Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2013-4-105 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 14-11/203-87
Karar Tarihi : 20.03.2014
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Kenan TÜRK, Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR,
Fevzi ÖZKAN, Dr. Metin ARSLAN, Doç. Dr. Tahir SARAÇ
B. RAPORTÖRLER : Dr. Hakan BİLİR, Gülçin DERE
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği
Temsilcisi: Av. Turgan Gürmen
Mete Cad. 12/7 Taksim / İstanbul
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILAN : Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği
Dumlupınar Bulvarı No:252 Eskişehir Yolu 9.Km 06530 Ankara
(1) E. DOSYA KONUSU: Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği nezdinde kurulan Sigorta
Eksperleri İcra Komitesinin 18.09.2013 tarihli toplantısında alınan karar ile “Taban
Ekspertiz Ücret Tarifesi” belirlemek suretiyle 4054 sayılı Kanun’u ihlal ettiği iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle; Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği nezdinde
kurulan Sigorta Eksperleri İcra Komitesinin 18.09.2013 tarihli toplantısında alınan karar
ile “Taban Ekspertiz Ücret Tarifesi” belirlemek suretiyle 4054 sayılı Kanun’u ihlal ettiği
iddia edilmiştir.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 4.12.2013 tarih ile intikal eden başvuru üzerine
hazırlanan 13.12.2013 tarih ve 2013-4-105/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu 19.12.2013 tarihli
Kurul toplantısında görüşülerek, 13-71/984-M sayı ile önaraştırma yapılmasına karar
verilmiştir. İlgili karar uyarınca yapılan inceleme üzerine hazırlanan 10.3.2014 tarih ve
2013-4-105/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(4) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; önaraştırma konusuna ilişkin olarak Türkiye
Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) nezdinde kurulan Sigorta Eksperleri İcra Komitesi
(SEİK) hakkında 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına
gerek olmadığı sonucuna ulaşıldığı ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(5) Dosya mevcudu bilgiler çerçevesinde, ilgili ürün pazarı “sigorta ekspertiz hizmetleri
pazarı”, ilgili coğrafi pazar ise "Türkiye" olarak belirlenmiştir.
(6) Kanun’un 4. maddesinin birinci fıkrasında; “Belirli bir mal veya hizmet piyasasında
doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan
veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar,
uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri hukuka aykırı ve
14-11/203-87
2/3
yasaktır.” hükmüne yer verilmiştir. Anılan hüküm uyarınca, her bir teşebbüsün kendi ticari
politikasını ve piyasadaki faaliyetlerini rakiplerinden bağımsız olarak belirlemesi
gerekmektedir.
(7) 4054 sayılı Kanun’un 3. maddesinde teşebbüs; piyasada mal veya hizmet üreten,
pazarlayan, satan gerçek ve tüzel kişilerle, bağımsız karar verebilen ve ekonomik
bakımdan bir bütün teşkil eden birimler olarak, teşebbüs birliği ise; teşebbüslerin belirli
amaçlara ulaşmak için oluşturduğu tüzel kişiliği haiz ya da tüzel kişiliği olmayan her türlü
birlikler olarak tanımlanmıştır. Buna göre bir teşebbüsün varlığı için ekonomik faaliyet,
bağımsız karar verebilme ve ekonomik bütünlük unsurlarının bir arada gerçekleşmesi
gerekmektedir. 5684 sayılı Kanun’da sigorta eksperi; sigorta konusu risklerin
gerçekleşmesi sonucunda ortaya çıkan kayıp ve hasarların miktarını, nedenlerini ve
niteliklerini belirleyen ve mutabakatlı kıymet tespiti, ön ekspertiz ve hasar gözetimi gibi
işleri mutat meslek olarak yapan tarafsız ve bağımsız kişi olarak tanımlanmıştır. Aynı
Kanun’un 22. maddesine göre, gerçek kişi sigorta eksperleri, sigorta eksperliğini mutat
meslek halinde yapmak zorunda olup, bu faaliyetlerine devam ettikleri sürede esnaf veya
tacir sıfatıyla mesleğin niteliği ile bağdaşması mümkün olmayan başka bir işle
uğraşamaz, sigorta acenteliği ve brokerlik faaliyetinde bulunamazlar. Tüzel kişi sigorta
eksperleri ise münhasıran sigorta eksperliği konusunda faaliyet göstermek zorundadır.
Açıklanan hükümler çerçevesinde, ekspertiz ücreti karşılığında bağımsız olarak sigorta
eksperliği hizmet sunan sigorta eksperlerinin 4054 sayılı Kanun anlamında teşebbüs
olarak kabul edilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.
(8) Rekabet Kurulu’nun 20.05.1999 tarih ve 99-24/217-130 sayılı kararı ile 26.05.2011 tarih
ve 11-32/663-206 sayılı kararlarında, TOBB’un rekabet hukuku uygulaması açısından
teşebbüs birliği olduğu kabul edilmiştir. TOBB nezdinde kurulan SEİK’in üyeleri, levhaya
kayıtlı sigorta eksperleri arasından seçilirken, TOBB yönetim kurulundan bir üye ile TOBB
genel sekreteri veya görevlendireceği yardımcısı da SEİK’e daimî üye olarak
atanmaktadır. Bu çerçevede, dosyanın niteliği bakımından TOBB ve SEİK’in
birbirlerinden bağımsız düşünülmesi olanaklı görülmemiş ve “Taban Ekspertiz Ücret
Tarifesi”nin bir teşebbüs birliği kararı olduğu kanaatine ulaşılmıştır.
(9) Dosya mevcudunda yer alan açıklamalar çerçevesinde, inceleme konusu “Taban
Ekspertiz Ücret Tarifesi”nin herhangi bir mevzuatın vermiş oluğu görev ve yetkiden
kaynaklanmayan ve doğrudan SEİK’in kendi iradesi ve inisiyatifi ile meydana getirdiği bir
teşebbüs birliği kararı olduğu kanaatine ulaşılmıştır. Nitekim, inceleme konusu Taban
Ekspertiz Ücret Tarifesi’ne ilişkin menfi tespit/muafiyet bildirimi Kurul’un 26.02.2014 tarih
ve 14-08/162-71 sayılı toplantısında görüşülmüş ve “SEİK tarafından hazırlanan Taban
Ekspertiz Ücret Tarifesi’ne 4054 sayılı Kanun’un 8. maddesi kapsamında menfi tespit
belgesi verilemeyeceğine, söz konusu Tarife’ye 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde
sayılan şartları karşılamaması nedeniyle bireysel muafiyet tanınamayacağına, bununla
birlikte bahse konu tarifenin henüz uygulamaya konulmadığı dikkate alınarak, bu
aşamada 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek
olmadığına” karar verilmiştir.
(10) Bu hususlar çerçevesinde, Taban Ekspertiz Ücret Tarifesi’nin 4054 sayılı Kanun’un 4.
maddesine aykırılık teşkil ettiği ve 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde öngörülen şartları
sağlamadığı, bununla birlikte söz konusu Tarife’ye ilişkin karar ve uygulamanın Rekabet
Kurulu’nun konuya ilişkin kararı sonuçlanıncaya kadar ertelenmiş olduğu dikkate alınarak
dosya konusuna ilişkin olarak soruşturma açılmasına gerek olmadığı kanaatine
varılmıştır.
14-11/203-87
3/3
J. SONUÇ
(11) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, 4054 sayılı Kanun’un 41.
maddesi uyarınca şikayetin reddi ile soruşturma açılmamasına OYBİRLİĞİ ile karar
verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy