin delil olarak
değerlendirilemeyeceği, aksi halde rakibini kötü duruma düşürmek isteyen bir firmanın,
onlarca belge düzenleyip, yapacağı ihbar ve pişmanlık talebi sonucu kendisi ceza almazken,
rakiplerine ceza verdirebileceği” iddialarına karşılık olarak Kurul;
“Bilindiği gibi tarafların soruşturma konusu eylemleri, kartel iddiasını içermektedir. Kartel
ise en az iki teşebbüsün varlığıyla söz konusu olabilecek bir ihlal türüdür. Bu iddia,
kartellerin ortaya çıkarılması için uygulanan pişmanlık müsessesinin amacı ile
çelişmektedir. Pişmanlık müessesinin amacı, kartellerin ortaya çıkarılması ve
soruşturulması amacıyla, kartele taraf olan diğer teşebbüsler ile bu teşebbüslerin
yöneticileri ve çalışanlarından bağımsız olarak Kurum ile aktif işbirliği yapanlara ceza
verilmemesi veya verilecek cezalarda indirim yapılmasıdır. Bir başka ifadeyle kartelin
tarafı olan bir teşebbüs, kartel belgelerini diğer teşebbüslerden bağımsız olarak Kurum’a
sunarsa, kendisi ceza almaktan kurtulmaktadır. Dolayısıyla bir teşebbüsün elinde
bulunan kartel belgeleri, kartelin tarafı olan diğer teşebbüsler için bağlayıcı sonuç
doğuracaktır. Esasen pişmanlık müessesinin amacı tam olarak budur.”
şeklinde bir gerekçe belirterek iddiaları reddetmiştir. Kurul değerlendirmesinde, kartel
iddiaların yer aldığı dosyalarda pişmanlık müessesenin önemine değinerek, başka
teşebbüslerden elde edilen bilgi ve belgelerin ihlalin ispatında bir araç olarak
kullanılabileceğine karar vermiştir.
(196) Rekabet Kurulunun yukarıda incelenen kararları da dikkate alındığında, savunmalarda öne
sürülen hususların gerçeği yansıtmadığı, elde edilen ispat araçlarının ihlalin ortaya
konulması bakımından yeterli olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
(197) Öte yandan, Kars Çimento’da elde edilen ve piyasa koşullarına ilişkin kararların alındığı
toplantının yapıldığına ilişkin belge başka delillerle de desteklenmektedir. Örneğin,
toplantının gerçekleştiği tespit edilen Ankara’da 29.03.2010 tarihinde birçok teşebbüs
yetkilisinin bulunduğu dosyada mevcut belgelerle açıkça ortaya konulmuştur.
I.3.1.5. 29.03.2010 tarihinde aynı ihracat pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerin bir
ihracat toplantısı gerçekleştirdiği, toplantıya katılma amacının ihracat ile ilgili olduğu,
fiyatlar ve pazarlara dair belirli mutabakatlar sağlanması olmadığı iddiası.
(198) Kars Çimento’da elde edilen notlarda, ihracata yönelik sadece aşağıda yer verilen bilgi ve
ifadeler bulunmaktadır:
“*Muş 450.000 ton/2009 (-120.000 ihracat)
800.000 ton/2010 (-250.000 ″ )…. Export 58 $/ton Irak’a
*Nahçivan torbalıya 53$/ton’dan 55$/ton çıkarmışlar
*Export 100 $/ton Irak fiyatı (ortalama %6 iskonto vermiş) Mardin 113 $ maliyet
Zaho 118 $ satış”
(199) Söz konusu notların diğer bölümlerinde ise Türkiye pazarına yönelik bilgi ve ifadeler yer
almaktadır. Bu nedenle 29.03.2010 tarihli toplantıda, toplantıya katılan teşebbüsler arasında
14-07/138-M
58/77
ihracata dair bazı konular görüşülmüş olsa da notların içeriğinden teşebbüslerin ağırlıklı
olarak Türkiye pazarına yönelik konuları görüştüğü anlaşılmıştır.
I.3.1.6. Kars Çimento’da elde edilen notlarda bazı il ve ilçe adlarının yer aldığı,
soruşturma konusu teşebbüslerden bir kısmının bu illerden bazılarına satış
yapmadığı, bu nedenle notlarda yer alan illere yönelik bir anlaşma içerisinde
bulunmanın bu teşebbüsler açısından herhangi bir menfaat sağlamayacağı iddiası.
(200) Söz konusu notların ilk kısmında toplantıya katılanların isimleri ile çalıştıkları çimento üretim
tesisleri ve herhangi bir il sınırlaması getirilmeden belirtilmiş olan 10 TL ve 4 TL’lik fiyat
artışları yer almaktadır. Notların diğer bölümlerinde Muş ve Aşkale gibi üst başlıklar ile
teşebbüs ve il/ilçe bazında ayrıntılı bilgiler olmasına rağmen 10 TL ve 4 TL’lik fiyat
artışlarına yönelik herhangi bir il/ilçe veya teşebbüse ismine yer verilmemesi ve söz konusu
artışların olduğu bölümde “her tarafa zam” ifadesinin yer alması nedeniyle 10 TL ve 4 TL’lik
fiyat artışlarının toplantıya katılan tüm teşebbüsler açısından geçerli olduğu sonucuna
ulaşılmıştır.
(201) Ayrıca, notların devamında yer alan iller ise genel olarak notların elde edildiği Kars
Çimento’nun satış yaptığı iller ile Kars’a yakın illerdir. Bu nedenle, söz konusu illerin
notlarda yer almasının, toplantıya katılan Kars Çimento yetkilisinin Kars Çimento’ya yönelik
pazarlar konusunda toplantıda görüşülenleri not almasından kaynaklanabileceği kanaatine
ulaşılmıştır.
I.3.1.7. Soruşturma Raporu’nda kullanılan uzlaşma ve eylem kavramlarının sırasıyla
anlaşma ve uyumlu eylem anlamına gelebileceği, anlaşma ve uyumlu eylemin ispat
edilmelerinin farklı yöntemlere dayandığı, bu nedenle teşebbüslere yönelik ithamların
açık ve net bir şekilde yapılması gerektiği iddiası.
(202) Savunmalarda, hakkında soruşturma yürütülen teşebbüslerce gerçekleştirilen eylemlerin
“anlaşma” ya da “uyumlu eylem” olarak tanımlanması gerektiği fakat raporda böyle bir
ayrıma gidilmesinden kaçınıldığı da iddia edilmektedir.
(203) Bilindiği üzere 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinde; “Belirli bir mal veya hizmet piyasasında
doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan
veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar,
uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri hukuka aykırı ve
yasaktır.”ifadelerine yer verilmektedir. Buna göre kanun koyucunun 4. madde kapsamında
niteliğinden bağımsız olarak rekabet karşıtı amaç ya da etki taşıyan anlaşmaları, uyumlu
eylemleri ve teşebbüs birliği kararlarını yasaklamayı amaçladığı anlaşılmaktadır.
Dolayısıyla, anlaşma ve uyumlu eylem arasında bir ayrım yapma, davranışın ihlal niteliğini
değiştirmemektedir. Bu doğrultuda, 4. madde uygulaması bakımından değerlendirilmesi
gereken temel soru, rakip teşebbüsler arasında uzlaşmanın bulunup bulunmadığıdır.
I.3.1.8. Teşebbüsler aleyhine yer alan iddiaların belirsiz olduğu, hangi teşebbüslerin
hangi suçlarla itham edildiğinin belirli olmadığı iddiası.
(204) Kararın “Genel Değerlendirme” başlıklı bölümünde taraflara yönelik iddialara ayrıntılı olarak
yer verilmiştir.



14-07/138-M
59/77
I.3.1.9. Soruşturma Raporu’nda hukuka aykırı olarak hafifletici sebeplerin dikkate
alınmadığı iddiası.
(205) Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye
Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik’in 7. maddesinde temel
para cezasının indirilmesinde dikkate alınacak hafifletici unsurlar sayılmıştır:
“…yasal yükümlülüklerin yerine getirilmesi haricinde incelemeye yardımcı olunması,
ihlalde kamu otoritelerinin teşvikinin veya diğer teşebbüslerin zorlamasının bulunması,
zarar görenlere gönüllü olarak tazminat ödenmesi, diğer ihlallere son verilmesi, ihlal
konusu faaliyetlerin yıllık gayri safi gelirler içerisindeki payının çok düşük olması”
(206) Mevcut dosya kapsamında teşebbüsler açısından yukarıda sayılan hafifletici unsurların
hiçbirinin bulunmadığı kanaatine ulaşılmıştır.
I.3.1.10. Soruşturma Raporu’nun “Belgede Yer Alan Diğer Notlar” bölümünde geçen,
Kars Çimento belgesinde yer alan notlarla uygun herhangi bir fiyat hareketi tespit
edilmediği, notlarda yer alan rakamları destekler nitelikte bir bulguya ulaşılamadığı
gibi ifadelerinin aynı belge kullanılarak ihlal tespiti yapılması ile çeliştiği iddiası.
(207) “Belgede Yer Alan Diğer Notlar” başlıklı bölümde yalnızca notlarda yer alan her bir ifadenin
hayata geçirilip geçirilmediği incelenmiştir. 29.03.2010 tarihli toplantının yapıldığı “Toplantı
Yapılması” bölümünde, notta yer alan “her tarafa zam (10 TL)” ifadesine paralel şekilde zam
yapıldığı da “Fiyat Artışı Yapılması" başlıklı bölümde ortaya konulmuştur. Dolayısıyla notta
yer alan ifadelerin herhangi birinin uygulamaya konulup konulmadığının tespitinin eldeki
veriler ile yapılamaması, ihlal tespitine engel teşkil edecek nitelikte değildir.
I.3.1.11. Yurt Çimento’da elde edilen belgelerin Yurt Çimento ile diğer teşebbüsler
arasında herhangi bir iletişimi göstermediği iddiası.
(208) Kararın I.2.3.2 bölümünde incelenen belgelerde yer alan ifadeler söz konusu iletişimi açık
şekilde ortaya koymaktadır. Bu ifadelerden bazıları aşağıda yer almaktadır:
“Prefabrikçi ile görüştüm… Yapı Beton ise Prefabrikçinin 85 TL’den faturasını gösterdi
“(Belge 1)
“Prefabrikçilerle görüşmelerim devam ediyor, Güneydekini Cumartesi Ankara’da ziyaret
edeceğim, benim bulunduğum ildeki ile görüştüm amiri ile görüştü, izmir’de görüşme
ayarlayalım dediler, diğerleriyle de görüşme halindeyim” (Belge 1)
“Elazığ’daki Prefabrikçi ile görüştüm. Cumartesi ve pazar günü Bingöl ve Kovancılarda
yerinde tespitler yaptık.” (Belge 3)
I.3.1.12. “Yok satan” bir ürün pazarında rakip firmalar ile herhangi bir uyumlu eylem,
pazar paylaşımı ve fiyat artırımına yönelik toplantı yapmanın rasyonel olmadığı
iddiası.
(209) Bir ürüne yönelik talebin yüksek olmasından bağımsız söz konusu ürünü üreten rakip
teşebbüslerin, pazarda arz-talep dengesi sonucunda oluşan fiyatı artırmak amacıyla bir
araya gelmeleri de mümkündür.
I.3.1.13. Dosya kapsamında ilgili coğrafi pazar analizinin yeterli olmadığı ve ilgili
coğrafi pazarın dar olarak belirlendiği iddiası.
(210) Soruşturma raporunda, ilgili ürün pazarı “çimento pazarı”, ilgili coğrafi pazar ise “Doğu
Anadolu Bölgesi, Güneydoğu Anadolu Bölgesi, Adana Bölümü ve Doğu Karadeniz Bölümü”
olarak belirlenmiştir. Belirlenen pazarda, bazı taraflarca belirtildiği üzere, hakkında
14-07/138-M
60/77
soruşturma açılan teşebbüslerin bir kısmının ortak satış gerçekleştirdikleri alanlar
bulunmayabilir. Ancak, özellikle taşıma maliyetlerinin yüksek olduğu pazarlarda, bunun
doğrudan tarafların aynı ilgili coğrafi pazarda bulunmadıkları şeklinde yorumlanması
mümkün değildir. Zira çimento gibi taşıma maliyetlerinin yüksek olduğu ürünler bakımından
bir teşebbüsün faaliyet alanı fabrikanın satış yapabildiği bölge ile sınırlı olacaktır. Ancak, bu
durum sadece bir teşebbüs için değil bütün teşebbüsler için geçerlidir. Bunun bir sonucu
olarak da, her bir üretim tesisinin satış gerçekleştirdiği alanlar bakımından önemli örtüşme
alanları oluşacaktır. Dolayısıyla, bir bölgenin rekabet koşulları komşu bölgelerin rekabet
koşullarından, komşu bölgelerin rekabet koşulları da kendisine komşu bölgelerinin rekabet
koşullarından etkilenecektir. Mevcut dosyada olduğu gibi böyle “zincir pazar”ların bulunduğu
hallerde ilgili pazarın bu alanların tamamını kapsayacak şekilde belirlenmesi mümkündür.
Bu bağlamda, dosyada gerçekleştirilen ilgili pazar tanımı doğru olarak yapılmıştır.
I.3.2. Teşebbüs Özelinde Yapılan Savunmalar
Yurt Çimento Tarafından Yapılan Savunma
(220) - Soruşturma Raporu’nda yer alan Yurt Çimento’nun 29.03.2010 tarihli toplantıya katıldığı
iddiası ile Rapor’un 33 ve 34. sayfalarında yer alan elde edilen veriler ile kesin bir yargıya
varmanın mümkün olmadığı ifadelerinin çeliştiği ve Rapor’un 42 ve 43. sayfalarında yer alan
anlaşmalı bir fiyat uygulamasını destekler bir bulguya ulaşılamadığı ifadesinin söz konusu
çelişkiyi desteklediği iddiası.
(221) Soruşturma Raporu’nda Kars Çimento’da elde edilen belgeler a) Toplantı Yapılması b) Fiyat
Artışı Yapılması ve c) Belgede Yer Alan Diğer Notlar başlıkları altında incelenmiştir. Toplantı
Yapılması bölümünde “…Güneydoğu ve Doğu Anadolu Bölgeleri ile Akdeniz ve Karadeniz
Bölgelerinin doğusunda faaliyet gösteren çimento üretim tesislerinin çalışanlarının
29.03.2010 tarihinde Ankara’da bir toplantı gerçekleştirdikleri sonucuna ulaşılmıştır.”
denilmektedir. Soruşturma Raporu’nun 33 ve 34. ile 42 ve 43. sayfalarındaki ifadeler
“Belgede Yer Alan Diğer Notlar” bölümünde sırasıyla “Yurt Çimentoya Dökme Çimentodan
Pazar Payı Verilmesi” ile “Yurt Çimento, Kars Çimento ve Aşkale Çimento’nun Ağrı,
D.Beyazıt ve Iğdır’a Belirlenen Tarihlerde Zam Yapması” kısımlarında yer almakta olup, söz
konusu kısımlarda 29.03.2010 tarihinde herhangi bir toplantının yapılıp yapılmadığı değil,
söz konusu belgede yer alan bazı ifadelerin teşebbüsler tarafından uygulamaya geçirilip
geçirilmediği incelenmiştir. Bu nedenle, Soruşturma Raporu’nda iddia edildiği gibi bir çelişki
bulunmamaktadır.
(222) - Soruşturma Raporu’nun 49. sayfasında yer alan Elazığ ili 2010 yılı Çimento Satış Grafiği
doğrultusunda Rapor’da yapılan analizde Elazığ Çimento, Limak Ergani ve Yurt
Çimento’nun fiyatlarının arttığı tespiti yapıldığı daha sonra ise Yurt Çimento’nun anlaşmalı
fiyat uyguladığı, diğer iki firmanın ise ayrık tutulduğu, söz konusu durumun açıklanmaya
ihtiyaç gösterdiği iddiası.
(223) Söz konusu grafik “Elazığ’a Zam Yapılması” başlığı altında ve notlarda yer alan “*Elazığ-
merkez 106+3 zam=109 TL olacak” ifadesi kapsamında incelenmiştir. Mart-Nisan 2010
döneminde Elazığ Çimento’nun Elazığ ili ortalama çimento satış fiyatı 98,02 TL’den 99,00
TL’ye, Limak Ergani’nin satış fiyatı ise 97,01 TL’den 97,98 TL’ye yükselmiş ve fiyat artışı
Elazığ Çimento için 0,98 TL, Limak Ergani için ise 0,97 TL olarak gerçekleşmiştir. Yurt
Çimento’nun söz konusu dönemdeki satış fiyatı ise 3,17 TL’lik bir artışla 78,96 TL’den 82,13
TL’ye yükselmiştir. Yurt Çimento’nun 3,17 TL’lik fiyat artışının notta yer alan 3 TL’lik fiyat
artışına paralel olduğu görülmektedir.
14-07/138-M
61/77
(224) - Yurt Çimento’nun ortalama çimento fiyatının 2009 yılında (…..)TL/ton, 2010 yılında ise
(…..)/ton olarak gerçekleştiği, artış oranın %(…..) olduğu ve bu oranın yıllık enflasyondan
düşük olduğu, söz konusu fiyat değişim oranının herhangi uyumlu eylem sonucunda
meydana gelemeyeceği iddiası.
(225) Kararda yer alan 19-40 numaralı grafiklerde Yurt Çimento’nun 2010 yılı fiyat hareketleri yer
almaktadır. Söz konusu grafiklerde, Yurt Çimento’nun 2010 yılı Haziran ayı sonrasında il
bazında 3 TL’nin çok üzerinde fiyat artışları yaptığı görülmektedir.
(226) - Fiyatlarda olağandışı bir artışın yaşanmamasının yanı sıra firmaların satış fiyatlarında
herhangi bir paralelliğin de olmadığı, söz konusu hususların herhangi bir anlaşma
olmadığını gösterdiği iddiası.
(227) Kararda yer alan 24-40 numaralı grafiklerde, Yurt Çimento, Limak Çimento, Aşkale Çimento
ve Elazığ Çimento’ya ait üretim tesislerinin il bazında ortalama fiyatları Haziran 2010
sonrasında kayda değer miktarda ve belirli oranda birlikte artış gösterdiği görülmektedir.
(228) Çimentonun taşıma maliyetlerinin yüksek olması, bir ile farklı illerde faaliyet gösteren
tesislerden farklı taşıma maliyetlerine katlanılarak satış yapılması ve teşebbüslerin il
bazında çimento fiyatlarını belirlerken satış yapılacak ile ilişkin taşıma maliyetlerini dikkate
almaları nedeniyle teşebbüslerin fiyat hareketlerinin doğru bir şekilde tespit edilebilmesi
amacıyla teşebbüslerin bant çıkış fiyatları incelenmiştir. Ayrıca Soruşturma Raporu’nda
teşebbüslerin fiyatları nicel olarak birbirleri ile karşılaştırılmamış, yalnızca 2010 Mart ayı
sonrasında teşebbüs bazında fiyat artışları incelenmiştir.
(229) - 24.08.2011 tarihli beyan dilekçesinde de ifade edildiği gibi “prefabrikçi, priketçi/piriketçi”
kelimelerinin sözlük anlamları doğrultusunda kullanıldığı, söz konusu ifadelerin “hedef satış
kitlesi”ni ifade ettiği iddiası.
(230) Söz konusu beyan dilekçesinde Yurt Çimento’da elde edilen belgelere ilişkin yeterli
açıklama yer almamaktadır.
(231) Örneğin Belge 1’de yer alan “…Prefabrikçi ile görüştüm, Kabul etmemekle birlikte
Bingöl’de sezon sonunu düşünerek dökme fiyatını düşürmüşler...” ifadesine yönelik olarak
söz konusu beyan dilekçesinde hangi “hedef satış kitlesi”nin veya Prefabrikçi’nin dökme
fiyatını niçin ve nasıl düşürdüğüne ya da normal şartlarda dökme çimento tüketicisi olan bir
prefabrik üreticisinin dökme çimento satışına yönelik herhangi bir açıklama
bulunmamaktadır.
(232) Yine Belge 1’de yer alan (…Prefabrikçilerle görüşmelerim devam ediyor, Güneydekini
Cumartesi Ankara’da ziyaret edeceğim, benim bulunduğum ildeki ile görüştüm amiri
ile görüştü, İzmir’de görüşme ayarlayalım dediler, diğerleriyle de görüşme
halindeyim) …” ifadesine yönelik olarak söz konusu beyan dilekçesinde Ankara’da ziyaret
edilecek olan Prefabrikçi ve İzmir’de ziyaret edilecek olan Prefabrikçi’nin hangi şirketler
olduğuna veya Elazığ’da faaliyet gösteren hangi Prefabrikçi’nin amiri/yönetim merkezinin
İzmir’de olduğuna yönelik herhangi bir açıklama yer almamaktadır.
(233) Belge 5’te yer alan “…Piriketçiler ile konuşup pazarlık için hasarlar sürülebilecek...”
ifadesine yönelik olarak söz konusu beyan dilekçesinde bir çimento üreticisi olan Yurt
Çimento’nun hangi Piriketçiler ile yapılacak ne tür bir pazarlıkta Hasarlar adlı hazır beton
şirketinin ileri sürüleceğine yönelik herhangi bir açıklama bulunmamaktadır.


14-07/138-M
62/77
I.3.3. Elazığ Çimento’nun Savunması ve Diğer Savunmalar
(234) Aşağıda teşebbüsler tarafından yapılan diğer savunmalar ve iddialar yer almakta olup,
dosya kapsamında ulaşılan sonuçları etkilemeyecek nitelikte görülmüştür:
(235) - Elazığ Çimento’nun Belge 5 kullanılarak ileri sürülen iddiaların muğlak olduğu ve belirli
varsayımlar ile iddiaların oluşturulduğuna yönelik iddiası,
(236) - Yurt Çimento’nun, fiyat ve maliyetlerin uygun olduğu tüm il ve ilçelere çimento sattığı,
çimento fiyatlarının ise ekonomik gelişmeler, maliyetlerdeki değişiklikler, satış bölgelerinde
yapılan tespitler ve bayilerden gelen talep dikkate alınarak belirlendiği iddiası,
(237) - Çimentonun homojen bir ürün olması ve üretici sayısının az olması nedeniyle pazarda
rakipleri takip etmenin zor olmadığı, Kars Çimento’da elde edilen belgelerde Yurt Çimento
ile ilgili olarak yapılan tespitlerin piyasada faaliyet gösteren bayi ve satıcılardan elde edilen
bilgiler kapsamında yapıldığı ve söz konusu bilgilerin büyük oranda gerçeği yansıtmadığı
iddiası,
(238) - Yurt Çimento (…..) tarafından 07.06.2010 tarihinde gönderilen elektronik postada rakiplerin
fiyatları ve rekabet etme koşullarının değerlendirildiği, bölge ihlalinin rakip çimento
üreticilerinin bayilerine düşük fiyatla kendi bölgelerinde satmaları amacıyla verilen
çimentoyu Yurt Çimento’nun bayilerinin bulunduğu bölgelerde satmalarını ifade ettiği, söz
konusu uygulama nedeniyle Yurt Çimento’nun bayilerinin diğer çimento üreticilerinin bayileri
ile rekabet edemedikleri ve fiyat indirimi talebinde bulundukları iddiası,
(239) – (…..) tarafından 23.02.2010 tarihinde gönderilen elektronik postada “Fabrikalar klinker
stoklarını tam olarak söylemiyorlar” denildiği, bununla birlikte rakip fabrikaların klinker
stoklarını Yurt Çimento ile paylaşmalarının söz konusu olmadığı, Yurt Çimento’nun
bölgedeki fabrikalar ile rekabet edebilmek amacıyla rakiplerin klinker stoklarını fabrikaların
bayi ve satıcıları ile nakliye firmalarından öğrendiği, elektronik postada “…tespit ettiğim
kadarıyla…” ifadesinin yer almasının fabrikalar arasında klinker stokları hakkında herhangi
bir paylaşımın yapılmadığını gösterdiği iddiası,
(240) - Elazığ Çimento tarafından yapılan çimento sektöründe yoğun bir rekabetin yaşandığı,
kapasite fazlalığı, yatırımların büyüklüğü ve yaygınlığı nedeniyle pazarda teşebbüslerin
imkan dahilindeki en uzak noktalara satış yapma gayreti içinde oldukları, söz konusu
toplantının bu şekilde rekabetçi bir piyasada etki doğuramayacağı iddiası.
I.4. Gerekçe ve Hukuki Dayanak
(241) Yapılan inceleme ve değerlendirme çerçevesinde; 09.11.2010 tarihinde Kars Çimento’da
elde edilen belgede yer alan ve karşılarında çimento üretim tesisleri belirtilen
harflerin/kısaltmaların, Kars Çimento, Aşkale Çimento, Yurt Çimento, Limak Çimento, Elazığ
Çimento, Çimko, Çimsa, Adana Çimento, KÇS Çimento ve Mardin Çimento’nun özellikle
satış pazarlama sorumlularının isimlerinin baş harflerinin kısaltmasından oluştuğu; elde
edilen belgenin üzerinde yazan 29.03.2010 tarihinde Çimko, Limak Çimento, Çimsa, Adana
Çimento ve Yurt Çimento yetkililerinin Ankara’da iş seyahatinde bulunduğu; söz konusu
belgede yer alan fiyatların artırılması yönündeki ifadenin, bazı teşebbüsler tarafından
toplantının hemen ertesinde fiyat listelerinin güncellenmesi olarak, hakkında soruşturma
açılan her bir teşebbüs tarafından ise çeşitli illerde fiyat artışı olarak hayata geçirildiği; ayrıca
belgede yer alan fiyat dışındaki hususların çoğunun teşebbüsler tarafından sağlanan satış
verileri ile teyit edildiği dikkate alındığında, hakkında soruşturma açılan teşebbüslerin
tamamının 29.03.2010 tarihinde Ankara’da bir toplantıya iştirak ettiği, bu toplantıda
teşebbüslerin başta bölgede fiyatların arttırılması olmak üzere çeşitli konularda anlaştıkları
14-07/138-M
63/77
ve anlaşılan hususların çok büyük bir kısmının toplantı sonrasında ve 2010 yılı Nisan ayı
içerisinde hayata geçirildiği kanaatine ulaşılmıştır.
(242) Ayrıca, Yurt Çimento’da yapılan yerinde incelemelerde elde edilen çeşitli belgelerin
değerlendirilmesi sonucunda, Yurt Çimento’nun, “Prefabrikçi, Priketçi/Piriketçi” olarak
adlandırdığı rakipleriyle en azından 26.04.2010-09.11.2010 tarihleri arasında piyasa
koşullarının piyasa dışında belirlenmesine yönelik iletişim içinde bulunduğu, bu kapsamda
elde edilen belgelerde rakiplerin Ankara ve İzmir’deki merkezlerini ziyaret etmek de dahil
olmak üzere çeşitli faaliyetlerde/girişimlerde bulunduğu görülmüştür. Yurt Çimento’nun üst
düzey yöneticileri arasında yapılan yazışmaların incelenmesi sonucunda, Yurt Çimento’da
elde edilen belgelerde yer alan “Prefabrikçi, Priketçi/Piriketçi” ifadelerinin başta Limak
Çimento ve Elazığ Çimento olmak üzere Aşkale Çimento’nun yerine kullanıldığı
anlaşılmaktadır. Yapılan yazışmaların içeriğinin incelenmesi ve bu içeriğin teşebbüsler
tarafından sağlanan verilerle de karşılaştırılması sonucunda Yurt Çimento’nun öncülüğünde;
Yurt Çimento, Elazığ Çimento, Limak Çimento ve Aşkale Çimento’nun fiyatların artırılması
ya da azaltılmaması ve fiyatların belirlenmesi hususlarında anlaştıkları sonucuna
ulaşılmıştır. Bu bağlamda söz konusu teşebbüslerin, müşterilerin birlikte dolaşılması,
fiyatların belirlenmesi amacıyla toplantı düzenlenmesi ile müşterilerin paylaşılması ve satış
yapılacak bölgelerin belirlenmesinde müşterilerin koz olarak kullanılması da dâhil olmak
üzere çeşitli faaliyetlerde bulundukları tespit edilmiştir.
(243) Nitekim, teşebbüslerin birlikte faaliyette bulundukları illerdeki Yurt Çimento, Elazığ Çimento,
Limak Çimento ve Aşkale Çimento’nun ağırlıklı ortalama fiyatları analiz edildiğinde, söz
konusu teşebbüslerin tamamının ya da birden fazlasının faaliyette bulunduğu on bir ildeki
fiyatların, teşebbüslerin arasında var olduğu anlaşılan iletişimin bir sonucu olarak özellikle
2010 yılının Temmuz ayında belirgin bir şekilde arttırıldığı tespit edilmiştir. İlgili bölümde yer
alan tablolardan anlaşıldığı gibi bazı illerde 2010 yılı Temmuz ayında bariz bir şekilde
görülen ve müteakip aylarda da yaşanan fiyat artışlarının, teşebbüsler arasında var olduğu
ortaya konulan anlaşmanın sonucu olduğu anlaşılmaktadır.
(244) Bilindiği üzere, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi ile “Belirli bir mal veya hizmet piyasasında
doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan
veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar,
uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri hukuka aykırı ve yasak”
olarak belirlenmiştir. Söz konusu maddenin ikinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde bu
durumlara örnek olarak;
 Mal veya hizmetlerin alım ya da satım fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet, kâr gibi
unsurlar ile her türlü alım yahut satım şartlarının tespit edilmesi,
 Mal veya hizmet piyasalarının bölüşülmesi ile her türlü piyasa kaynaklarının veya
unsurlarının paylaşılması ya da kontrolü
sayılmaktadır.
(245) Yukarıda yer verilen bilgi ve belgeler çerçevesinde 2010 yılında Türkiye’nin doğusunda
faaliyette bulunan teşebbüslerin tamamının, anlaşma yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 4.
maddesini ihlal ettiği sonucuna ulaşılmıştır.
(246) 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrasında;
“Bu Kanunun 4, 6 ve 7 nci maddelerinde yasaklanmış davranışlarda bulunanlara, ceza
verilecek teşebbüs ile teşebbüs birlikleri veya bu birliklerin üyelerinin nihai karardan bir
önceki mali yıl sonunda oluşan veya bunun hesaplanması mümkün olmazsa nihai karar
14-07/138-M
64/77
tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan ve Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri
safi gelirlerinin yüzde onuna kadar idari para cezası verilir.”
hükmü yer almaktadır. Bu hüküm doğrultusunda yukarıda 4054 sayılı Kanun’un 4.
maddesinde yasaklanmış davranışlarda bulunduğu tespit edilen teşebbüslere idari para
cezası verilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.
(247) Para cezasının tespitinde, Kars Çimento’dan elde edilen belgeler ile Yurt Çimento’dan elde
edilen belgelerin ayrı ayrı veya birlikte değerlendirilmesi, teşebbüsler arasında tek bir ihlalin
mi yoksa iki farklı ihlalin mi olduğu konusunun belirlenmesin de önem taşımaktadır.
(248) 15.02.2009 tarih ve 27142 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Rekabeti
Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye Kullanılması
Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik (Yönetmelik)”in 4. maddesinin birinci
fıkrasının (a) bendinde “…Temel para cezası Kanunun 4 üncü veya 6 ncı maddelerinde
yasaklanmış, piyasa, nitelik ve kronolojik süreç olarak birden fazla bağımsız davranışın
saptanması halinde, her bir davranış için ayrı ayrı hesaplanır.” hükmü yer almaktadır.
(249) Yukarıda da açıklandığı üzere, 29.03.2010 tarihinde Ankara’da bir toplantı düzenlenmiş ve
bu toplantıya ana hatlarıyla Mersin ve Trabzon illeri arasında çizilen bir çizginin doğusunda
kalan çimento üreticilerinin tümünün özellikle satış ve pazarlama yetkilileri katılmışlardır. Öte
yandan,“Yurt Çimento’da Elde Edilen Belgeler” ve “Haziran Ayı Sonrasında Meydana Gelen
Fiyat Artışları” başlıklı bölümlerde yer verildiği üzere, Yurt Çimento, Limak Çimento, Elazığ
Çimento ve Aşkale Çimento’yu içerir bir biçimde daha yoğun ve sürekli bir iletişimin
bulunduğu görülmektedir. Ancak, söz konusu iki grup belgeye ilişkin kronolojik sürecin iç içe
geçmiş olması, ilgili oldukları coğrafi bölgelerin kesişmesi ve bu belgelerin birbirinden
bağımsız iki ayrı davranışı göstermemesi nedeniyle tek bir ihlalin oluştuğu sonucu
ulaşılmıştır.
I.5. Ceza Miktarının Takdirine İlişkin Değerlendirme
(250) Kurulun ceza takdirinde neleri dikkate alacağı öncelikle 4054 sayılı Kanun’un 16.
maddesinin beşinci fıkrasında; “Kurul, üçüncü fıkraya göre idari para cezasına karar
verirken, 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanununun 17 nci maddesinin ikinci
fıkrası bağlamında, ihlalin tekerrürü, süresi, teşebbüs veya teşebbüs birliklerinin piyasadaki
gücü, ihlalin gerçekleşmesindeki belirleyici etkisi, verilen taahhütlere uyup uymaması,
incelemeye yardımcı olup olmaması, gerçekleşen veya gerçekleşmesi muhtemel zararın
ağırlığı gibi hususları dikkate alır.” şeklinde ifade edilmiştir.
(251) Yukarıda yer verilen maddede geçtiği üzere, para cezasına karar verilirken ilgili
teşebbüslerin ihlalin gerçekleşmesindeki belirleyici etkisi de dikkate alınmaktadır. Dosya
kapsamında herhangi bir şahsın belirleyici etkisi olduğu tespit edilememiştir.
(252) Öte yandan, Yönetmelik ile 4054 sayılı “Kanun’un 16 ncı maddesi gereğince verilecek para
cezasının tespitine ilişkin usul ve esasları”n belirlenmesi amaçlanmaktadır. Yönetmelik’in 3.
maddesinin (ç) fıkrasında: “Kartel: Fiyat tespiti, müşterilerin, sağlayıcıların, bölgelerin ya da
ticaret kanallarının paylaşılması, arz miktarının kısıtlanması veya kotalar konması,
ihalelerde danışıklı hareket konularında, rakipler arasında gerçekleşen, rekabeti sınırlayıcı
anlaşma ve/veya uyumlu eylemleri” denilmektedir. Dosya kapsamında teşebbüslerin
çimento fiyatlarının artırılması hususunda anlaştıkları tespit edilmiştir. Dolayısıyla
teşebbüslerin davranışlarının yukarıda yer verilen kartel tanımına uyum sağladığı kanaatine
varılmış ve bu husus temel para cezasının hesaplanmasında dikkate alınmıştır.
14-07/138-M
65/77
(253) Yukarıda yer verildiği üzere soruşturma kapsamında tek bir ihlalin oluştuğu
değerlendirilmekle birlikte, Yurt Çimento’da elde edilen belgelere konu olan “Yurt Çimento,
Limak Çimento, Elazığ Çimento ve Aşkale Çimento” açısından temel para cezasının
hesaplanmasında Yönetmeliğin 5. maddesinin ikinci fıkrası dikkate alınarak daha yüksek bir
ceza takdir olunmuştur. Yönetmeliğin 5. maddesinin ikinci fıkrası “Birinci fıkrada yazılı
oranların belirlenmesinde, ilgili teşebbüs veya teşebbüs birliklerinin piyasadaki gücü, ihlal
neticesinde gerçeklesen veya gerçekleşmesi muhtemel zararın ağırlığı gibi hususlar dikkate
alınır.” şeklinde düzenlenmiştir. Buna dayanarak 06.04.2012 tarih ve 12-17/499-140 sayılı
Kurul kararı ile yıllık gayri safi gelirlerinin takdiren % 3'ü oranında olmak üzere,
 Aşkale Çimento Sanayi T.A.Ş.'ye 10.745.776,24 TL
 Elazığ Altınova Çimento Sanayi Tic. A.Ş.'ye 2.902.958,76 TL
 Limak Çimento San. ve Tic. A.Ş.'ye 10.283.220,47 TL
 Yurt Çimento San. ve Tic. A.Ş.'ye 2.557.954,55 TL
(24) idari para cezası verilmesi takdir edilmiştir. Ancak Elazığ Altınova Çimento San. Tic. A.Ş. ve
Yurt Çimento San. ve Tic. A.Ş. hakkında verilen 06.04.2012 tarih ve 12-17/499-140 sayılı
Rekabet Kurulu kararının Ankara 2. İdare Mahkemesinin 25.11.2013 tarihli, 2012/1789 E.,
2013/1723 K. ve 2012/619 E, 2013/1724 K. sayılı kararları ile iptali üzerine davacılar
bakımından dosyanın yeniden değerlendirilmesi ve dolayısıyla ceza oranının yeniden
belirlenmesi gerekmiştir. Mahkemenin verdiği iptal kararlarında teşebbüslerin piyasadaki
gücü dikkate alınmış, iptal kararının temel gerekçesini Elazığ Çimento ve Yurt Çimento’nun
piyasada etkin bir gücünün bulunmadığı, bu nedenle bu teşebbüsler açısından öngörülen
ceza oranının hukuka aykırı olduğu şeklindeki değerlendirme oluşturmuştur.
(254) Yönetmeliğin 5. maddesinin üçüncü fıkrasına göre ihlalin süresi de temel para cezasının
artırılması bakımından önemli görülmektedir. Bu bağlamda, kararda yer alan tüm tespit ve
değerlendirmelerin 2010 yılına ait bulunduğu, bu çerçevede ihlalin süresinin bir yıldan az
olduğu anlaşılmaktadır.
(255) Yine, Yönetmelik’in 4. maddesine göre temel para cezasının hesaplanmasının ardından,
ağırlaştırıcı ve hafifletici unsurlar göz önünde bulundurularak arttırma ve/veya indirme
yapılması gerekmektedir.
(256) Yönetmelik’in 6. maddesinde ağırlaştırıcı unsurlar ihlalin tekerrürü, soruşturma kararının
tebliğinden sonra kartele devam edilmesi, verilen taahhütlere uyulmaması, incelemeye
yardımcı olunmaması ve diğer teşebbüslerin ihlale zorlanması olarak sıralanmıştır. Dosya
kapsamında herhangi bir ağırlaştırıcı unsurun bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
(257) Öte yandan, temel para cezasının arttırılmasında ve/veya indirilmesinde dikkate alınacak
hafifletici unsurlar Yönetmelik’in 7. maddesinde sayılmıştır. Buna göre, yasal
yükümlülüklerin yerine getirilmesi haricinde incelemeye yardımcı olunması, ihlalde kamu
otoritelerinin teşvikinin veya diğer teşebbüslerin zorlamasının bulunması, zarar görenlere
gönüllü olarak tazminat ödenmesi, diğer ihlallere son verilmesi, ihlal konusu faaliyetlerin
yıllık gayri safi gelirler içerisindeki payının çok düşük olması hafifletici unsurlardır. Ancak,
mevcut dosya kapsamında, sayılan hafifletici unsurların, dolayısıyla herhangi bir indirim
nedeninin bulunmadığı kanaatine ulaşılmıştır.

J. SONUÇ
(258) Önaraştırma ve soruşturmaya ait tüm savunma, ek savunma, sözlü savunma tutanakları,
raporlar, Ankara 2. İdare Mahkemesinin iptal kararları, tüm dosya münderecatında yer alan
14-07/138-M
66/77
bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda; 06.04.2012 tarih ve 12-17/499-140 sayılı Kurul
karar ile Elazığ Altınova Çimento San. Tic. A.Ş. ve Yurt Çimento San. ve Tic. A.Ş.’nin 4054
sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettikleri tespit edildiğinden, 4054 sayılı Kanun’un 16.
maddesi ve “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun
Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik’in 5. maddesinin
birinci fıkrasının (a) bendi, ve ikinci fıkrası hükümleri ile Ankara 2. İdare Mahkemesi’nin
25.11.2013 tarihli, 2012/1789 E., 2013/1723 K. ve 2012/619 E, 2013/1724 K. sayılı kararları
dikkate alınarak 2011 mali yılı sonunda oluşan gayri safi gelirlerinin %2’si oranında olmak
üzere
- Elazığ Altınova Çimento San. Tic. A.Ş.’ye 1.935.305,84 TL
- Yurt Çimento San. ve Tic. A.Ş.’ye 1.705.303,03 TL

idari para cezası verilmesine Kurul Üyesi Reşit GÜRPINAR’ın farklı gerekçesi ve OYBİRLİĞİ
ile karar verilmiştir.





















Meh met Akif ERSİN

(*)06.04.2012 tarih ve 12-17/499-140 sayılı Rekabet Kurulu kararının geri alınarak yeni bir karar tesis edilmesi
gerektiği görüşüyle çoğunluğa katılıyorum.





14-07/138-M
67/77


Rekabet Kurulu’nun 19.02.2014 Tarih ve 14-07/138-M Sayılı Kararına

FARKLI GEREKÇE


Kurulumuz mezkur Kararıyla, 4054 Sayılı Kanun’un 16. Maddesi ve
“Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye
Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik”in 5.maddesinin birinci
fıkrasının (a) bendi ve ikinci fıkrası hükümleri ile Ankara 2.İdare Mahkemesi’nin 25.11.2013
gün ve E.2012/17889, K.2013/1723 ve E.2012/619, K.2013/1724 sayılı kararları
doğrultusunda 2011 mali yılı sonunda oluşan ve Kurul tarafından belirlenen gayri safi
gelirlerinin takdiren % 2 oranında olmak üzere; Elazığ Altınova Çimento San. Tic. A.Ş’ye
1.935.305,84 TL, yine Yurt Çimento San. Tic. A.Ş’ye 1.705.303,03 TL idari para cezası
verilmesine karar vermiş bulunmaktadır. Anılan bu idari para cezası belirlenirken, 4054
sayılı yasanın 16.maddesi ile birlikte, yukarıda belirtilen Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma,
Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para
Cezalarına İlişkin Yönetmeliğin ilgili hükümlerinin uygulanmasıyla, temel para cezaları baz
alınarak ceza verilmiş olup, ceza miktarına sonuç olarak katılmakla birlikte gerekçe
yönünden, anılan yönetmeliğin 4054 Sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanuna temel
ceza oranlarının belirlenmesi yönünden aykırı olduğu inancıyla, aşağıda belirteceğim
nedenlerle kararın ceza oran ve miktarlarına farklı gerekçe ile katılıyorum.
Farklı gerekçemiz, “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile
Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik’in
5.maddesi ile getirilen kabahat tipleri ve bu kabahat tiplerine verilecek idari para cezalarına
alt ve üst sınır konulması suretiyle kanuna aykırı yönetmelik hükümlerinin uygulanması
noktasından doğmaktadır.
Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye
Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin yönetmelik 4054 Sayılı
Rekabetin Korunması Hakkında Kanuna aykırıdır.

Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun
Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik’in; “Temel Para
Cezası’’ başlığı altındaki 5.maddesinde;
(1)Temel para cezası hesaplanırken, Kanunun 4 üncü ve 6 ncı maddelerinde yasaklanmış
davranışlarda bulunan teşebbüs ile teşebbüs birlikleri veya bu birliklerin üyelerinin, nihai
karardan bir önceki mali yıl sonunda oluşan veya bunun hesaplanması mümkün olmazsa
nihai karar tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan ve Kurul tarafından saptanacak olan
yıllık gayri safi gelirlerinin;
a) Karteller için, yüzde ikisi ile yüzde dördü,
b) Diğer ihlaller için, binde beşi ile yüzde üçü,
arasında bir oran esas alınır.
(2) Birinci fıkrada yazılı oranların belirlenmesinde, ilgili teşebbüs veya teşebbüs birliklerinin
piyasadaki gücü, ihlal neticesinde gerçekleşen veya gerçekleşmesi muhtemel zararın
ağırlığı gibi hususlar dikkate alınır.
(3) Birinci fıkraya göre belirlenen para cezası miktarı;
14-07/138-M
68/77
a) Bir yıldan uzun, beş yıldan kısa süren ihlallerde yarısı oranında,
b) Beş yıldan uzun süren ihlallerde bir katı oranında,
arttırılır.’’ denilmiş, yine 6.maddesinde Ağırlaştırıcı Unsurlar ve 7.maddesinde de Hafifletici
Unsurlar ayrı ayrı sayılmıştır.

Aşağıda geniş olarak açıklanacağı üzere Yasa Koyucu 16.maddeye göre
verilecek cezalarda; alt sınır koymayıp, sadece üst sınırı belirleyerek cezaların yüzde ona
kadar verileceğini hükme bağlamasına ve Rekabet Kurulu’na aşağıda geniş olarak
açıklayacağımız gibi, yetki aşımı nedeniyle yönetmelikle düzenlenmesi mümkün olmayan bir
konuda, yönetmelikle düzenleme yapılarak belli suçlar için, belirli cezalar getirilmiş, yine
yönetmelikte, Kanunda olmayan bir kural konularak alt sınır ve yasada öngörülmeyen bir
üst sınır belirlenmiş ve karteller için yüzde iki ile dört arası, diğer ihlaller içinse binde beş ile
yüzde üçü oranında şeklinde ceza verilmesi öngörülmüştür.

Anayasamızın 13.maddesinde; “Temel hak ve hürriyetler, özlerine
dokunulmaksızın yalnızca Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı
olarak ve ancak kanunla sınırlanabilir. Bu sınırlamalar, Anayasanın sözüne ve ruhuna,
demokratik toplum düzeninin ve laik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı
olamaz.” hükmü bulunmakta, Anayasamızın madde 38.maddesinde ise; “Kimse, işlendiği
zaman yürürlükte bulunan kanunun suç saymadığı bir fiilden dolayı cezalandırılamaz;
kimseye suçu işlediği zaman kanunda o suç için konulmuş olan cezadan daha ağır bir
ceza verilemez. ‘’ ……hükmü yer almıştır. Bu hükümler kişilere maddi yaptırımlarında
kapsamına girdiği, kişilerin temel hak ve özgürlüklerinin kısıtlanmasının ancak yasa ile söz
konusu olabileceğini, yine yasa hükmü ile belirlenen bir cezadan daha ağır bir cezanın
verilemeyeceğini belirlemiştir. Aşağıda ayrıntılı olarak açıklayacağımız gibi, yukarıda hükmü
açıklanan anılan yönetmelik hükmü ile bu hükme aykırı maddi ceza hükümleri getirilerek,
anayasal kurallar göz ardı edilmiştir.
Hiyerarşik normlar sistemine dayalı olan hukuk düzenimizde, alt düzeydeki
normların dayanaklarını ve yürürlüklerini üst düzeydeki normlardan aldığı kuşkusuzdur.
Normlar hiyerarşisinin en üstünde evrensel hukuk ilkeleri ve Anayasa bulunmakta, daha
sonra gelen kanunlar dayanağını ve yürürlüğünü Anayasa’dan, tüzükler dayanağını ve
yürürlüğünü kanundan, yönetmelikler ise dayanağını ve yürürlüğünü kanun ve tüzükten
almaktadır. Bir normun kendisinden daha üst konumda bulunan ve dayanağını teşkil eden bir
norma aykırı ve bunu değiştirici veya ihmal edici nitelikte bir hükmü hukuk alemine getirmesi
olanaklı bulunmamaktadır.
Hukuk devletinde yönetimin işlem ve eylemlerine uygulanacak hukuki kurallarının
şeffaf ve anlaşılabilir bir şekilde belirlenmesi kadar söz konusu normların normlar
hiyerarşisine uygunluğu da, bu kuralların sağlığı için büyük bir önem taşımaktadır. Normlar
hiyerarşisine aykırı düzenlenen bir norm, denetim aşamasını da etkilemekte ve denetime
esas kararlarda çoğu zaman normlar hiyerarşisinden sapmalar hukuka aykırılık nedeni
olarak kabul edilmektedir. Bu konuda onlarca Danıştay kararı bulunmaktadır.(17)
Bu nedenlerle, hukuk sistemimizde öngörülen hukuk hiyerarşisi kavramının sağlıklı
işleyebilmesi için; gerek düzenleme yapıcıların, uygulayıcıların ve gerekse, yargısal denetimi

17 Danıştay İ.D.D.K 16.06.2005 gün ve E.2003/275 K.2005/2170 Sayılı Kararı
Danıştay 8.Daireesi 07.03.2007 gün ve E.2005/6261, K.2007/1246 Sayılı Kararı
Danıştay 10.Dairesi 16.03.2009 gün ve E.2006/5588, K.2009/1879 Sayılı Kararı

14-07/138-M
69/77
yapan mercilerin anayasal ve yasal sınırlar içerisinde hareket etmeleri gerekli ve hatta
zorunludur. Çünkü bu gereklilik ve zorunluluk Anayasa’mızın 2.maddesinde öngörülen
devletin temel niteliklerinden en önemlisi olan “hukuk devleti ilkesinin’’ olmazsa
olmazlarındandır.
Yasama yetkisi asli bir yetkidir. Yasama yetkisinin kullanımı şeklinde ortaya çıkan
yasa yapımı yasa koyucunun istediği alanda düzenleme yapmasına cevaz vermektedir. Bir
konu Anayasa da düzenlenmese bile yasa koyucu bu konuda yasa çıkarabilir. Bu nedenle
Anayasa’ya dayanma zorunluluğu bulunmamaktadır. Ancak, yasa yapılırken uyacağı mutlak
kural, yapılan yasanın Anayasa’ya aykırı olmamasıdır. Buna karşılık idare, daha önce
yasama organı tarafından yasa ile düzenlenmemiş bir alanda doğrudan doğruya bir
düzenleme yapamaz. Bu nedenle idarenin bu düzenleme yetkisi yasadan kaynaklanan,
yasayı izleyen (secundum legem) bir yetkidir. Başka bir deyişle idarenin tüm düzenleyici
işlemleri yasaya dayanmak, yasayla düzenlenmiş bir alan içerinde olmak zorunda olan, onun
altında ve ona bağımlı bir yetkidir. Bu yetki idareye bir anlamda tam insiyatif vermeyen ve
yasayla düzenlenmiş alanla sınırlı bir yetkidir.
Öte yandan, idarenin düzenleyici işlemler yönünden uyacağı bir diğer kural yasalara
aykırı düzenleme yapamayacağıdır. İdarenin düzenleyici işlemlerinin dayandığı yasaya
uygun olması ve bu yasanın çizdiği sınırların dışına çıkmaması zorunludur. İdarenin
düzenleyici işlemlerinin yasaya aykırı (contra legem) olması olanaklı değildir. İdarenin
düzenleyici işlemlerinin yasaya uygun olması, ve yasanın çizdiği sınırlar içerisinde kalması
(intra legem) düzenleyici işlemelerin asli şartlarının en önemlilerinden birisidir.(18)

Anayasa’mızın “Yönetmelikler” başlığı altındaki 124. maddesinde; Başbakanlık,
bakanlıklar ve kamu tüzelkişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve
tüzüklerin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla,
yönetmelikler çıkarabileceği ve hangi yönetmeliklerin Resmî Gazetede yayımlanacağının
kanunda belirtileceği Anayasa Koyucu tarafından vaz edilmiştir.
Yönetmelikler, Kamu Kuruluşlarının kendi görev alanlarına giren konularda yasa
ve tüzük uygulanmasına yönelik yönetsel anlamdaki hukuk kurallarıdır. Yukarıda hükmü
alınan Anayasanın 124.maddesine göre Başbakanlık, Bakanlıklar ve Kamu Kuruluşları
görev alanları ile ilgili yasa ve tüzüklerin uygulanmasını belirleyen yönetmelik çıkarabilir.
Anayasa’mızın 11.maddesinin 2.fıkrasına göre Kanunlar Anayasa’ya aykırı olamayacağı
gibi, bu kuraldan hareketle hukukun genel ilkelerine göre; yönetmelikler normlar hiyerarşisi
kurallarının bir tekrarı niteliğinde olan anılan 124.madde hükmüne göre de yasa ve
tüzüklere aykırı olamayacağı gibi üst hukuk kurallarına da aykırı olamaz.
Yönetmelikler yasanın açıkça yetki vermediği bir konuda yeni bir düzenleme
yapamayacağı gibi, Yasa ile öngörülen kuralı sınırlayamaz , genişletemez ve yeni bir
hüküm koyamaz.

4054 Sayılı “Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 16.maddesinin
3.fıkrasında; “Bu Kanunun 4, 6 ve 7 nci maddelerinde yasaklanmış davranışlarda
bulunanlara, ceza verilecek teşebbüs ile teşebbüs birlikleri veya bu birliklerin üyelerinin nihai
karardan bir önceki mali yıl sonunda oluşan veya bunun hesaplanması mümkün olmazsa
nihai karar tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan ve Kurul tarafından saptanacak olan
yıllık gayri safi gelirlerinin yüzde onuna kadar idarî para cezası verilir.” hükmü getirilmiş,

18 Kemal Gözler , ‘’Yönetmelikler’’ /yönetmelik.htm erişim tarihi 14.07.2013

14-07/138-M
70/77
5.fıkrasında da; ‘’Kurul, üçüncü fıkraya göre idarî para cezasına karar verirken, 30/3/2005
tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanununun 17 nci maddesinin ikinci fıkrası
bağlamında, ihlalin tekerrürü, süresi, teşebbüs veya teşebbüs birliklerinin piyasadaki
gücü, ihlalin gerçekleşmesindeki belirleyici etkisi, verilen taahhütlere uyup
uymaması, incelemeye yardımcı olup olmaması, gerçekleşen veya gerçekleşmesi
muhtemel zararın ağırlığı gibi hususları dikkate alır.’’ denilmiş, son fıkrasında da; “Bu
maddeye göre verilecek idarî para cezalarının tespitinde dikkate alınan hususlar, işbirliği
halinde para cezasından bağışıklık veya indirim şartları, işbirliğine ilişkin usul ve esaslar
Kurulca çıkarılacak yönetmeliklerle belirlenir.’’ hükmü ihdas edilmiştir.

Yukarıda hükmü açıklanan 16.maddenin 5.fıkrasının yollamada bulunduğu,
Kabahatler Kanununun 17.maddesinin 2.fıkrasında ise; “ İdarî para cezası, kanunda alt ve
üst sınırı gösterilmek suretiyle de belirlenebilir. Bu durumda, idarî para cezasının
miktarı belirlenirken işlenen kabahatin haksızlık içeriği ile failin kusuru ve ekonomik
durumu birlikte göz önünde bulundurulur. hükmü bulunmaktadır.

Bu hükümleri yorumlamaya çalışırsak; Yasa Koyucu, maddenin 3.fıkrası ile verilecek
cezalarda alt sınır (asgari had) koymayıp, sadece üst sınırı (azami haddi) belirleyerek,
cezaların nihai karardan bir önceki mali yıl sonunda oluşan veya bunun hesaplanması
mümkün olmazsa nihai karar tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan ve Kurul tarafından
saptanacak olan yıllık gayri safi gelirlerinin yüzde onuna kadar verilebileceğini hükme
bağlamış, son fıkrasında ise sadece “cezanın tespitinde dikkate alınan hususlar”
kavramını getirerek, Rekabet Kurulu’na sadece cezanın tespitinde dikkate alınacak
hususların belirlenmesine ilişkin yönetmelik çıkarma konusunda sınırlı yetki vermiştir.
Cezanın tespitinde dikkate alınacak hususlar derken yasa koyucu neyi kastetmektedir?
Burada kastedilen hangi fiillere, ne miktarda ceza vereceğini tespit et demek anlamında
değil, 16.madde ile verilen ceza sınırları içerisinde ( % 10 ‘a kadar) ceza takdir ederken
hangi unsurlara göre veya hangi şartların varlığı halinde cezayı ağırlaştıracaksın veya
hafifleteceksin, bir başka deyişle yasada öngörülen sınırlar içerinde ceza tayin ederken,
takdir yetkini kullanma adına hangi unsurları dikkate alarak ceza tesis edeceksin
anlamındadır. Yasa koyucu Rekabet Kurulu’na, Yönetmelik yaparken hangi fiillere ne
oranda ceza verileceğini tespit etme yolunda bir yetki verseydi o zaman yasaya; “Bu
maddeye göre verilecek idarî para cezalarının tespiti ve maddeye göre verilecek idarî
para cezalarının tespitinde dikkate alınan hususlar” kavramını ayrı ayrı yazarak birlikte
getirirdi.

Yasa koyucu bu görüşümüzü teyit eder mahiyette olmak üzere, anılan 16.maddenin
5.fıkrasında, verilecek cezanın üst sınıra kadar olmak koşuluyla tespit edilirken, bir başka
deyişle Rekabet Kurulu takdir yetkisini kullanırken ihlalin tekerrürü, süresi, teşebbüs
veya teşebbüs birliklerinin piyasadaki gücü, ihlalin gerçekleşmesindeki belirleyici
etkisi, verilen taahhütlere uyup uymaması, incelemeye yardımcı olup olmaması,
gerçekleşen veya gerçekleşmesi muhtemel zararın ağırlığı gibi hususları dikkate
alacağını işaret ederek Yönetmelik koyucuya, “idarî para cezalarının tespitinde dikkate
alınan hususlar”ın nelerden ibaret olabileceğini söylemiş ve adeta bir anlamda Rekabet
Kuruluna yol göstermiştir. Hatta bir adım daha giderek “GİBİ HUSUSLAR” kavramını
getirerek bu hususların tahdidi değil tadadı olduğunu, bu unsurların çoğaltılabileceğini
belirtmiştir. Yasa koyucu bir anlamda, son fıkrada belirtilen idarî para cezalarının
tespitinde dikkate alınan hususlar kavramının ne olduğunu 5.fıkra ile önceden açıklamış
14-07/138-M
71/77
ve bu kavramı son fıkrada yine tekrar ederek, bu ilkelere göre yönetmelik çıkarılabileceğini
söylemiştir.

Amaçsal yorum (gai yorum) ilkelerinden hareketle yasa koyucunun gerçek amacını
anlamaya çalışırsak, bizce yasa koyucu, yollamada bulunduğu, yukarıda hükmü açıklanan
Kabahatler Kanununun 17 nci maddesinin ikinci fıkrası hükmünün ceza verilirken öncelikle
dikkate alınacağını belirterek, bu hükümde yer alan kanunlarca alt ve üst sınırı belirlenen
idari para cezalarında kullanılacak takdir yetkisinin etkenlerini hatırlatarak ve adeta
yönetmelik koyucuya da, bu şekilde yasalarda cezaların alt ve üst sınırı belirlenebilir, sen
yönetmelikle alt ve üst sınır koyamazsın, sadece bu sınırlar içerisinde karar verirken bazı
unsurları dikkate alınabileceği hususlarını düzenleyebilirsin anlamında yol göstermiştir.

Olayımızda 4054 sayılı yasanın 16.maddesi ile konulan kural, anılan
yönetmelikle bir anlamda değiştirilmekte ve Kurulun hareket alanı daraltılmaktadır. Yasa ile
getirilmeyen ve Yönetmelik Koyucuya ceza miktarlarını ve ceza sınırlarını saptama
konusunda verilmiş bir yetki olmamasına rağmen, belirli suçlara verilecek cezaların
saptanması, para cezasına yeni bir alt sınır ve yeni bir üst sınır konulması 4054 sayılı
yasanın 16.maddesine aykırıdır. Öte yandan 5/1-a bendinde; karteller için yüzde ikisi ile
yüzde dördü, (b) bendinde; karteller dışında kalan diğer ihlaller için, binde beşi ile yüzde
üçü oranında bir ceza öngörülmesi, Yasanın 16/son maddesinde Kurulca çıkarılması için
verilen yönetmelik yetkisini aşmaktadır. Onu contra legem hale getirmektedir. Zira
yönetmelik ile temel ceza tespiti mümkün değildir. Bu nedenle yasaya aykırı bulunan
Yönetmelik hükümlerine göre ceza belirlenmesinin olanaklı olmadığı, hukuken sakat olduğu
açıktır. Öte yandan bu karşı oy sahibinin 4054 sayılı yasa ile kendisine verilmiş bulunan
yüzde on sınırları içerisinde kalmak kaydıyla, ağırlaştırıcı ve hafifletici unsurları dikkate
alarak ceza miktarını tespit etme yolundaki takdir yetkisi, daha önce görev yapan ve aynı
seviyede olan üyelerin çıkardığı bir düzenleme ile ipotek altına alınmakta, adeta onların
düşünce ve kararlarını devam ettirme zorunluluğu gibi ve yasaya dayalı olarak özgürce
karar vermesini engelleyecek şekilde asla kabulü mümkün olmayan hukukla
bağdaşmayacak bir durum ortaya çıkarmaktadır.

Bu görüşe karşı bir sav getirilebilir. “Yönetmelik Danıştay’ca iptal edilmediğine
göre hukuken geçerlidir ve zaten verilen cezada yönetmeliğin 6. ve 7. maddeleri
uygulanarak sonuç olarak cezanın, yasanın öngördüğü alt ve üst sınırlara ulaşmaktadır.’’
Hukukun genel ilkeleri, hafifletici ve ağırlaştırıcı unsurların bulunmadığı olayda Rekabet
Kurulu’nun anılan yönetmeliğe göre alt ve üst sınır belirleme yönünden bağlı olması
karşısında bu savın bir geçerliliği olamaz.

Öte yandan 2577 sayılı İ.Y.U.K nun 7.maddesinin 4.fıkrasında “Düzenleyici işlemin
iptal edilmemiş olması, bu düzenlemeye dayalı işlemin iptaline engel olamayacağı hükmü
karşısında, açık olarak hukuka aykırı olduğuna inandığımız yönetmelik hükmünün
tarafımızdan da uygulanmasının zorunlu olmadığına inanıyoruz. Bu hükme göre,
Kurul’umuzca tesis edilen kararın İdare Mahkemesi ve Danıştay’ca yapılacak olası bir
yargısal denetiminde de dikkate alınacağı kanısındayız.

26.9.2004 gün ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunun “Suçta ve cezada kanunîlik
ilkesi” başlığı altındaki 2.maddesinde; “Kanunun açıkça suç saymadığı bir fiil için kimseye
ceza verilemez ve güvenlik tedbiri uygulanamaz. Kanunda yazılı cezalardan ve güvenlik
tedbirlerinden başka bir ceza ve güvenlik tedbirine hükmolunamaz.
14-07/138-M
72/77
İdarenin düzenleyici işlemleriyle suç ve ceza konulamaz.
Kanunların suç ve ceza içeren hükümlerinin uygulanmasında kıyas yapılamaz. Suç ve
ceza içeren hükümler, kıyasa yol açacak biçimde geniş yorumlanamaz.” hükmü getirilmiştir.

Yine 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanununun “Kanunilik İlkesi”
başlıklı 4.maddesinde; “Hangi fiillerin kabahat oluşturduğu, kanunda açıkça
tanımlanabileceği gibi; kanunun kapsam ve koşulları bakımından belirlediği çerçeve hükmün
içeriği, idarenin genel ve düzenleyici işlemleriyle de doldurulabilir.
Kabahat karşılığı olan yaptırımların türü, süresi ve miktarı, ancak kanunla
belirlenebilir.’’ hükmü bulunmaktadır.

Kabahatler kanunun anılan maddesinin, gerekçesinde; ……….. suçta kanunilik
ilkesine nazaran, kabahatler açısından daha esnek bir sistem kabul edilmiştir. Buna karşılık,
ikinci fıkrada , idari yaptırımlar açısından , cezada kanunilik ilkesine paralel bir hükme yer
verilmiştir……..denilmiş (19) , idari ceza hukuku ile ceza hukuku arasındaki kanunilik
ilkesindeki ayrım gösterilmiştir. Ancak her iki hukuktaki kanunilik ilkesinin değişmez kuralı
ceza hukukunda suç ile cezanın, idari ceza hukukunda yaptırımın türü, süresi ve miktarının
kanunla belirleneceği kuralıdır. Ayrıca, Anayasamıza göre yasama görevi, devredilmesi
mümkün olmayan bir yetkidir. Bireyin maddî ve manevî varlığı üzerinde derin etkiler doğuran
suç ve cezaların, ancak ulusal iradeyi temsil eden organ tarafından yapılacak kanunla
düzenlenebilmesi, kişi hak ve özgürlüklerine sağlanan en önemli anayasal garantilerden
birini oluşturur.

Rekabet Kurulu, Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile
Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin
Yönetmelik’in; 5.maddesi ile Türk Ceza Kanunu’nun 2.maddesinin 2.fıkrasına ve Kabahatler
Kanunu’nun 4.maddesinin 2.fıkrasına aykırı olarak 4054 sayılı yasa ile yüzde ona kadar
idari para cezası verilebilmesi hükmünü daraltarak, belli kabahatlere, yeni ceza oranları
belirleyerek adeta kendisini Yasa Koyucu yerine koymuştur.

Yönetmeliğin Yasaya Aykırı Hükümlerinin Açılacak Olası Bir Davada İptal
Edilebileceği Kanısını Taşıyoruz.

İdare hukuku kurallarına göre Yönetmelik gibi düzenleyici işlemlere karşı iptal
davaları iki halde açılabilmektedir. Yönetmeliklerin yayımlanması üzerine ilgililer tarafından
yasal süre içerisinde iptali için dava açılabileceği gibi, bu düzenlemenin bir idari işleme
dayanak olarak alınıp uygulanması ile menfaatleri haleldar olan kişiler tarafından da işlemle
birlikte, yönetmeliğin ilgili hükümlerinin de iptali yolunda işlemin tabi olduğu dava açma
süresi dava açılabileceği bilinmektedir. Bu nedenlerle ve yukarıda açıklamaya çalıştığım
gerekçelerle, Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun
Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik’in; 4054 sayılı
yasaya aykırı bulunan ilgili hükümlerinin iptal davasına konu olması halinde iptal
edilebileceği kanısını taşımaktayım.


19 Kabahatler Kanunu Hükümet Tasarısı ve Adalet Komisyonu madde gerekçesi
14-07/138-M
73/77
4054 Sayılı Kanunun 16.Maddesinin İrdelenmesi, Anayasa’ya Aykırılık Sorunu ve
Maddenin Yeniden Düzenlenmesi Gereği.

Yukarıda geniş olarak hükmünü açıkladığımız 4054 Sayılı “Rekabetin Korunması
Hakkında Kanun’un 16.maddesinin 3.fıkrasında; “Bu Kanunun 4, 6 ve 7 nci maddelerinde
yasaklanmış davranışlarda bulunanlara, ceza verilecek teşebbüs ile teşebbüs birlikleri veya
bu birliklerin üyelerinin nihai karardan bir önceki mali yıl sonunda oluşan veya bunun
hesaplanması mümkün olmazsa nihai karar tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan ve
Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirlerinin yüzde onuna kadar idarî para
cezası verilir.” hükmü bulunmaktadır. Bu hükümle Yasa Koyucu anılan 4054 sayılı Kanunun
4, 6 ve 7.madde de belirtilen rekabet ihlali olarak nitelendirilen kabahatler hakkında
verilecek idari para cezalarında Rekabet Kuruluna geniş bir takdir yetkisi alanı bırakmış ve
% 0-10 oranı arasında ceza takdir edebilmesi konusunda yetki vermiştir.

Yukarıda da, açıkladığımız gibi, cezanın takdirinde dikkate alınacak hususlar
konusunda, anılan yasanın 16/5 fıkrası ile, Kabahatler Kanununun 17/2 fıkrasına yaptığı
yollamayla birlikte (işlenen kabahatin haksızlık içeriği ile failin kusuru ve ekonomik durumu)
ihlalin tekerrürü, süresi, teşebbüs veya teşebbüs birliklerinin piyasadaki gücü, ihlalin
gerçekleşmesindeki belirleyici etkisi, verilen taahhütlere uyup uymaması, incelemeye
yardımcı olup olmaması, gerçekleşen veya gerçekleşmesi muhtemel zararın ağırlığı gibi
kavramları getirmiş, yine yukarıda açıkladığımız, 16/son fıkrası ile “gibi” kavramı ile tadadı
olarak bu unsurların çoğaltılması adına “cezanın tespitinde dikkate alınan hususlar”
konusunda yönetmelik çıkarma yetkisi vermiştir. Yönetmeliğin çeşitli hükümleri ile, cezanın
ağırlaştırıcı unsurları olarak; İhlalin süresi, Soruşturma kararının tebliğinden sonra kartele
devam edilmesi, İncelemeye yardımcı olunmaması hali, Diğer teşebbüslerin ihlale
zorlanması gibi davranışlar, Cezanın hafifletilmesi unsurları olarak ise, yasal
yükümlülüklerin yerine getirilmesi haricinde incelemeye yardımcı olunması, ihlalde kamu
otoritelerinin teşvikinin veya diğer teşebbüslerin zorlamasının bulunması, zarar görenlere
gönüllü olarak tazminat ödenmesi, diğer ihlallere son verilmesi, ihlal konusu faaliyetlerin
yıllık gayri safi gelirler içerisindeki payının çok düşük olması gibi haller olarak belirlenmiştir.

Sonuç olarak; Rekabet Kurulu Rekabet ihlalleri için vereceği nispi idari para cezasını
tespit ederken % 0-10 oranı arasında kalmak koşulu ile, yukarıda yasa hükmü ile belirtilen
ve yine Yönetmelik hükmü ile yasa koyucunun işareti ile çoğaltılan unsurları dikkate alarak
takdir yetkisini kullanacaktır.

Hukuk devleti ilkesi, “vatandaşların hukuki güvenlik içinde bulundukları, devletin fiil ve
işlemlerinin hukuk kurallarına bağlı olduğu bir sistemi ifade eder. Hukukî güvenlik ilkesi,
herkesin bağlı olacağı hukuk kurallarını önceden bilmesi, tutumunu ve davranışlarını buna
göre güvenle düzene sokabilmesi anlamına gelir. Bu güvenliğin sağlanabilmesi her şeyden
önce, devletin kendi koyduğu hukuk kurallarına kendisinin de uyması bağlıdır. Hukuk
devletinin ön şartlarından biri olan hukuk güvenliği ilkesi ile bireylerin hukuki güvenliğinin
sağlanması amaçlanmaktadır.

Hukuk güvenliğinin unsurları, hukuki belirlilik ilkesi, öngörülebilirlik ilkesi, eşitlik ilkesi ve
cezaların yasallığı ile hukuksal güvenlik ilkeleridir. Bunun dışında konumuzla doğrudan ilgisi
olmayan kazanılmış hak ilkesi ile geriye yürümezlik ilkeleri de Hukuk güvenliğini sağlayan
diğer en önemli ilkelerdir.
14-07/138-M
74/77

Anayasa’nın 2. maddesinde yer alan hukuk devletinin temel ilkelerinden biri “belirlilik”
tir. Yasal düzenlemelerin nesnel olması, hukuk devletinde yasadan doğan sorumluluğunun
eylem ve olgu, hukuksal sonuç, hak süjesi yönlerinden herhangi bir duraksamaya ve
kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık, belli, anlaşılabilir olması en temel ilkedir. Bu
nedenlerledir ki hukuksal güvenliğinin var olduğunun algılandığı otoritenin keyfilikten uzak
olduğunun düşünüldüğü ortamda bireyde davranışlarını hukuka uyarlayabilecek ve kendine
düşen ödevi yerine sorunsuz getirebilecek kamu düzeni ve hukuk devleti ilkesinin
yerleşmesine katkı ile gereksiz uyuşmazlıkların oluşmasının önüne geçilmiş olabilecektir.
Belirlilik ilkesi, hukuksal güvenlikle bağlantılı olup birey, yasadan, belirli bir kesinlik içinde,
hangi somut eylem ve olguya hangi hukuksal yaptırımın veya sonucun bağlandığını,
bunların idareye hangi müdahale yetkisini doğurduğunu bilmelidir

Hukuki belirlilik ilkesi gereği olarak Yasa Koyucu tarafından getirilen kuralın, kuralın
muhatabı kişilerin olağan şartlar altında belirli işlem ve eylemlerin hangi sonuçlar
doğurabileceğini öngörmelerini sağlayacak nitelikte düzenlenmesini gerektirir. Bu ilke ile
kuralın, muhatap kişi bu kuraldaki takdir yetkisinin kapsamını, kendisi tarafından
öngörülemez keyfi tutum ve davranışlardan koruyacak düzeyde açıklıkla anlayacak şekilde
düzenlenmelidir. Bir başka deyişle kuralın hukuki öngörülebilirliği olmalıdır.

Yasa ile getirilen kural, Anayasamızın 10.maddesinde belirlenen eşitlik ilkesine
uygun olmalıdır. Şöyle ki; alt ve üst sınır arasında idareye bırakılan takdir alanı geniş,
sınırsız ve ölçüsüz olmamalı, cezanın belirlenmesinin alt ve üst sınır arasında çok büyük
oranda açılmış bir makas şeklinde makul ve ölçülü olmayan şekilde genişliği, uygulamada,
yorum ve değerlendirme farklılıklarına dayalı olarak eşitsizliğe, haksızlığa ve keyfiliğe yol
açabilecek nitelikte düzenlenmemelidir.

Yasa koyucu, kamu düzeninin korunması amacıyla ceza hukuku alanında hangi
eylemlerin suç sayılacağı ve suç sayılan bu eylemlerin hangi tür ve ölçüde cezai yaptırıma
bağlanacağı konusunda takdir yetkisine sahip olmakla birlikte, cezaların yasallığı ve
hukuksal güvenlik ilkelerinin gereği olarak, farklı ve keyfi uygulamalara neden olmamak için,
kabahatler hukukuna uygun geçerli sebepler ve objektif ölçütleri yasada göstermesi gerekir.

Anayasa Mahkemesi, 17.04.2008 gün ve E.2005/5, K.2008/93 sayılı kararıyla,
3.5.1985 günlü, 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 42. maddesini iptal etmiştir.
İptale konu 42.madde de “Ruhsat alınmadan veya ruhsat veya eklerine veya imar
mevzuatına aykırı olarak yapılan yapının yapı sahibine ve müteahhidine, istisnalar dışında
özel parselasyon ile hisse karşılığı belirli bir yer satan ve alana 500 000 TL. den 25 000 000
liraya kadar para cezası verilir. Ayrıca fenni mesule bu cezaların 1/5’i uygulanır.
Birinci fıkrada belirtilen fiiller dışında bu Kanunun 28, 33, 34, 39 ve 40 ıncı maddeleri
ile 36 ncı maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyen mal
sahibine, fenni mesule ve müteahhide 500 000 TL.den 10 000 000 liraya kadar para
cezası verilir.
Birinci ve ikinci fıkralarda belirtilen fiillerin tekrarı halinde para cezaları bir katı
artırılarak verilir………………………………………………hükmü bulunmaktaydı.
14-07/138-M
75/77
Anayasa Mahkemesi, yasa ile getirilen kuralın hukuk devleti ilkelerinden olan hukuki
belirlilik, öngörülebilirlik ilkesi ve cezaların yasallığı ile hukuksal güvenlik ilkelerine aykırı
olduğundan bahisle anılan kuralı iptal etmiştir. Anayasa mahkemesi mezkur kararında;
“3194 sayılı Yasa’nın 42. maddesinde düzenlenen idari para cezaları, imar ve
kamu düzenine aykırı davranışların önlenmesi amacıyla, araya yargısal bir karar girmeden,
idarenin doğrudan işlemiyle idare hukukuna özgü usullerle kesilen ve uygulanan
yaptırımlardır. Maddenin birinci fıkrasındaki idari yaptırım, idarenin ruhsat alınmadan, ruhsat
veya eklerine veya imar mevzuatına aykırı olarak yapının yapıldığı yönündeki tespiti ve bu
konudaki değerlendirmesine bağlı olarak idarece uygulanmaktadır. Başka bir deyişle hem
cezayı gerektiren eylemin işlendiğini saptamak hem de Yasa’da gösterilen alt ve üst sınırlar
arasında cezanın tutarını belirlemek tamamıyla idari makamların, belediyeler veya en büyük
mülki amirlerin kararlarıyla oluşmaktadır. İtiraz halinde yargının vereceği karar, onun bu
niteliğini değiştirmemektedir. Sonuçları belli ölçüde genel para cezalarına benzese de
tümüyle idari işleme dayanan bir yaptırımdır. Yargı organlarının müdahalesi olmadan
idarece kararlaştırılmakta ve uygulanmaktadır.
İdari makamların Yasa’nın belirlediği sınırlar arasında cezanın takdirinde esas
alacakları objektif ölçütler Yasa’da gösterilmemiştir. Yasa’yla imar para cezasının alt ve üst
sınırları gösterilmiş, bu alan içinde cezayı uygulama yetkisi idareye bırakılmıştır. İdarelerin
hangi ölçütleri esas alacakları açık, belirgin ve somut olarak Yasa’da yer almamıştır. Yasa
kuralı bu anlamda belirli ve öngörülebilir değildir.
Alt ve üst sınır arasında idareye bırakılan takdir alanı geniş, sınırsız ve ölçüsüzdür.
Cezanın belirlenmesinin alt ve üst sınır arasında elli kat gibi makul ve ölçülü olmayan
şekilde genişliği, uygulamada, yorum ve değerlendirme farklılıklarına dayalı olarak
eşitsizliğe, haksızlığa ve keyfiliğe yol açabilecek niteliktedir.
Yasakoyucu, kamu düzeninin korunması amacıyla ceza hukuku alanında hangi
eylemlerin suç sayılacağı ve suç sayılan bu eylemlerin hangi tür ve ölçüde cezai yaptırıma
bağlanacağı konusunda takdir yetkisine sahip olmakla birlikte, cezaların yasallığı ve
hukuksal güvenlik ilkelerinin gereği olarak, farklı ve keyfi uygulamalara neden olmamak için,
imar hukukuna uygun geçerli sebepler ve objektif ölçütleri yasada göstermesi gerekir.
Cezanın Yasa’da gösterilen sınırlar arasında idarece belirlenmesinde, yapının, taşkın,
heyelan, kaya düşmesi gibi afet alanlarında bulunan, sıhhi ve jeolojik mahsurları olan veya
bunlar gibi tehlikeli durumlar göstermesi nedeniyle imar planlarına veya ilgili idarelerce
hazırlanmış, onaylanmış raporlara göre yapılması yasak olan alanlara, imar planlarında
umumi hizmet alanlarına, kamu tesis alanlarına ve yapı sahibine ait olmayan alanlara
yapılması; hangi amaçla yapıldığı, büyüklüğü ve konut, ticari, sanayi, otel, akaryakıt
istasyonu gibi niteliği; fen ve sağlık kurallarına aykırılık taşıması; içinde oturacak veya
çalışacak kişiler için tehlike oluşturması; çevresinde ya da aynı bölgede emsal yapılar için
uygulanan imar para cezaları; kente ve çevreye etkisi; bitmiş ve kullanılır durumda olması
gibi ölçütlere yer verilmemiştir.
Bu tür idari işlemlere karşı yargı yolu açık olmakla birlikte, bu güvencenin uygulama
aşamasından sonra ve ancak itiraz yoluyla ortaya çıkacağı göz önünde bulundurulduğunda,
yasa kurallarının yürürlükte olduğu sürece keyfiliği ortadan kaldırmaya yeterli olduğu
söylenemez. Hukuk kuralları, yargının yorumuna ihtiyaç göstermeyecek ve uygulayıcılar
14-07/138-M
76/77
tarafından anlaşılabilecek şekilde açık ve belirgin olmak, uygulayıcılara güvence vermek
zorundadır.
Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu kural, Anayasa’nın 2. maddesine aykırıdır. İptali
gerekir.
Kural iptal edilmiş olduğundan ayrıca Anayasa’nın 10. maddesi yönünden
incelenmesine gerek görülmemiştir.
demiştir.(20)
Yukarıda açıklamaya çalıştığımız, ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer nitelikteki
kararı ışığında 4054 Sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanunun 16.maddesinin ilgili
fıkralarını irdelediğimizde; Yasa Koyucunun bu maddede de, Hukuki belirlilik, hukuki
öngörülebilirlik, eşitlik ilkesi ve cezaların yasallığı ile hukuksal güvenlik ilkelerine tam
uyduğunu söylemek mümkün değildir. Yasa koyucu, bu hükümle cezanın alt ve üst sınırı
arasında Rekabet Kuruluna büyük bir takdir yetkisi bırakmıştır. Yukarıda açıklanan, iptale
konu 42.madde de alt üst sınır cezanın parasal miktarı konularak 50 kat şeklinde olmasına
rağmen, 16.madde de nispi ceza oranı belirlenmiş olmakla bu fark şimdiye kadar ki
uygulamalara göre 10.000 kat şeklindedir ve hatta Rekabet Kurulu bu katı daha fazla
arttırabilme olanağına sahiptir.
Öte yandan, yukarıda da belirttiğimiz gibi, Rekabet Kuruluna bu alt ve üst sınırlar
arasında idari para cezasını tespit ederken dikkate alacağı hususlar gerek 4054 sayılı yasa,
gerek Kabahatler Yasası ve gerekse Yasa Koyucunun verdiği yönetmelik yetkisi ile
belirlenmiştir. Gerçekten belirlenen unsurlar, alt ve üst sınır arasında bu kadar büyük bir
orandaki farklılık içinde hukuka ve adalete uygun bir şekilde idari para cezasını tespit
etmeye yeterli midir? Biz bu konuda tam yeterlidir diyemiyoruz. Bu durumun, bir başka
deyişle bu maddenin Anayasa Mahkemesi’nin önüne götürülmesi halinde iptal edilebileceği
kuşkusunu taşımaktayım.
Bilindiği gibi, Rekabet Hukuku 1900 lü yıllarda Sherman yasası ile ilk A.B.D de
doğmuş, 1950 li yıllarda da Avrupa Devletleri bu hukuku kabul etmiştir. Ülkemizde ise 1994
yılında çıkarılan 4054 sayılı yasaya göre Rekabet Kurumu 1997 yılında faaliyetine
başlamıştır. Dünyada epeyce yol alan Rekabet Hukuku, teorik anlamda dahil olmak
ülkemizde, Rekabet Kurumu ile pratik alanda da belirli ve üst bir seviyeye gelmiş
bulunmaktadır. Artık Rekabet Hukukunda da, rekabete aykırı fiiller arasında ayrım yapılarak
kabahat tiplerinin belirlenerek bir ayrıma gidilmesi olanaklıdır. Öte yandan Anayasamızın
13.maddesinde vücut bulan Ceza muhakemesi hukuku işleminin yapılması ile sağlanması
beklenen yarar ve verilmesi ihtimal dâhilinde bulunan zarar arasında makul bir oranın
bulunmasını, oransızlık durumunda işlemin yapılmamasını ifade eden ölçülülük ilkesi
dikkate alınarak ceza miktarlarının belirlenmesi mümkündür.


20

14-07/138-M
77/77
Belirtilen nedenlerle, hukuki belirlilik, öngörülebilirlik ve eşitlik ilkeleri bağlamında, Yasa
Koyucunun gelişen Rekabet hukuku ilkelerini dikkate alıp, kabahat tiplerinde bir ayrıma
giderek, cezada ölçülülük ilkelerini de göz ardı etmeksizin 16.maddeyi yeniden düzenlemesi
gerektiği inancındayım.
Sonuç:
Yukarıda geniş olarak açıklanan nedenlerle, Kurulumuzca verilen; 4054 Sayılı
Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem
ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına
İlişkin Yönetmelik” in 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ve ikinci fıkrası uyarınca 2011
mali yılı sonunda oluşan ve Kurul tarafından belirlenen yıllık gayri safi gelirlerinin takdiren %
2 oranındaki, kanuna aykırılığı yukarıda ileri sürülen ilgili hükümlerinin uygulanarak temel
para cezaları baz alınarak verilen idari para cezalarına, anılan bu idari para cezaları
belirlenirken 4054 sayılı yasa ile birlikte, uygulanan Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu
Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para
Cezalarına İlişkin Yönetmelik’in 4054 Sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanuna aykırı
olmasından dolayı uygulanmasının mümkün olmadığı düşüncesiyle kararın sonuç ceza oran
ve miktarına ayrı ayrı katılmakla birlikte, gerekçe yönünden katılmıyorum.





Reşit GÜRPINAR
Kurul Üyesi





Full & Egal Universal Law Academy