Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2014-3-5 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 14-13/240-106
Karar Tarihi : 03.04.2014
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Kenan TÜRK, Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR,
Fevzi ÖZKAN, Dr. Metin ARSLAN, Doç. Dr. Tahir SARAÇ
B. RAPORTÖRLER : H. Gökşin KEKEVİ, İbrahim Hilmi KOÇAK
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : Gizlilik talebi bulunmaktadır
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILAN : - S.S. Gebze Un ve Unlu Mamulleri Üretim ve Pazarlama
Kooperatifi
H. Halil Mah. Hükümet Cad. Bostan İş Merkezi Kat:4 No:402
Gebze/KOCAELİ
- Kocaeli ili Gebze ilçesinde faaliyet gösteren fırınlar
(1) E. DOSYA KONUSU: Kocaeli ili Gebze ilçesinde faaliyet gösteren fırınların S.S.
Gebze Un ve Unlu Mamulleri Üretim ve Pazarlama Kooperatifi bünyesinde ekmek
satış fiyatını birlikte belirledikleri ve pazarı paylaştıkları iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle;
- S.S. Gebze Un ve Unlu Mamulleri Üretim ve Pazarlama Kooperatifi’nin (KOOPERATİF)
fiyatları tek fiyat olarak belirleyip bunun dışına çıkan fırıncılara baskı uyguladığı,
- Fırıncıların istedikleri bakkal ve büfelere ekmek satışı yapamadığı,
- Fırıncıların bir başka fırından pahalıya ekmek alıp ucuza satmaya zorlandığı,
- Bakkal ve büfelerin istedikleri fırınlarla çalışamadığı,
ve bu suretle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un ihlal edildiği iddia
edilmiştir.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 19.12.2013 tarih ile intikal eden başvuru
üzerine hazırlanan 15.01.2014 tarih ve 2014-3-5/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu 22.01.2014
tarihli Kurul toplantısında görüşülerek, 14-04/75-M sayı ile önaraştırma yapılmasına karar
verilmiştir. İlgili karar uyarınca yapılan inceleme üzerine hazırlanan 31.03.2014 tarih ve
2014-3-5/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(4) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; önaraştırma konusuna ilişkin olarak
KOOPERATİF ve üyeleri hakkında 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca
soruşturma açılmasına gerek olmadığı ancak 4054 sayılı Kanun’un 9(3). maddesi
uyarınca aynı Kanun’un 4. maddesini ihlal edebilecek eylemlere son verilmesini teminen
görüş yazısı gönderilmesinin uygun olacağı sonucuna ulaşıldığı ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(5) Dosya mevcudu bilgiler çerçevesinde, ilgili pazar tanımı yapılmasına gerek görülmemiştir.
14-13/240-106
2/3
(6) Başvuruda KOOPERATİF’in fiyatları tek fiyat olarak belirleyip bunun dışına çıkan
fırıncılara baskı uyguladığı, bayilerin fırıncılar arasında paylaşıldığı, bakkal ve büfelerin
istedikleri fırınlarla çalışamadığı ve bu suretle 4054 sayılı Kanun’un ihlal edildiği iddia
edilmiştir.
(7) Dosya mevcudu bilgilerden, KOOPERATİF Başkanı’nın, 1 TL fiyatın uygulanmasının
arzulandığını ancak uygulanamadığını, örneğin Gebze Halk Ekmek’te fiyatın 70 kuruş
olduğunu, LİVA EKMEK’te azami fiyat 1 TL olmasına rağmen ekmeğin 75 kuruştan
satıldığını ifade ettiği, ayrıca KİPA’nın ekmeği 90 kuruş fiyattan sattığının ve
KOOPERATİF’in iddia konusu uygulamalarından mağdur olduğunu ifade eden (…..)
sahibinin “… Liva Fırını geçmişte rekabete girerek fiyatı düşürdü...” şeklindeki ifadesinden
isteyen fırıncıların düşük fiyat uygulayabildiğinin tespit edildiği anlaşılmıştır.
(8) Dosya mevcudu bilgilere göre, bayilerin paylaşıldığı iddiası hakkında Gebze Bakkallar
Bayiler Büfeciler Esnaf ve Sanatkarlar Odasının yönlendirmesine rağmen üyelerinin
resmi başvuru yapmamasının fırıncıların istediği bayiye satış yapabileceği sonucuna
ulaşmayı kolaylaştırdığı, ayrıca bu hususta yüksek alım gücüne sahip ulusal ve yerel
marketlerin mevcudiyetinin de önem arz ettiği değerlendirilmektedir.
(9) Dosya kapsamında, arz kontrolü açısından bakıldığında (…..) sahibinin sunduğu
belgeden fiyatların düşmemesi adına, belgede adı geçen fırınların, belirli miktarda ekmeği
(…..) almayı taahhüt ettikleri, ayrıca, LİVA EKMEK ile ilgili iddiaların da gerçeği
yansıtmadığının LİVA EKMEK tarafından 4054 sayılı Kanun’un 16 ve 17. maddelerindeki
para cezaları yaptırımı bilgisine sahip olunarak önce reddedildiği; ardından da konuya
ilişkin belge gönderildiği anlaşılmıştır.
(10) Gebze ve Çayırova’da KOOPERATİF üyesi olmayan fırıncıların mevcudiyetinin
KOOPERATİF bünyesinde yapıldığı iddia edilen anlaşmalardan sonuç alınmasını
güçleştirebilecek nitelikte olmasının önem arz ettiği değerlendirilmiştir.
(11) (…..) sahibi tarafından yapılan (…..) iddialara ilişkin olarak ise, Kurulun adli makamlara
benzer başvuruların söz konusu olduğu 08.01.2009 tarih ve 09-01/5-5 sayılı Balıkesir
Ekmek kararı göz önüne alındığında, savcılık tarafından gönderilen dosyadaki fırıncıların
aralarında anlaştıkları beyanlarına rağmen, haraç toplamaya yönelik ifadelerin ağırlıkta
olduğu, bu eylemlerin esas itibariyle sadece ceza hukuku kapsamında ele alınabileceği
ve dolayısıyla 4054 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir işlem yapılmasına gerek
bulunmadığı yönündeki değerlendirmenin bu dosya bakımından da benzer bir sonuca
ulaşmayı kolaylaştıracağı kanaatine varılmıştır.
(12) Dosya kapsamında, KOOPERATİF ana sözleşmesinin “Amaç ve Faaliyet Konuları”
başlıklı 6. maddesinde yer alan ve rekabeti sınırlama amacını taşıyan “KOOPERATİF’in
piyasada düzenleyici bir yer alarak zararlı fiyat dalgalanmalarının önüne geçmek için
çalışacağı” ifadesinin, Rekabet Kurulunun geçmiş tarihli benzer konudaki kararları dikkate
alınarak değiştirilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.
(13) Bu hususlar ve Rekabet Kurulunun geçmiş tarihli benzer konudaki kararları ışığında, fiyat
tespiti, bayilerin paylaşılması ve arz kontrolü iddialarına yönelik olarak soruşturma
açılmasına gerek bulunmadığı, bununla birlikte 4054 sayılı Kanun 4. maddesini ihlal
edebilecek eylemlere son verilmesini teminen 4054 sayılı Kanun’un 9(3). maddesi
uyarınca KOOPERATİF ve KOOPERATİF vasıtasıyla üyelerine görüş yazısı
gönderilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.
14-13/240-106
3/3
J. SONUÇ
(14) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,
1. Dosya konusu iddilara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca bu
aşamada soruşturma açılmasına gerek olmadığına,
2. Bununla birlikte elde edilen bulgu ve emareler dikkate alınarak,
i. Fırıncıların kendi aralarında veya S.S. Gebze Un ve Unlu Mamulleri Üretim ve
Pazarlama Kooperatifi vasıtasıyla ekmek fiyatlarının düşmesini engellemek
amacıyla arz kontrolünü sağlayacak şekilde gerçekleştirdikleri ekmek
ticaretine son vermeleri, birlikte fiyat tespitine yönelik eylemlerden kaçınmaları
ve bayilerin fırınlar arasında paylaşılmasına yönelik eylemleri varsa sona
erdirmeleri gerektiği konusunda tüm üyelerinin bilgilendirilmesi,
ii. Kooperatif Ana Sözleşmesi’nin 6. maddesinde bulunan “Piyasada düzenleyici
bir yer alarak zararlı fiyat dalgalanmalarının önüne geçmek için çalışır”
ifadesinin metinden çıkarılması,
iii. Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yukarıda belirtilen hususlarda gerekli
işlemlerin 60 gün içinde yapılarak Kuruma tevsik edilmesi, aksi takdirde, 4054
sayılı Kanun çerçevesinde işlem başlatılacağı
yönünde 4054 sayılı Kanun'un 9. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca S.S. Gebze Un ve
Unlu Mamulleri Üretim ve Pazarlama Kooperatifine görüş bildirilmesi için Başkanlığın
görevlendirilmesine
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy