Rekabet Kurumu - Karar Sayı 14-15/277-119

Rekabet Kurumu Başkanlığından;
(Yargı Kararları Üzerine Verilen)
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2009-4-21 (Soruşturma)
Karar Sayısı : 14-15/277-119
Karar Tarihi : 16.04.2014
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Kenan TÜRK, Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR, Fevzi
ÖZKAN, Dr. Metin ARSLAN, Doç. Dr. Tahir SARAÇ
B- RAPORTÖRLER : Selvi KOCABAY
C- KARŞI TARAF : Aktif-İriyıl Otomotiv İnşaat Turizm Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti.
Bulgurlu Mah. Libadiye Cad. No:24 Üsküdar İstanbul
Temsilcileri: Av. Dr. İ. Yılmaz ASLAN, Av. Elif Gökdağ ÖNER
Gazi Umur Paşa Sok. Bimar Plaza, No:38/8 Balmumcu
Beşiktaş/İstanbul
(1) E- DOSYA KONUSU: 12.04.2012 tarih ve 12-20/557-141 sayılı Kurul kararının, Aktif-
İriyıl Otomotiv İnşaat Turizm Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti.’ye ilişkin kısmının Ankara 9.
İdare Mahkemesi’nin 24.12.2013 tarih ve 2013/752 E., 2013/2064 K. sayılı kararı ile
iptal edilmesi üzere dosyanın yeniden değerlendirilmesi.
(2) F- İDDİALARIN ÖZETİ: Peugeot bayilerinin yeni araç satış fiyatları, indirim oranları ile
yedek parça satış ve bakım-onarım hizmetlerinde uygulanan iskonto oranlarını birlikte
belirledikleri iddiası.
(3) G- DOSYA EVRELERİ: 08.10.2009 tarihli ve 09-01/8-M sayılı Rekabet Kurulu kararı ile
ülke çapında faaliyet gösteren 56 adet Peugeot bayisi hakkında 4054 sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanun'un 4. maddesini ihlal edip etmediklerinin belirlenmesi
amacıyla aynı Kanun'un 41. maddesi uyarınca soruşturma başlatılmış, söz konusu
soruşturma neticesinde 06.08.2010 tarihinde 10-53/1057-391 sayı ile Efe Otomotiv Paz.
İriyıl-Aktif Otomotiv Servis Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. Şti. (İriyıl-Aktif Otomotiv), unvanlı
teşebbüsün de aralarında bulunduğu bazı Peugeot bayileri hakkında idari para cezası
verilmesine karar verilmiştir.
(4) Sözü edilen kararı takiben, Kurum kayıtlarına 19.07.2010 tarihinde 5631 sayı ile intikal
eden ve Yıldırım Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından gönderilen başvuruda özetle;
Peugeot Otomotiv Pazarlama A.Ş. (Popaş)'nin bayilere yönelik birtakım uygulamalarının
4054 sayılı Kanun ve 2005/4 sayılı Motorlu Taşıtlar Sektöründeki Dikey Anlaşmalar ve
Uyumlu Eylemlere ilişkin Grup Muafiyeti Tebliği'ne uygun olup olmadığı hususunda görüş
talep edilmiştir. Söz konusu başvuruda Peugeot marka araçların satış ve satış sonrası
hizmetleri alanında faaliyet gösteren Yıldırım Otomotiv ve Yıldırım Servis unvanlı iki
şirketin bulunduğundan söz edilmiştir. Bahse konu husus 25.11.2010 tarihli Kurul
toplantısında görüşülerek, aynı hususun, hakkında soruşturma yürütülen diğer Peugeot
bayileri bakımından da geçerli olup olmadığının tespit edilmesine ve Hukuk Müşavirliği ile
yapılacak ek çalışma ile konunun Kurul gündemine getirilmesine 10-73/1516-M sayı ile
karar verilmiştir.
(5) Yapılan incelemeler ve Popaş’tan edinilen bilgiler neticesinde, soruşturma sürecinde
birden fazla tüzel kişilik altında faaliyet gösteren, beş bayinin bulunduğu; soruşturmanın
kapsam itibarıyla Peugeot bayilerinin hem satış hem de satış sonrası hizmetler
(servis/bakım-onarım, yedek parça) alanındaki eylemlerini içerdiği; ancak soruşturma
döneminde söz konusu bayilerin birden fazla tüzel kişilik bünyesinde faaliyet gösterdiği
bilgisi bulunmadığından, bu bayilerin satış ve/veya servis faaliyetlerini yürüttükleri tüzel
kişilerin soruşturmanın kapsamı dışında kaldığı anlaşılmıştır.
14-15/277-119
2/ 52
(6) Bu gelişmeler üzerine düzenlenen 31.03.2011 tarih, 2009-4-21/BN-11-371.MG sayılı Bilgi
Notu ile Hukuk Müşavirliğinin 04.02.2011 tarihli görüşünü içeren 01.04.2011 tarih ve
REK.0.08.00.00-110.05/129 sayılı Başkanlık önergesi 28.04.2011 tarihli Kurul
toplantısında ele alınmıştır. 28.04.2011 tarih ve 11-26/509-M sayılı Kurul kararı ile Aktif-
İriyıl Otomotiv İnşaat Turizm Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti. (Aktif-İriyıl Otomotiv) ve diğer dört
teşebbüs hakkında, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlal edilip edilmediğinin tespiti
amacıyla aynı Kanun'un 41. maddesi uyarınca soruşturma başlatılmasına karar verilmiştir.
Bahsi geçen kararın ardından taraflara hakklarında soruşturma başlatıldığına dair bildirim
4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca 11.05.2011 tarihinde yapılmış
ve taraflardan 30 gün içinde birinci yazılı savunmalarını göndermeleri istenmiştir.
Tarafların ilk yazılı savunmaları 09-20.06.2011 tarihleri arasında Kurum kayıtlarına intikal
etmiştir.
(7) Yürütülen soruşturma sonunda hazırlanan ve Soruşturma Heyeti’nin görüşlerini ve
tespitlerini içeren 05.10.2011 tarih ve SR/11-7 sayılı Soruşturma Raporu, aynı Kanun’un
45. maddesi uyarınca tüm Kurul üyeleri ile ilgili taraflara tebliğ edilmiştir. Savunma
süresinin uzatılmasını talep eden Aktif-İriyıl Otomotiv’e ek süre tanınmıştır. Gönderilen
bildirime cevaben teşebbüsün ikinci yazılı savunması süresi içinde Kurum kayıtlarına
intikal etmiştir. İkinci yazılı savunmalara ilişkin Soruşturma Heyeti görüşlerini içeren
23.12.2011 tarihli Ek Görüş, Kanun’un 45. maddesi uyarınca Rekabet Kurulu üyeleri ile
hakkında soruşturma yürütülen taraflara tarihinde tebliğ edilmiştir.
(8) Üçüncü yazılı savunmalara ilişkin savunma süre uzatım talebinde bulunan taraflara ek
süre verilmiştir. Hakkında soruşturma yürütülen Aktif-İriyıl Otomotiv’in üçüncü yazılı
savunması süresi içinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. 10.04.2012 tarihinde taraf
temsilcilerinin katılımıyla Sözlü Savunma Toplantısı yapılmış, toplantıya katılanlar iddia ve
savunmalarını bir defa da sözlü olarak dile getirmiştir. Kurul 12.04.2012 tarihli
toplantısında, 12-20/557-141 sayı ile nihai kararını vermiştir.
(9) Rekabet Kurulunca alınan 12.04.2012 tarihli ve 12-20/557-141 sayılı kararda, hakkında
soruşturma yürütülen beş teşebbüsün soruşturma konusu faaliyetlerinin 06.08.2010 tarihli
ve 10-53/1057-391 sayılı Rekabet Kurulu kararı ile neticelenen soruşturmanın
kapsamında olduğuna ve bu faaliyetleri dolayısıyla, soruşturma tarafı teşebbüslere
Kanun’un 16. maddesi uyarınca idari para cezası verilmesine karar verilmiştir. İdari para
cezasının hesaplanmasında ise Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar
ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin
Yönetmelik”in 5. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ve 06.08.2010 tarihli ve 10-53/1057-
391 sayılı Kurul kararına paralel bir şekilde, faaliyetleri sona eren bayiler bakımından sona
erme tarihi itibarıyla gayri safi gelirinin hesaplanmasının mümkün olduğu nihai karar
tarihine en yakın yılın, diğer bayiler bakımından ise 2009 yılı sonunda oluşan gayri safi
gelirleri esas alınmıştır. Bu çerçevede Aktif-İriyıl Otomotiv’e 2009 mali yılı sonunda oluşan
gayri safi gelirlerinin takdiren % 0,5’i oranında idari para cezası verilmiştir.
(10) Gerekçeli kararın taraflara tebliği ertesinde, Aktif-İriyıl Otomotiv tarafından
Kurulun 12.04.2012 tarihli ve 12-20/557-141 sayılı kararının iptali istemiyle dava açılmış,
dava neticesinde alınan Ankara 9. İdare Mahkemesinin 24.12.2013 tarihli ve 2013/752 E.
ve 2013/2064 K. sayılı kararı ile dava konusu Kurul kararının davacıya ilişkin kısmı,
cezaya baz alınan yılın hatalı belirlenmesi nedeniyle iptal edilmiştir. Anılan kararda,
davacı şirketin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlali nedeniyle idari para cezası ile
cezalandırılmasında hukuka aykırılık bulunmadığı, ancak dava konusu Kurul kararının
2012 yılında alınması nedeniyle, idari para cezası hesaplanırken 4054 sayılı Kanun’un 16.
maddesinde yer alan düzenleme uyarınca 2011 yılı gayri safi gelirlerinin esas alınması
gerektiği ifade edilmiş; ilk soruşturma sonrasında alınan 06.08.2010 tarihli Kurul kararı
dikkate alınarak davacı şirketin 2009 yılı gayri safi gelirlerinin esas alınmasında hukuka
uyarlık bulunmadığı belirtilmiştir.
14-15/277-119
3/ 52
(11) Bunun üzerine Kurulumuz tarafından, Ankara 9. İdare Mahkemesince alınmış olan ve
hâlihazırda temyiz süreci devam eden 24.12.2013 tarihli ve 2013/752 E. ve 2013/2064 K.
sayılı karar çerçevesinde hazırlanan 09.04.2014 tarihli ve 2009-4-21/BN sayılı Bilgi Notu,
görüşülerek dosya konusu nihai karara bağlanmıştır.
H- RAPORTÖR GÖRÜŞÜ:
(12) İlgili raporda,
- Ankara 9. İdare Mahkemesinin 24.12.2013 tarihli ve 2013/752 E. ve 2013/2064 K. sayılı
kararı gereğince, Aktif-İriyıl Otomotiv’e verilecek idari para cezasının 2011 yılı gayri safi
gelirleri üzerinden yeniden hesaplanması,
- Bu çerçevede Aktif-İriyıl Otomotiv’e 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesi ile “Rekabeti
Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması
Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik”in 5. maddesinin birinci fıkrasının (b)
bendi, ikinci fıkrası ve üçüncü fıkrasının (a) bendi hükümleri uyarınca 2011 mali yılı
sonunda oluşan ve Kurul tarafından belirlenen yıllık gayri safi gelirlerinin takdiren %0,5’i
oranında olmak üzere 156.473,67 TL idari para cezası verilmesi
gerektiği ifade edilmiştir.
I- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Peugeot Türkiye Bayi Konseyi
(13) Peugeot İstanbul bayileri tarafından kurulan bir oluşum 2006 yılında Türkiye çapında yeni
araç satış ve satış sonrası hizmetleri (3S) sunan tüm bayilerin katıldığı ve “Bayi Konseyi”
(Konsey) olarak adlandırılan bir yapılanmaya dönüşmüştür. Konsey’in kuruluş amacı
Peugeot bayilerini bir çatı altında toplamak, Peugeot ile olan ilişkileri düzenlemek, fiyatlar,
prim sistemi, iskonto oranları, kâr marjı, kampanya, valör gibi konularda tüm bayileri
temsilen Peugeot ile görüşmelerde bulunmak olmakla birlikte, Konsey, üye bayilerin
kârlılığını artırmak amacıyla fiyat birlikteliğine yönelik çalışmalarda da bulunmuştur.
(14) Bayi Konseyi’nin 2006 yılındaki ilk yapılanması aşağıdaki tablolarda gösterilmiştir. Türkiye
beş ayrı bölgeye ayrılmış olup, Konsey söz konusu bölgelerde faaliyet gösteren Peugeot
bayilerinden oluşmuştur. Konsey yönetimi ise başkan ve başkan yardımcısı ile söz konusu
beş bölgenin sorumlularından teşkil edilmiştir.
Tablo-1: 2006 Yılı Bayi Konseyi-Bölge Dağılımı (1)
Marmara Bölgesi Orta Anadaolu Bölgesi Güney-Güneydoğu Anadolu Bölgesi
İstanbul Can Ankara Göral Hatay Günay
İstanbul Yıldırım Eskişehir Banaz Adana Dörtler
İstanbul Mepa Zonguldak Tüylüoğlu - Zaimoğlu
İstanbul Açı Trabzon Bayram Gaziantep Özdemirler
İstanbul Aktif-İriyıl Samsun Ses Urfa Yavuz
İstanbul Berke Kayseri İnciroğlu Diyarbakır Burç
İstanbul Efe Çorum Karataş Kahramanmaraş Zabunoğlu
İstanbul Parlar Konya Uyararslan Mersin Aloğlu
Adapazarı Öztürkler
İstanbul Sonkar
İzmit Ototeknik
Kırklareli Gören

Tablo-2: 2006 Yılı Bayi Konseyi-Bölge Dağılımı (2)
Ege-Akdeniz Bölgesi Karadeniz-Doğu Bölgesi
İzmir İrde Erzurum Abdullahoğlu
İzmir Ünallar Trabzon Bayram
Aydın Kahyaoğulları Samsun Ses
Antalya Haşim BALABAN Malatya Ilıcak
Denizli Sözoto Van Sevimli
Afyon Kutlu Kardeşler
Balıkesir Çanga
Bursa Şançelik
14-15/277-119
4/ 52
Tablo-3: 2006 Yılı Bayi Konseyi Yönetimi
Başkan M. Cenap YEĞİN Can Otomotiv-İstanbul
Başkan Yrd. Nezih ALLIOĞLU Göral Otomotiv-Ankara
Bölge Sorumlusu Üye Yıldırım DAĞITMAÇ Yıldırım Otomotiv-İstanbul
Bölge Sorumlusu Üye Mustafa MEHMETOĞLU Mepa Otomotiv-İstanbul
Bölge Sorumlusu Üye Necip Rıza İRDE İrde Otomotiv-İzmir
Bölge Sorumlusu Üye Ahmet İhsan ÇELEBİ Abdullahoğlu Otomotiv-Erzurum
Bölge Sorumlusu Üye Halef GÜNAY Günay Otomotiv-Hatay
(15) 27.02.2007 tarihinde Konsey başkanı M. Cenap YEĞİN’in başkan yardımcısı ve bölge
sorumlularına gönderdiği “görev değişikliği” başlıklı e-posta mesajında; kendisi ile Yıldırım
DAĞITMAÇ ve Mustafa MEHMETOĞLU’nun Konsey yönetim kurulundan ayrıldığı, Şükrü
ILISAL, Levent ATALAY ve Bülent İRİ’nin oybirliği ile yönetim kuruluna seçildiği ve
başkanlık görevini yine oybirliği ile Şükrü ILISAL’ın devraldığı ifade edilmiştir. Bu durumda,
ilk Konsey yapılanması ve yönetim kurulu Şubat 2007 tarihine kadar devam etmiş,
sonrasında yeni bir yapı oluşturulmuştur.
(16) Tablo-4 ve Tablo-5’te yer verilen Konsey’in 2007 ve 2008 yıllarındaki yapılanmasına ilişkin
bilgilere göre, Türkiye altı bölgeye ayrılmış olup, Konsey yönetimi bir başkan ve altı bölge
temsilcisinden teşkil edilmiş, yine her biri bir bölgeden sorumlu altı yedek bölge sorumlusu
atanmıştır.
Tablo-4: 2007 ve 2008 Yılları Bayi Konseyi Yönetimi-Başkan ve Bölge Sorumluları
Başkan H. Şükrü ILISAL İstanbul-Efe
1. Bölge Sorumlusu Levent ATALAY İstanbul-Berke
2. Bölge Sorumlusu Bülent İRİ İstanbul-Aktif İriyıl
3. Bölge Sorumlusu SERKAN ŞARLI İzmir-Arkas
4. Bölge Sorumlusu Naci EFE Ankara-ABC
5. Bölge Sorumlusu Vedat İNCİROĞLU Kayseri-İnciroğlu
6. Bölge Sorumlusu Ali BAYRAM Trabzon-Bayram

Tablo-5: 2007 ve 2008 Yılları Bayi Konseyi Yönetimi-Yedek Bölge Sorumluları
1. Bölge Sorumlusu Ahmet PARLAR İstanbul-Parlar
2. Bölge Sorumlusu Aykut CİVELEK İstanbul-Açı
3. Bölge Sorumlusu Bülent ŞENER Bursa-Şançelik
4. Bölge Sorumlusu Erol KARATAŞ Çorum-Karataş
5. Bölge Sorumlusu Murat ZABUN K.Maraş-Zabunoğlu
6. Bölge Sorumlusu Emin ILICAK Malatya- Ilıcak

(17) Tablo-6 ve Tablo-7’de 2007 ve 2008 yıllarında her bir bölgeden Konsey’e üye olan
bayilerin isimleri ve faaliyet gösterdikleri illere ilişkin bilgi yer almaktadır. Konsey’in ilk
kuruluşunda 39 adet üyesi mevcutken, zaman içerisinde üye sayısı 56’ya yükselmiştir.
Buna ek olarak, ilk Konsey yapılanmasında yalnızca yeni araç satışı ile yedek parça satış
ve yetkili servislik faaliyetlerinin tümünü gerçekleştiren (3S) bayiler bulunmakta iken,
sonrasında Konsey’e sadece yedek parça satış ve/veya yetkili servislik faaliyetlerinde
bulunan (2S ve 1S) bayiler de katılmıştır.
Tablo-6: 2007-2008 Yılları Bayi Konseyi-Bölge Dağılımı (1)













1. Bölge 2. Bölge 3. Bölge
İstanbul Avrupa Berke İstanbul Anadolu Aktif-İriyıl İzmir Arkas
İstanbul Avrupa Parlar İstanbul Anadolu Açı İzmir İrde
İstanbul Avrupa Efe İstanbul Anadolu Yıldırım İzmir Ünallar
İstanbul Avrupa Efe İstanbul Anadolu Can İzmir Halil Öztürk (2S)
İstanbul Avrupa Mepa İstanbul Anadolu Tekoto İzmir Amca (2S)
İstanbul Avrupa Mepa İstanbul Anadolu Başaran (2S) Bursa Şançelik
İstanbul Avrupa Bolluk (2S) İstanbul Anadolu Demaks (2S) Bursa Nilkar
Kırklareli Gören İstanbul Anadolu Erler(2S) Balıkesir Çanga
Tekirdağ Arıner (2S) Adapazarı Öztürkler Aydın Kahyaoğulları
İzmit Ototeknik Denizli Sözoto
Antalya Esay
Antalya Balaban
Antalya Çakmaklı (2S)
14-15/277-119
5/ 52
Tablo-7: 2007 ve 2008 Yılları Peugeot Türkiye Bayi Konseyi-Bölge Dağılımı (2)
4. Bölge 5. Bölge 6. Bölge
Ankara Abc Kayseri Inciroğlu Trabzon Bayram
Ankara Göral Adana Dörtler Malatya Ilicak
Ankara Tekoto Adana Özçete (1S) Erzurum Abdullahoğlu
Ankara Fatih (2S) Mersin Aloğlu Diyarbakir Burç
Ankara Demirbek (2S) Mersin Meroto Van Sevimli
Zonguldak Tüylüoğlu Konya Uyaraslan Urfa Yavuzlar
Eskişehir Banaz Konya Korkmaz (2S)
Afyon Kutlu kardeşler K.maraş Zabunoğlu
Çorum Karataş G.antep Gazikent
Samsun Ses G.antep Özdemirler
Sivas Ofz Antakya Günay
(18) Konsey’e üye olabilmek için her bir üye, Konsey tarafından temsil edildiğine ilişkin bir
“Temsil Belgesi” imzalayarak Peugeot Türkiye distribütörü Popaş’a göndermek
durumundadır. Konsey, yürütülen çalışmalar kapsamında “Method Araştırma Şirketi” isimli
bir şirketten hizmet satın almıştır. Şirket ile 2007 yılının Eylül ayında çalışılmaya
başlanmış olup, söz konusu çalışma “Peugeot Gizli Müşteri Araştırması” adıyla
anılmaktadır. “Ekim 2007 Peugeot Gizli Müşteri Araştırma Raporu”nda yer alan
“Araştırmanın ana amacı Peugeot Türkiye yetkili bayilerinin satın alma sürecinde,
müşterilerine yaklaşımları ve finansal konularda yapılan indirimlerin istenilen standartlarda
olup olmadığının belirlenmesidir.” ifadeleriyle yapılan çalışmanın amacı belirtilmiştir.
(19) 2008 yılının Haziran ayından itibaren Konsey bünyesindeki fiyat birlikteliğine ilişkin tüm
faaliyetlere son verilmiş, Ağustos-Eylül aylarında ise Konsey çalışmaları tamamıyla sona
erdirilmiştir.
I.2. Aktif-İriyıl Otomotiv İnşaat Turizm Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti.
(20) Soruşturma dönemi itibarıyla, 06.08.2010 tarih ve 10-53/1057-391 sayılı Kurul kararı ile
idari para cezası uygulanan İriyıl-Aktif Otomotiv İstanbul ilinde Peugeot yetkili servisi ve
yedek parça satış noktası olarak faaliyet göstermektedir. Aktif-İriyıl Otomotiv ise İstanbul
ilinde Peugeot markalı yeni araçların satışı hizmetini sunmaktadır. Söz konusu şirketlerin
11.09.2008 tarihi öncesi ve sonrasındaki ortaklık ve yönetim kurulu yapılarına aşağıda yer
verilmiştir:
Tablo-8: Aktif-İriyıl Otomotiv ve İriyıl-Aktif’in Ortaklık Yapıları (11.09.2008 öncesi)
Aktif-İriyıl Otomotiv İriyıl-Aktif
Pay Sahibi Hisse Oranı (%) Pay Sahibi Hisse Oranı (%)
Osman İRİ 30 Osman İRİ 30
Bülent İRİ 30 Bülent İRİ 30
Temel BAYKARA 20 Temel BAYKARA 20
Levent İRİ 10 Levent İRİ 10
Cemil BAYKARA 10 Cemil BAYKARA 10
Toplam 100 Toplam 100
Tablo-9: Aktif-İriyıl Otomotiv ve İriyıl-Aktif’in Ortaklık Yapıları (11.09.2008 sonrası)
Aktif-İriyıl Otomotiv İriyıl-Aktif
Pay Sahibi Hisse Oranı (%) Pay Sahibi Hisse Oranı (%)
Osman İRİ 60 Osman İRİ 60
Bülent İRİ 30 Bülent İRİ 30
Levent İRİ 10 Levent İRİ 10
Toplam 100 Toplam 100
(21) Söz konusu şirketler 2006 yılından 11.09.2008 tarihine kadar Osman İRİ, Bülent İRİ ve
Temel BAYKARA tarafından idare olunmuş, 11.09.2008 tarih ve 356 sayılı Resmi
Gazete’de yayımlanan ana sözleşme değişikliğinden itibaren ise şirket müdürleri Osman
İRİ ve Bülent İRİ olarak değişikliğe uğramıştır.


14-15/277-119
6/ 52
I.3. Yapılan İnceleme ve Tespitler
I.3.1. Yapılan Görüşmeler
I.3.1.1. İriyıl-Aktif Yetkilisi ile Yapılan Görüşme
(22) Raportörlerin 01.12.2008 tarihinde görüştüğü İriyıl-Aktif Otomotiv yetkilisi tarafından,
bayileri temsile yetkili bir organizasyon olan Konsey’in amacının prim sistemi, fiyat, kar
marjları, indirim oranları gibi konularda Peugeot ile olan ilişkileri düzenlemek olduğu,
Konsey’in 2006 yılında İstanbul bayileri ile başladığı, ardından genişlediği, ancak
hâlihazırda faaliyet göstermediği ifade edilmiştir. Ayrıca, Konsey’in 2008 yılında 3-4 defa
toplandığı, katılımın genelde Türkiye çapında olduğu belirtilmiş, Konsey’in 2008 yılı
Haziran ayında iç çekişmeler nedeniyle dağıldığı dile getirilmiştir.
(23) Görüşmede, Konsey’in yıkıcı rekabetin önlenmesini amaçladığı, anılan nedenle denetim
yapıldığı ve yıkıcı fiyat uygulayanlara ceza kesilmesinin öngörüldüğü, bunun için
Konsey’in Metod Araştırma Firması ile çalıştığı ifade edilmiş, denetim sonunda ceza
çıktığı ve tahsilat yapıldığı, ancak bunların geri ödendiği belirtilmiştir. Ayrıca, Peugeot’nun
uygulamaya hiç karışmadığı, kendi bayileri aracılığı ile indirimli satış yaptığı da ifade
edilmiştir.
(24) Yapılan görüşmede, geçmişte araç satışında fiyat birlikteliği arandığı, ancak
uygulanamadığı, yedek parça, indirim oranları, sigorta konularında ise birliktelik arandığı
ifade edilmiş, birliktelikte başarılı olunmasının alınan kararlara bayilerin uyması ile
mümkün olacağı belirtilmiştir. İstanbul bayilerinin %90’ının birliktelik aradığı, dolayısıyla
diğer bayilerin de uymak zorunda kalacağınının düşünüldüğü, ancak böyle bir sistemin
Peugeot desteği olmadan uygulanamayacağı dile getirilmiştir.
I.3.1.2. Berke Nakil Vasıtaları Tic. Ltd. Şti. Yetkilisi ile Yapılan Görüşme
(25) 01.12.2008 tarihinde raportörlerin görüştüğü şirket yetkilisi tarafından, Metod Araştırma
Firması’nın Peugeot’nun yapmış olduğu müşteri memnuniyeti çalışmalarının benzerini
yapan bir şirket olduğu, Konsey’in amacının bayiler arası rekabeti kısıtlamak olmadığı,
Konsey’in hâlihazırda aktif olmadığı, 1,5 yıl sürdüğü, kuruluş amacının bayilerin Peugeot’a
karşı ortak pazarlık gücü oluşturması olduğu, ancak beklenilen sonuçlara ulaşılamadığı
için Konsey’e son verildiği belirtilmiştir.
I.3.1.3. Bayram Otom. Tic. Ser. Hiz. ve İnş. Ltd. Şti. Yetkilisi ile Yapılan Görüşme
(26) Teşebbüs yetkilisi tarafından Konsey’in 2006 yılı sonunda kurulduğu, Konsey’e
Türkiye’deki hemen hemen tüm bayilerin üye olduğu belirtilmiş, Konsey’in temel amacının,
bayilerin rekabet gücünün artırılması, bayiler arasındaki bağların güçlendirilerek ticari
faaliyetlerde eş güdümün sağlanması, bayilerin kar marjlarının yükseltilebilmesi, piyasaya
ve Popaş’a karşı tek bir ses olabilmek adına işbirliği yapmak olduğu, kar marjlarının
piyasa koşulları çerçevesinde belirlendiği, ancak özellikle talebin daraldığı dönemlerde,
bazı müşterilerin birden fazla bayiden fiyat alarak ve bunları birbirine karşı kullanarak
bayilerin daha düşük fiyatlarla satış yapmalarına yol açabildiği, Bayiler Konseyi gibi
platformlarda ise benzeri yıkıcı davranışlardan kaçınılması yönünde prensip kararları
alınabildiği ifade edilmiştir. Bu kararların pratikte tüm bayiler tarafından uygulandığının
söylenmesinin mümkün olmadığı, Ocak 2008’den sonra aykırı davranışların önüne
geçilmesine yönelik cezai yaptırımlar öngörüldüğü dile getirilen hususlar arasında yer
almaktadır.
(27) Yapılan görüşmede, Ali Yaşar BAYRAM’ın 2008 yılının Ocak ayında Konsey’de bölge
temsilcisi olduğu, bölgede Ordu, Trabzon, Van, Erzurum, Malatya ve Diyarbakır illerinin
bulunduğu ifade edilmiş, bölgedeki bayilerin sorunlarını bölge temsilcilerine ilettiği, bölge
temsilcilerinin ise çoğunlukla İstanbul’da bir araya gelerek Konsey adına karar aldığı
belirtilmiştir. Konsey toplantılarının ardından gerekli görüldüğü durumlarda Peugeot ile de
görüşüldüğü dile getirilmiştir. Metod Araştırma Firması’nın Konsey tarafından bayilerin
müşterileri ile olan ilişkilerinin araştırılması için görevlendirildiği, ancak şirketin faaliyetinin
birkaç ay sürdüğü ifade edilmiştir. Konsey’in 2008 Eylül ayı başında dağıldığı söylenmiştir.
14-15/277-119
7/ 52
I.3.1.4. İrde Otomotiv Yetkilisi ile Yapılan Görüşme
(28) 01.12.2008 tarihinde raportörlerin görüştüğü İrde Otomotiv yetkilisi tarafından ekonomik
krizin de etkisiyle bayiler arasında yoğun bir rekabet olduğu dile getirilmiş, filo veya
bireysel araç satışlarında indirim oranlarının distribütörün belirleyip güncellediği fiyat
listeleri doğrultusunda ve karlılık oranları hesaplanarak belirlendiği ifade edilmiştir.
I.3.1.5. Arkas Otomotiv Servis ve Ticaret A.Ş.ile Yapılan Görüşme
(29) 01.12.2008 tarihinde şirket yetkilisi ile yapılan görüşmede bayiler arasında yoğun bir
rekabet olduğu, fiyat birlikteliğinin söz konusu olmadığı, ayrıca böyle bir birlkteliğin
uygulanması ve devamlılığının sağlanmasının da piyasanın yapısı gereği mümkün
olmadığı belirtilmiş, distribütörün belirleyip güncellediği fiyat listeleri doğrultusunda ve
karlılık hesaplanarak indirim oranlarının belirlendiği ifade edilmiştir.
I.3.1.6. Dörtler Motorlu Araçlar Tic. Ltd. Şti. Yetkilisi ile Yapılan Görüşme
(30) 01.12.2008 tarihinde teşebbüs yetkilisi ile yapılan görüşmede, Konsey toplantılarında,
Popaş’ın garanti politikaları, sigorta şirketlerine ve bankalara yönelik politikalar, verilen en
düşük fiyatlar ve bunların nedenleri, rakip otomotiv firmalarının yaptığı kampanyalar gibi
her türlü güncel konunun görüşüldüğü ve düşüncelerin çalışma grupları vasıtasıyla
Peugeot’ya iletildiği ifade edilmiştir. Bunun ötesinde, Konsey toplantılarında kar marjlarına
ve fiyatlara ilişkin olarak ortak bir uygulamanın benimsenmesinin mümkün olmadığı,
çünkü her bölgenin şartlarının ve gerekliliklerinin farklı olduğu dile getirilmiş, Konsey’in
Ağustos 2008 itibarıyla feshedildiği belirtilmiştir.
I.3.1.7. ABC Otomobilcilik ve Turizm Tic. A.Ş. Yetkilisi ile Yapılan Görüşme
(31) 01.12.2008 tarihinde şirket yetkilisi ile yapılan görüşmede, bayilerin elinde bulunan
araçları birbirlerinden alıp müşterilere satmak ve Peugeot karşısında sorunlarını daha
doğru aktarmak için kendi aralarında bazı toplantılar yaptığı, ancak hâlihazırda böyle
toplantıların sona erdiği belirtilmiştir.
I.3.1.8. Ünallar Otomotiv Tic. ve San. A.Ş. Yetkilisi ile Yapılan Görüşme
(32) 02.12.2008 tarihinde şirket yetkilisi ile yapılan görüşmede araç satışlarında Peugeot’un
tavsiye fiyat listesi üzerinden indirim oranını belirledikleri, yedek parçada ise sigorta
şirketleri ile yapılan sözleşmelerde belirlenen oranlar doğrultusunda indirim yapıldığı ifade
edilmiştir.
I.3.1.9. Yıldırım Servis Yetkilisi ile Yapılan Görüşme
(33) 02.12.2008 tarihinde Yıldırım Otomotiv yetkilisi ile yapılan görüşmede, Konsey tarafından
belirli bir fiyatın uygulanmaya çalışıldığı, ancak bunun yürütülemediği belirtilmiştir. Ayrıca
Popaş’tan yedek parça ve işçilikte belli oranların uygulanmasının talep edildiği dile
getirilmiştir. Ceza mekanizması kapsamında bayilerden çekler alındığı, ancak sonrasında
iade edildiği belirtilmiştir. Konsey’in düşük fiyat verenlere ceza verilmesi amacıyla Metod
Araştırma Firması ile çalıştığı, söz konusu firmanın müşteri gibi görüşmeler yaptığı ve
raporlar hazırladığı, çalışmanın müşteri memnuniyetini de içerdiği ifade edilmiştir.
I.3.1.10. Gazikent Motorlu Araçlar San. ve Tic. Ltd. Şti. Yetkilisi ile Yapılan Görüşme
(34) 01.12.2008 tarihinde teşebbüs yetkilisi ile yapılan görüşmede, Konsey tarafından Gazikent
Otomotiv’e ceza verildiği, ancak cezanın ödenmediği, sonrasında ise Konsey
toplantılarına katılınmadığı ve Konsey yapılanması içinde bulunulmadığı ifade edilmiştir.
I.3.1.11. Meroto Turizm İnş. Oto. San. Tic. Ltd. Şti. Yetkilisi ile Yapılan Görüşme
(35) 14.10.2009 tarihinde şirket yetkilisi raportörlerle ile yaptığı görüşmede, Bayi Konseyi’nin
hiçbir toplantısına katılınmadığını, Konsey çalışmalarına herhangi bir aktif katılımın
olmadığını ve Konsey tarafından alınan kararlara uyulmadığını belirtmiştir. Satış
temsilcisinin bir müşteriye düşük fiyat vermesinden dolayı Meroto Otomotiv’e Konsey
tarafından ceza verildiğinin yapılan yazışmalardan öğrenildiği, ancak bu cezanın
tahsilâtının yapılmadığı, sadece uyarı mahiyetinde bir bilgilendirme olduğu ifade edilmiştir.
Düşük fiyat veren satış temsilcisinin işten çıkarılması gibi bir durumun söz konusu
14-15/277-119
8/ 52
olmadığı, satış temsilcisinin daha sonra başka sebeplerle kendi isteğiyle işten ayrıldığı dile
getirilmiştir.
I.3.1.12. Özçete Otomotiv İnş. San. ve Tic. A.Ş. Yetkilisi ile Yapılan Görüşme
(36) Raportörlerin 15.10.2009 tarihinde görüştüğü şirket yetkilisi, Özçete Otomotiv’in
Peugeot’nun 1S bayisi olarak faaliyet gösterdiğini, sadece yedek parça satışı yaptıklarını
belirtmiş, Peugeot Bayi Konseyi’nin varlığından haberdar olduklarını, ancak Konsey’e üye
olmadıklarını ifade etmiştir. Konsey toplantılarına sadece bir kez katıldıkları, ancak
toplantıda sadece 3S bayi faaliyetleri ile ilgili konular görüşüldüğünden sonrasında Konsey
toplantılarına ve Konsey’in faaliyetlerine katılım sağlanmadığı da yetkili tarafından dile
getirilmiştir.
I.3.1.13. Günay Otom. İnş. İth. İhr. ve Tic. Ltd. Şti. Yetkilisi ile Yapılan Görüşme
(37) 16.10.2009 tarihinde teşebbüs yetkilisi ile yapılan görüşmede, Konsey’in bayilerin Peugeot
ile sorunlarını çözmek için bir araya geldiği bir yapı olduğu, amacının Peugeot markasının
satışlarını artırmak, piyasadaki imajını güçlendirmek, piyasadaki rakip firmalarla ilgili pazar
araştırmaları yaparak servis, yedek parça ve araç fiyatlarının pazar şartlarına uyumu
konusunda Popaş’a rapor vermek olduğu ifade edilmiştir. Konsey’in araç satışı yanında
yedek parça, servis, müşteri memnuniyeti konusunda da çalışmalar yaptığı söylenmiştir.
Metod Araştırma Firması’nın müşteri memnuniyetini ölçmek amacıyla çalışılan bir firma
olduğu ve gölge müşteri çalışması yaptığı, bu kapsamda müşteri görünümde gelen
araştırma şirketi çalışanlarının satış elemanlarının müşterilerle olan iletişimini
değerlendirdiği dile getirilmiştir. Konsey tarafından bayiler arasında ortak fiyat tespitine
yönelik çalışmalar yapılmadığı, Konsey’in yapılan çalışmalar sonuç vermediği için
dağıldığı belirtilmiştir.
I.3.1.14. Zabunoğlu Otomotiv San. ve Tic. A.Ş. Yetkilisi ile Yapılan Görüşme
(38) 20.10.2009 tarihinde şirket yetkilisi ile yapılan görüşmede, Bayi Konseyi’nin 2005 yılında
blok muafiyetinin yürürlüğe girmesinden sonra Peugeot ile yapılan bayi sözleşmelerinin
düzenlenmesi, müşteri memnuniyetinin sağlanması, kalitenin artırılması, pazar payının
yükseltilmesi ve Peugeot ile olan ilişkilerin düzenlenmesi amacıyla kurulduğu belirtilmiştir.
Konsey’in ilk yılında çok güzel çalışmalar yapıldığı, ancak ikinci yılında Konseyin
çalışmalarının kısa sürdüğü belirtilmiş, Konseyin 3 ya da 4 toplantısına katılındığı,
Konsey’e çok fazla müdahil olunmadığı söylenmiştir. Zabunoğlu Otomotiv’in Konseyin 5.
Bölge temsilci yardımcısı olarak görevlendirilmesinin irade dışında gerçekleştiği,
Zabunoğlu Otomotiv’e Konsey çalışmaları kapsamında herhangi bir ceza verilmediği dile
getirilmiştir.
I.3.1.15. Halil Öztürk Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti. Yetkilisi ile Yapılan Görüşme
(39) 10.12.2009 tarihinde raportörlerin görüştüğü şirket yetkilisi tarafından, Bayi Konseyi
oluşturulduğuna ilişkin e-mail gönderildiği ve Halil Öztürk Otomotiv’in söz konusu oluşuma
katılıp katılmayacağının sorulduğu belirtilmiş, ancak Konsey’e dahil olmanın ve Konsey
tarafından temsil edilmenin kabul edilmediği ifade edilmiştir.
I.3.1.16. Amca Otomotiv Madeni Yağlar Nakliye San. ve Tic. Ltd. Şti. Yetkilisi ile
Yapılan Görüşme
(40) 10.12.2009 tarihinde firma yetkilisi ile yapılan görüşmede, Bayi Konseyi İzmir Sorumlusu
tarafından Amca Otomotiv’in Konsey’e katılması için bir temsil belgesi imzalamasının
istendiği, ancak belgenin imzalanmadığı, Bayi Konseyi toplantılarının ve çalışmalarının
hiçbirine katılınmadığı ifade edilmiştir.
I.3.2. Yerinde İncelemelerde Elde Edilen Bilgi ve Belgeler
(41) 26.09.2006 tarihinde M. Cenap YEĞİN tarafından Günay Otomotiv, Abdullahoğlu
Otomotiv, İrde Otomotiv, Göral Otomotiv, Mepa Otomotiv ve Yıldırım Otomotiv’e
gönderilen e-posta aşağıdaki gibidir:
“Henüz daha Tolga beyden istenen sözleşme ekleri elimize ulaşmadı kendisiyle Yıldırım
Bey görüştü hafta sonuna doğru geleceğini belirtti 4 ekimde yapılacak olan toplantıya
14-15/277-119
9/ 52
yetişirse sonuçlarını tartışabiliriz. Arkadaşlar sizlerden gelen mailleri diğer konsey üyesi
arkadaşlara forvard ediyorum. İstanbul bayilerinin temsil belgeleri tamam diğer bayi
arkadaşlardanda büyük oranda konseye katılım ve temsil belgeleri geldi. Sizler de uygun
görürseniz 5 ekim toplantının ertesi günü için popaşdan randevu isteyeceğim. Konsey
üyesi arkadaşlar olarak kendilerini ziyaret edeceğimizi bildireceğim. Bu konuda
düşüncelerinizi acilen bekliyorum.”
(42) 13.10.2006 tarihinde Halef GÜNAY tarafından M. Cenap YEĞİN’e gönderilen e-posta
aşağıdaki gibidir:
…“Kendi aramızda yaptığımız toplantıda bahsini ettiğim anket formunu ilişikte
gönderiyorum. Sende uygun görürsen diğer konsey üyelerine ve bölge bayilerine gönderip
onlarında anketi yaparak fikirlerini almak istiyorum.”
(43) Ekte yer alan ve “Bayi Memnuniyet Araştırması” başlığını taşıyan 13 soruluk anket
formunun içeriği başıklar halinde şöyledir:
“
1. Araçların pazara ve rekabete uygun fiyatlandırılması
2. Araçlar için istikrarlı fiyat politikası uygulaması
3. İhtiyaç duyulduğunda muhatap bulma
4. Firmanın uyguladığı stratejilerin müşterilere kaliteli hizmet vermek
için yeterli düzeyde olması
5. Ürüne yönelik müşteri şikâyetlerinin son bir yıla oranla düzeyi
6. Yedek parçaların pazara ve rekabete uygun fiyatlandırılması
7. Bütün bayilere eşit muamele yapılması
8. Yedek parça siparişlerinin bir seferde ve tam olarak teslimi
9. Markanın bayisi olma istekliliği
10. Kurallarda esneklik
11. Ortalama kar marjından memnuniyet
12. Finansal konularda destek
13. Firmanın zayıf yönü olduğunu düşünme.”
(44) Halef GÜNAY tarafından 01.08.2007 tarihinde şirket çalışanlarına gönderilen e-postada
yapılan alıntı ile birlikte aşağıdaki ifadelere yer verilmiştir:
“ÖNEMLİ NOT: AŞAĞIDA YAZILI KONU HAKKINDA HERKESİN GEREKEN DİKKATİ
GÖSTERMESİ AKSİ DURUMDA İŞTEN ATILMA NEDENİDİR.
Değerli Bayi Arkadaşlarım,
Şükrü beyin de mailinde belirtmiş olduğu gibi bu ay hem 2007 hem de 2008 modeller için
Temmuz ayı indirimleri uygulanacaktır. Ancak bu indirimlerin telefonda değil showroomda
yüz yüze yapılan görüşmelerde uygulanması gerekmektedir. Bazı bayi arkadaşların
indirimleri telefonda yaptığı tespit edilmiş olup bu düzeltilmesi için yaptığımız son uyarıdır.
Konuya gereken hassasiyeti göstereceğinizi umar, iyi çalışmalar dilerim.
Saygılarımla
Erhan AKALINLAR Bayi Konsey Bölge Sorumlusu”
(45) Günay Otomotiv’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, oluşturulma tarihi 29.09.2007
olan “Boya Fiyatları” başlıklı belgede aşağıdaki ifadelere yer verilmiştir:
“07.09.2007 tarihinde yapmış olduğumuz konsey toplantısında yaptığımız çalışma
sonucunda boya fiyatları ile ilgili tavsiye edeceğimiz parça başına fiyatlar ekte mevcuttur.
Bol kazançlar dilerim.
Bülent İRİ
Aktif İriyıl Otomotiv

Tamir Etme Değiştirilme
Eski Yeni Eski Yeni
Tampon 130 150 120 150
14-15/277-119
10/ 52
Marşbiyel 120 150 180 220
Çamurluk 120 150 120 150
Kapı 130 170 180 220
Kaput 150 200 180 220
Arka Çamurluk 130 170 150 180
Tavan 200 240 200 240
Ufak Parçalar 80 100 80 100
”
(46) Aynı içeriği haiz 28.09.2007 tarihinde Şükrü ILISAL tarafından Berke Otomotiv, Aktif-İriyıl
Otomotiv, Göral Otomotiv, İrde Otomotiv, Burç Otomotiv ve Abdullahoğlu Otomotiv’e
gönderilen e-postada ise aşağıdaki ifadelere yer verilmiştir:
“Değerli Arkadaşlar,
Son yapmış olduğumuz genel toplantıda Sn.Yıldırım DAĞITMAÇ’ın gündeme getirdiği ve
herkesin destek verdiği boya fiyatlarında zarar etmeyecek bir mantıkla Taban rakamların
tespiti çalışması sonuçlanmıştır. Sn DAĞITMAÇ’ın hazırladığı rakamlar ekli dosyada
bilgilerinize sunulmakta. Servislerimizin yetkililerinin 01.10.2007 tarihi itibarıyla başlayacak
bu uygulamaya azami dikkati göstermelerini rica ediyoruz.
H. Şükrü ILISAL
Peugeot Türkiye Bayi Konseyi Başkanı”
(47) Şükrü ILISAL tarafından 09.10.2007 tarihinde Berke Otomotiv, Göral Otomotiv, İrde
Otomotiv, Burç Otomotiv ve Abdullahoğlu Otomotiv’e gönderilen sonrasında Günay
Otomotiv çalışanları arasında iletilen e-posta aşağıdaki gibidir:
“Yapmış olduğum yazışma ve görüşmeler sonucunda rakip fırmalarla psikolojik sınır
sagladığını tespit ettiğimiz ve çoğunlukla mutabakat sağladığımız ilave iskontolar
aşağıdaki gibidir.
Eski Yeni
207 200 250
Partner 200 300”
(48) Şükrü ILISAL tarafından 02.11.2007 tarihinde atalay@, Bülent İRİ, Nezih
ALLIOĞLU, Necip Rıza İRDE, İhsan ÇELEBİ, Erhan AKALINLAR’a gönderilen iletide
aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“LÜTFEN TÜM BÖLGE BAYİ ARKADAŞLARIMIZA FW EDİNİZ
Değerli Meslektaşlarım,
Mart 2007 den bugüne bizlere vermiş olduğunuz görevi üst seviyede sorumlu ve takım
anlayışı içerisinde yürütmeye çalışıyoruz.
…
İç rekabetin hepimizde farklı boyutlarda, ekonomik zarar ve moralsizlik seklinde
yaşanması, kar odaklı, birlikte hareket etme ve sorun çözmemiz gereğini ortaya
koymaktadır.
…
Bu nedenle tüm bayi arkadaşlarımızın müşterek kararlarıyla anlaşma yaptığımız denetim
firması, ilk çalışmalarının sonuçlarını çıkarmışlardır. 07 Kasım 2007 tarihinde her bayiliğin
sahibine mail ortamında ilk sonuçları ulaştıracaklardır. Bu sonuçları hem teşkilat içerisinde
firma olarak nerede olduğumuz hem de Peugeot’un CSI sonuçları ile kritik etme
imkânımız olacaktır.
Eylül ayının ilk yarısında evrakların tamamlanması sonucu resmen başlayan bu çalışma
döneminde 3-4 kez fiyatlarda değişiklik olmuştur. Bu değişikliklerin çalışma gurubunu
zorladığı bir gerçektir. Ayrıca çalışan personelimizde, başlatılan bu çalışmaya hakim
olmayanlar, hata yapanlar, işvereni yanlış yönlendirenler olabileceği gibi, bizlerinde
çalışan üzerinde kontrol kaybımız olduğunu bu çalışmada tespit ettik.
14-15/277-119
11/ 52
Arkadaşlar, bizler Peugeot bayi teşkilatı olarak diğer markalardan farklı bir ekip anlayışı ile
bugünlere geldik. Çarşamba günü kriterler sizlerde olacak. Eksiklerimiz var, hatalar
yapılmış. Görüşmede olumlu sonuç alınmış ancak telefonda yanlışlar yapılmış. Belki de
bazı arkadaşlarımız da sorumlu davranmamış. Fiyat konusunda yapılan çalışmanın birinci
aşamasındaki ilk alınan olumsuz sonuçlar aşağıdaki gibidir.
ALOĞLU-MERSİN YÜZYÜZE
BERKE-İSTANBUL TELEFON
DÖRTLER-ADANA YÜZYÜZE
GAZİKENT-G.ANTEP(2 KEZ) TELEFON
GÖRAL-ANKARA YÜZYÜZE
KUTLU KARDEŞLER-AFYON YÜZYÜZE
ÖZDEMİRLER-G.ANTEP YÜZYÜZE
ÖZÖZTÜRKLER-A.PAZARI YÜZYÜZE
TÜYLÜOĞLU-K.EREĞLİSİ YÜZYÜZE
UYARARSLAN-KONYA(2KEZ) YÜZYÜZE
YILDIRIMİSTANBUL YÜZYÜZE

Bu firmalar Metod Araştırma denetimi sonuçları ile ,

ABC-ANKARA TELEFON
Bir yetkili satıcımızın kayıt sunumu ile kriter hataları yapmışlardır.
Bu çalışmanın kayıtları, ilgili arkadaşlara mail ortamında denetim firması tarafından
ulaştırılacaktır. Arkadaşlarımızın itiraz hakları olabileceği gibi, çalışmada hata da söz
konusu olabilir. Bu da ayrıca bildirilecektir.
…
Yine Sn. Bülent İRİ başkanlığında satış sonrası ile 2008 yılında başlatmayı hedeflediğimiz
bir çalışma gurubu oluşturduk. Amacımız daha karlı bir satış sonrası birlikteliği.
Bu nedenle denetim firmasının ilk çalışma ayı olması ve bizlerinde kendimizi test etmemiz
nedeniyle bu ay sonuçlarını müşterek hoşgörü ile karşılamamızı rica ediyorum.
Tabii ki arkadaşlarımızın da, hem ekiplerini kontrol etmesi ve gözden geçirmesi, hem de
takım çalışmamıza saygı gösterilmesi konusunda duyarlı davranmalarını bekliyorum.
Vermiş olduğunuz görev anlayışı ile ekonomik yaptırımların KASIM ayı itibarıyla
başlamasını onayınıza sunuyorum ve ben KASIM ayı itibarıyla KESİN uygulanmasını
istiyorum. Lütfen görüşlerinizi e-mail olarak şahsen bana ulaştırınız. Çoğunluğun kararına
saygı göstereceğimizden kuşku duymayınız.
Değerli Arkadaşlarım, Kasım ayı ve sonrası, kaidelerden taviz vermediğimiz ve takım
olma, güç birliği anlayışımızın netleştiği ve uygulandığı bir dönem olsun diliyorum.”
(49) Şükrü ILISAL tarafından 05.11.2007 tarihinde atalay@, Bülent İRİ, Nezih
ALLIOĞLU, Necip Rıza İRDE, İhsan ÇELEBİ, Erhan AKALINLAR’a gönderilen iletide
aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Değerli konsey üyesi arkadaşlarım,
Geçen hafta tüm bayi arkadaşlarımıza gönderdiğim ve ‘’şahsen bana e-mail atınız’’diye
bildirdiğim ekonomik müeyidelerin KASIM ayı başlaması önerime 12 bayiden yazılı cevap
geldi.
Sizden ricam bugün ACİLEN bana bölge bayilerinizle telefonla konuşarak ve MUHAKKAK
yazılı teyit alarak eksiksiz bir şekilde bildirmeniz.
Yeni kampanya öncesi bu bilgiler doğrultusunda davranabiliriz. Yoksa geçen ay itibarıyla
kesinti yapmamız gerekecek.
BAYİ İSMİ EKİM UYGULANSIN KASIM BAŞLASIN(KESİN) ÇEKİMSER
BURÇ +
NİLKAR +
14-15/277-119
12/ 52
SÖZOTO +
ABDULLAHOĞLU +
GAZİKENT
EFE +
GÜNAY
İRDE +
ILICAK
SES
YAVUZ +
OFZ +
AÇI + ”
(50) Bu iletinin ardından 05.11.2007 tarihinde atalay@ adresinden Şükrü ILISAL’a
gönderilen iletide ise aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Sayın Başkanım,
Parlar: Kasım
Mepa: Çoğunluğa uyarım dedi.
Gören: Kasım
Çanga: Kasım
Berke: Ekim”
(51) Arzu SAVAŞ DOĞAN tarafından Şükrü ILISAL’a 06.11.2007 tarihinde gönderilen iletide,
daha ayrıntılı bir liste ile bayilerin vermiş oldukları cevaplara ilişkin bir tablo yer almaktadır.
Söz konusu tabloya aşağıda yer verilmiştir:
Bayii Adı Ekim Kasım Çekimser Cevap Vermedi
Dörtler (Plaza) +
Göral (Showroom) +
ABC (Plaza) +
Esay Otomotiv (Plaza) +
Kahyaoğulları (Plaza) +
Çanga (Plaza) +
Burç (Showroom) +
Şançelik (Plaza) +
Nilkar (Plaza) +
Karataş (Plaza) +
Sözoto (Plaza) +
Abdullahoğlu (Plaza) +
Banaz (Showroom) +
Gazikent (Plaza) +
Günay (Plaza) +
Haşim Balaban (Showroom) +
Berke (Plaza) +
Mepa (Plaza) +
Efe LTD. +
Aktif-İriyıl (Showroom) +
Can (Showroom) +
Yıldırım (Plaza) +
Parlar (Plaza) +
Açı (Plaza) +
Ünallar (Plaza) +
İrde (Showroom) +
Zabunoğlu (Plaza) +
İnciroğlu (Plaza) +
Uyararslan (Showroom) +
Ilıcak (Plaza) +
Bayram (Plaza) +
Özöztürkler (Plaza) +
Ses (Plaza) +
Yavuz (Showroom) +
OFZ (Plaza) +
14-15/277-119
13/ 52
Gören (Plaza) +
Sevimli (Plaza) +
Tüylüoğlu (Plaza) +
Kutlu Kardeşler +
Özdemirler +
Aloğlu +
Oto Teknik +
(52) 02.11.2007 tarihinde atalay@ adresinden, Necip Rıza İRDE, Şükrü ILISAL,
Bülent İRİ, İhsan ÇELEBİ, Nezih ALLIOĞLU ve Erkan AKALINLAR’a gönderilen iletide
aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“ … Method firmasının yapmış olduğu çalışmanın sonucu beni şahsen firmam adına çok
üzmüştür. … Çünkü telefon kaydındaki satıcım adı sorulduğunda da yalan söylüyor. Bu da
yakın zamanda davranışları yüzünden hakkında tutanak tuttuğumuz bu satıcının art niyetli
ve şirkete zarar verme yaklaşımını anlatıyor. Satışa dönüşmesi sonuçta imkânsız olan bu
kaydın bahanesi yoktur. Bu satıcımız […] bu kaydı dinledikten hemen sonra işten
çıkartılmıştır. Bu çıkan sonuçtan dolayı herkesten özür diliyorum. …”
(53) Bu iletiye cevap olarak Necip Rıza İRDE tarafından 02.11.2007 tarihinde gönderilen ve
Bülent ŞENER, Melih ÜNAL, Kutlukardeşler, Cihan KAHYAOĞLU, Hüseyin
SABUNCUOĞLU, Haşim BALABAN, Yusuf GÖYÜK, Serdar SAVU ve ÇANGA’nın
bilgilendirildiği iletide ise aşağıdaki ifadeler yer almıştır:
“… başımıza “haysiyetsiz personel” tarafından gelmesi olası, sizin başınıza gelen bu tatsız
duruma gösterdiğiniz hassasiyet ve daha da ötesi reaksiyondan dolayı şahsım adına
teşekkür ederim.
Bildiğiniz üzere diğer, şahsım adına ‘çekimser’ oy kullandığım ‘ekonomik yaptırım konusu’,
ilk ve son kez tüm bayilerimizin kararı paralelinde belirlenecektir. …”
(54) Hüseyin SABUNCUOĞLU ise 05.11.2007 tarihinde Necip Rıza İRDE’ye gönderdiği iletide
şu ifadeyi kullanmıştır:
“Necip Bey benim şahsi fikrim her şeyin bir başlangıcının olması yoksa bu işin önüne
geçemeyiz.”
(55) Halef GÜNAY tarafından Burç Otomotiv’e gönderilen 03.11.2007 tarihli ve “Araştırma
Sonuçları ve Yorum” konulu e-posta aşağıdaki gibidir:
“Erhan Abi, Kasım ayından itibaren yaptırımın başlaması taraftarıyım. Konu ile ilgili
çalışmalarınızdan dolayı size ve tüm konsey üyelerine teşekkür ediyorum.”
(56) Erhan AKALINLAR tarafından 08.11.2007 tarihinde Aloğlu Otomotiv, Günay Otomotiv,
Dörtler Otomotiv, Ilıcak Otomotiv, Zabunoğlu Otomotiv, Özdemirler Otomotiv, Dörtler
Otomotiv, Yavuz Otomotiv ve Gazikent Otomotiv’e gönderilen “308 Fiyat ve Kasım ayı
indirimleri hk” konulu e-posta aşağıdaki gibidir:
“Değerli Bayi Arkadaşlarım
308 1.6 VTI 120 Hp 30.800,00 YTL
308 1.6 HDI 90 Hp 34.990:00 YTL
308 1.6 HDI 110 Hp 36.900,00 YTL
308 1.6 Premium 110 HDI 40.590,00 YTL
308 1.6 Premium Pack 110 HDI 44.390,00 YTL
Saygılarımla
Erhan AKALINLAR
Bayi Konsey Bölge Sorumlusu”
(57) 30.11.2007 tarihinde Şükrü ILISAL tarafından Ünallar Otomotiv Tic. ve San. A.Ş.’ye
gönderilen ve Necip Rıza İRDE, Nezih ALLIOĞLU, Bülent İRİ, atalay@, İhsan
ÇELEBİ ve Erhan AKALINLAR’ın bilgilendirildiği iletide, aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Değerli meslektaşım,
14-15/277-119
14/ 52
Ticari araçlar fuarında bahsetmiş olduğum, sizinde bilgilenmek istediğiniz maalesef üzücü
bir o kadarda haksız rekabet yarattığını gördüğümüz kayıtları mail sonrası ayrı ayrı
ulaştırıyoruz.
İki gün önce yapmış olduğumuz konsey toplantısında görüşmeler birlikte dinlenmiştir,
yinede bir hataya ve yanlış düşünceye sebep vermemesi için diğer bayi arkadaşlarda da
yapıldığı gibi sizden görüşlerinizi genel açıklamadan önce almak durumundayız.
Umuyoruz ki mesai arkadaşlarınız talimatınızla daha duyarlı bir tavır alacaklar ve size
mevcut savunmalarını ileteceklerdir.
Konu ile ilgili görüşlerinizi 01.Aralık 2007 tarihine kadar bizlerle paylaşmanızı bekliyoruz.
İyi çalışmalar diliyoruz.
H.Şükrü ILISAL
Bayi Konseyi adına
Not: Bu bilgiler, methot araştırma şirketi harici konseyimize ulaştırılan bilgilerdir. Methot
araştırma firmasının genel bilgileri ayrıca ulaştırılacaktır.”
(58) Bu iletiye cevaben 03.12.2007 tarihinde Melih ÜNAL tarafından Şükrü ILISAL’a gönderilen
iletide ise aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“…
Yaklaşık 3 aydır diğer firmamız Helvacıoğlu A.Ş.'nin memleketimiz olan Aydın ilinin Çine
ilçesindeki Shell Akaryakıt istasyonumuzun yenileme çalışmalarını takip etmekteyim. Bu
sebep ile Peugeot bayiliğinin satış bölümünün sorumluluğunu babam Mehmet Emin Ünal
ve satış müdürümüz Faruk Arı beye bırakmıştım.
Haftasonu sizden gelen mailden sonra satış ekibi ve babam ile, konseye verdiğim
sözümün arkasında olduğumu ve bu tür olayların bir daha yaşanmaması gerektiği üzerine
bir toplantı yaptım.
Peugeot camiası içersindeki yerimi bir iki müşteriye değişmeyeceğimi, her türlü karara
uyumlu olacağımı tekrar belirtmek isterim.”
(59) Şükrü ILISAL, yukarıda yer verilen iletiyi 28.11.2007 tarihinde naciefe@
adresine göndermiştir. Buna cevaben 01.12.2007 tarihinde Naci EFE tarafından Şükrü
ILISAL’a gönderilen iletide aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Sözlerime ilk önce özür dileyerek başlamak istiyorum. Yeni bir bayi olmamızdan dolayı,
yaşanan eleman ve ekip kurma zorluklarını yaşadığımızı belirtmek isterim.
Elemanlarımızla defalarca konuşmamıza rağmen böyle olumsuzluklar yaşayabiliyoruz.
206 van araç için arayan müşteriyi banttan defalarca dinledim. Satış temsilcisi 22490,00
ytl fiyatını verdikten sonra, müşterinin arkadaşıma filo fiyatı 20900,00 ytl fiyat verilmiş
sözüne satış temsilcisi araç fiyatını kontrol etmeden, filo fiyatının o olduğunu düşünerek
ezbere fiyat veriyor. Böyle bir fiyatın olması zaten mümkün değil. Sadece satış
temsilcisinin tecrübesizliğinden ve işe yeni başlamanın getirmiş olduğu satış
heyecanından kaynaklanmıştır. …
Aralık ayında Metod firmasının daha fazla gözlemci yollamasını talep ediyorum ve bu
konuya olan hassasiyetimizi dahada arttırarak dikkat edeceğimizi ve böyle bir olayla
karşılaşmayacağımızın sözünü size verdiğimizi bildirmek isterim.
Bu konuya karışmış olan satış temsilcilerinin de cezasız kalmayacağını ve kademeli
olarak işten çıkarılacaklarını size bildiririm.
Bu birlikteliğin (fiyat birlikteliğinin) devam etmesi için kendimize düşen her türlü görevi
yapacağımızdan emin olmanızı isterim. …”
(60) Bülent İRİ tarafından 22.11.2007 tarihinde silisal@, n.irde@,
Nezih Allıoğlu, ihsancelebi@, Erhan Akalınlar, atalay@’ye
gönderilen ve aynı tarihte Nezih ALLIOĞLU tarafından banaz@, Erol
KARADAŞ, musauyararslan@, hulyaozgun@,
14-15/277-119
15/ 52
m.albayrak@, naciefe@, vedat@’ye
iletilen mesajda;
“Sayın Arkadaşlarım,
Filo satış fiyatlarında yaşanan yanlışlıklar ve hatalar üzerine konuya açıklık getirmek
istiyorum. Filo satış fiyatlarında herhangi bir kesinti yapılmaması gerekir. Bu konuya
dikkatlerinizi rica ederim.
Örnek: A tablosu 21.220 ytl olan araç da 20 ytl küsürat atılamaz fiyat 21.220 YTL dir.
Bülent İRİ
Aktif-İriyıl Otomotiv”
ifadelerine yer verilmiştir.
(61) Şükrü ILISAL tarafından 03.12.2007 tarihinde Nezih ALLIOĞLU, atalay@,
Necip Rıza İRDE, İhsan ÇELEBİ, Erhan AKALINLAR ve Bülent İRİ’ye gönderilen iletide
aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Yeni ürünümüz BİPPER için aynı 308 aracımız gibi taviz vermeden liste fiyatını
uygulayarak karlılığımızı artıralım ve bölge bayilerini bilgilendirelim. …
Ayrıca Methot Araştırma kayıtları çarşamba günü ulaştıracağını söyledi. İsterseniz
aranızda konuşarak ne gün sizler için uygunsa İstanbul’da buluşup dinleyip karar verelim.
…”
(62) Necip Rıza İRDE tarafından 03.12.2007 tarihinde atalay@, Bülent İRİ, Nezih
ALLIOĞLU, İhsan ÇELEBİ, Erhan AKALINLAR ve Şükrü ILISAL’a gönderilen iletide
aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“… Sn. Ilısal’ın Bipper için sıfır iskonto teklifini aynen benimsiyorum. Kararımız kesinse
bölgeme bildirmem gerekir. …”
(63) Şükrü ILISAL tarafından 04.12.2007 tarihinde Nezih ALLIOĞLU, atalay@,
Necip Rıza İRDE ve Bülent İRİ’ye gönderilen iletide aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Aralık ayı iskonto rakamlarımız kasım ayı ile aynı devam etmektedir. Kampanya
şartlarının değişmemesi bu karar için örnek teşkil edecektir. Ayrıca yeni ürünümüz
BİPPER için iskonto uygulanmaması yönünde ortak karar açıklanmıştır. …
Konsey kavramının ciddiyeti ve kabul görmesini yeni BİPPER filo kar marjlarında makul
ölçülerde görebiliyoruz. A-3 …. B*2.5…..C-2
... İsterim ki şu Aralık ayını birlik ve beraberlik içinde kapatalım. 2008 Allah kerim. …”
(64) Bülent İRİ tarafından 04.12.2007 tarihinde Nezih ALLIOĞLU, atalay@, Necip
Rıza İRDE ve Şükrü ILISAL’a gönderilen cevap iletisinde aşağıdaki ifadeler yer
almaktadır:
“Şükrü Bey’in görüşlerine tamamıyle katılıyorum. Bu arada aidatlar sadece 3 bayimizden
gelmiştir. Bunların takibini rica edeceğim.”
(65) Şükrü ILISAL tarafından 05.12.2007 tarihinde Nezih ALLIOĞLU’na gönderilen ve Banaz
Otomiv, Çanga Otomotiv, Demirbek Otomotiv, Fatih Otomotiv, İnciroğlu Otomotiv, Karataş
Otomotiv, Korkmaz Otomotiv, Şançelik Otomotiv, Tekoto Motorlu Taşıtlar Ankara San. ve
Tic., Tekoto Motorlu Taşıtlar Bursa San. ve Tic., Tüylüoğlu Otomotiv, Uyarslan Otomotiv’in
bilgilendirildiği iletide aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“… Bizler ilk defa teşkilatımızın sorunları, talepleri ve 2008 yılı ile ilgili beklentileri için 29
KASIM 2007 tarihinde Peugeot üst yönetimi ile Radisson Sas Otelde 10 saat süren bir
toplantı yaptık.
…
Maalesef sorunlarımız artmaya başlamıştır, uzun vadeli bir takım oluşturmada bireysel
olarak yorgunluk çekmekteyim. Bizim yazılı olmayan bu kaliteli duruşumuz bilinmelidir ki
kesin, katı ve radikal ancak birazda bireysel uygulamalarla asla çözüme kavuşmaz. Tam
tersi koparız. Bu nedenle hepimizin özellikle konsey üyesi arkadaşlarımızın problemleri
14-15/277-119
16/ 52
kopma noktasına getirmeden, gerekiyorsa birkaç arkadaş toplanarak hatayı ve/veya
hatalıyı makul baskı ve bedellerle cezalandırmak ancak sistemin içinde tutmak için emek
sarf etmemiz gerekmektedir. Yıkılan ve kırılan bir şeyi eski haline getiremeyiz. Diğer
markaların sürekli yaz-boz tahtası misali birliktelik çalışmaları biliyoruz ki maalesef
yürümüyor. Çünkü onlar başta özen gösteremediler.
…
Bu arada, Kasım ayının Method araştırma şirketi diaları bu akşam bana ulaşacak (bana
öyle bilgi verdiler) ki anlık takip etme lüksümde yok. Ancak geldiğinde incelemeye
başlayabiliyoruz. Tüm konsey üyesi arkadaşlarımı isterlerse C.Tesi günü İstanbul’a
gelerek kaydı dinlemeye bekliyorum. Yine bu süre içerisinde haksız rekabet oluştuğunu
düşünen ve bireysel ve özel kayıtlarla hataları tespit eden arkadaşlarımız olmuştur. Bu
kayıtlar dinlenmiş ve ilgili bayi arkadaşlarımızdan konu ile ilgili görüşleri yazılı ve sözlü
olarak alınmıştır. Uygun görülen ceza Method araştırma şirket sonuçları ile birlikte
sistemin devamı için bildirilecek ve tahsil edilecektir.
Arkadaşlar, bu işin devamı herkesin ama herkesin sistemi desteklemesi ve yanında
olması ile devam eder. Tekrar toparlayamayız, çünkü güven kalmamış olur. Bakın daha
geçen ayın araştırma firma ödemeleri dahi çoğunuz tarafından hesaba yatırılmadı. Bu ay
yine ödenecek. Aciliyeti vardır. Ödemeyen arkadaşlarımızı herkese bildireceğiz.
Sonuç olarak, Peugeot Toplantısındaki ilk ve en önemli 10 ana başlığı sizlere açıklayarak
sözlerimi sonlandırıyorum.
…
3-Fiyat müşterekliğine destek
…”
(66) Bu mesaja cevap olarak Vedat İNCİROĞLU tarafından Şükrü ILISAL’a gönderilen
05.01.2008 tarihli iletide aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“…Çok doğru noktalar ve çok doğru tespitler efektifte bir sunuş olmuş. Sadece eklemek
istediğim araç fiyatları ile ilgili gözüme bir şey çarpmadı. Tahmin ediyorum daha önceki
görüşmelerinizde işlediniz ki şu anda göremiyorum.”
(67) 07.12.2007 tarihinde Efe Otomotiv çalışanı Arzu SAVAŞ DOĞAN tarafından Günay
Otomotiv çalışanı Sunay CÖMERT’e gönderilen e-posta aşağıdaki gibidir:
“Sabah telefonda konuşmuş olduğumuz Bayi Konseyi araştırma şirketi icin ödeme
yapılacak hesap numarası aşağıda ilginize sunulmuştur. Hesap numarasını bahsetmiş
olduğunuz diğer bayilere de bildirmenizi rica ederim.”
(68) 07.12.2007 tarihinde Halef GÜNAY tarafından Burç Otomotiv, Ilıcak Otomotiv, Aloğlu
Otomotiv, Zabunoğlu Otomotiv, Özdemirler Otomotiv, Yavuz Otomotiv, Gazikent Otomotiv
ve Dörtler Otomotiv’e gönderilen “Bayi Konseyi” konulu e-posta mesajında aşağıdaki
ifadeler yer almaktadır:
“Sayın Başkan,
İkinci dönem Bayi Konseyi olarak yaptığınız çalışmaları ve konu ile ilgili görüşlerinizi
dikkatle okudum. Öncelikle bu konseyde görev yapan tüm arkadaşlara özverili
çalışmalarından dolayı şahsınızda teşekkür ederken, ilk konseyde bölgem adına görev
yapan bir bayi olarak konuya ilişkin görüşlerimi sizinle ve bölge bayi arkadaşlarımla
paylaşmak istiyorum. Şöyleki
1) Bu konsey, çalışma döneminde çok özverili ve faydalı çalışmalar yapmıştır.
2) Konulara ilişkin ayrıntıları ele alması, Popaş yönetimi ile bayiler arasındaki ilişkileri
düzenlemedeki üslubu, yerinde ve olumludur.
3) Daha önceleri hepinizin rahatsız olduğu özellikle bayiler arası ilişkileri (fiyat rekabeti)
daha dengeli ve adil bir sistem içinde düzene sokması, bağımsız denetim firmasına,
bayinin çalışma kalitesini denetmesi ve bayi sahibine bunu tarafsız bir gözle göstermesi
bu konseyin başarısıdır.
14-15/277-119
17/ 52
Bu tespitlerimden hareket ederek;
1) Bu konsey en az bir dönem daha çalışmaya devam etmelidir.
2) Çok yorulduk, yıprandık denilir ise ilk konseyde yaptığımız gibi %50 yenileme yaparak
(4 bölgenin temsilcileri yenilenmiştir. Bu dönem diğer 3 bölge yenilemeleri yapılır ve
geleneksel hale getirilir) Popaş’la ilişkilerde her bayi arkadaşın bir dönem geçirmesi
sağlanarak sağlıklı bir bayi konseyi kalitesi oluşur.
3) İllaki bu konsey işi bırakmak isterse, bayi toplantısında teşekkür edilir ve yeni Konsey
(3.dönem) oluşturulur. Bu konudaki bölge bayisi arkadaşlara önerim, bölgemiz adına,
Adana bayisi Dörtler Mot. Araçlar’dan Sayın Olcay Değirmenci’nin konsey adına bölge
temsilciliği yapmasıdır.”
(69) Şükrü ILISAL tarafından 08.12.2007 tarihinde Nezih ALLIOĞLU, atalay@,
Necip Rıza İRDE, İhsan ÇELEBİ, Erhan AKALINLAR ve Bülent İRİ’ye gönderilen iletide
aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Bugün Method kanalıyla gelen Ankara ve İstanbul ili sonuçları mevcut arkadaşlarımızla
dinlenmiş, gelen 5 bayi arkadaşımızla ilgili kayıtlarda cezayı gerektirecek bir sonuç
çıkmamıştır.
- Kampanyalarda değişen filo tanımının değişkenliği
- 2500 bakımının ücretsiz yapılması vb. tespitlerin ilgili firma tarafından bilinmemesi
nedeniyle sonuç olumlu çıkmıştır.
Anadolu ile ilgili kayıtlar ayın 15’ine kadar teslim edileceği bildirilmiştir. Ayrıca dinlenip
sonuçlar aktarılacaktır.
Aşağıda teşkilata yazmayı düşündüğümüz yazıyı öncelikle bilgilerinize aktarıyorum. Oy
çokluğu uygulanacak olan yazımız yada farklı bir yazı ve kararı uygulayacağım.
Bilgilerinizi rica ediyorum.
Şükrü Ilısal
TEŞKİLATA GÖNDERİLECEK YAZI ÖRNEĞİ
Değerli meslektaşlarım,
…
Method araştırma şirketinden bilgiler toplu halde gelemiyor. Bu nedenle Ocak ayı itibarıyla
kayıt aktarımları ayda 2 kez yapılacak, tesislerle ile ilgili bilgiler ise ayda bir kez
aktarılacaktır. Method araştırma şirketi ve diğer kayıtlardan gelen bilgilerin, konseyimiz
tarafından yapılan dinleme ve değerlendirilmelerinde teşkilatımızın genel çoğunlukla
çalışma koşullarımıza destek verdiklerini görmekteyiz. Ancak bu süreçte 2
arkadaşımızdan hatalı sonuçlar tespit edilmiştir. Bu hatanın satış ekiplerinin bireysel
hataları olduğu konusunda samimi düşüncelerimizi korumaktayız. Aksi bir düşünce
sistemin topyekün kullanılamamasıdır. Ancak teşkilat ve konsey olarak almış olduğumuz
müşterek kararlarında sorumluluğunu taşımaktayız. Gerçek amacımız, bu hatalarında
sistemin devamını bozucu değil, gelecek aylar için telafi edeci bir sonuç içermesidir.
Bu nedenle
Yapılacak Tahsilat Tahsil için Bekletilen
ANKARA-ABC 10.000.ytl 10.000. ytl
İZMİR-ÜNALLAR 10.000. ytl 10.000. ytl
Sorumlu meslektaşlarımızın belirtilen tutarları (10.000.’er ytl) 14.12.2008 tarihine kadar
mevcut hesap numarasına yatırmalarını, şirket personellerinin benzeri hataları tekrar
yapmaları ve tespiti halinde hata bedelinin yanında bekletilen 10.000.ytl’ninde devreye
sokulmasına karar verilmiştir.
Tüm markalara ve bayi teşkilatlarına örnek teşkil eden bu çalışmamızın azami titizlik ve
sorumlulukla devam etmesini diliyoruz.”
14-15/277-119
18/ 52
(70) Necip İRDE tarafından gönderilen aynı tarihli cevapta ise aşağıdaki ifadelere yer
verilmiştir:
“…
Sn. Başkan’ın önerisini olumlu karşılıyorum.
Ancak ayın 15’inde geleceği belirtilen Anadolu raporunda da aynı firmaların vakaları tekrar
çıkarsa ne olacak? Bunu da netleştirerek, yani rafta bekleyen 10.000.-ytl ların o zaman
tahsil edileceğini kendilerine bildirmek kaydiyle önerinizi kabul ediyorum.”
(71) Erhan AKALINLAR tarafından 11.12.2007 tarihinde Şükrü ILISAL’a gönderilen ve Nezih
ALLIOĞLU, atalay@, Necip Rıza İRDE, Bülent İRİ ve İhsan ÇELEBİ’nin
bilgilendirildiği iletide aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“… ABC Otomotivin 3 adet araca düşük fiyatlar vermesi neticesinde kendilerine 10.000 ytl
ceza uygulamamız parayı hesaba geçirmeleri sonucunda gerçekleşmiştir. Ancak
uygulamanın her bir araç için ayrı uygulanması gerekliliği ABC Otoya belirtilmekle
beraber, 1. cezai işlem uygulaması yapıldıktan sonra tekerrürü halinde bir nevi askıda
tutulan 2 cezanın da kendilerine uygulanacağının belirtilmesini zaruri görmekteyim.
Böylelikle her bayiinin yapacağı haksız rekabetin karşılıksız kalmayacağı imajı da verilmiş
olacaktır...”
(72) Bülent İRİ tarafından 28.12.2007 tarihinde Erhan AKALINLAR, silisal@,
nezih.allioglu@, n.irde@, İhsan ÇELEBİ ve atalay@‘ye
gönderilen iletide aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Son yapılan toplantıda 2008 Ocak itibarıyla yukarıda açıklanan sorunların çözümü ile
birlikte Türkiye Peugeot bayi teşkilatı max iskonto oranlarında aşağıdaki şekilde fikir
birliğine varmıştır.
Sigorta şirketlerine yedekparça iskontosu max %10
Sigorta şirketlerine işçilik iskontosu max %10
Servis filo müşteri iskonto oranı max %10
Tedarik iskontoları tüm sigorta şirketlerine max %15
Banko satış iskontoları max %15 …”
(73) 29.12.2007 tarihinde Sunay CÖMERT tarafından t.gokce@ ve
e.akalinlar@ adreslerine gönderilen ve halefgunay@
adresine bilgilendirilen iletide aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Sayın Erkan AKALINLAR,
Gazikent ile yapılan ve kayda alınan telefon görüşmesinde Gazikent’te çalışan (…..)
adındaki satıcının 37.100 ytl’lik araca 36500 ytl fiyat verdiği tespit edilmiştir. Gereğinin
yapılmasını arz ederim. …”
(74) Erhan AKALINLAR tarafından 29.12.2007 tarihinde Bülent İRİ, Necip Rıza İRDE, Nezih
ALLIOĞLU, İhsan ÇELEBİ’ye ve atalay@ ile silisal@ adreslerine
Sunay CÖMERT’in göndermiş olduğu ileti gönderilmiş ve gereğinin yapılması talep
edilmiştir.
(75) Nezih ALLIOĞLU tarafından 03.01.2008 tarihinde atalay@, Bülent İRİ, Necip
Rıza İRDE, İhsan ÇELEBİ, Erhan AKALINLAR ve Şükrü ILISAL’a gönderilen iletide
aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Listeyi inceledikten sonra görüşlerinizi bekliyorum.
Nezih.
İND. ORT. NET KAR
107 300 354
206 400 320
207 300 724
307 SERBEST SERBEST
308 500 1416
14-15/277-119
19/ 52
407 500 1460
PARTNER 300 228
YENİ BOXER 500 1944
YENİ EXPERT 500 1362
YENİ BİPPER 500 526
(76) Bu iletiye cevaben aynı tarihte Bülent İRİ tarafından Nezih ALLIOĞLU,
atalay@, Necip Rıza İRDE, İhsan CELEBİ, Erhan AKALINLAR ve Şükrü
ILISAL’a gönderilen iletide ise aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Bence 107,206,207,Bibber 200
307 serbest
308 partner 300
407 400
boxer expert 500 olabilir”
(77) Aynı tarihte Şükrü ILISAL tarafından Nezih ALLIOĞLU, atalay@, Necip Rıza
İRDE, İhsan ÇELEBİ, Erhan AKALINLAR ve Bülent İRİ’ye gönderilen iletide ise aşağıdaki
ifadeler yer almaktadır:
“…
Şimdiden 300-500 ytl bazında indirim yaparsak, alacakları kararı olumsuz etkileriz.
Sanıyorum zaten aralık ayı satışlarında fiktif düşüşlerde var.
Bu yıl daha zor geçecek hem adette hem de karda. Birlikteliği devam ettirmek daha zor
olacak. Konsey üyesi arkadaşlarımızın daha bölgesel kontrole hakım olması gerekecek iyi
niyetle.
Method firmasını gerekiyorsa tekrar masaya yatıralım. Farklı alternatiflerde hep birlikte
üretelim. Bu iş 1*2 kişinin üzerinde ne bölgesel nede geneli kapsayarak yürümez.
Mevcudu değiştirmeyelim, yine aynısını devam edelim.
Sadece sisteme giren 308’e 300 ytl yapalım.
Sisteme girmeyen, reklamı dahi yapılmayan Bipper’e niye indirim yapıyoruz. Yani;
107……..100 ytl
206…… 200
207…….200
307…….Maliyet serbest
308…….300
407…….400
Partner…300
Boxer*expert……FİLO
Bipper…küsürat kaldırma
Bu ay satılacak adet ortada
Bugün Ünallar ödemesini yapacağını ve sistemde olduklarını söylediler!! Ayrıca Arkasın
metalik indirimi sözlerini duyuyoruz dediler. Necip bey Arkas’la görüşürseniz sevinirim.
Ortak kararınızı bekliyorum
…”
(78) Bu yazışmalara cevaben Necip Rıza İRDE tarafından Şükrü ILSAL’a gönderilen,
atalay@, İhsan ÇELEBİ, Erhan AKALINLAR ve Bülent İRİ, Nezih
ALLIOĞLU’nun bilgilendirildiği aynı tarihli iletide ise şu ifadeler yer almaktadır:
“Şükrü Bey;
Önerinize ve görüşlerinize aynen katılıyorum. Ancak;
Ünallar’ın davranış biçimi aynen devam etmekte olup, aralık ayına ait ses kaydı da
Konseyimize sunulmak üzere elimizdedir.
14-15/277-119
20/ 52
Dolayısıyla, kaydın uygun bulunması halinde önceki tecil edilmiş 10.000 ytl ile birlikte
toplam 20.000 ytl daha ceza ödemeleri gerekmektedir.
Arkas’a gelince; beni dahi bu birliktelikten soğutan, Ünallar’ın haksız ve etiğe aykırı satış
politikası devam ettiği sürece, Arkas’ı FB’ne dahil edebilmenin ne kadar zor olacağını
takdirlerinize bırakıyorum, fakat üstlenmiş olduğum görev gereği kendileri ile görüşeceğim.
Kısacası bayi toplantısında masaya yatırılacak çok şey var!!.”
(79) 04.01.2008 tarihinde Nezih ALLIOĞLU tarafından m.albayrak@,
banaz@, naciefe@, hulyaozgun@,
musauyararslan@, vedat@ ve Erol KARADAŞ’a
gönderilen elektronik posta mesajında:
“107……….100 ytl
206……….200
207……….200
307……….Maliyet serbest
308……….300
407……….400
Partner……300
Boxer&Expert…… FİLO
Bipper…….Küsürat kaldırma”
ifadeleri bulunmaktadır.
(80) Şükrü ILISAL tarafından 05.01.2008 tarihinde Necip Rıza İRDE’ye gönderilen iletide
aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Bugün … şükrü-levent-bülent üçlüsü gelen kayıtları dinledik. Doğal olarak önce sadece
kendileri gönderi yaparak bilgilenmelerini ve bizlerde olabilecek hataları ortadan kaldırmak
için görüşlerini istiyoruz.
Bu arada sizin firmada da hata olduğunu düşündüğümüz kaydı size iletiyoruz. Sizin de bir
dinlemenizi istedik. …”
(81) Necip Rıza İRDE tarafından 05.01.2008 tarihinde Şükrü ILISAL’a gönderilen ve
atalay@ ile Bülent İRİ’ye bilgilendirilen iletide aşağıdaki ifadeler yer
almaktadır:
“… Şu anda elimde Ünallar’ın uygunsuz fiyat arz eden kaydı var. Kopyasını
gönderebilirim. Rafa kalkan diğerleri ile işleme konmasını -yani 20.000 olarak- teklif
ediyorum.
Benim firmamla ilgili kaydı inceledik. Henüz 1 adet dahi gelmemiş bir modelin fiyatı hatta
ve hatta beygir gücünde adamım, evet çuvallamış. Yoksa hiç bilinçli bir durum yok. Zira
yoğun bir ay olan aralıkta 2 eski satışçım işi bıraktığından yoğun adam çuvallıyor!!.. Yoksa
sistemin bu kadar ateşli savunucusu olan bendenizin böyle bir talimatı olamayacağını
takdirlerinize sunuyorum.
Şayet bundan öncesinde benzer eleman hataları affa uğramadıysa, mazeret beyan
etmiyorum. …”
(82) 07.01.2008 tarihinde Şükrü ILISAL tarafından Necip Rıza İRDE’ye gönderilen iletide ise
aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Şirketiniz ile ilgili kaydı sadece sizi bilgilendirmek için gönderdik. … gelen her kayıtı
defalarca dinliyoruz, özellikle sizin de söylediğiniz gibi “benzer eleman hataları, iyi niyet,
aracın varlığı-yokluğu, BG hatası vb” dikkate alıyoruz, geçmiş örneklerde olduğu gibi.
Uyararslan, Özöztürkler, kutlu kardeşler vb. Tabii ki başta ben ve dinleyen
arkadaşlarımızın işi bilet kesiciliği misali ceza kesmek değil. Arkadaşları uyararak
devamlılığı sağlamak ve bir disiplin içerisinde geneli içeren sorumlu davranmak. Kaydınız
Method firması tarafından alınmıştır. Sizin savunuculuğunuz tartışılmaz, mazeret beyanı
beklemek gibi bir düşünce içerisinde de değiliz, öyle düşünürseniz üzüntü duyarız.
14-15/277-119
21/ 52
Bizler Ünalların da sistem içerisinde olacağını (özellikle ödemesini yaptığı için) Arkasında
sistem içerisinde olacağını düşünüyoruz. Satışların alt seviyede olacağı bu ayı inanıyorum
ki kazasız atlatırız ve genel toplantıda yeni tartışmalar, bilgi aktarımları ve bir ortak payda
ile yeni arkadaşlarımıza görevi teslim ederiz. …”
(83) 01.02.2008 tarihinde Şükrü ILISAL tarafından ABC Otomotiv, Aktif-İriyıl Otomotiv, Arkas
Otomotiv, Bayram Otomotiv, Berke Otomotiv ve İnciroğlu Otomotiv’e gönderilen “İlk
Toplantı Tarihi Hk.” başlıklı e-posta mesajında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Değerli Konsey Üyesi Arkadaşlarım,
İlk toplantımızı önümüzdeki hafta yapıp, gündemi ve fiyat politikamızı netleştirmemiz ve
arkadaşlara aktarmamız lazım.
Sanıyorum Şubat kampanyası P.Tesi en geç Salı günü açıklanır.
Kim ne zaman müsait bilmiyorum ancak Salı günü toplanmayı öneriyorum. İstanbul’da
Levent’te…
Sizlerden cevap bekliyorum.
Sevgi ve Saygılarımla
H. Şükrü ILISAL
Gündem
- Görev dağılımlarının yapılması
- Bölge yapılarının gözden geçirilmesi ve/veya değiştirilmesi
- Bölge içi toplantı, bildirim şekli ve zamanı tespiti
- Fiyat politikasının tespiti
- Satış sonrası ile yapılacak çalışmaların düzenlenmesi
- Farklı konularla ilgili alt çalışma grupları kurma
- Peugeot’a yazılacak ilk ortak görüşün hazırlanması
- Genel görüş ve düşüncelerin paylaşılması”
(84) Günay Otomotiv’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, oluşturulma tarihi 21.02.2008
olan “27.11.2007 Konsey Toplantı” başlıklı belgenin ilgili kısımlarına aşağıda yer
verilmiştir:
“• Konseyin durumu - gerekliliği - duruşu
- 2008 Pazar payı - %4,35
- 2008 ortalama araçbaşı kar yüzdesi
- 2008 yedek parça hedef primleri
• Kampanya kaldırılsın.(dolayısıyla geri dönüşler iptal)
• LEGAL OLMAK Baskıcı olması/Tam Fatura
• Şeffaflık.(CSI Hariç; tüm bayilerin aysonu kapanışları ve hedefleri tüm bayilere bildirilsin.)
• Fiyat müşterekliği. Peugeot Genel Müdürünün desteğini alarak...
• %60 Alım koşulunu hemen kaldırın. Hukuka aykırı
• Satışta kar marjı.
Aylık ortalama = 2.500-3.000 başabaş.
Ortalama Satışta Kar = %7,2(mevcut durum)
Kampanya Sonrası = %4,2
Müşteriye = (2)
=(2,2) (kumbara dahil!) fiyat birlikteliği sonrası gerçeği

KAR MARJI KAMPANYA SONRASI
3-107 5 0,8 4,2
10-206 7 5 2
6-206 SDN 6 2,2 3,8
25-207 6 1,7 4,3
11-307 8 5 3
11-308 6 1,5 4,5
12-407 9 4,7 4,3
28-PRT 7,7 6,7 1
14-15/277-119
22/ 52
5-BXR 7,5 6 5,5
…
• HEDEFTE REVİZE YAPILMIYOR - Samimi Değil!!!
- Hedef geç ve yanlış bildiriliyor. Pazar yanlış okunuyor.
- Son hafta öncesi revize uygularnnca tüm ekip kopuyor.
• BÖLGESEL ÇALIŞMALAR DUYURULMALI!
• FİLO KAR MARJLARI ORTALAMA KAR MARJININ %50’SİNDEN AŞAĞI OLMAMALI!
• YENİ BAYİLİK VERİLMESİN!!!(KESİNLİKLE!!!)
• (Devir/ satılık seviyesinde birçok bayilik bulunmaktadır.)”
(85) 03.03.2008 tarihinde Naci EFE tarafından Vedat İNCİROĞLU’na gönderilen elektronik
posta mesajında aşağıdaki ifadelere yer verilmiştir:
“Sevgili Konsey başkanım ve değerli bayi konseyi arkadaşlarım
Şubat ayı içinde Popaş‘tan bizlere fatura edilen Bipper araçlarda dikkat etmemiz gereken
bir konu var sizlerle paylaşmak istiyorum.
Araç faturasında sırasıyla
Aksesuarlar:
Bagaj PVC kaplama GB23---------76.87
15 jantlar OL06-------------------------38.44
Konfor Paketi WC11----------------192.18
RC35 Radyo CD çalar WLFG---269.06
Modüler ara bölme PX20----------230.62 (çok fonksiyonlu yolcu koltuğuda beraber
sunulmaktadır.)
Sürgülü sağ yan kapı PC17------399.74
Aksesuarlar faturada bu rakamlarla gözükmektedir. Farkındaysanız Modüler ara bölmeyi
biz parekende satışta 150.00 YTL’ye satıyoruz. Burada fabrikanın bizlere gönderdiği Ticari
araç fiyat listesinin alt kısmında araç donanımları bölümünde modüler ara bölmeli araç
istendiğinde çok fonksiyonlu yolcu koltuğu opsiyonuda ilave edilecektir bilgisi verilmiştir.
Efes programında aracın aksesuarlar bölümünde çok fonksiyonlu yolcu koltuğu araçta
olmasına rağmen ekranda donanım gözükmektedir. Popaş bizden modüler ara bölme
fiyatına çok fonksiyonlu yolcu koltuğu bedelini ilave etmektedir. Bu bilgiyi sizlerle
paylaşmak istedim. Müşterilerimize fiyat verirken moduler ara bölme olan araçlarda çok
fonksiyonlu yolcu koltuğunuda unutmadan fiyata eklememiz gerekmektedir.
Fabrikadan bu donanımla gelen bir aracın filo A tablosuna göre fiyatlandırılması aşağıdaki
gibi olmalıdır.
Araç fiyatı filo A tablosuna göre: 20.034
Bagaj PVC kaplama GB23----- +100
15 jantlar OL06--------------------- +100
Konfor Paketi WC11------------- +250
RC35 Radyo CD çalar WLFG-- +350
Modüler ara bölme PX20 (çok fonksiyonlu yolcu koltuğuda bereber
sunulmaktadır.):150+150--------- +300
Sürgülü sağ yan kapı PC17------ +520
Yakıt desteği------------------------ -1000
Toplam : 20.654
Saygılarımla.
ABC Otomobilcilik ve Turizm Ticaret A.Ş.
Naci Efe”
(86) 17.03.2008 tarihinde Murat TİRYAKİ tarafından m.tiryaki@. adresinden
Levent ATALAY’a gönderilen iletide aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“15.3.2008 tarihi saat 16.30 sularında şirketimize yönelik method araştırma firmasının
telefon ile yapmış olduğu araştırma neticesinde, satış danışmanımız (…..) 207 Trendy 1.4
14-15/277-119
23/ 52
HDI MP3’lü araca 30.600.00 YTL fiyat söyleyip daha sonra 30.000.00 YTL rakama
bıraktığı telefon kayıtlarından tespit edilmiştir. Adı geçen danışman arkadaşımız 25-28
gün önce şirkete başlamış ve henüz Peugeot tarafından eğitime tabi tutulmamıştır. Bunun
yanı sıra yine kendi arkadaşımız daha önceden de otomotiv sektörü ile ilgili hiçbir bilgisi
bulunmamaktadır. Kendisi araç satışı yapmayıp sadece öğrenme aşamasındadır. Sizlerde
takdir edersiniz ki konsey kurulduğu günden beri şirket personelimiz konsey kararları
dışına çıkmamıştır. Temel ilkemiz görevimizi layıkıyla yapmak olup diğer bayi
arkadaşlarımızın hakkını göz ardı etmemektir. Verilen rakam tamamen arkadaşımızın yeni
olduğundan kaynaklanmıştır. Yapılan bu yanlığın telafisi için yardımlarınızı rica eder
saygılarımı sunarım. …”
(87) 24.03.2008 tarihinde Burç Otomotiv Satış Müdürü M. Taneri GÖKÇE tarafından Ali
BAYRAM’a gönderilen mesajda aşağıda ifadeler bulunmaktadır:
“Sayın Ali Bayram,
14.03.2008 Tarihinde Diyarbakır da Beyaz eşya satıcılığı yapan […] adlı müşterimiz ile,
308 Comfort 1.6 110 HDI Stil Paket Arka Cam Otomatik Siyah renk araç için görüşme
yapılmış ve ilgili şahsa anahtar teslim 38.500 YTL fiyat verilmiştir. Fiyat konusunda
mutabakata varılmış ve Müşterimize Akon kayıtlarından da anlaşılacağı gibi 30.000 YTL.
Kredi onaylatılmıştır. Peşinatın ödenmesi için müşteri arandığı ve showrooma davet
edildiği gün müşteri, Mersin Mer otodan (…..) adlı satış danışmanından aynı özelliklere
sahip araç için 37.500 YTL Fiyat aldığını bu sebeple bizlere çok kızgın olduğunu neden
kendisini kandırmaya çalıştığımızı bilmek istediğini söyleyerek şu an sizlere
yazamayacağım bir takım hakaretlerde bulunarak telefonu kapatmıştır. Biz Müşterinin
söylediklerini aynen Mer Oto satış müdürü Necip Beye ilettik ve kendilerinden bu isme
araç satmayacakları konusunda söz aldık. Ancak aracın ilgili müşteriye satıldığını ve
Ş.Urfa’dan teslimat yapılacağını öğrenmiş bulunmaktayız. Satış Müdürü Necip beyi tekrar
aradığımızda ve bu olayın gerçek olup olmadığını sorduğumuzda Mersin de bulunan
Aloğlu Otomotiv sebebiyle bazen böyle düşük fiyatlara araç sattıklarını itiraf etmiş ve bu
konuda Konsey ile görüştüklerini ve haklı bulunduklarını beyan etmiştir. Sözde, Konsey
Mer Oto ya Aloğlu kapanana kadar bu durumu görmezden geleceklerini söylemiş. Bunun
gerçekliği konusunda bilgi vermenizi rica ediyoruz.
Aşağıda Şase numarası ve müşteri adını verdiğimiz satış için konseyin nasıl bir çalışma
yapacağını merakla bekliyor, konuyu bilgilerinize sunuyoruz.
Saygılarımızla,
M. Taneri GÖKÇE
BURÇ OTOMOTİV
SATIŞ MÜDÜRÜ
…”
(88) Ali ERKANOĞLU tarafından Vedat İNCİROĞLU’na 25.03.2008 tarihinde cevaben
gönderilen mesajda ise;
“Sayın Vedat bey,
Sizin mailinizle öğrenmiş olduğum konuyu başta satış müdürümle birlikte satış
personelimle söz konusu olan olayı araştırmış bulunuyorum.
Öncelikle böyle bir olayın sorunlar yumağına dönmesinden dolayı bizim de sizler gibi aynı
üzüntüleri ve sıkıntıları yaşadığımızı bilmenizi isterim.
Tabir edilen ‘konseyin bu konulara olan hak verme olayı ya da görmezden gelecekleri’
diye bir şey söz konusu bile olamaz. Satış müdürüm bu konudaki (Aloğlu otomotiv ile
olan) sıkıntılarını sadece dile getirmiş olduğunu belirtmiştir.
Konu ile ilgili olarak yapmış olduğum araştırma neticesinde;
Diyarbakır’dan gelen telefondan sonra satış müdürümüz bu konuda gerekli hassasiyeti
göstereceğini ve konuyla ilgileneceğini belirtmiştir. Ayrıca Aloğlu’nun fiyatlandırmaları
konusundaki sıkıntılarından da kendilerine bahsetmiştir. Satış danışmanlarına da
14-15/277-119
24/ 52
görüştükleri kişilerle ilgili bilgilerini alıp gerekli açıklamaları ve verebilecekleri son fiyatları
bildirmiştir. Ancak bu yaşanan olayda ilk başta Diyarbakır’la ilgili bir konu geçmemiş
olduğundan sıkıntı buradan baş göstermiştir. Mersin’de bulunan bir beyaz eşyacı, (…..)
diye bahsedilen ancak ismi (…..) olan)satış danışmanımızla araç için görüşmeye başlıyor.
Bu kişi Aloğlundan 37.500.- YTL’ye aracı anlaşmış olduğunu, ancak o bayinin 1-2 ay
içerisinde kapanacağını öğrendikden sonra oradan almak istemediğini, bizden araç almayı
ve aynı şartlarda almak istediğini belirtmiştir. Sonuçta satış danışmanı Aloğlu bu fiyata
verebiliyorsa bizim de aynı fiyatı uygulayabileceğimizi düşünerek ve kendi kararıyla böyle
bir fiyat vererek fiyat anlaşması yapmıştır. Bu fiyat anlaşmasından sonra mersindeki
beyaz eşyacı kendi hesabından bizim hesabımıza para göndererek satışı bağlamıştır. Her
hangi bir kredi talebi de olmamıştır. Plakanın Ankara’dan çıkmasını istemiştir, ancak daha
sonra da araç teslimatının urfada yapılmasını talep etmiştir. Hatta elimizdeki aracın
sevkiyatı çok maliyetli olacağından dolayı yeni bir araç sipariş vererek yeni aracın
sevkiyatının Urfa’ya yapılması sağlanmıştır. Vergi ve faturalama aşamasına gelindiğinde
de aracın ruhsat sahibinin […] ismine çıkmasını talep etmişlerdir.
(89) Söz konusu olayda adı geçen şahıs olan satış danışmanımız […], bu konuda
yönetiminden onaysız bir satış gerçekleştirmesinden dolayı şirketimizden 25.03.2008
tarihi itibarıyla ilişiği kesilmiştir.
Son olarak; yaşanan bu olay çok uç bir örnek olmuştur ve hiçbir şekilde kimseye bir
kazanç sağlamayacak bir satıştır. Yaşanan her olay bize tecrübe kazandıracağı için bu
olaydan da alacağımız dersler olduğunu düşünerek böyle bir olayın bir daha
tekrarlanmayacağı konusunda en üst gayretlerimizin olacağını bilmenizi isterim. Konu
hakkındaki görüşlerimizin de çok net olarak tarafınızdan anlaşılması konusunu da önemle
rica ederim.
Saygılarımla,
ALİ ERKANOĞLU”
denilmektedir.
(90) Şükrü ILISAL tarafından 26.03.2008 tarihinde ABC, Aktif İriyıl, Arkas Otomotiv, Bayram,
Berke ve İnciroğlu’na gönderilen iletide aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“… 29.01.2008 tarihinde yapılan Türkiye Peugeot bayileri toplantısından sonra,
konseyimiz kendi arasında 2 kez toplanmış, Peugeot yönetimi ile de 1 kez toplantı
yapmıştır.
Bilgi olarak aktarmak istediğimiz öncelikli konu diğer tüm markaların bölgesel olarak
yaptıkları-yapmaya çalıştıkları asgari müştereklerde bütünlük ilkesine biz tüm
teşkilatımızla yapıyoruz.
Yapıyoruz diyoruz ancak, maalesef bu zor ve sorunlu devam ediyor. Gelen bireysel uyarı
ve tespitler, tespite gerek kalmaksızın yüz yüze yaşananlar, konuşmalar, metot araştırma
firmasının değerlendirmeleri konsey üyelerinde yoğun özveri ve hoşgörü ile ciddi bir mesai
harcanarak değerlendiriliyor. Dolayısıyla hiçbir arkadaşımızın diğerlerine rencide ve
suistimal edecek bir tavır içerisinde bulunmaması lazım. Ayrıca Göral Otomotiv ve Ofz
Otomotiv yetkilileri yeni seçilen konsey üyelerinin bütünü temsil eden temsil yetkisine
ibrazı olan KONSEY TEMSİL YETKİ BELGELERİNİ imzalamamışlardır.
Yapılan çalışmalarda konseyimizin almış olduğu kararlar (bireysel satıcı hataları ve
sürekliliği, iyi niyet vb hatalar dikkate alınarak) aşağıdaki sonuçlar bilgilerinize
sunulmuştur.
Bayi Tahsilat Tahsil için bekleyen
Gazikent 10.000 10.000
Esay 10.000 10.000
H.Balaban 10.000 10.000
Mer Oto - 10.000
Çanga - 10.000
14-15/277-119
25/ 52
Ünallar - 10.000
Can - 10.000
Yıldırım - 10.000
Özöztürkler - 10.000
Ofz - 10.000
Uyararslan - 10.000
Tahsil için bekleyen diye nitelendirilen ödemeler tekrar yapılacak bir tespitte tahsil edilme
şeklindedir. Bütün arkadaşlarımızın hassasiyet içinde olmalarını konsey olarak rica
ediyoruz.”
(91) Söz konusu iletiye ek olarak Peugeot yetkilisi Vieux’tan talep edilen hususlar sunulmuştur.
Aşağıda bu hususlara yer verilmektedir:
“Sayın VİEUX
Yeni seçilen bayi konseyinin yapmış olduğu ilk toplantı ve akabinde İstanbul ili bayilerinin
ayrıca yapmış oldukları toplantıda, Peugeot’nun açıklamış olduğu yeni strateji, hedefler ve
ilk iki ay sonuçları değerlendirilmiş sonucunda aşağıdaki konularda görüş birliğine
varılmıştır.
…
SATIŞ SONRASI
Banko satış – tedarikçi – sigorta şirketlerine uygulanacak iskonta oranlarını müştereken
tespiti ve POPAŞ desteğinin alınması.
Alınan karar Y.Parça İşçilik
Banko –tedarik 15 15
Sigorta şirketleri 10 10
1-Bu uygulamaların tek otolar 1-2S bayilerle birlikte yürütülebilmesi için POPAŞ ın otorite
olması gerekir.
2-Sigorta şirketlerine karşı POPAŞ neznin de tedbir alınması ve alternatif iskontolar
yaratılması.
3-İşçilik ücretlerinin servis girişlerindeki doğal düşüşten kaynaklanan kar kaybını finanse
edilebilmesi için acilen arttırılması.
…
8.Kaporta – boya fiyatlarının efes programı içerisine POPAŞ tarafından tekrar gözden
geçirilmesi ve mevcut Pazar şartlarına uyarlanması.
…
Saygılarımızla,
Bayi Konseyi adına”
(92) Şükrü ILISAL tarafından 13.05.2008 tarihinde ABC, Aktif İriyıl, Arkas Otomotiv, Bayram,
Berke ve İnciroğlu’na gönderilen iletide aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“… 09.05.2008 tarihinde kendi aramızda yapmış olduğumuz konsey toplantısında
müştereken almış olduğumuz kararları tekrar gözden geçirmek ve paylaşmak istiyorum.
26.03.2008 tarihinde teşkilatımıza göndermiş olduğum yazıda “hiçbir arkadaşımızın
birbirlerini rencide ve suistimal edecek bir tavır içerisinde bulunmaması lazım ve tüm
markaların yapmaya çalışıp yapamadıkları bir işi yapmaya çalışıyoruz” diye iki cümle
kullanmıştım. Ancak bu dönem içinde aşağıdaki tespitleri yapmış bulunmaktayız.
Bayi Tahsilat Tahsil için bekleyen
Sevimli 10.000 10.000
İrde - 10.000
Dörtler - 10.000
Açı - 10.000
Kahyaoğulları - 10.000
Günay - 10.000
14-15/277-119
26/ 52
Parlar - 10.000
Tüylüoğlu - 10.000
Nilkar - 10.000
Şançelik - 10.000
Ayrıca Tekoto Ankara ve Tekoto İstanbul da tespitler yapılmış ve Sayın Vieux ile
paylaşılmıştır.
…
Aslında bizler birliktelik adı altında birliktelik yapmıyoruz, yapamıyoruz. Geçmiş
dönemdeki listeler dahil olmak üzere açıklanan isimler ve meblağların haricinde,
dinlemeler sonucunda iyi niyetle yapılmış hata sonucu çıkardığımız onlarca tespit daha
bulunmaktadır. Geçmiş dönemlerde görev alan değerli konsey üyelerimiz ile birlikte
başlattığımız bu çalışmalarda müşterek çaba ve amacımız ceza kesmek ve uygulamak
değil, hepimizi içeren iyi niyetle birlikteliğimizi devam ettirmekti ve halende düşüncemizi
korumaktayız.
Genel amacımız da pazar piyasanın rekabet nedeniyle alıp götürdüğü bizlere ait karların,
yani, işimizin hakkı olan karların bizlerde kalmasını sağlamaktır. Ancak görünen o ki, ekli
dosyada da toplamını gösterdiğimiz liste, metod araştırma şirketi ve internet yazılı
doküman ve iç bilgilendirmelerle randum olarak seçilen ve ayda 2-3 kere yapılan
kayıtlardan oluşan tespitlerdir. Randum çalışmalarının % 100 ‘ü içermesi mantıkende
imkânsızdır. Dolayısıyla bu ve buna benzer suistimal lerin bazılarımızda sürekliliğide
aşikârdır. Yanlış ama bilinçli uygulanan fiyatlandırma ötesinde, bayinin kendi stoğundaki
araçları içeren münferid indirimler, il ya da bölgeyi içermeyen Peugeot destekli yapılan
özel iskontolu kampanyalar, takas sisteminin etiğine uymayan fiyatlandırmalar, fiyatların
uyumundan bahsettiğimiz bu dönemde maalesef birbirimizin bölgesine gönderdiğimiz
perakende ve esnaf satışları, ay sonu hedefine ulaşmak amaçlı nasıl olsa yakalanmayız
mantığıyla yapılan iskonto ve v.b. eylemlerde maalesef alınan ortak kararlara sürekli uyum
sağlayan diğer arkadaşlarımızı suistimal etmenin ve onları rencide etmenin ötesine
geçmemektir.
Bu nedenle konseyimizin toplantıda almış olduğu kararlara istinaden iç denetimin,
kontrolün ve fiyatlandırmanın her bölge için ayrı olarak yapılmasına ve bölge
başkanlığının sorumluluğunda olmasına karar verilmiştir. Bölge başkanları temsil ettikleri
bölge bayilerini her ay kampanya döneminin başında toplayarak, fiyatlandırma, iç
rekabet, tespitler ve bölgenin Peugeottan beklentilerini alacak, önce konseye daha
sonrada Peugeot genel müdürlüğe sunarak iletecektir.
Bölgeler kendi iç denetimlerini kendileri yapacak, gerekiyorsa bölgesel denetim amaçlı
ayrı denetim firmaları tutabileceklerdir ve yedek konsey üyelerimizde bölgelerinde aktif
görev alacaklardır.
Ayrıca her bölge temsilcisinin Sayın Bülent İri’den bilgi alarak tahsil edilmeyen-
edilemeyen aidatların ve müeyidelerin en kısa sürede hesaba yatırılması konusunda
azami sürat ve özen göstermeleri gerekmektedir.
Yine 09.05.2008 tarihinde yapılan konsey toplantısında, konseyimizin müşterek kararı
olan yeni uygulama aşağıdaki gibidir.
1.tespit 5.000
2.tespit 7.500
3.tespit 10.000
4.tespit 12.500 v.b şeklinde uygulanmasına karar verilmiştir.
Bu vesileyle bölge temsilcisi arkadaşlarımız bölgelerinde daha sorumlu ve etkin
dolayısıyla iç içe bir çalışma ortamı içerisinde olacaklardır. Umarım almış olduğumuz bu
kararlar, bizim yaşam hakkımız olan kar marjlarımızı başkalarına aktarmamızı engeller ve
kendi içimizdeki haksız ve sessizden yapılan iç rekabeti ortadan kaldırır.
…”
14-15/277-119
27/ 52
(93) 16.05.2008 tarihinde Seval TANGÜNER tarafından s.tanguner@
adresinden atalay@ adresine gönderilen ve aynı tarihte Şükrü ILISAL’a
iletilen mesajda aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Sayın Atalay,
Yapılan kayıtları dinledim,
1. kayıtta satış danışmanı arkadaşımız (…..) araç fiyatı olan 30.340 YTL yi 30.330 YTL
olarak telafuz ediyor. Ancak arayan şahıs ısrarla 30.000 YTL değil mi? Diyerek rakamı
teyit ettirmeye çalışıyor hatta kendi arkadaşının bu aracı metalik boya dahil 30.000‘e
aldığını belirtiyor. Bizim satış danışmanımız ise metalik boyanın ancak 30.500’e
verilebileceğini tekrarlıyor ve kayıt orada kesiliyor.
2. kayıtta ise kesinlikle emin olmanızı isteriz ki verilen rakam bir üst sırada yer alan
Partner Kapalı kasa 190 C araca ait rakamdır. O tarihte bahsettiğimiz aracın fiyatı tüm
kampanya indirimleri yapıldıktan sonra 23.270 YTL idi ancak, biz fiyat pazarlığı
yapacağını düşündüğümüz telefondaki müşterilere bu rakamı yukarı doğru yuvarlayarak
söylediğimizden 23.500 YTL gibi bir rakam telafuz ediyorduk. Zaten dikkat edilirse metalik
boya farkı olan araca 23.800 YTL fiyat veriliyor. Ve müşteriye kesinlikle hediye babında bir
aksesuar verilemeyeceği ve son fiyat olduğu üstüne basa basa belirtiliyor. Ancak ya
Müşterinin Kombivan istediği anlaşılamıyor ya da bir üstte bulunan kapalı kasa aracın
fiyatı sehven yanlış veriliyor.
Bilmenizi isterim ki yapılan uygulamadan son derece memnunum. Özellikle fiyat kırmalar
konusunda ençok canı yanmış bayilerden biri olarak kendi bayiliğimizde böyle bir indirime
asla taviz vermem. …
Erhan AKALINLAR
Burç Motorlu Araçlar”
(94) 17.05.2008 tarihinde Günay Otomotiv çalışanları arasında iletilen “Hdi Kampanyası”
konulu e-posta mesajında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Hdi kampanyası ile ilgili olarak Konseyin aldığı karar, Peugeot’nun sınırlı sayıdaki toplam
400 araç için uyguladıkları iskontoyu eşdeğer diğer tüm araçlara -öncelikle stoktaki
araçlara- (konseyin daha önce belirlediği 200 YTL iskonto yapılmadan) uygulanmasıdır.
Ancak bilmenizi isterim ki stokumuzda olmayıp yeni aldığımız bir aracı verirken bu
iskontoyu uyguladığınızda maalesef hiç kar etmediğimiz gibi ufak bir zararımızda
olmaktadır. Bu yüzden takas vade gibi unsurlarda çok dikkatli olmanız gerekmektedir.
Konseyin bu kararı tamamıyle satış artırmak amacıyla alınmış olup diğer araçlara
Peugeot’nun hiçbir desteği olmayacaktır.”
(95) 22.05.2008 tarihinde Şükrü ILISAL tarafından ABC, Aktif İriyıl, Arkas Otomotiv, Bayram,
Berke ve İnciroğlu’na gönderilen iletide aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Arkadaşlar,
Geçen gün göndermiş olduğum yazı da AİDATLARIN ve TASHİL EDİLMESİ GEREKEN
CEZALARIN toplanması konusunda ricada bulunmuştum. Sistemin ciddiyetinin
korunabilmesi ve devamının sağlanabilmesi için mecburiyetimiz bulunmaktadır ve acildir.
Lütfen konu üzerinde hassasiyet gösteriniz. Ayrıca bu ay içerisinde her bölge temsilcisi
kendi bölgesinde ilk toplantılarını yaparsa;
*Haziran ayı için artık kendi fiyatlandırmalarını yapabilmeleri
*Kendi iç denetimlerini bölge olarak kendilerinin yapmaları
*Bölgesel ve marka problemlerinin karşılıklı tartışılması
*bölge bayilerinin birbirleri ile yüzleşmesi ve güven ortamı yaratılması
konsey kanalı ile taşınacak sorunların tespiti açısından faydalı olacaktır. …”
(96) Vedat İNCİROĞLU tarafından 10.06.2008 tarihinde, konsey üyelerine gönderilen iletide
aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
14-15/277-119
28/ 52
“… 4 Haziran 2008 günü konsey üyeleri ve yedek üyeler dahil (Zabunoğlu- Şançelik
Yedek üyeler yurtdışı seyehatlerinden dolayı katılamamışlardır) olağan konsey
toplantımızı yapmış bulunmaktayız. Gündemimiz ve ele alınan konular aşağıdaki gibidir:
1-Ana ve önemli konulardan bir tanesi fiyatlarla ilgili birlikteliğimizin sıkıntılı gitmesi, bu da
ne yazık ki her ay yaklaşık aynı bayi arkadaşlarımızın olduğudur. Bu arkadaşlarımız için
öngörülen müeyyidenin acilen yerine getirilmesi,
2-Tahsilatta ve birliktelikte aşılmasında imkansızlığa varan sıkıntılı bayi arkadaşımızın da
konseyin daha önce aldığı kararla cezai sürecin aşamalarının çalıştırılması karar
alınmıştır.
3-Yine bu konuya ek olarak bölgelerin daha faal çalışması adına bölge konsey üyeleri ve
yedek üyesinin, bölge başkanı ve yardımcısı olarak aylık toplantıları bölgesel olarak
yapmaları, bu toplantılarda Türkiye konseyinde alınan ortak fiyatlandırmanın bildirilmesi,
bölgesel denetimin etkin hale gelip kendi içerisinde yapılması ve bölgesel olarak daha
samimi bir hava oluşturulması adına karar alınmıştır.
4-Konsey aidatlarının, metot araştırmaya ödenecek paranın üyelerden ivedi tahsilâtı karar
alınmıştır.
5-Bu ayki fiyatlandırmamız 200 YTL ile devam etmektedir. (kobi, filo ve 9’una kadar
devam eden hdi kampanyası hariçtir)
6-Muhtemelen 20.06.2008 Cuma günü Popaş bir toplantı yapacaktır. Tarih netleşince, bir
gün öncesi Türkiye bayi konsey toplantısı yapılması kararı alınmıştır
7-Daha önce ki Popaş’la yaptığınız toplantıda satış sonrası sigortalı şirketleriyle ilgili istek
ve problemlerimizin yerine getirilmesiyle ilgili sayın Vieux te satış sonrasıyla ilgili
konseyden bir birim oluşturulmasına ve Popaş içerisinden satış sonrasıyla birlikte çalışma
yapmalarını istemişti. Bunun üzerin sayın konsey üyemiz Bülent İri’nin önderliğinde
bayilerden de bir ekip oluşturularak popaş satış sonrası ziyaret edilmiş, konular tartışılmış
ve süreç devam etmektedir. Görüşülen ve süreçte ki konular aşağıdaki gibidir.
8-Yukarda yazmış olduğumuz konulara ilaveten popaş ta daha önceki görüşülmüş olan
konuları ve süreçleri gözden geçirilmiş olup takip aşamasındadır.
Değerli bayi arkadaşlarım birlik beraberliğin ve alınan kararların hepimiz tarafından son
derece önemsenmesi ve uygulanması kazançlılığımızı, mutluluğumuzu artıracağı gibi
örgüt içindeki kişisel karşılıklı saygı seviyesini de yükselteceği ümidiyle sevgiler sunarım.
Bilgilerinize.
(97) Satış Sonrası Toplantısı hakkında Sayın Bülent İri Bey’den gelen mail aşağıdaki gibidir:
Sevgili Meslektaşlarım,
Türkiye Bayi Konseyinin Görevlendirmesi Üzerine Peugeot Satış Sonrası problemlerini
görüşmek üzere 03.06 2008 tarihinde Şahsım Bülent İri Arkadaşlarımız Yıldırım
Dagıtmaç ve Ahmet Parlar’la birlikte Peugeot genel müdürlügünü ziyaretimiz
gerçekleşmiştir. Bu toplantıda bayi istek ve şikâyetleri dile getirilmiştir. Toplantıda
peugeot’dan Sayın M. Fürth, T. Erener ve G. Karaca bulunmuştur.
Toplantıda alınan kararlar kısaca aşağıdaki gibidir.
Haziran ayı itibarıyla gerekli, ön çalışmalar yapılıp Anadolu Sigorta, Axa oyak sigorta, Koç
Allianz ve ak sigorta ile randevu alınarak görüşülüp sigortalı araçların yetkili servislere
yönlendirilebilmesi için isteklerin belirlenmesi ve peugeot la karşılıklı görüşmelerde bu
isteklerin karşılanıp karşılamayacagının belirlenmesi, Eğer sigorta şirketleriyle bu
anlaşmalarda başarılı olunabilirse tedariginde dogal olarak ortadan kalkması.
Yukarıdaki maddeye bağlı olarak Efes-pro nun boya kaporta fiyatlarının incelenip Türkiye
şartlarına uyumlu hale getirelerek sigorta şirketleri içindaha gerçekçi ve tek fiyat
verebilecek bir sisteme geçebilmek. …
Saygılarımla,
Bülent İRİ
14-15/277-119
29/ 52
Aktif-İriyıl Otomotiv”
(98) 14.06.2008 tarihinde H. Şükrü ILISAL tarafından m.aloglu@,
olcay.degirmenci@, v.sevimli@,
zeynep.kayali@, halefgunay@.tr,
vedat@, a.ertanoglu@,
mehmet.ozdemir@, musauyararslan@,
uyararslan@, e.akalinlar@,
m.zabun@, f.korkmaz@, ÖZÇETE,
ihsancelebi@, ali.bayram@,
emin.ilicak@, salim.ilicak@, s.yavuz@ ve
b.yavuz@’ye gönderilen iletide aşağıda belirtilen açıklamalarda
bulunulmuştur:
“Değerli Arkadaşlarım,
… Maalesef uzun süredir devam eden Konsey yapılanmamamız ve bizler bazı
arkadaşlarımız tarafından speküle edilmekte, yozlaştırılmakta ve haksız mesnetlerle
yıpratılmaktadır. Sektörün tüm oyuncularında olduğu gibi, markamız ve temsilcileri de
bölge, il ve şirket bazlı bireysel davranış içinde ticaretin tanımı gereği bulunmak
durumundadırlar. Ticari ilişkilerin deşifresi bizlerin birliktelik tanımında bulunmamaktadır.
Yeter ki bizler ASGARİ MÜŞTEREK ÇALIŞMALARIMIZDAN TAVİZ VERMEYELİM. … İl
pazar payını artırarak diğer bölge ve illerimizi de rahatlatsın. Konseyimizdeki İstanbul ili
temsilcisi asil ve yedek tüm arkadaşlarımla birlikte şahsımda hiçbir şekilde haksız isnat ve
yorumları kabul etme lüksünde değiliz. Bu konuyu dolayısıyla yoğun emek ve mesai
harcayarak, kendi içimizde yaşanan her türlü karmaşa ve yanlışları müşterek hoşgörü
içerisinde çözüm üreten bizler, bugüne kadar Teşkilatımızı büyüten Peugeot neznindeki
tüm kazanımları unutmadan, Konsey yapılanmamızı ve temsiliyetimizi açıklanan güven
bunalımı tereddüdü içerisinde tekrar gözden geçireceğimizi bildirmek istiyoruz.
Saygılarımızla
H. Şükrü ILISAL
İstanbul İli Konsey Temsilcileri adına
Konsey Başkanı”
(99) Vedat İNCİROĞLU tarafından 16.06.2008 tarihinde ABC Otomotiv, Aktif İriyıl Otomotiv,
Arkas Otomotiv, Bayram Otomotiv, Berke Otomotiv, Zabunoğlu Otomotiv, Gazikent
Otomotiv, Günay Otomotiv, Merotomotiv, Uyararslan Otomotiv ve Dörtler Otomotiv’e
gönderilen e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Değerli bölge bayi arkadaşlarım, 13.06.2008 tarihinde gereği üzerine bölgemiz temsilcileri
olarak Sayın Murat Zabun ve tarafımın katılımıyla, diğer bölgelerdeki asil ve yedek üyeler
dâhil İstanbulda olağanüstü konsey toplantısı yapmış bulunmaktayız. Toplantı bildirgesi
sayın başkan tarafından sizlere mail edilmiştir. Gündem konusu hakkındaki görüşmeler ve
gelişmeleri paylaşmamız ve fikir teatisi yapmamız için 17.06.2008 tarihinde Adana ili
Dörtler bayimizde olağanüstü bölge toplantısı gereği önemlidir. Tüm bölge bayi
dostlarımın aynı hassasiyetle eksiksiz katılımını rica ediyor saygılar sunuyorum.”
(100) Vedat İNCİROĞLU tarafından Dörtler Otomotiv, Gazikent Otomotiv, Günay Otomotiv,
Zabunoğlu Otomotiv, Uyararslan Otomotiv ve Merotomotiv’e gönderilen 19.06.2008 tarihli
“Popaş’a görüşler” başlıklı e-postada aşağıdaki ifadelere yer verilmiştir:
“Sayın mösye Vieux,
11.06.2008 tarihinde bir bayimiz tarafından, İstanbul bayilerine yapılmış olan özel bir
uygulamanın olduğu yönündeki soruya bilgim olmadığı için cevap veremedim. Akabinde,
içeriğine vakıf olmak amacıyla, 13.06.2008 tarihinde olağanüstü konsey toplantısı
davetine iştirak ederek, konun içerik ve gelişimini öğrenmiş bulunmaktayım.
Konseyde bulunduğum görevim ve misyonum gereği İstanbul bayilerine yapmış
olduğunuz uygulamadan dolayı, İstanbul bölgesi hariç tüm bölgelerde yaşanan kaosun
14-15/277-119
30/ 52
doğru anlaşılması ve doğru ele alınması adına sorumluluğumu yerine getirmek için
bölgemde bir toplantı yapılması gereğini duymuş bulunmaktayım. Konsey toplantısında
aldığım bilgileri, bölge bayilerime 17.06.2008 tarihinde Adana Dörtler bayinde yapmış
olduğumuz olağanüstü toplantıda aktardım.
Genel görüş ve düşünceler aşağıdaki gibidir.
-Türkiye bir siyasi yönetim sıkıntısı çekerken olumsuzluklardan ticari hayatta bulunan her
sektörün nasibini alması kaçınılmaz aşikârdır. Dolayısıyla marka olarakta bölge, yer,
zaman, zemin, şart gözetmeksizin bizlerde bu olumsuzluktan nasibimizi almaktayız.
-Markalar arası rekabette son derece acımasızdır.
-Global kötü giden ekonomik konjoktörün Türkiye’ye yansımasından tüm sektörler nasibini
almaya devam etmektedir.
Dolayısıyla tüm bayi örgütümüz tüm bu olumsuzluklardan eşit şartlarda mücadele
etmektedir. Markamızın diğer markalara nazaran birkaç senedir süregelen düşüşünün
sebebinin, yeni gelen siz yöneticilerimizin ve bayi örgütünün ortak görüşü, “güven”,
“şeffaflık” ve “takım olamama” yönündedir. Operasyonun başında yöneticimiz ve genel
müdürümüz olarak operasyon realizesinde hakkaniyetin dağıtılmasında eşitlik ilkesi
kaçınılmaz beklentimizdir.
Para kazanamama, zarar etme, pazar kaybı ve problemler bölgeler arası küçük nüanslarla
farklılık yaratsa da, ana ilkede birbirinden çok farkı yoktur.
Bu görüşü doğrulamak adına İstanbul bölgesine olan farkındalığınızın diğer bölgelerde de
olması gerektiği inancındayız.
Çünkü İstanbul‘un dışında diğer bölgeleri tanımak adına tek tek ziyaretiniz mümkün
olmamıştır. Dolayısıyla bölge bayilerimiz tüm Türkiye örgütünü, yerleriyle ve
operasyonlarıyla görüp tanımadan, kararınızla İstanbul bölgesine yapılan bu ayrıcalığı,
eşitlik ilkesine takım olgusuna güven unsuruna ve şeffaflığa gölge düşürdüğü. İstanbul
bölgesinin içinde bulunduğu sıkıntıların ve zararların diğer tüm bölgelerde de kaçınılmaz
olduğu, fakat Anadolu’nun mütevazı tutum ve davranışları sonucu her platformda dile
getirilmediği bir gerçektir.
Bölge bayilerimizin ısrarla tüm ana fikri şimdiye kadar temsil edilen çeşitli markalar dâhil
hiçbir markada örneğinin olmayışıdır. Bölge bayilerimin temsil ettiği diğer marka sayılarını
da sizlere aşağıda aktaracağım.
Şahsıma sorulan sıkça bir soru İstanbul da deprem yangın, su felaketi falan mı oldu da
böyle bir uygulama yapıldı, haberimiz yok sorusudur.
Siz yöneticimiz ve genel müdürümüzden bölgemizin isteği ve ortak görüşü ayrımcılık
mantığından uzak, hakkaniyet, takım oluşumu, güven ve şeffaflık olgusunu pekiştirip bu
uygulamayı zemini zamanı tarafınızdan tespitiyle, tüm Türkiye’ye uygulanmasıdır.
Bölge bayilerimiz ve temsil ettiği marka sayıları
Halef Günay -Antakya: 3 marka
Musa Uyararslan -Konya: 3 marka
Zeynep Kayalı - Gaziantep: 2 marka
Murat Zabun -Kahramanmaraş: 1 marka
Ali Erkanoğlu -Mersin: 2 marka
Olcay Değirmenci - Adana: 1 marka (daha önce 3 ayrı markayla da çalışmıştır.)
Vedat Inciroğlu - Kayseri 6 marka
Konseyimiz yapmış olduğu tüm çalışmalara devam ederken, araç satış fiyatlarındaki
çalışmaların 1 Temmuz 2008 tarihi itibarıyla serbest bırakılmasına karar vermiştir. Bu
arada bölge başkanlıkları bu konu harici tüm bölgesel konularda bölge taleplerini,
sorunlarını çözme konusunda çalışmalar yapacaklardır. Müşterek proje, sorunlar ve
talepler Konseyimiz tarafından dile getirilecek ve çözüm aranacaktır.
14-15/277-119
31/ 52
Konseyimiz mevcut yapısı içerisinde Peugeot Genel Müdürlükle devam eden tüm projeleri
takip edecek, teşkilatımızın karlılığını daha da artırma konusunda çalışmalarını
sürdürecektir. Umarım emeklerimiz boşa gitmez, umarım bazı arkadaşlarımız kısa vadede
aklıselime dönerler, umarım hepimizde elbirliğinin faydasını kısa/orta vadede görür, anlar
ve düzeliriz.
H.Şükrü ILISAL
Peugeot Türkiye Bayileri Konsey Başkanı”
(101) Vedat İNCİROĞLU tarafından Dörtler Otomotiv, Gazikent Otomotiv, Günay Otomotiv,
Zabunoğlu Otomotiv, Uyararslan Otomotiv ve Merotomotiv’e gönderilen 19.06.2008 tarihli
ve “Konsey’e Görüşler” başlıklı e-posta aşağıdaki gibidir:
“Son konsey toplantımızda da belirttiğim gibi, konumuz olan uygulamayı ve sizlerden
aldığım bilgilerle, başlangıcını, süreci ve gelişimini 17.06.2008 tarihinde Adana ili Dörtler
bayimizde bölge bayilerini toplayarak aktarmış bulunmaktayım. Görüş, düşünce ve
duyguları şöyledir:
Bizler konsey üyesi olarak Zabun ve şahsım dâhil bölge bayileri konseyin oluşumundan
bugüne kadar emeği geçen herkese ve sayın başkanın önderliğinde yapılan tüm
operasyonlara takdir ve minnettarlıklarımızı dile getirmiş bulunmaktayız. Lakin bu son
operasyonda ki oluşan olayın, doğruluğu ve yanlışlığı bir tarafa, İstanbul bayileri Popaşla
bu konu üzerinde mutabakat sağladıktan sonra, iki kez konsey toplantısı yapılmasına
rağmen konsey başkanı ve diğer üyeler tarafından bilgi paylaşımı (tarafınızdan da ifade
edildiği gibi ) gereği duyulmamasına, diğer konsey üyelerinin yok sayılmasına tüm Türkiye
bayilerine olan sorumlulukların gözardı edildiğini düşünmekle birlikte şeffaflık, birliktelik ve
güven unsurunun sarsıldığı kanısına varılmıştır. Bu konuyu da Popaş nezdinde tüm
bölgelerin hak arayışından ayıklayarak, konsey içerisinde kalmasına, fiyat birlikteliği ve
beraberliğin bozulmaması adına, görüş bildirilmiştir.”
(102) 27.06.2008 tarihinde H. Şükrü ILISAL tarafından olcay.degirmenci@,
m.aloglu@, uyararslan@, zeynep.kayali@,
halefgunay@.tr, vedat@,
a.ertanoglu@, mehmet.ozdemir@,
musauyararslan@, m.zabun@,
ihsancelebi@, v.sevimli@,
ali.bayram@, e.akalinlar@,
emin.ilicak@, salim.ilicak@, s.yavuz@’ye
gönderilen elektronik posta mesajında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Değerli Arkadaşlarım,
Yaklaşık 2,5 senedir teşkilatımızda konsey yapılanması ve çalışması sürdürülmektedir.
Öncelikle İstanbul ilinde başlatılan bu çalışma diğer illerimizden gelen talep üzerine
genişletilmiş ve Türkiye Peugeot Bayileri Konsey Yapılanması oluşturulmuştur.
İlk düşünce sadece haksız rekabet koşullarının ortadan kaldırılmasına yönelik başlatılan
bu çalışmamız akabinde vizyonunu geniş tutarak Peugeot Genel Müdürlükle bayi teşkilatı
arasında bir köprü görevini üstlenmiş ve teşkilatımızı ilgilendiren tüm müştereklerde görüş
ve projeler üreterek Sağlayıcı firmanın teşkilatla ilgili alacağı yeni karar ve projelerde
destek vermiştir.
Şöyle bir geçmişe dönersek;
…
*Bayi teşkilatımızın asgari müşterekteki kar kazancının kontrolü yanı sıra her bayi
arkadaşımızın kendi şirketlerinin durumunu da ölçümleyen ve sadece kendisine aktarım
yapan
*Bir özel danışmanlık firması ile çalışıldığını
…
14-15/277-119
32/ 52
Daha yazmak istemediğim, hatırlamadığım onlarca hepimizin müştereken lehine olacak
çalışmalarda Peugeot’a çalışma, proje sunarak öncülük yaptığını tekrar hatırlatmak
istiyorum. Ancak konseyimiz yukarıda sadece birkaçını yazabildiğim bu çalışmaları
yaparken; Karlılığımızı korumak amaçlı yaptığımız bir çalışmada, maalesef Antalya
bölgesi, İzmir bölgesi, Gaziantep bölgesi ve önceki yazılarımda da açıkladığım diğer
illerde de yoğun olmak üzere bir ayrışmalar oluşmuştu ve bizler konsey üyeleri olarak tüm
iyi niyetimizle ortak çözümler arayarak işi çözmeye çalışıyorduk. Ancak son bir aydır, çoğu
bayi arkadaşımızdan bireysel olarak, farklı isimlerle, boya koruma-benzin-ücretsiz servis
hizmeti-galeri satışları ve ardından verilen komisyonlar ve özellikle 2. el
fiyatlandırmalarındaki absürd marjlarla bu iyi niyet ilişkisi bozuluyordu, dile getirilmeye
başlandı ve yaşandı. En son dün itibarıyla Ankara ilimizden bir arkadaşımızın sistem dışı
kalma düşüncesini de açıklaması ve bu ilimizin Orta Anadolu‘ya yapacağı olumsuz etkinin
diğer sistem içerisinde kalma iyi niyet ve duruşunda olan arkadaşlarımızı mağdur
edeceğinden ve bölge içi ve dışı arkadaşlarımızdan gelen talep üzerine Konseyimiz
yapmış olduğu tüm çalışmalara devam ederken, araç satış fiyatlarındaki çalışmaların 1
Temmuz 2008 tarihi itibarıyla serbest bırakılmasına karar vermiştir. Bu arada bölge
başkanlıkları bu konu harici tüm bölgesel konularda bölge taleplerini, sorunlarını çözme
konusunda çalışmalar yapacaklardır. Müşterek proje, sorunlar ve talepler Konseyimiz
tarafından dile getirilecek ve çözüm aranacaktır.
…
Umarım emeklerimiz boşa gitmez, umarım bazı arkadaşlarımız kısa vade de aklıselime
dönerler, umarım hepimizde elbirliğinin faydasını kısa/orta vade de görür, anlar ve
düzeliriz.
Sevgi ve Saygılarımla
H.Şükrü ILISAL
Peugeot Türkiye Bayileri Konsey Başkanı”
(103) Halef GÜNAY tarafından Günay Otomotiv çalışanlarına gönderilen 03.07.2008 tarihli e-
posta mesajında ise aşağıdaki ifadelere yer verilmiştir:
“Bildiğiniz gibi fiyat birlikteliği sona ermiştir. Bölgemizdeki bayilerin aldığı karara göre
aşağıda yazılı iskontoları (Telefonda iskonto yapılmayacaktır) yapabileceksiniz. Bu
iskontolar dışında satışın kaçmaması adına (zarar etmemek şartı ile) iskonto yapmak
gerekirse satış müdürünün onayı alınacaktır. Bilgilerinize sunulur.
Uygulanacak iskontolar
107 400 Ytl
206-207 250 Ytl
308 500 Ytl
407 600 Ytl
Partner Tepee 200 Ytl
Partner Origin 300 Ytl
Bipper 250 Ytl
Boxer Filo yoksa uygun bir iskonto yapılacaktır.
Yukarıda yazılı iskontolar Kobi ve Filo fiyatları ile birlikte verilmeyecektir.”
(104) 18.07.2008 tarihinde Vedat İNCİROĞLU tarafından ugur.ercan@,
olcay.arican@’a gönderilen ve m.zabun@zabunoğ, Gazikent
Otomotiv, halefgunay@, olcay.degirmenci@,
e.akalinlar@, emin.ilicak@, salim.ilicak@,
s.yavuz@ ve Merotomotiv’e bilgi verilen elektronik posta mesajında;
“Sayın Satış Müdürü Uğur Ercan
Sayın Lojistik Müdürü Olcay Arıcan
Bölgemizde fiyat istikrarı ve bölge ihlalini önlemek adına, bölgemiz dışından gelecek araç
teslimatı istekleri hiçbir bayimiz tarafından yapılmayacaktır. Konu ile ilgili size gelen
14-15/277-119
33/ 52
talepleri bu doğrultuda değerlendirmeniz ve Popaş tarafından diğer bayilerin araçlarının
teslimat isteklerinin bölgemize yapılmamasını sağlamanızı rica ederim.
Vedat İnciroğlu
5. Bölge Başkanı”
denilmektedir.
(105) 18.07.2008 tarihinde Vedat İNCİROĞLU tarafından m.zabun@zabunoğ,
Gazikent Otomotiv, halefgunay@, olcay.degirmenci@,
e.akalinlar@, emin.ilicak@, salim.ilicak@,
s.yavuz@ ve Merotomotiv’e gönderilen elektronik posta mesajında
aşağıdaki ifadelere yer verilmiştir:
“Değerli bayi arkadaşlarım,
Bildiğiniz üzere İstanbul bayileri bölgelerini koruma adına Anadoludan gelen araç
teslimatlarını yapmama kararı almışlardır. Bu karar doğrultusunda da, bölgemizden birkaç
bayinin müşterilerinin şirketlerinin merkezi Anadolu olmasına rağmen şirket şubelerine
teslimatı anlamında yaptıkları isteklerini reddetmiş bulunmaktadırlar. Bölge olarak bizde,
bölgemize dışarıdan satış tacizini önlemek ve fiyat istikrarımızı korumak adına, bölgemiz
dışından gelecek teslimat taleplerine karşılık vermeyeceğimizi belirtir, bu konu üzerinde
tüm bayi arkadaşlarımın hassasiyetle durmasını rica ederim.
Vedat İnciroğlu
5. Bölge Başkanı”
(106) 30.08.2008 tarihinde H. Şükrü ILISAL tarafından ihsancelebi@,
ali.bayram@, e.akalinlar@,
emin.ilicak@, salim.ilicak@, v.sevimli@,
s.yavuz@ ve b.yavuz@’ye gönderilen mesajda aşağıda
aktarılan açıklamalarda bulunulmuştur:
“…
Değerli arkadaşlarım,
İstanbul ilinin 4 yıl önce başlattığı mevcut minimum karların sistem içerisinde kalması için
yapılan çalışmalar, daha sonra tüm teşkilatımız tarafından benimsenmiş ve araç satış
fiyatlarında kar kayıplarını önleme amaçlı çalışmalar başlatılmıştır. Belirli bir dönem
devam eden bu çalışma bilinmelidir ki konsey üyesi arkadaşlarımızın hoşgörülü tutumları
nedeniyle uzun bir süreç gibi algılanmıştır. Bizler diğer arkadaşlarımızın kontrolörlüğünü
yapmak, takip etmek, ceza kesmek ve bolca tahsilât yapmak için seçilmedik. Çünkü
suiistimale çok açık bir birliktelikti bu, yıllarca her markada denenmiş, bozulmuş, tekrar
tekrar denenmiş ve bozulmuş bir sistem, ticaretin ana kriterlerinden biri olan rekabeti
ortadan kaldıracağı düşünülen ancak kaldırmayan, paliyatif çözümlerle sürekli yamanan
bir sistem. Suiistimal edenlerin beslendiği, itibar edenlerin ise suiistimale uğradığı bir
sistem.
Konsey tanımı sadece kampanyadan kalan minör karların belirli iskontolardan sonra
korunulmaya çalışıldığı bir yapı olmamalı idi. Defalarca anlattık, yazdık, yüz yüze
konuştuk. Güçlendirilmiş bölge başkanlıkları (bölge-il-bayi sorunlarını ayrı ayrı gündeme
taşıyan), satış-satış sonrası, y. parça, finansman, pazarlama yani bayiliklerimizin tüm
alanını kapsayan alanlarda müşterek çalışmalarla her alanda karlılıklarımızı artırma
çalışmalarının yapılması, aylık toplantılarla teşkilatın görüş ve beklentilerini sunma, marka
pazar payını artıma için müşterek projeler üretme vb. OYDER’in yapmış olduğu son
panelde de açıklandığı üzere (ki hepimize özel sayı olarak gönderildi) toplam karların
%75-85’i satış sonrasından, bu her yerde böyle. Hiç yoğunlaşılmadı, bazı
arkadaşlarımızın hırs, pazar payı ve egolarına yenik düşüldü. Sizler bu yaşananları zaten
biliyorsunuz. İstanbul ilinin almış olduğu dönemsel pazarlama desteği, bazı olumsuzlukları
tetikledi, bazılarımızın da işine geldi.
14-15/277-119
34/ 52
Tüm bunlar her halükarda yaşanacak süreçlerdi ve yaşandı. Bazı arkadaşlarımız hiç
müşterek çalışmaya uymadı, bazıları Bodrum toplantısı sonrası olmayacağını bildirdi, bazı
arkadaşlarımız yazılı ayrılma kararlarını bildirdi. Ve bizler de bugün Peugeot üst yönetimi
ile yapılan yemekli toplantıda konsey yapılanmasının tüm verimli çalışmalara rağmen,
müştereken konseyi bırakma kararını ilettik ve teşekkür ederek ayrıldık. Bugün itibarıyla
konsey üyesi arkadaşlarımız, konsey tanımının hükmiyeti kalmadığı inancı ile
görevlerimizi sonuçlandırdık.
Bilinmesini isterim ki bu tip bir yapılanma bir teşkilat için olmazsa olmazdır. Ancak bu
yapıyı ve misyonunu sadece bir il veya bölge olarak oluşturmak kısa vadede
olumsuzluklara gebedir. Sadece araç satış fiyatları ile ilgili bir çalışma grubu olarak
görmek, eksiktir, yetersizdir, aynı olumsuzlukların yaşanmasına sebep olacaktır.
…
Değerli arkadaşlarım,
Geçen sürede sistemde toplanan para ve dağıtımları Sn. Bülent İRİ tarafından yapılmıştı
ve ekte bilgilerinize sunulmuştur. Geçmiş yazışmalardan bilindiği üzere tahsilât
yapılamayan arkadaşlarımız bulunmaktadır. Son aidat taleplerimize sadece Özöztürkler
firması yatırmıştır. Cezai tahsilâtlar ise sadece ABC, Ünallar ve Sevimli firmalarından
yapmıştır. Müşterek alınan kararla haksızlık olmaması adına bu arkadaşlarımıza
ödemeleri iade edilerek sonuçlandırılacaktır. Sn İRİ önümüzdeki hafta ödemeleri
gerçekleştirecektir. Konseyde bulunan değerli evraklar da üzerlerine iptal çizimi yapılarak
güvenli bir şekilde ilgili arkadaşlara ulaştırılacaktır. Şahsım, tüm konsey üyesi
arkadaşlarım adına sistemi algılayan ve samimi destek veren meslektaşlarımıza teşekkür
ediyoruz. Sistemin dışında kalmayı isteyen sistemle oynayan, aslında hepimizi aldattığını
düşünen arkadaşlarımızı da her zaman olduğu gibi dürüstlüğe ve aklıselime davet
ediyoruz.
Hakkı geçen tüm arkadaşlarımız haklarını helal etsinler.
Sevgi ve saygılarımla
H. Şükrü ILISAL”
(107) Bahsi geçen elektronik posta mesajının ekinde ise aşağıda sunulan bilgiler yer almaktadır:
“Masraflar
TARİH AÇIKLAMA TUTAR
AVUKATLIK ÜCRETİ 14.000,00
Conrad otel 4.186,00
Radisson sas kaparo 2.084,00
Wow otel 2.570,00
17.09.2007 Metod araştırma 5.000,00
27.09.2007 Carnoy hediye çiçek 1.600,00
05.10.2007 Metod araştırma 5.000,00
16.10.2007 Şehit ailelerine 10.000,00
25.10.2007 Tercüme 150,00
15.11.2007 Metod araştırma 9.000,00
15.11.2007 Metod araştırma 3.000,00
25.11.2007 Kaşı beyaz yemek bedeli 1.600,00
22.04.2008 Av. Ücreti 1.200,00
13.05.2008 Metod araştırma 10.000,00
23.06.2008 Metod araştırma 6.000,00
07.08.2008 Metod araştırma 10.000,00
28.08.2008 Metod araştırma 9.000,00
Toplam 94.390,00
GİRİŞ 2007 ARAŞTIRMA CEZA
AİDATI AİDATLARI ŞİRKETİ
1 ABDULLAHOĞLU 1.000 TL 700 TL 560 TL
2 BAYRAM OTO 1.000 TL 700 TL 560 TL
3 SES OTO 1.000 TL 700 TL 560 TL
4 SEVİMLİ OTO 1.000 TL 700 TL 560 TL 10.000 TL
14-15/277-119
35/ 52
5 ESAY OTO 1.000 TL 700 TL 560 TL
6 HAŞİM BALABAN 1.000 TL
7 İRDE OTO 1.000 TL 700 TL 560 TL
8 KAHYAOĞULLARI 1.000 TL 700 TL 560 TL
9 KUTLU KARDEŞLER 1.000 TL 700 TL 475 TL
10 SÖZ OTO 1.000 TL 700 TL 560 TL
11 ÜNALLAR OTO 1.000 TL 700 TL 560 TL 10.000 TL
12 BURÇ OTOMOTİV 1.000 TL 700 TL 560 TL
13 DÖRTLER OTO 1.000 TL 700 TL 475 TL
14 GAZİKENT OTO 1.000 TL 700 TL 560 TL
15 GÜNAY OTO 1.000 TL 700 TL 560 TL
16 ILICAK OTO 1.000 TL 700 TL 560 TL
17 YAVUZ OTO 1.000 TL 700 TL 475 TL
18 ZABUNOĞLU 1.000 TL 700 TL 560 TL
19 AÇI 1.000 TL 700 TL 560 TL
20 AKTİF-İRİYIL 1.000 TL 700 TL 560 TL
21 CAN OTO 1.000 TL 700 TL 560 TL
22 NİLKAR 1.000 TL 700 TL 560 TL
23 ÖZÖZTÜRKLER 1.000 TL 700 TL 560 TL
24 ŞANÇELİK 1.000 TL 700 TL 560 TL
25 YILDIRIM OTO 1.000 TL 700 TL 560 TL
26 BERKE 1.000 TL 700 TL 560 TL
27 ÇANGA OTO 1.000 TL 700 TL 560 TL
28 EFE OTOMOTİV 1.000 TL 700 TL 560 TL
29 GÖREN OTOMOTİV 1.000 TL 700 TL 560 TL
30 MEPA OTOMOTİV 1.000 TL 700 TL 560 TL
31 PARLAR OTOMOTİV 1.000 TL 700 TL 560 TL
32 BANAZ OTOMOTİV 1.000 TL 700 TL 560 TL
33 GÖRAL OTOMOTİV 1.000 TL 700 TL 560 TL
34 İNCİROĞLU OTOMOTİV 1.000 TL 700 TL 560 TL
35 KARATAŞ OTOMOTİV 1.000 TL 700 TL 560 TL
36 OFZ OTOMOTİV 1.000 TL 700 TL 560 TL
37 TÜYLÜOĞLU OTOMOTİV 1.000 TL 700 TL 560 TL
38 ABC OTOMOTİV 1.000 TL 700 TL 560 TL 10.000 TL
39 UYARARSLAN OTOMOTİV 1.000 TL 700 TL 560 TL
26.600 TL

1 ÇAKMAKLI 350 TL
2 HALİL ÖZTÜRK 350 TL
3 BAŞARAN OTOMOTİV 350 TL
4 DEMAKS 350 TL
5 ERLER 350 TL
6 ARINER 350 TL
7 BOLLUK 350 TL
8 DEMİRBEK 350 TL
9 FATİH 350 TL
10 KORKMAZ OTOMOTİV 350 TL
39.000 TL 30.100 TL 21.025 TL 30.000 TL
120.685 TL
FAİZ 5.400 TL
126.085 TL
MASRAF 94.390 TL
BAKİYE 31.695 TL
Son dağıtılacak meblağlar:
Öz öztürkler……….560
ABC Oto……………10.000
Ünallar…………….. 10.000
Sevimli……………..10.000
TOPLAM………….. 30.560

14-15/277-119
36/ 52
BAKİYE…………….1.135 YTL”
(108) Efe Otomotiv’de yapılan yerinde inceleme sırasında elde edilen belgeye aşağıda yer
verilmiştir:
“
Bayi Tahsilat Tahsil İçin Bekleyen
26.Mar.08 Gazikent 10.000 10.000
Esay 10.000 10.000
H. Balaban 10.000 10.000
Mer oto - 10.000
Çanga - 10.000
Ünallar - 10.000
Can - 10.000
Yıldırım - 10.000
Özöztürkler - 10.000
Ofz - 10.000
Uyaraslan - 10.000
09.May.08 Sevimli 10.000 10.000
İrde 10.000 10.000
Dörtler 10.000 10.000
Açı - 10.000
Kahyaoğulları - 10.000
Bayram - 10.000
Parlar - 10.000
Burç - 10.000
Nilkar - 10.000
Şançelik - 10.000”
(109) Raportörlerce Efe Otomotiv’de yapılan yerinde inceleme sırasında Şükrü ILISAL
tarafından Konsey toplantılarında tutulan notlar edinilmiştir. Söz konusu toplantı notları şu
şekildedir:
“14.04.2007 tarih ve “Peugeot Bayi Konsey Toplantısı” başlıklı notlar:
“Vedat İNCİROĞLU:
Distribütör kanalı= alacaklarımız belirli
Kendimiz ne yapacağız?
Bazı şeylere kendimiz karar vermemiz gerekiyor. Problemler doğru şekilde ortaya
konulmalı. Herkesin problemi aynı.
* İç rekabeti nasıl önleriz? Telefonda listeler okunsun. Fiyat aynı olsun telefon ve
showroomda. Citroen’de uygulanan sistem fiyat birlikteliği. Dışarıdan bir firma denetliyor.
Distribütörün hoşuna gitmesi gerekmez.
…
Ali BAYRAM-BAYRAM OTOMOTİV:
2 ayda bir toplantı olmalı. Birlikteliğin sağlanması gerekiyor. Karlılıkta sıkıntı çekiyoruz.
…
Kararlarımızın arkasında duralım.
Çorum Bayisi= Erol KARATAŞ:
Önce kendi aramızda karlılığa karar verilmeli. Çok rekabetçi bir firma değiliz.
…
Ersin ÇANGA:
Hedeflerin yanlış tespiti ve aylık satış hedefleri ve havuza ulaşamamak genel sıkıntı. Son
3 aydır dengesiz hedeflerden dolayı primleri alamıyoruz ve zarar ediyoruz. Fiyat birlikteliği
olmalı, ama POPAŞ’ı mutlu etmez. Herkes birbirine güvenmeli. Para kazanmak istiyorsak
herkes dürüst olmalı. Fiyat birlikteliğinden bütün bayiler rahatsız. Toplantılar sürekli olmalı.
14-15/277-119
37/ 52
BANAZ (Erdal Bey):
Kar etmediğimizi biliyoruz. %2 olursa Pazar payımız düşer mi?99’da 206 volüm
arabasıydı, şimdi 207 neden volüm arabası olmuyor. Pazarlamadan oluyor. 206 sedan da
volüm arabası olmadı. En azından telefonda fiyat birlikteliği olmalı.
…
UYARARSLAN (Musa Bey):
…
Fiyat birlikteliği ile ilgili derin yaralar almaya başladık. Ocak ve Şubatta ciddi zarar edildi.
Mart, masraf ve kar birlikte gidiyor. Milliyetçilik duygularımız kabarsın. Uyanık olup ne
yapılacaksa onu yapalım. Eğer birliktelik yapılacaksa, fiyat belirlensin ve bu kontrol edilsin.
Cezalı olmalı. Örn: Çek veya biri kontrol etsin.
…
CAN OTO -Cenap YEĞİN)
Birlikteliğin güçlendirilmesi gerekiyor.
2 ayda bir toplantı fazla.
Fiyat birlikteliği değil, karlılık diyelim.
Birbirimize daha samimi olmamız lazım. Efes’i %50 kapasiteyle kullanıyoruz.
Faydalanacağımız birçok modül var. Sigortanın üretim kanalından modül elde edebiliriz.
Başka bir marka daha alınabilir.
YILDIRIM OTOMOTİV (Yıldırım DAĞITMAÇ)
Azalanları seyretmek istemiyorsak tepki vermemiz gerekir. 99 yılından beri boya fiyatı 10
kat artmış. Renault’da fiyat birlikteliği var. Egolarımız yüzünden çalışanların hakkını
Peugeot’ya ödüyoruz. Çözüm= Y/P, tedarik, satış, servis konusunda herkes imza atarsa
para kazanırız.
PARLAR OTO- Ahmet PARLAR:
Satış sonrasının önemi büyük. Prensip kararlarında tüm bayilerin katılımı gerekli. Kriterler
6 ayda bir revize edilecek.(Peu. alınan bilgi) Denetim mekanizmaları olması şart. Türkiye
çapında olmalı.
…
ZABUNOĞLU- Murat ZABUN- Kahramanmaraş
…
(Ökkeş KIRICI)
Satış olmadan servis olmaz. Ama 3 aydır servise yöneldim. Kazancın %75’i servisten
geçiyor. Herkesin eli birbirinin cebinde. Durumumuz Osmanlı’nın son dönemi gibi hasta
adam. Böyle mücadele edersek içten yıkılırız. Karlılığı arttırmak için her şeye imza atarım.
Serviste 100 müşteriden 80’i memnun. Fiyatın belirli bir fiyatta olması müşterinin markaya
güvenini sağlıyor.
Halef GÜNAY- GÜNAY OTOMOTİV
İmajımızı zedelemeye başladık. Birbirimize şeffaf olmamız gerek.
…
Nezih ALLIOĞLU
Rekabetin kabul edilebilir yönü olması lazım. Bunun karşısında kesin bir ceza olmalı.
Bülent İRİ
Anadolu çalışıyor. Bayiler içinde rüşvet verildi. Birbirimize karşı samimi olmalıyız. Birliktelik
olmak kolay, yaşatmak zor. Cezai müeyyideler bölgesel yapılmalı.
Toplantıya katıldığı tespit edilen teşebbüslerin listesi aşağıda gösterilmektedir:
İnciroğlu Otomotiv Gazikent Otomotiv
Bayram Otomotiv Özöztürkler Otomotiv
Karataş Otomotiv Can Otomotiv
Çanga Otomotiv Yavuz Otomotiv
Tüylüoğlu Otomotiv Günay Otomotiv
14-15/277-119
38/ 52
Banaz Otomotiv İriyıl-Aktif Otomotiv
Ilıcak Otomotiv Sözoto Otomotiv
Açı Otomotiv Uyararslan Otomotiv
Kutlu Kardeşler Otomotiv Yıldırım Otomotiv
Dörtler Otomotiv Ototeknik Otomotiv
Burç Otomotiv Zabunoğlu Otomotiv
Parlar Otomotiv Mepa Otomotiv”
Göral Otomotiv
07.09.2007 tarihli ve “Peugeot Bayi Konseyi Toplantısı” başlıklı notlar:
Ş.ILISAL: PJ öneride bulunsak. Kampanya yaptığın her araç yetkili servise getirilsin.
Kasko oranı %50, yenileme %70-75. 307-206-BxR-J9 gibi araçlar servis girişlerini
yükseltiyordu. Servis oran 35’te. Adetsel kayıpsa karı yükseltmek gerekiyor. %100 tutarsa
araç başı 2,5 kar olur. Hep birlikte olup sadece senden sigorta yaptıracağım. Tedarikçilikte
bir meslek. Sig. ile ilgili DM çalışması var. Sigorta ve sağlayıcılarla birlikte bir şeyler
üretilebilir. Sadece OYDER bir şey yapamaz.
GÖRAL: İlk aşama AK Sigorta’yla aynı ya da daha düşük olarak kabul ettirelim. Sigorta
şirketlerine tavır alarak eksperin keyfiyetinden kurtulabiliriz.
İRDE: İst. diğer bölgeler arasında fiyat farkı oluyor. Bölgesel olarak fiyat birlikteliği olabilir.
Tedarikçilik kaldırılsın. Sigortalar üzerimize gelecek. Sadece Korkmazla kalsaydık. Biz
kendimizi vurduk. PJ bize akıl versin. Beni bu risklerden nasıl kurtaracaksın?
107-100
206-200
307-300 Bayi iskontosu kabul edildi.
407-400
PRİ-200
BxR-1000
Satış Sonrası:
YILDIRIM:
…
Kaporta-boyada fiyat birlikteliği yapılmalı, satışta olduğu gibi.
BAŞARAN: Yıldırım’a katılıyor. En az 2 yıldır boya-kaportadan para kazanamıyoruz. Boya
fiyatı arttırılmalı. Çok yan sanayi var. Öncelikle boya fiyatlarını arttıralım.
MEPA: Fiyatlar artarsa bize gelmeyecekler. Müşteri kaybı olacak. Ciddi büyüme içinde
(Karland). Çok fazla stoğu var.
ABC (Naci Bey): Tedarikçiliğe onay vermiyor. %3-5 istemi kurtaramayız. Bonus sistemiyle
yapılabilir. 2 yıl önce satış çok yüksekti.
GÜNAY OTO- Halef GÜNAY: Müşteriyi sigorta şirketiyle baş başa bırakalım. Kalanlarla
devam edelim. Sigorta şirketlerini müşteriye deşifre etmemiz lazım.
KORKMAZ: Diğer bayilerle aynı fikirde.
…
BERKE: Tedarik olayına çözüm bulunmalı. Öncelikle en çok tedarik yapanların adım
atması gerekiyor.
KUTLU KARDEŞLER: Hepimiz birçok sigorta acentesi var. PJ bir sigortaya anlaştığı
zaman diğerlerine rest çekebiliriz.
Vedat İNCİROĞLU: Sigorta şi. fiyat anlaşması yapılmalı. İlerde fiyat artarsa anlaşma
kayabilir. Tedarik engellenemez.
Reşat Bey: Hep sigortanın ne vereceğini düşünüyoruz.
NİLSU: Sigorta şirketlerinden çok muzdaripiz. Sist. girerken verilen kar oranları tutmuyor.
Sadece PJ özel bir problem değil. Sektörde gerileme bu kadar hızlı olabileceğini
düşünmemiştim.
14-15/277-119
39/ 52
…
Toplantıya katıldığı tespit edilen teşebbüslerin listesi aşağıda gösterilmektedir:
Efe Otomotiv Günay Otomotiv
Göral Otomotiv Ilıcak Otomotiv
İrde Otomotiv Açı Otomotiv
Yıldırım Otomotiv Korkmaz Otomotiv
Başaran Otomotiv İriyıl-Aktif Otomotiv
Abc Otomotiv Kutlu Kardeşler Otomotiv
İnciroğlu Otomotiv Bolluk Otomotiv
Mepa Otomotiv
29.01.2008 tarihli ve “Peugeot Konsey Toplantısı” başlıklı notlar:
ABC OTOMOTİV: Bireysel çalışma yapılmalı mı?
AÇI OTOMOTİV: Fiyat birlikteliğine uyulmalı. %5 kar marjı kesinlikle sağlanmalı. Satış
sonrası da satış birlikteliği gibi olmalı. Diyalogun devamı için konseyin devam etmesi
gerekiyor. (Aynı kişilerle)
ABDULLAHOĞLU: Pert araç projesinin desteklenmesi gerekiyor. Ş. ILISAL’ın konsey
başkanlığı devam etsin.
AKTİF-İRİYIL: Konsey yapısının süreklilik kazanması gerekiyor. Çok sayıda araç yan
sanayiye gidiyor.
ARINER: 2S’lerin incelenmesi ile ilgili problem. YP scalaya en fazla 1 veya 2 kişi
ulaşabilir.
BANAZ OTOMOTİV: Fiyat birlikteliği devam etmelidir! Galerilere araç verilmelidir.
BERKE: 2008’de sert yaptırımlarla birlikteliği devam ettirmeliyiz.
BAYRAM OTOMOTİV: Konsey olmazsa olmaz.
İRDE OTOMOTİV: Bakım aralıkları çok uzun. Baskıya devam. YP hedefleri kaldırıldı mı
yaşayıp görebiliriz. POPAŞ satıcılara prim vermemeli. Verilecekse firma yetkilisine
verilmeli, dağılımı o yapmalı. Müşteri ilişkilerinde iyileştirme yapılmalı. Show amaçlı da
olsa en azından gelip baksınlar. Fiyat birlikteliği sürmeli!
Ş.ILISAL: Yedek bir konsey oluşturalım.”
(110) Toplantıya katıldığı tespit edilen teşebbüslerin listesi aşağıda gösterilmektedir:
Abc Otomotiv Bolluk Otomotiv
Açı Otomotiv Meroto Otomotiv
Abdullahoğlu Otomotiv Can Otomotiv
İriyıl-Aktif Otomotiv Çakmaklı Otomotiv
Arkas Otomotiv Çanga Otomotiv
Arıner Otomotiv Dörtler Otomotiv
Banaz Otomotiv Nilkar Otomotiv
Berke Otomotiv Demaks Otomotiv
Balaban Otomotiv Erler Otomotiv
Esay Otomotiv İrde Otomotiv
Efe Otomotiv İnciroğlu Otomotiv
Gören Otomotiv Parlar Otomotiv
Gazikent Otomotiv Tüylüoğlu Otomotiv
Günay Otomotiv Zabunoğlu Otomotiv
Ilıcak Otomotiv Yıldırım Otomotiv
Ofz Otomotiv Sözoto Otomotiv
Karataş Otomotiv Ünallar Otomotiv
Bayram Otomotiv Mepa Otomotiv
Sevimli Otomotiv Özöztürkler Otomotiv
Ses Otomotiv Demirbek Otomotiv
14-15/277-119
40/ 52
(111) 01.12.2008 tarihinde raportörlerce yerinde incelemede bulunulan Bayram Otomotiv’de
yönetim kurulu başkanı Ali Yaşar BAYRAM’a ait bilgisayardan aşağıda ayrıntıları aktarılan
toplantı tutanağı alınmıştır:
“ TOPLANTI TUTANAĞI
KATILIMCILAR; PEUGEOT Türkiye Yetkili Satıcıları
KONU ; Yetkili Satıcı Konseyi Oluşturulması
TARİH ; 18.09.2006
Son yıllarda gerek genel ekonomik gelişmeler gerekse sektörel bazda yaşanan
olumsuzlukların Yetkili Satıcılar üzerinde oluşturduğu ağır finansal baskılar sebebiyle,
konunun daha organize, daha güçlendirilmiş bir oluşumla PEUGEOT ailesi içinde,
çözümlere ivme ve daha etkin katkılar sağlamak amacı ile anılan tarihde tüm yetkili satıcı
sözcülerinin katılımı ile işbu toplantı düzenlenmiştir.
Genel amacı, bağlı bulunulan distribütör firma Popaş’ın tüm ticari ve pazarlama
politikalarına, etkin katkı ve önerilerin bölgesel bazda toplanarak tek elden paylaşımını
hedeflemek; resmi daireler, ODD; OSD ve OYDER vb kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili
meslek kuruluşları ve sektörde bulunan diğer dernekler tarafından sektörel bazda
yapılacak çalışmalar için oluşturulacak platform ve çalışma gruplarında temsil etmek olan,
bu toplantıda alınan temenni, karar ve hususları aşağıda belirtilmiştir.
- PEUGEOT Yetkili Satıcı Konseyi oluşumu için gerekli ön hazırlıkların, Popaş ile
paylaşılarak organize edilmesi,
- Yetkili Satıcı Konseyinin kurulmasına ilişkin ortak temenninin gerçekleştirilmesine ilişkin,
3 aylık bir dönemi kapsayacak, hazırlık, kuruluş çalışmalarında görev alacak Toplantı
Kurulu adına tam yetkili, bir Başkan bir Başkan Yardımcısı olmak üzere 7 temsilci üye
seçilmesi,
- Kuruluş çalışmaları ve Popaş ile sağlanacak görüşme ile bir sonraki toplantı tarih ve
gündeminin belirlenmesi hususlarında, Başkan ve Yardımcılarına tam yetki tanınması
konularında tüm katılımcılar, fikir ve görüş birliğine varmışlardır.
Seçilenler; Başkan, Sn. M. Cenap YEĞİN
Başkan Yrd., Sn. Nezih ALLIOĞLU
Üyeler, Sn. Yıldırım DAĞITMAÇ
Sn. Halef GÜNAY
Sn. Necip İRDE
Sn. İhsan ÇELEBİ
Sn. Mustafa MEHMETOĞLU”
(112) Vedat İNCİROĞLU’na ait ajandada 05.02.2008 tarihli Konsey toplantısı sırasında alınan
notlar arasında aşağıdaki ifadelere rastlanılmıştır:
“…
107
207
206 200 iskonto perakende anahtar tesliminde
308 filoda hiç iskonto yok
407
Partner
Exper Perakende de düzleme var 0-50 ------0
Boxer Filoda düzleme yok 50-100 ------------50
Bipper
…”
(113) Merotomotiv’de yapılan yerinde incelemede elde edilen “Meroto Peugeot Plaza Toplantı
Tutanağı” başlıklı belgenin ilgili bölümleri aşağıdaki gibidir:
“Toplantı Tarihi 31.01.2008
14-15/277-119
41/ 52
Toplantı Yeri Genel Müdür Odası
Toplantı Saati 18.30
GÜNDEM
1. Fiyat politikası
2. Satış karlılığı.
3. Kredi girişleri.
4. Meroto çalışanları olarak farklı olmak.
5. Müşteri ziyaretleri ve AKTİVİTELER
6. Telefonda müşteri iletişimi.
7. Araç düzeni ve temizliği.
GÜNDEM MADDELERİNİN GÖRÜŞÜLMESİ:
1. 28 OCAK 2008 tarihinde yapılan BAYİLER TOPLANTISINDA açıklanan kararlar gereği
fiyatlandırma politikası ŞUBAT itibari ile değişecek olup yeni fiyatlar açıklandığında bilgi
verilecektir.
2. Fiyat indirimi yapılan biraracın fiyatı diğer, araca örnek teşkil etmeyeceği için satılan her
aracın bir önceki satıştan, daha karlı olarak satılması gerektiği vurgulandı.”
I.4. İlgili Pazar
I.4.1. İlgili Ürün/Hizmet Pazarı
(114) Hakkında soruşturma yürütülen Peugeot bayileri, Peugeot marka otomobillerin satışı,
satış sonrası yedek parça, bakım ve onarım hizmetleri vermektedir. Soruşturmaya konu
faaliyet esasen otomotiv pazarında yürütülmüştür. Ancak cezanın şahsileştirilmesi
açısından marka bazlı bir pazar tanımı yapılması uygun görülmüştür. Bu çerçevede ilgili
ürün/hizmet pazarları “Peugeot marka yeni otomobillerin dağıtımı, satışı ve pazarlaması
ve Peugeot marka otomobillerin satış sonrası yedek parça, bakım ve onarım hizmetleri”
olarak tespit edilmiştir.
I.4.2. İlgili Coğrafi Pazar
(115) Soruşturmaya konu anlaşmaya Türkiye’deki hemen hemen tüm bayilerin katılmış olması
nedeniyle, ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak belirlenmiştir.
I.5. Yapılan Savunmalar ve Savunmaların Değerlendirilmesi
I.5.1. Usule İlişkin Savunmalar ve Değerlendirmeler
- Soruşturma açılma zamanının 4054 sayılı Kanun’un 40. ve 41. maddelerine aykırı
olduğu, soruşturma kararından önce önaraştırma yapılması gerektiği iddiası.
(116) 4054 sayılı Kanun’un 40. maddesinin birinci fıkrası, “Kurul, resen veya kendisine intikal
eden başvurular üzerine doğrudan soruşturma açılmasına ya da soruşturma açılmasına
gerek olup olmadığının tespiti için önaraştırma yapılmasına karar verir.” hükmünü amirdir.
Kanun’un 41. maddesinin birinci fıkrasında ise “Önaraştırma raporunun Kurula teslimini
takip eden 10 gün içinde, Kurul elde edilmiş olan bilgileri değerlendirerek karar vermek
üzere toplanır ve soruşturma açılmasına veya açılmamasına karar verir.” hükmüne yer
verilmiştir.
(117) Kanun’un 40. maddesinde açıkça görüldüğü üzere Kurul bir ihlal iddiasına ilişkin olarak
yalnızca yapılan başvurular üzerine değil resen de harekete geçebilmektedir. Ayrıca yine
aynı maddede yer verilen düzenlemeye göre önaraştırma, soruşturma kararı öncesinde
yapılması zorunlu bir prosedür değildir; zira Kurulun öncesinde bir önaraştırma
yapılmaksızın doğrudan soruşturma açması da mümkündür. Bu çerçevede 41. maddede
düzenlenmiş olan usul Kurul tarafından yapılan her inceleme bakımından geçerli olmayıp
önaraştırmayı müteakip soruşturma açılması yahut açılmamasına ilişkin süreci
düzenlemektedir. Bu itibarla taraf iddiaları yerinde değildir.
- Mevcut soruşturmanın 2010 yılında tüm Peugeot bayileri hakkında yürütülen ve
06.08.2010 tarih ve 10-53/1057-391 sayılı Kurul kararına konu olan soruşturmanın devamı
niteliğinde konumlandırıldığı, Soruşturma Raporu’nda 2010 yılında yürütülen soruşturma
14-15/277-119
42/ 52
neticesinde hazırlanan soruşturma raporuna bağlı kalındığı, öte yandan ilgili mevzuatta
Rekabet Kurulunun soruşturmaları devam eden, birbirini takip eden şekilde
yürütebileceğini düzenleyen bir hükmün bulunmadığı ve hukukumuzda mevcut olmayan
bir usulün geliştirildiği iddiası.
(118) 06.08.2010 tarih ve 10-53/1057-391 sayılı Kurul kararı ile sonuçlandırılan ilk soruşturma,
Peugeot marka araçların satışı ile servis ve yedek parça hizmetlerine ilişkin faaliyetlerin
tamamını kapsar nitelikte olup, sözü edilen faaliyetleri gösteren ve ihlale dahil olan
teşebbüslerin tamamı soruşturmaya taraf kabul edilmiştir. Bununla birlikte nihai kararın
verilmesini müteakip, 5 adet Peugeot bayisinin özellikle araç satışı ile servis ve yedek
parça hizmetlerinde birden fazla tüzel kişilik altında faaliyet gösterdiği; ancak söz konusu
bilgiye soruşturma döneminde sahip olunmadığından, belirtilen bayilerin diğer tüzel
kişiliklerinin soruşturma dışında kaldığı tespit edilmiştir. Bu çerçevede Kurulun 28.04.2011
tarihli ve 11-26/509-M sayılı kararı uyarınca söz konusu tüzel kişilikler hakkında
soruşturma başlatılmıştır.
(119) Mevcut soruşturma, 2010 yılında yürütülen soruşturmanın devamı niteliğinde olmayıp, söz
konusu soruşturmaya dahil edilmeyen ve ceza yaptırımına tabi olmayan, öte yandan aynı
ekonomik bütünlük içerisinde oldukları diğer tüzel kişilikler ile birlikte Peugeot marka
araçların satışı ile bakım ve onarım hizmetlerinde faaliyet gösteren tüzel kişiliklerin gayri
safi gelirlerinin idari para cezasının hesaplanmasına dahil edilmesi amacıyla
yürütülmektedir. 2010 yılında yürütülen soruşturmada esas alınan bilgi ve belgeler,
hakkında soruşturma yürütülen teşebbüsler için de geçerli olduğundan, soruşturmada bu
bilgi ve belgeler kullanılmıştır.
- 2010 yılında yürütülen ve 06.08.2010 tarih ve 10-53/1057-391 sayılı Kurul kararına konu
olan soruşturma kapsamında edinilen bilgi ve belgelerin usule aykırı bir şekilde elde
edildiği, mevcut soruşturmada ise Danıştayda iptal davasına konu olan bahsi geçen
soruşturmada kullanılan bilgi ve belgelerin kullanılmasının hukuka aykırı olduğu iddiası.
(120) Savunmada, 2010 yılında yürütülen soruşturmada yapılan yerinde incelemelerde uzman
yardımcılarının görevlendirildiği, yetki belgelerinin kapsamının belirlenmemiş olduğu,
raportörlerin marka veya teşebbüs özelinde değil tüm kurum ve kuruluşlar bakımından
yetkilendirildiği ve incelemelerde ikrara yönelik soru sorulduğu belirtilmiştir.
(121) 2010 yılında yürütülen soruşturma kapsamında elde edilen tüm bilgi ve belgeler, mevcut
soruşturmanın tarafları olan tüzel kişilikler ve bulundukları ekonomik bütünlük ile de ilgili
olduğundan mevcut soruşturma söz konusu bilgi ve belgeler üzerinde yürütülmüştür.
Bahsi geçen bilgi ve belgelerin usule aykırı bir şekilde elde edildiği iddialarına ilişkin
değerlendirmeler 06.08.2010 tarihli ve 10-53/1057-391 sayılı Kurul kararında yer
almaktadır. Söz konusu kararın Danıştayda iptal davasına konu olması ise, kararın
dayanağını oluşturan delillerin hukuka aykırı olduğu sonucunu doğurmamaktadır.
I.5.2. Esasa İlişkin Savunmalar
- İlgili ürün pazarı tespitinin hatalı olduğu iddiası.
(122) Somut olayda yapılacak olan ilgili ürün pazarı tanımı, esas itibarıyla iki hususta önem
taşımaktadır. İlk olarak teşebbüslerin pazar paylarının tespit edilmesinde, pazar tanımı
belirleyici olmakta, bunun sonucu olarak ise pazardaki yoğunlaşma oranı, rekabet düzeyi
ve etkilenen pazarlara ilişkin analizler söz konusu belirlemeye dayanılarak ortaya
konulmaktadır. İkinci önemli husus ise teşebbüslere uygulanacak olan yaptırımlardır.
Nitekim 15.02.2009 tarihli ve 27142 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Rekabeti
Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye Kullanılması
Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik” uyarınca “ihlal konusu faaliyetlerin
yıllık gayri safi gelirler içerisindeki payının çok düşük olması”, uygulanacak olan idari para
cezasının hesaplanmasında hafifletici sebep olarak değerlendirilebilmektedir.
(123) Soruşturma Raporu’na konu eylemler, Peugeot bayilerinin “Bayi Konseyi” adı verilen bir
yapılanma bünyesinde, fiyat birlikteliğine yönelik çalışmalarda bulunarak yatay seviyede
rekabetin kısıtlanması uygulamalarıdır. Dolayısıyla, ilgili şirketler tarafından rekabet
14-15/277-119
43/ 52
hukuku kapsamında en ağır ihlal türleri arasında sayılan fiyat tespiti ve pazar paylaşımına
ilişkin faaliyetinin icra edilmesi söz konusudur. Bu itibarla, teşebbüslerin rekabete aykırı
amaçla hareket ettiklerinin sabit olduğu bir olayda pazar payı yahut yoğunlaşma gibi
değerlendirmelerin ihlalin tespiti sonucunu etkilemeyeceği açıktır. Ayrıca, her ne kadar
daha önceki Kurul kararlarıyla da vurgulandığı üzere yeni binek araçların satışında
markaların birbiriyle ikame olduğu kabul edilmekte ise de, teşebbüslerin rekabete aykırı
eylemlerinin, satış sonrası hizmetlerle birlikte, Peugeot marka araçların dağıtımı, satışı ve
pazarlamasına ilişkin olarak gerçekleşmesi sebebiyle ilgili ürün pazarlarının Peugeot
marka araçlar ile sınırlandırılmasının uygun olduğu değerlendirilmektedir.
(124) Öte yandan, ilgili ürün pazarının hafifletici unsurun uygulanmasında etkili olması
bakımından ise yapılan pazar tanımının şirketlerin lehine olduğu açıktır. Zira söz konusu
şirketler, bağlı bulundukları ekonomik bütünlük kapsamında, halihazırda yahut potansiyel
olarak Peugeot ile birlikte diğer distribütörler tarafından dağıtımı yapılan araçların da
bayiliğini yürütebilmektedir. Aynı zamanda bu şirketlerin otomotiv sektörü dışındaki
sektörlerde de faaliyeti bulunmaktadır. Dolayısıyla şirketlerin Peugeot marka araçlara
ilişkin faaliyetlerinden elde ettikleri gelir, her durumda şirketlerin gayrisafi gelirlerinin
tamamını oluşturmamaktadır. Belirtilen gerekçelerle söz konusu savunma yerinde değildir.
- Peugeot Türkiye Bayi Konseyi’nin 4054 sayılı Kanun’un 3. maddesi kapsamında bir
teşebbüs birliği olduğu; soruşturma konusunun ise anlaşma olmadığı, teşebbüs birliği
kararı olduğu iddiası.
(125) Bayi Konseyi’nin rekabet hukuku kapsamında bir teşebbüs birliği olduğu kabul edilmekle
beraber, ihlal niteliği taşıyan eylem ve uygulamaların teşebbüs birliği kararından değil
teşebbüsler arası anlaşmadan kaynaklandığı görülmektedir. 4054 sayılı Kanun’un 4.
maddesinin gerekçesinde anlaşma, tarafların kendilerini bağlı hissettikleri her türlü
uzlaşma ya da uyuşma anlamında kullanılmıştır. Anlaşmanın yazılı veya sözlü olmasının
önemi yoktur. Dolayısıyla teşebbüsler arasında bir anlaşmadan söz edebilmek için
teşebbüsler arasında bir tür irade uyuşması veya danışıklılık bulunması gerekmektedir.
Teşebbüs birliği kararının ise birlik yönetimi tarafından alınmış bir karar olması ve bu
kararın üyeler açısından bağlayıcı olması gerekmektedir. Teşebbüs birliği kararında,
karşılıklı bir irade uyuşması olması beklenmemektedir.
(126) Peugeot Bayi Konseyi’nde ortak fiyat belirlenmesi ve indirim yapılmaması yönünde bir
irade uyuşması olduğu yazışmalardan ve toplantı tutanaklarından açıkça anlaşılmaktadır.
Ayrıca, Konsey tarafından fiyat birlikteliğine yönelik alınan kararlar tüm bayilerin katılımı ile
alınmıştır. Belirtilen hususa ilişkin en somut örnek, fiyat birlikteliğine uymayanlara
uygulanacak cezai müeyyidenin başlangıç tarihine ilişkin belgedir. Söz konusu belgede,
cezaların Ekim ya da Kasım ayında başlaması için bir tür oylama yapıldığı, sonuçta ise
oyçokluğu ile Kasım ayında uygulanmasına karar verildiği görülmektedir. İndirim
yapılmaması, denetim yapılması ve fiyat birlikteliğine uymayanların cezalandırılmasına
ilişkin yapılan tüm çalışmalar bayilerin ortak iradesi ile gerçekleşmiş, Konsey yönetiminin
bu yönde aldığı bir karar sonucu yürütülmemiştir. Nitekim ilk soruşturma çerçevesinde
yapılan savunmalarda da kararların tüm bayilerin katılımı ve oyçokluğu ile alındığı,
Konsey yönetiminin tek başına karar almasının söz konusu olmadığı birçok defa
vurgulanmıştır.
Sigorta şirketlerine yönelik yedek parça fiyatlarının ve tedarik koşullarının belirlendiği
iddiasının asılsız olduğu ve sigorta fiyatlarını belirlenmesine ilişkin iddianın fiili olarak
uygulanabilir nitelikte olmadığı iddiası.
(127) Konsey, perakende ve filo araç satışında fiyat birlikteliğinin sağlanmasının yanı sıra
sigorta şirketlerine yönelik olarak yedek parça satış ve işçilik ücretlerinde uygulanan
iskonto oranları hususunda da birlikte hareket etmek amacıyla faaliyetlerde bulunmuştur.
Bunun en önemli sebebi, belgelerde de belirtildiği üzere, toplam karların %75-85’inin satış
sonrası hizmetlerden elde edilmesidir.
14-15/277-119
44/ 52
(128) Nitekim yukarıda da yer verilen bir belgede yer alan ifadeler Konsey’in sigorta şirketlerine
uygulanacak indirim oranlarına yönelik çalışmalar yaptığı ve maksimum indirim oranlarını
belirlediğini ortaya koymaktadır:
“Son yapılan toplantıda 2008 Ocak itibariyle…Türkiye Peugeot bayi teşkilatı max iskonto
oranlarında aşağıdaki şekilde fikir birliğine varmıştır.
Sigorta şirketlerine yedekparça iskontosu max %10
Sigorta şirketlerine işçilik iskontosu max %10
Servis filo müşteri iskonto oranı max %10
Tedarik iskontoları tüm sigorta şirketlerine max %15
Banko satış iskontoları max %15 ...”
(129) Ayrıca bir diğer belgede Konsey toplantısında görüş birliğine ulaşılan hususlar arasında
yer alan “sigorta şirketlerine uygulanacak iskonto oranlarını müştereken tespiti”
hususunun da ihlale taraf teşebbüslerce uygulamaya geçirildiği teşebbüslerden temin
edilen ve sigorta şirketlerine uygulanan iskonto bilgilerini içeren belgeden de
anlaşılmaktadır. Bu çerçevede, söz konusu savunmanın kabulü mümkün değildir.
I.6. Değerlendirme
I.6.1. 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi Çerçevesinde Değerlendirme
(130) 2005 yılında Peugeot İstanbul bayileri arasında gerçekleştirilen bir oluşum, daha sonra
2006 yılında başka bayilerin de katılımıyla Peugeot Türkiye Bayi Konseyi adı verilen bir
yapılanmaya dönüşmüştür. Bayi Konseyi’nin bu yapılanması 2006 yılı Eylül ayında teşkil
edilmiş olup, Konsey 2008 yılı Eylül ayına kadar faaliyet göstermiştir. Konsey faaliyet
gösterdiği iki yıllık süre zarfında iki farklı yapılanmaya sahip olmuştur. Konsey’in
kuruluşundan 2007 yılı Şubat ayına kadar devam eden ilk yapılanmada, Konsey yönetimi
bir başkan, bir başkan yardımcısı ve beş bölge temsilcisinden oluşmaktadır. Bölge
temsilcileri kendi bölgelerinde yer alan bayiler ile iletişimi sağlamaktadır. 2006 yılında
Konsey’e üye olan 39 bayi bulunmakta olup, bayilerin tümü yeni araç satışı ile yedek
parça satış ve yetkili servislik faaliyetlerini yürüten (3S) bayilerdir. Konsey’in dağılmasına
kadar devam eden ikinci yapılanmada ise Konsey yönetimi bir başkanın altında ona bağlı
olan altı bölge temsilcisinden oluşmaktadır (ayrıca altı tane yedek bölge temsilcisi
belirlenmiştir ve bölge temsilcilerinden biri de başkan yardımcılığı görevini yürütmektedir).
İkinci yapılanmada Konsey’e yedek parça satış ve/veya yetkili servislik faaliyetlerinde
bulunan (2S ve 1S) bayiler de katılmış olup, Konsey’in üye sayısı zaman içerisinde 56’ya
yükselmiştir. Sonuç olarak dönem dönem başkanın ve bölge temsilcilerinin değiştiği
görülmekle birlikte, Konsey’in piramit şeklinde örgütlenen temel yapısının muhafaza
edildiği anlaşılmıştır.
(131) Konsey’in amacı bir yandan Peugeot bayilerini bir çatı altında toplamak, sağlayıcı
karşısında daha güçlü olmak ve Peugeot ile olan iletişimi sağlamaktır. Garanti
uygulamaları, kampanyalar, bayilik kriterleri, prim sistemi, kâr marjı, iskonto oranları gibi
konuları içeren bu amacı gerçekleştirmek adına bayiler Konsey’e yetki belgesi vermekte
ve bu belge Peugeot’a iletilmektedir. Böylece Konsey’in temsil yeteneği, sağlayıcı
tarafından da tanınmış olmaktadır. 06.08.2010 tarihli Kurul kararına esas teşkil eden
önaraştırma ve soruşturma sürecinde elde edilen belgelerden Konsey’in bu anlamda
önemli bir işlev gördüğünü belirtmek mümkündür.
(132) Diğer taraftan Konsey’in çalışmalarının bir diğer yönü, fiyat birlikteliğine yönelik
çalışmalarda bulunarak bayiler arası rekabetin kısıtlanması ile ilgilidir. Yani Konsey’in
diğer amacı, rekabet sonucu tüketiciye giden refah kaybını engellemek ve bunun
bayilerde kalmasını sağlamaktır. Nitekim bir belgede yer alan;
“Genel amacımızda pazar piyasanın rekabet nedeniyle alıp götürdüğü bizlere ait karların,
yani, işimizin hakkı olan karların bizlerde kalmasını sağlamaktır.
…
14-15/277-119
45/ 52
Umarım almış olduğumuz bu kararlar, bizim yaşam hakkımız olan kar marjlarımızı
başkalarına aktarmamızı engeller ve kendi içimizdeki haksız ve sessizden yapılan iç
rekabeti ortadan kaldırır.”
ifadeleri bunu net olarak göstermektedir.
(133) Burada ise başlıca iki husus dikkat çekmektedir. Birincisi, özellikle yeni araç satışı
bakımından fiyat, indirim gibi hususların belirlenmesidir. İkincisi ise satış sonrası hizmetler
bakımından özellikle sigorta şirketlerine karşı işçilik ücretlerinin ve yedek parça fiyatlarının
ve tedarik koşullarının tespit edilmesidir. Soruşturma konusunu oluşturan iddialardan en
önemlisi bayilerin araç satışına yönelik olarak fiyat tespit etmeleridir. Yerinde
incelemelerde elde edilen elektronik posta mesajlarında “fiyat birlikteliği” (kısaca FB olarak
da geçmektedir) olarak adlandırılan ve ilk olarak İstanbul bayileri arasında yapıldığı
anlaşılan bu uygulama, zamanla genele yayılmış ve Konsey’in kurulmasına da katkı
sağlamıştır.
(134) Yerinde incelemelerde elde edilen belgeler incelendiğinde bayiler arasında yapılan
yazışmaların büyük çoğunluğunun satış fiyatları üzerinde yoğunlaştığı görülmektedir.
Konsey’in bu yöndeki çalışmaları gerek perakende satışlarda gerekse filo satışlarında
Peugeot’nun belirlediği tavsiye fiyatlar üzerinden yapılacak iskontoların belirlenmesine
yöneliktir. Nitekim Konsey Başkanı Şükrü ILISAL tarafından 02.11.2007 tarihinde bayilere
gönderilen ve “Yerinde İncelemelerde Elde Edilen Bilgi ve Belgeler” bölümünde de sözü
edilen bir iletide yer verilen;
“İç rekabetin hepimizde farklı boyutlarda, ekonomik zarar ve moralsizlik seklinde
yaşanması, kar odaklı, birlikte hareket etme ve sorun çözmemiz gereğini ortaya
koymaktadır.”
ifadeleri, yine bir belgede yer alan;
“… Bu birlikteliğin (fiyat birlikteliğinin) devam etmesi için kendimize düşen her türlü görevi
yapacağımızdan emin olmanızı isterim. …”
ifadeleri ve 14.04.2007, 07.09.2007 ve 29.01.2008 tarihli toplantı notlarında yer alan;
“Vedat İNCİROĞLU:
* İç rekabeti nasıl önleriz? Telefonda listeler okunsun. Fiyat aynı olsun telefon ve
showroomda.
İRDE: İst. diğer bölgeler arasında fiyat farkı oluyor. Bölgesel olarak fiyat birlikteliği olabilir.
Tedarikçilik kaldırılsın. Sigortalar üzerimize gelecek. Sadece Korkmazla kalsaydık. Biz
kendimizi vurduk. PJ bize akıl versin. Beni bu risklerden nasıl kurtaracaksın?
AÇI OTOMOTİV: Fiyat birlikteliğine uyulmalı. %5 kar marjı kesinlikle sağlanmalı. Satış
sonrası da satış birlikteliği gibi olmalı. Diyalogun devamı için konseyin devam etmesi
gerekiyor. (Aynı kişilerle)
BANAZ OTOMOTİV: Fiyat birlikteliği devam etmelidir! Galerilere araç verilmelidir.
BERKE: 2008’de sert yaptırımlarla birlikteliği devam ettirmeliyiz”
ifadeleri Konsey üyelerinin fiyat birlikteliği amacını taşıdıklarını göstermektedir. Bu
bağlamda bir belgede yer alan;
“Filo satış fiyatlarında yaşanan yanlışlıklar ve hatalar üzerine konuya açıklık getirmek
istiyorum. Filo satış fiyatlarında herhangi bir kesinti yapılmaması gerekir. Bu konuya
dikkatlerinizi rica ederim.
Örnek: A tablosu 21 220 ytl olan araç da 20 ytl küsürat atılamaz fiyat 21 220 ytl dir.” bir
diğer belgede yer alan;
“Yeni ürünümüz BİPPER için aynı 308 aracımız gibi taviz vermeden liste fiyatını
uygulayarak karlılığımızı artıralım ve bölge bayilerini bilgilendirelim…”
ve bir başka belgede yer alan;
14-15/277-119
46/ 52
“Aralık ayı iskonto rakamlarımız kasım ayı ile aynı devam etmektedir. Kampanya
şartlarının değişmemesi bu karar için örnek teşkil edecektir. Ayrıca yeni ürünümüz
BİPPER için iskonto uygulanmaması yönünde ortak karar açıklanmıştır.”
ifadeleri, yeni araç satışında yapılan iskonto oranlarına yönelik varılan mutabakatların
somut örneğidir. Bir başka örnek ise Nezih ALLIOĞLU tarafından önerilen ve aynı tarihte
devam eden yazışmalarda mutabakata varılan;
“Mevcudu değiştirmeyelim, yine aynısını devam edelim.
Sadece sisteme giren 308’e 300 ytl yapalım.
Sisteme girmeyen, reklamı dahi yapılmayan Bipper’e niye indirim yapıyoruz. Yani;
107……..100 ytl
206…… 200
207…….200
307…….Maliyet serbest
308…….300
407…….400
Partner…300
Boxer*expert……FİLO
Bipper…küsürat kaldırma”
indirim oranlarını belirlemeye yönelik hususlardır.
(135) Diğer taraftan dosya mevcudu çeşitli belgelerde yer alan;
- “Bölgemizde fiyat istikrarı ve bölge ihlalini önlemek adına, bölgemiz dışından gelecek
araç teslimatı istekleri hiçbir bayimiz tarafından yapılmayacaktır. Konu ile ilgili size gelen
talepleri bu doğrultuda değerlendirmeniz ve Popaş tarafından diğer bayilerin araçlarının
teslimat isteklerinin bölgemize yapılmamasını sağlamanızı rica ederim.”
- “Bildiğiniz üzere İstanbul bayileri bölgelerini koruma adına anadoludan gelen araç
teslimatlarını yapmama kararı almışlardır. Bu karar doğrultusunda da, bölgemizden birkaç
bayinin müşterilerinin şirketlerinin merkezi Anadolu olmasına rağmen şirket şubelerine
teslimatı anlamında yaptıkları isteklerini reddetmiş bulunmaktadırlar. Bölge olarak biz de,
bölgemize dışarıdan satış tacizini önlemek ve fiyat istikrarımızı korumak adına, bölgemiz
dışından gelecek teslimat taleplerine karşılık vermeyeceğimizi belirtir, bu konu üzerinde
tüm bayi arkadaşlarımın hassasiyetle durmasını rica ederim.”
ifadeleri Konsey’in fiyat birlikteliği amacına hizmet etmesinin yanında dikeyde pasif
satışların kısıtlanması yatayda ise bölge paylaşımı şeklinde nitelendirilebilecek rekabet
kısıtlamaları örnekleri olarak dikkat çekmektedir.
(136) Konsey, perakende ve filo araç satışında fiyat birlikteliğinin sağlanmasının yanı sıra
sigorta şirketlerine yönelik olarak yedek parça satış ve işçilik ücretlerinde uygulanan
iskonto oranları hususunda da birlikte hareket etmek amacıyla faaliyetlerde bulunmuştur.
Bunun en önemli sebebi, belgelerde belirtildiği üzere, toplam karların %75-85’inin satış
sonrası hizmetlerden elde edilmesidir. Konsey’in satış sonrasında da fiyat birlikteliği
yapma niyeti, 07.09.2007 tarihli Bayi Konseyi toplantı notlarında yer alan ifadelerden
anlaşılmaktadır:
“Satış Sonrası:
YILDIRIM:
…
Kaporta-boyada fiyat birlikteliği yapılmalı, satışta olduğu gibi.
BAŞARAN: Yıldırım’a katılıyor. En az 2 yıldır boya-kaportadan para kazanamıyoruz. Boya
fiyatı arttırılmalı. Çok yan sanayi var. Öncelikle boya fiyatlarını arttıralım.
GÖRAL: İlk aşama AK Sigorta’yla aynı ya da daha düşük olarak kabul ettirelim. Sigorta
şirketlerine tavır alarak eksperin keyfiyetinden kurtulabiliriz.
…
14-15/277-119
47/ 52
Vedat İNCİROĞLU: Sigorta şi. fiyat anlaşması yapılmalı. İlerde fiyat artarsa anlaşma
kayabilir. Tedarik engellenemez.”
(137) Konsey’in yukarıda bahsi geçen boya fiyatlarında anlaşma yapma niyetinin uygulamaya
konulduğu elde edilen bir belgede yer alan aşağıdaki ifadelerden de açıkça
anlaşılmaktadır:
“07.09.2007 tarihinde yapmış olduğumuz konsey toplantısında yaptığımız çalışma
sonucunda boya fiyatları ile ilgili tavsiye edeceğimiz parça başına fiyatlar ekte mevcuttur.
…
Tamir
Etme
Değiştirilm
e
Eski Yeni Eski Yeni
Tampon 130 150 120 150
Marşbiyel 120 150 180 220
Çamurluk 120 150 120 150
Kapı 130 170 180 220
Kaput 150 200 180 220
Arka
Çamurluk
130 170 150 180
Tavan 200 240 200 240
Ufak Parçalar 80 100 80 100
...”
“…
Son yapmış olduğumuz genel toplantıda… herkesin destek verdiği boya fiyatlarında zarar
etmeyecek bir mantıkla Taban rakamların tespiti çalışması sonuçlanmıştır. … rakamlar
ekli dosyada bilgilerinize sunulmakta. Servislerimizin yetkililerinin 01.10.2007 tarihi
itibarıyla başlayacak bu uygulamaya azami dikkati göstermelerini rica ediyoruz…”
Buna ek olarak, bir belgede “Yine Sn.Bülent İRİ başkanlığında satış sonrası ile 2008
yılında başlatmayı hedeflediğimiz bir çalışma gurubu oluşturduk. Amacımız daha karlı bir
satış sonrası birlikteliği.” hususu yer almaktadır.
(186) Yukarıda yer verilen bir diğer belgede yer alan ifadeler ise Konsey’in sigorta şirketlerine
uygulanacak indirim oranlarına yönelik çalışmalar yaptığı ve maksimum indirim oranlarını
belirlediğini ortaya koymaktadır:
“Son yapılan toplantıda 2008 Ocak itibarıyla …Türkiye Peugeot bayi teşkilatı max iskonto
oranlarında aşağıdaki şekilde fikir birliğine varmıştır.
Sigorta şirketlerine yedekparça iskontosu max %10
Sigorta şirketlerine işçilik iskontosu max %10
Servis filo müşteri iskonto oranı max %10
Tedarik iskontoları tüm sigorta şirketlerine max %15
Banko satış iskontoları max %15 ...”
(187) Sözü edilen fiyat birlikteliğine uyulmasını sağlamak amacıyla Konsey tarafından bir
denetim sistemi kurulmuştur. Peugeot tarafından yaptırılan müşteri memnuniyeti
araştırmasına alternatif olması ve müşteri memnuniyetini ölçmek amacının yanında fiyat
birlikteliğinin devamını sağlamak adına, anlaşmaya uymayan bayilerin tespit edilmesi için
“Method Research Company” unvanlı bir teşebbüs ile anlaşma yapılmıştır.1 Bu anlaşma
çerçevesinde adı geçen teşebbüs, “gizli müşteri araştırması” adıyla bir çalışma

1 Yerinde incelemeler sırasında edinilen “Ekim 2007 Peugeot Gizli Müşteri Araştırma Raporu“nda
“Araştırmanın ana amacı Peugeot Türkiye yetkili bayilerinin satın alma sürecinde, müşterilerine yaklaşımları
ve finansal konularda yapılan indirimlerin istenilen standartlarda olup olmadığının belirlenmesidir.”
ifadeleriyle yapılan çalışmanın amacı belirlenmiştir.
14-15/277-119
48/ 52
yürütmektedir. Bu çalışmada, müşteri gibi davranan araştırma şirketi çalışanları tarafından
bayilerin belirlenen fiyatlardan daha düşük fiyatlar uygulayıp uygulamadıkları ses kayıtları
alınmak suretiyle tespit edilmektedir. Yukarıda, “Yerinde İncelemelerde Elde Edilen Bilgi
ve Belgeler” bölümünde yer verilen belgelerde yer alan ifadelerden görüldüğü üzere daha
sonra ses kayıtları, ilgili bayiye ve Konsey başkanına iletilmekte, başkan ve birkaç üye
tarafından kayıtlar dinlenmek suretiyle bir değerlendirme yapılmaktadır. Bu yazışmalardan
başlıca örnekler ise şunlardır:
“Ayrıca Methot Araştırma kayıtları çarşamba günü ulaştıracağını söyledi. İsterseniz
aranızda konuşarak ne gün sizler için uygunsa İstanbul’da buluşup dinleyip karar verelim.
…”
“Bugün Method kanalıyla gelen Ankara ve İstanbul ili sonuçları mevcut arkadaşlarımızla
dinlenmiş, gelen 5 bayi arkadaşımızla ilgili kayıtlarda cezayı gerektirecek bir sonuç
çıkmamıştır.”
“Gazikent ile yapılan ve kayda alınan telefon görüşmesinde Gazikent’te çalışan […]
adındaki satıcının 37.100 ytl’lik araca 36500 ytl fiyat verdiği tespit edilmiştir. Gereğinin
yapılmasını arz ederim. …”
“Bugün … şükrü-levent-bülent üçlüsü gelen kayıtları dinledik. Doğal olarak önce sadece
kendileri gönderi yaparak bilgilenmelerini ve bizlerde olabilecek hataları ortadan kaldırmak
için görüşlerini istiyoruz.
Bu arada sizin firmada da hata olduğunu düşündüğümüz kaydı size iletiyoruz. Sizin de bir
dinlemenizi istedik. …”
(188) İlgili bölümde ayrıntılı olarak yer verilen yazışmalardan görüldüğü üzere ses kayıtlarında
yer alan tespitler Konsey tarafından değerlendirilmekte, ihlali gerçekleştiren bayiler ihlalin
nedenlerine ilişkin açıklamalarda bulunmaktadır. Sonrasında ise ilgili bayilerin
cezalandırılması aşamasına geçilmektedir. Bundan başka, Konsey yapılanması
dâhilindeki bölgelerde de fiyat indirimi yapan bayiler bölge sorumlularına bildirilmekte,
bölge sorumluları da durumu Konsey yönetimi ile paylaşmaktadır. Dolayısıyla bölge
içerisinde de fiyat birlikteliğinin korunmasına yönelik bir denetim sağlanmış olmaktadır. Bu
durum yazışmalardan açıkça anlaşılmaktadır.
(189) Konsey yapılanmasında fiyat birlikteliğinin devamlılığının sağlanması için bir ceza
mekanizmasına da yer verildiği görülmektedir. Yapılan incelemelerde edinilen belgelerden
10.000 TL olarak belirlenmiş olduğu anlaşılan para cezasının yukarıda yer alan
yazışmalardan görüldüğü üzere hangi tarihten itibaren uygulanacağı Konsey üyeleri
arasında tartışılmış, sonuç olarak 2007 yılının Kasım ayından itibaren uygulanmasına
karar verilmiştir. Ayrıca ihlalin tekrarı halinde her bir ihlal için ne kadar ceza
uygulanacağına ilişkin olarak da çeşitli yazışmaların yapıldığı gözlenmiştir:
“… ABC Otomotivin 3 adet araca düşük fiyatlar vermesi neticesinde kendilerine 10.000 ytl
ceza uygulamamız parayı hesaba geçirmeleri sonucunda gerçekleşmiştir. Ancak
uygulamanın her bir araç için ayrı uygulanması gerekliliği ABC Otoya belirtilmekle
beraber, 1. cezai işlem uygulaması yapıldıktan sonra tekerrürü halinde bir nevi askıda
tutulan 2 cezanın da kendilerine uygulanacağının belirtilmesini zaruri görmekteyim.
Böylelikle her bayiinin yapacağı haksız rekabetin karşılıksız kalmayacağı imajı da verilmiş
olacaktır. ...”
“… Şu anda elimde Ünallar’ın uygunsuz fiyat arz eden kaydı var. Kopyasını
gönderebilirim. Rafa kalkan diğerleri ile işleme konmasını –yani 20.000 olarak- teklif
ediyorum.”
(190) Bununla birlikte yapılan tartışmalar sonucunda daha farklı ceza miktarlarının belirlendiği
aşağıda sunulan ve Konsey Başkanı Şükrü ILISAL tarafından bölge temsilcilerine
gönderilen mesajdan anlaşılmaktadır:
“Yine 09.05.2008 tarihinde yapılan konsey toplantısında, konseyimizin müşterek kararı
olan yeni uygulama aşağıdaki gibidir.
14-15/277-119
49/ 52
1.tespit 5.000
2.tespit 7.500
3.tespit 10.000
4.tespit 12.500 v.b. şeklinde uygulanmasına karar verilmiştir.”
Fiyat ihlallerine ilişkin yapılan tespitler sonucunda cezaların tahsilatını sağlamak amacıyla
bayiler tarafından Konsey’e çeklerin gönderildiği ve belirlenen hesap numaralarına üç
bayinin (Sevimli Oto, Ünallar ve ABC Otomotiv) ödeme yaptığı anlaşılmıştır.
Soruşturma sürecinde yapılan tespitlerden fiyat ihlallerine uygulanan yaptırımın sadece
Konsey tarafından verilen para cezasıyla sınırlı kalmadığı, buna ek olarak bayilerin
ihlallere sebep olan satış personelini işten çıkardığı görülmektedir. Yazışmalardan alınan
aşağıdaki ifadeler bu durumu açıkça göstermektedir:
“… başımıza “haysiyetsiz personel” tarafından gelmesi olası, sizin başınıza gelen bu tatsız
duruma gösterdiğiniz hassasiyet ve daha da ötesi reaksiyondan dolayı şahsım adına
teşekkür ederim.”
“ … Method firmasının yapmış olduğu çalışmanın sonucu beni şahsen firmam adına çok
üzmüştür. … Çünkü telefon kaydındaki satıcım adı sorulduğunda da yalan söylüyor. Bu da
yakın zamanda davranışları yüzünden hakkında tutanak tuttuğumuz bu satıcının art niyetli
ve şirkete zarar verme yaklaşımını anlatıyor. Satışa dönüşmesi sonuçta imkansız olan bu
kaydın bahanesi yoktur. Bu satıcımız […] bu kaydı dinledikten hemen sonra işten
çıkartılmıştır. Bu çıkan sonuçtan dolayı herkesten özür diliyorum. …”
“Bu konuya karışmış olan satış temsilcilerinin de cezasız kalmayacağını ve kademeli
olarak işten çıkarılacaklarını size bildiririm.”
“Söz konusu olayda adı geçen şahıs olan satış danışmanımız […], bu konuda
yönetiminden onaysız bir satış gerçekleştirmesinden dolayı şirketimizden 25.03.2008
tarihi itibarıyla ilişiği kesilmiştir.”
(191) Sonuç olarak buraya kadar yer verilen bilgi ve belgelerden anlaşıldığı üzere, fiyat
birlikteliğinin başlangıcını 2005 yılında İstanbul bayileri arasındaki işbirliği oluşturmaktadır.
Bu durumu, yukarıda da yer verilen bir belgede yer alan;
“İstanbul ilinin 4 yıl önce başlattığı mevcut minimum karların sistem içerisinde kalması için
yapılan çalışmalar, daha sonra tüm teşkilatımız tarafından benimsenmiş ve araç satış
fiyatlarında kar kayıplarını önleme amaçlı çalışmalar başlatılmıştır.”
ifadeleri ortaya koymaktadır.
(192) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin birinci fıkrası “Belirli bir mal veya hizmet piyasasında
doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan
veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar,
uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri hukuka aykırı ve
yasaktır” hükmünü haizdir. Aynı maddenin ikinci fıkrasının (a) bendinde mal veya
hizmetlerin alım ya da satım fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet, kar gibi unsurlar ile her türlü
alım yahut satış şartlarının tespit edilmesi; (b) bendinde ise mal veya hizmet piyasalarının
bölüşülmesi ile her türlü piyasa kaynaklarının veya unsurlarının paylaşılması ya da
kontrolü yasaklanan haller arasında sayılmıştır. Kanun’un 4. maddesi kapsamına giren,
fiyat tespiti ve pazar paylaşımı gibi unsurlar içeren yatay seviyedeki faaliyetler per se
yasak kabul edilmektedir. Dolayısıyla bu tür anlaşmalar Kanun’un 5. maddesi
çerçevesinde bireysel muafiyet alabilecek nitelikte değildir.
(193) 2005 yılında İstanbul’daki Peugeot bayileri arasında gerçekleştirilen bir oluşumla başlayan
ve zaman içerisinde Türkiye geneline yayılarak, 2008 yılı Temmuz ayına kadar devam
eden Peugeot bayilerinin uygulamalarının 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin (a) ve (b)
bentleri kapsamında rekabeti kısıtlama amacını taşıyan ve bu etkiyi doğuran yatay bir
anlaşma olduğu değerlendirilmektedir. Nitekim yukarıda yer verilen bilgi ve belgelerden,
Bayi Konseyi’nin yeni araç satışı ve satış sonrası yedek parça, bakım ve onarım
hizmetlerinde bayiler arası rekabeti kısıtlamak amacıyla fiyat ve indirim oranlarında
14-15/277-119
50/ 52
birliktelik sağlanması için çalışmalar yaptığı anlaşılmıştır. Bu kapsamda ortak belirlenen
fiyat ve indirim oranlarına tüm bayilerin uymasının temin edilmesi amacıyla Konsey’in
denetim ve cezalandırma mekanizmalarını uyguladığı görülmektedir. Sonuç olarak,
Konsey’in faaliyette bulunduğu süre zarfında her ne kadar fiyat birlikteliğine uymayan
bayiler ortaya çıksa da rekabeti bozma amacını taşıyan söz konusu anlaşmanın
uygulandığı anlaşılmıştır.
(194) Peugeot Bayi Konseyi’nin işaret edilen eylemlerinin hukuki niteliği bakımından önemle
belirtilmesi gereken husus, bahse konu eylemlere ilişkin olarak yürütülen ilk soruşturma
neticesinde Kurulun 06.08.2010 tarihli ve 10-53/1057-391 sayılı kararı ile sözü edilen
eylemlerin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğinin tespit edilmiş olduğu ve 44
Peugeot bayisi hakkında idari para cezası uygulanmasına karar verildiğidir. Dolayısıyla
söz konusu tüzel kişiler ile işbu soruşturmaya taraf olan Aktif-İriyıl Otomotiv’in dahil olduğu
bayiliğin eylemlerinin ilgili Kanun hükmünü ihlal ettiği açıkça görülmektedir.
(195) Öte yandan, tarafından verilen 06.08.2010 tarih ve 10-53/1057-391 sayılı karar ile
sonuçlandırılan ilk soruşturma, Peugeot marka araçların satışı ile servis ve yedek parça
hizmetlerine ilişkin faaliyetlerin tamamını kapsar nitelikte olup sözü edilen faaliyetleri
gösteren ve ihlale dahil olan teşebbüslerin tamamı soruşturmaya taraf kabul edilmiştir.
Bununla birlikte nihai kararın verilmesini müteakip, beş Peugeot bayisinin özellikle araç
satışı ile servis ve yedek parça hizmetlerinde birden fazla tüzel kişilik altında faaliyet
gösterdiği, ancak söz konusu bilgiye soruşturma döneminde sahip olunmadığından,
belirtilen bayilerin diğer tüzel kişiliklerinin soruşturma dışında kaldığı tespit edilmiştir. Bu
çerçevede Kurulun 28.04.2011 tarih ve 11-26/509-M sayılı kararı uyarınca Yıldırım
Otomotiv ve benzer durumdaki dört şirket hakkında soruşturma başlatılmıştır.
(196) Bu noktada öncelikle belirtilmesi gereken husus, ikinci soruşturmaya taraf olan ve işbu
karara konu olan Aktif-İriyıl Otomotiv’in ilk soruşturmaya konu olan İriyıl-Aktif Otomotiv ile
ortaklık ve yönetim yapıları itibariyle aynı ekonomik bütünlük içerisinde yer aldığıdır. Sözü
edilen durum, bahse konu bayinin daha önceki soruşturma kapsamında soruşturma
bildirimi, soruşturma raporu ve ek görüşte yer verilen iddialara yönelik vermiş olduğu
yanıtlardan da anlaşılmıştır. Nitekim İriyıl-Aktif Otomotiv yazılı savunmalarında yeni araç
satışı, servis ve yedek parça faaliyetlerine ilişkin iddiaların tamamına ilişkin olarak ilgili
bayi adına savunma yapmıştır. Dolayısıyla belirtilen faaliyetlerin tek bir ekonomik bütünlük
bünyesinde yürütüldüğü ilgili teşebbüs tarafından da kabul edilmiş bulunmaktadır.
(197) Buna ek olarak, Aktif-İriyıl Otomotiv tarafından sunulan ortaklık ve yönetim yapılarına
ilişkin bilgiler de bayilerin tüzel kişiliklerinin aynı ekonomik bütünlük içerisinde yer aldığını
ortaya koymaktadır. 4054 sayılı Kanun’un 3. maddesi uyarınca teşebbüs; “piyasada mal
veya hizmet üreten, pazarlayan, satan gerçek ve tüzel kişilerle, bağımsız karar verebilen
ve ekonomik bakımdan bir bütün teşkil eden birimleri” ifade etmektedir. Dolayısıyla ticaret
hukuku anlamında ayrı tüzel kişilikleri haiz olmasına karşın rekabet hukuku çerçevesinde
bağımsız karar veremeyen şirketler, belirtilen şirketlerin kontrolünü elinde bulunduran
teşebbüs ile birlikte tek teşebbüs olarak değerlendirilecektir. Benzer durum aynı gerçek
veya tüzel kişi tarafından kontrol edilen şirketler bakımından da söz konusu olacaktır.
Dolayısıyla ekonomik bütünlüğün tespitinde kontrol testi esas alınmakta, belirtilen testin
uygulanmasında ise incelemeye konu şirketlerin ortaklık ve yönetim yapılarından
hareketle hukuki ve fiili kontrol durumları ele alınmaktadır.
(198) Aktif-İriyıl Otomotiv ve İriyıl-Aktif Otomotiv’in ortakları ile ortakların hisse oranları aynı olup,
şirketler aynı kişiler tarafından idare olunmaktadır. Sonuç olarak sözü edilen tüzel kişilikler
aynı ekonomik bütünlük içerisinde yer almakta ve rekabet hukuku bağlamında tek
teşebbüs olarak değerlendirilmesi gerekmektedir.
I.6.2. Ceza Miktarının Takdirine İlişkin Değerlendirme
(199) Hakkında soruşturma yürütülen ve Konsey çatısı altında perakende ve filo araç satışlarına
ilişkin fiyat birlikteliği ve bölge paylaşımı şeklinde nitelendirilebilecek eylemlerin yanında,
sigorta şirketlerine yönelik olarak hem yedek parça indirim oranları hem de işçilik
14-15/277-119
51/ 52
ücretlerinde birliktelik sağlamayı amaçlayan teşebbüsler arasında yer alan Aktif-İriyıl
Otomotiv’e 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesi ve 15.02.2009 tarihli ve 27142 sayılı Resmi
Gazete’de yayımlanan Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim
4030 Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik
hükümleri uyarınca idari para cezası uygulanması gerekmektedir. Bu çerçevede, söz
konusu mevzuat hükümleri ve Ankara 9. İdare Mahkemesinin 24.12.2013 tarihli ve
2013/752 E., 2013/2064 K. sayılı kararı gereğince verilecek idari para cezasının takdirinde
Aktif-İriyıl Otomotiv’in 2011 mali yılı sonunda oluşan gayri safi geliri esas alınmıştır.
J. SONUÇ
(200) Önaraştırma ve soruşturmaya ait tüm savunma, ek savunma, sözlü savunma tutanakları,
raporlar, yargı kararı ve dosya içeriğinde yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesi
sonucunda; 12.04.2012 tarih ve 12-20/557-141 sayılı Kurul kararı ile Türkiye Peugeot Bayi
Konseyi yapılanması altında bir araya gelen diğer Peugeot bayileri ile birlikte perakende
ve filo araç satışlarında fiyat birlikteliği ve bölge paylaşımı yapmak, satış sonrası hizmetler
bakımından sigorta şirketlerine yönelik yedek parça indirim oranlarında ve işçilik
ücretlerinde anlaşmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği belirlenen
Aktif-İriyıl Otomotiv İnşaat Turizm Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti.’ye, 4054 sayılı Kanun’un 16.
maddesi ve “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun
Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik’in 5. maddesinin
birinci fıkrasının (b) bendi, ikinci fıkrası ve üçüncü fıkrasının (a) bendi hükümleri ile Ankara
9. İdare Mahkemesinin 24.12.2013 tarihli ve 2013/752 E, 2013/2064 K. sayılı kararı
dikkate alınarak 2011 mali yılı sonunda oluşan ve Kurul tarafından belirlenen yıllık gayri
safi gelirlerinin takdiren %0,5’i oranında olmak üzere 156.473,67 TL idari para cezası
verilmesi gerektiğine OYÇOKLUĞU ile karar verilmiştir.









Meh met Akif ERSİN











14-15/277-119
52/ 52

Rekabet Kurulu’nun 16.04.2014 Tarih ve 14-15/277-119 Sayılı Kararına
KARŞI OY GEREKÇESİ


Kurulumuz, 12.04.2012 gün ve 12-20/557-141 sayılı kararının Ankara 9.İdare
Mahkemesinin 24.12.2013 gün ve E.2013/752, K.2013/2064 sayılı kararı ile idari para
cezası verilirken ciro yılının yanlış tespit edildiği gerekçesiyle iptali üzerine, mezkur
Kararında, 4054 sayılı Kanun’un 4.maddesine aykırı uygulamaları nedeniyle, aynı
Kanun’un 16. maddesi ve Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile
Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin
Yönetmelik uyarınca hakkında soruşturma yapılan motorlu taşıtlar pazarında faaliyet
gösteren teşebbüse 2011 yılı cirosun esas alarak İdare Mahkemesi kararı doğrultusunda,
idari para cezası verilmesine karar vermiş bulunmaktadır. Anılan bu para cezası
belirlenirken 4054 sayılı yasa ile birlikte, yukarıda belirtilen Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma,
Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek
Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik’in ilgili hükümlerinin uygulanarak verilen ceza
miktarının gerekçelendirilmesi ve hesaplanması ile ilgili bölümünü içeren sonuç cezaya
karşı oy gerekçelerim aşağıda belirtilmiştir.
Daha önceki tüm ceza kararlarında, aynı yönde kullandığım Rekabeti Sınırlayıcı
Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde
Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik’in ilgili hükümlerinin 4054 sayılı yasaya
aykırılığı konusunda ki karşı oy gerekçelerim bu karar içinde geçerli olup, aynen muhafaza
edilmektedir. Bunun dışında, Kurulumuzun kararda öncelikle, Ankara 9.İdare
Mahkemesince iptal edilen yukarıda belirtilen 12.04.2012 gün ve 12-20/557-141 kararını
geri alarak, İdare Mahkemesi kararının uygulanması zımnında ki bu yeni kararı tesis
etmesi gerektiğinden bu eksiklik nedeniyle de karara katılmıyorum.


Reşit GÜRPINAR
Kurul Üyesi






Full & Egal Universal Law Academy