Rekabet Kurumu - Karar Sayı 14-21/400-175

Rekabet Kurumu Başkanlığından;
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2014-4-24 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 14-21/400-175
Karar Tarihi : 12.06.2014
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Kenan TÜRK, Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR,
Fevzi ÖZKAN, Dr. Metin ARSLAN, Doç. Dr. Tahir SARAÇ
B. RAPORTÖRLER: Gülçin DERE, İbrahim Ethem SEZER, Nesibe ARSLAN
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : Gizlilik talebi bulunmaktadır.
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILAN : - Gepa Fiberglass Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Tersane Yolu, Yan Sanayi Bölgesi, Harmandalı Sok. No:10
Aydıntepe Tuzla/İstanbul
- Denizsan Gemi Makine Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Yunus Mah. Atölyeler Sok. No:3 Kartal/İstanbul
(1) E. DOSYA KONUSU: Şişirilebilir can salları/kurtarma botu/can yelekleri; can
kurtarma filikaları, kurtarma botu, hizmet botu ile can kurtarma araçlarını indirme ve
serbest bırakma düzeneklerine yönelik muayene ve test sertifikası hizmetleri
bakımından gerekli rekabet ortamının oluşmadığı ve Gepa Fiberglass San. ve Tic.
A.Ş. ile Denizsan Gemi Makine San. ve Tic. A.Ş.’nin aşırı fiyat uyguladığı iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Şikayetçi tarafından yapılan ilk başvuruda özetle; T.C. Ulaştırma,
Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı (Bakanlık)’nın 05.04.2012 tarih ve 5452 sayılı talimatı
ile yürürlüğe giren “Muayene ve Test Sertifikası Düzenleme Yetkisine İlişkin Uygulama
Rehberi” (Rehber) kapsamında gemi sahiplerinin, yangın söndürme sistemleri ve
elemanları, şişirilebilir can salları/kurtarma botu/can yelekleri, can kurtarma filikaları,
kurtarma botu, hizmet botu ve can kurtarma araçlarını indirme ve serbest bırakma
düzenekleri için her yıl sertifika aldıkları; ancak Rehber’de yer alan düzenlemeler
nedeniyle şişirilebilir can salları/kurtarma botu/can yelekleri; can kurtarma filikaları,
kurtarma botu, hizmet botu ile can kurtarma araçlarını indirme ve serbest bırakma
düzeneklerine yönelik hizmetler bakımından gerekli rekabet ortamının oluşmadığı;
düzenleme gereği söz konusu ekipmanlara yönelik sertifikaların yalnızca markanın
imalatçısı ya da imalatçı ile anlaşma yapan servis sağlayıcısı tarafından verilebildiği iddia
edilmiştir.
(3) Başvuru sahibi tarafından gönderilen ikinci yazıda ise can kurtarma botlarına sertifika
veren Gepa Fiberglass Sanayi ve Ticaret A.Ş. (GEPA) unvanlı imalatçının herhangi bir
firmaya yetki vermeyip yalnızca kendisinin test sertifikası verdiği ve yabancı bayraklı
gemilerden farklı olarak Türk bayraklı gemilerden beş yıllık sertifika bedeli olarak (…..)
aldığı; can kurtarma araçlarını indirme ve serbest bırakma düzeneklerinin (matafora) servis
sağlayıcısı olan Denizsan Gemi Makine Sanayi ve Ticaret A.Ş. (DENİZSAN)’nin de söz
konusu hizmetlere yönelik olarak aşırı fiyat uyguladıkları iddia edilmiştir.
(4) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 17.03.2014 ve 07.04.2014 tarihlerinde giren
başvurular üzerine hazırlanan 07.04.2014 tarih ve 2014-4-24/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu,
16.04.2014 tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş ve önaraştırma yapılmasına karar
verilmiştir.
(5) Söz konusu karar uyarınca düzenlenen 04.06.2014 tarih ve 2014-4-24/ÖA sayılı
Önaraştırma Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(6) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda,
14-21/400-175
2/4

- Rehber'in Bakanlık’ın tasarrufunda olan hukuki bir düzenleme olduğu ve Bakanlıkça
düzenlenen bu alanda söz konusu iddiaya ilişkin olarak 4054 sayılı Rekabetin Korunması
Hakkında Kanun kapsamında herhangi bir işlem yapılamayacağı,
- Şikayet edilen teşebbüsler hakkında soruşturma açılmasına gerek olmadığı
ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. 4054 sayılı Kanun’un 2. Maddesi Kapsamında Değerlendirme
(7) Başvuruda, Rehber’in yukarıda yer verilen ekipmanlara yönelik sertifika hizmetlerinin
sunumunda rekabeti kısıtladığı iddia edilmiştir.
(8) Ancak BAKANLIK, 4054 sayılı Kanun’un 2. maddesi kapsamında teşebbüs olarak
değerlendirilemeyeceğinden, söz konusu iddiaya ilişkin olarak 4054 sayılı Kanun
kapsamında herhangi bir işlem yapılamayacağı kanaatine varılmıştır.
I.2. 4054 sayılı Kanun’un 6. Maddesi Kapsamında Değerlendirme
(9) Başvuru konusu iddialar, niteliği gereği 4054 sayılı Kanun’un “Hakim Durumun Kötüye
Kullanılması” başlıklı 6. maddesi çerçevesinde ele alınmıştır. Bir eylemin hâkim durumun
kötüye kullanılması olarak değerlendirilebilmesi için ilgili teşebbüsün hâkim durumda
bulunması ve eylemin kötüye kullanma olarak kabul edilebilecek nitelikte olması
gerekmektedir. Sözü edilen iki kriterden herhangi birisinin bulunmaması durumunda 4054
sayılı Kanun’un 6. maddesinin ihlalinden bahsedilemez.
(10) Somut olayda öncelikle kötüye kullanma eyleminin, başka bir ifadeyle aşırı fiyat ve/veya
ayrımcılık uygulamalarının bulunup bulunmadığı incelenmiştir.
I.2.1. GEPA Hakkındaki İddialara İlişkin Değerlendirme
(11) Şikâyetçi başvurusunda GEPA’nın can kurtarma botlarına yönelik olarak verdiği servis
sağlama hizmetlerinde Türk bayraklı gemilerden (…..), yabancı bayraklı gemilerden ise
(…..) ücret talep ettiğini, dolayısıyla GEPA tarafından aşırı fiyat uygulandığını iddia
etmiştir. 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesinin (b) bendinde; eşit durumdaki alıcılara aynı ve
eşit hak, yükümlülük ve edimler için farklı şartlar ileri sürerek doğrudan veya dolaylı olarak
ayırımcılık yapılması yasaklanmaktadır. Dosya mevcudu bilgilerden, aşırı olduğunu iddia
edilen (…..) tutarındaki fiyatın GEPA’nın 5 yıllık servis hizmetine yönelik olduğu
anlaşılmıştır. Bu bağlamda şikâyetçinin söz konusu iddiası öncelikle ayrımcılık daha sonra
aşırı fiyatlandırma kavramları çerçevesinde değerlendirilmiştir.
(12) Dosya mevcudu bilgilere göre, GEPA’nın can kurtarma botlarının beş yıllık servis
hizmetinden aldığı ücretler (…..) arasında değişmektedir. (…..) Buna göre, GEPA’nın
yabancı bayraklı gemilerin can kurtarma botlarının beş yıllık bakımlarında (…..) uyguladığı
iddiası gerçeği yansıtmamaktadır. Ayrıca şikayetçi tarafından gönderilen yazı ekinde yer
verilen ve GEPA tarafından şikayetçiye kesilen 23.05.2013 tarihli faturanın incelenmesi
sonucunda, söz konusu faturanın can kurtarma botunun yıllık servis hizmetine ilişkin
olduğu ve şikayetçiden (…..)ücret alındığı belirlenmiştir. Öte yandan, yıllık ücretlerin de
genel olarak (…..) arasında değiştiği, birçok örnekte fiyatın (…..) olduğu ve bunlar
arasında yabancı bayraklı gemilerin de bulunduğu görülmektedir. Ayrıca, (…..). Açıklanan
sebeplerle GEPA’nın can kurtarma botlarına yönelik yıllık ve beş yıllık bakımlarda Türk
bayraklı gemilerle yabancı bayraklı gemiler arasında ayrımcılık yaptığı iddiasının gerçeği
yansıtmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
(13) Takiben başvuru aşırı fiyatlandırma açısından incelenmiştir. Aşırı fiyat tespitinde fiyat
karşılaştırması ve fiyat-maliyet analizinden oluşan iki aşamalı bir test uygulanmaktadır. Bu
incelemede fiyat karşılaştırmasına öncelik verilmiş olup, maliyetlerin kesin olarak
hesaplanması mümkün olduğu durumlar için fiyat-maliyet analizi yapılmıştır.
(14) Öncelikle, dosya mevcudu bilgilerden, GEPA’nın 2012, 2013 ve 2014 yıllarında sırasıyla
(…..) kâr elde ettiği görülmektedir. Söz konusu kârlılık oranlarının GEPA’nın servis
sağlama hizmetlerinde aşırı fiyat uyguladığı iddiasını ispat etmeye yetecek düzeyde
14-21/400-175
3/4

yüksek kârlılık oranları olmadığı değerlendirilmektedir.
(15) Aşırı fiyatlamanın tespitinde kullanılan ekonomik değer testinin ikinci aşaması fiyat
kıyaslamasıdır. Önaraştırma kapsamında, GEPA’nın, GEPA markalı can kurtarma botları
için sunduğu servis sağlama hizmetlerinde uyguladığı fiyatlar ile rakiplerin can kurtarma
botları için sunduğu servis sağlama hizmetlerinde uyguladığı fiyatlar karşılaştırılmıştır.
(16) Yapılan incelemede, GEPA tarafından 2012 yılında yıllık testler için belirlenen en yüksek
fiyatın (…..) olduğu, ONURSAN’ın (…..) ve BALDEN’in (…..) ile onu takip ettiği; aynı yılda
5 yıllık test için GEPA’nın (…..), BALDEN’in (…..) ve DELMAR’ın (…..) fiyat uyguladığı
görülmüştür. Takiben 2013 yılında, yıllık testler açısından firmaların en yüksek fiyatları
GEPA için (…..), ONURSAN için (…..)’dır. Aynı yıl 5 yıllık testlere GEPA (…..), ONURSAN
(…..) ve DELMAR (…..) fiyat uygulamıştır. 2014 yılında ise GEPA’nın yıllık testler için
aldığı en yüksek fiyat (…..) olup, bu fiyat ONURSAN’da (…..), BALDEN’de ise (…..)
olmuştur.
(17) Kurtarma botlarının marka bazında farklı nitelikleri haiz olması, buna bağlı olarak botlara
verilen test hizmetinin farklı teknik bilgi ve donanım gerektirmesi, bakım-onarım
giderlerinde ve özellikle mühendis ücretinde çalışılan gün/saat, yol masrafı gibi farklılıklar
dikkate alındığında, teşebbüsler arası bu fiyat farklılıklarının makul görülebileceği ve
GEPA’nın uyguladığı fiyatların aşırı olduğuna dair yeterli bulgu olmadığı kanaatine
varılmıştır.
I.2.2. DENİZSAN Hakkındaki İddialara İlişkin Değerlendirme
(18) Başvuruda ayrıca, mataforalara ilişkin olarak DENİZSAN’ın servis hizmetleri tarifesine
atıfta bulunarak bu teşebbüs tarafından aşırı fiyat uygulandığı iddia edilmiştir.
(19) Dosya mevcudu bilgilerden, DENİZSAN’ın 2012, 2013 ve 2014 yıllarında sırasıyla
(…..),(…..)ve (…..) kâr elde ettiği görülmektedir. Söz konusu kârlılık oranları
incelendiğinde, (…..) görülmektedir. Bu sebeple DENİZSAN’nın kârlılık oranlarının servis
sağlama hizmetlerinde aşırı fiyat uyguladığı iddiasını ispat etmeye yetecek düzeyde
olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
(20) Öte yandan, aşırı fiyat değerlendirmelerindeki fiyat karşılaştırması kapsamında
DENİZSAN’ın matafora için sunduğu servis sağlama hizmetlerinde uyguladığı fiyatlar ile
rakiplerinin fiyatları karşılaştırılmıştır. Buna göre, 2012 yılında yıllık testler için
DENİZSAN’ın (…..), ONURSAN’ın (…..), CANTAŞ’ın (…..) ve GÜRDESAN’ın (…..) 5 yıllık
test için ise DENİZSAN’ın (…..), GÜRDESAN’ın (…..), CANTAŞ’ın (…..), DELMAR’ın (…..)
fiyat uyguladığı görülmektedir. 2013 yılında yıllık testler için DENİZSAN (…..), ONURSAN
(…..), GÜRDESAN (…..) fiyat belirlemiştir. 2013 yılında DENİZSAN’ın 5 yıllık testler için en
yüksek fiyatı (…..) iken, ONURSAN’ın (…..), GÜRDESAN’ın (…..)’dır. 2014 yılında ise
yıllık testler için DENİZSAN (…..), ONURSAN (…..), GÜRDESAN (…..), DELMAR (…..)
fiyat uygulamıştır. Aynı yıl 5 yıllık testler için belirlenen fiyatlar; DENİZSAN: (…..)
ONURSAN: (…..), DELMAR ve GÜRDESAN: (…..)’dır.
(21) Can kurtarma botunu indirme-kaldırma teçhizatının marka bazında farklı nitelikleri haiz
olması, buna bağlı olarak sunulan test hizmetinin farklı teknik bilgi ve donanım
gerektirmesi, bakım-onarım giderlerinde ve özellikle mühendis ücretinde çalışılan
gün/saat, yol masrafı gibi farklılıklar dikkate alındığında, teşebbüsler arası bu fiyat
farklılıklarının makul görülebileceği ve DENİZSAN’ın uyguladığı fiyatların aşırı olduğuna
dair yeterli bulgu olmadığı kanaatine ulaşılmıştır.
(22) Başvuru konusu iddialar kapsamında yapılan incelemeler sonucunda, 4054 sayılı
Kanun’un 6. maddesine aykırılık teşkil edecek bir husus tespit edilmediğinden, soruşturma
açılmasına gerek olmadığı kanaatine varılmıştır.



14-21/400-175
4/4


J. SONUÇ
(23) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, 4054 sayılı Kanun’un 41.
maddesi uyarınca şikayetin reddi ile soruşturma açılmamasına OYBİRLİĞİ ile karar
verilmiştir.


Full & Egal Universal Law Academy