Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2014-1-34 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 14-22/427-191
Karar Tarihi : 25.06.2014
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Kenan TÜRK, Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR,
Fevzi ÖZKAN, Dr. Metin ARSLAN, Doç. Dr. Tahir SARAÇ
B. RAPORTÖRLER: Şamil PİŞMAF, Başak ARSLAN, Muhammed Safa UYGUR,
Metin DEMİRCİ
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : Salih Ali TAVSATMAZ
Temsilcisi: Av. İrfan COŞGUN
Büyükdere Cad. Kuğu İş Mrk. No:81 K:5 D:9-10 Mecidiyeköy/İstanbul
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILAN : Opet Petrolcülük A.Ş.
Kısıklı Mah. Sarıgazi Cad. No:65 34696 Üsküdar/İstanbul
(1) E. DOSYA KONUSU: Opet Petrolcülük A.Ş.’nin yapmış olduğu dikey anlaşma ve
çeşitli uygulamalar yolu ile 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve
2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’ni ihlal ettiği iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Yapılan başvuruda özetle;
- Başvuruya konu Akaryakıt ve LPG istasyonun bulunduğu taşınmazın 24.03.2014
tarihinde tapu sicil müdürlüğünden satın alındığı ve söz konusu taşınmaz üzerinde Opet
Petrolcülük A.Ş. (OPET) lehine 11.03.2004 tarihli kira şerhi bulunduğu,
- Tapuya şerh edilen kira sözleşmesinin imzalandığı tarihte Ufuk Petrol Ürünleri Tic. ve
San. Ltd. Şti. (UFUK PETROL)'nin malik olduğu, söz konusu tarihlerde UFUK PETROL ile
OPET arasında akaryakıt bayilik sözleşmesi imzalandığı ve UFUK PETROL’ün 11.03.2004
tarihinden bu tarihe kadar OPET ile akaryakıt bayilik faaliyetine devam ettiği,
- OPET’in 2002/2 sayılı Tebliğ’e aykırı davranarak söz konusu akaryakıt ve LPG
istasyonunda farklı akaryakıt dağıtım firmalarının ticari faaliyetini engellediği,
- Ayrıca UFUK PETROL ile arasındaki bayilik ilişkisinin OPET tarafından haksız ve
hukuka aykırı olarak feshedildiği, dolayısıyla bayilik ilişkisi sona erdiğinden söz konusu kira
sözleşmesinin de konusuz kaldığı, bu sebeplerle kira şerhinin kaldırılması gerektiği
ifade edilerek, OPET hakkında gerekli işlemlerin yapılması talep edilmiştir.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 18.04.2014 tarihinde giren başvuru üzerine
hazırlanan 29.04.2014 tarih ve 2014-1-34/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu, 08.05.2014 tarihli
Kurul toplantısında görüşülmüş ve önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. Konuya ilişkin
karar uyarınca düzenlenen 12.06.2014 tarih ve 2014-1-34/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu
görüşülerek karara bağlanmıştır.
(4) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;
- OPET ile UFUK PETROL ve Salih Ali TAVSATMAZ arasındaki dikey ilişkinin
18.09.2015 tarihine kadar 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında grup muafiyetinden
yararlandığı,
- Dolayısıyla OPET hakkında 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma
açılmasına yer olmadığı ve şikâyetin reddinin gerektiği
ifade edilmiştir.
14-22/427-191
2/3
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(5) Dosya konusuna ilişkin olarak bilgi isteme yazısına cevaben OPET tarafından gönderilen
yazıda özetle;
- UFUK PETROL ile OPET arasında 09.03.2004 tarih ve 15 yıl süreli, 28.12.2006 tarih ve
birer yıllık yenilemeler ile azami beş yıl süreli, 18.09.2010 tarih ve beş yıl süreli bayilik
sözleşmeleri imzalandığı,
- UFUK PETROL’ün maliki olduğu istasyonda 11.03.2004 tarihinde OPET’e 15 yıl süreli
kira hakkı tanındığı,
- Taraflar arasında bahse konu sözleşmelerin 4054 sayılı Kanun ve ilgili mevzuata
uyumlu hale getirilmesi amacıyla 30.11.2010 tarihinde bir protokol imzalandığı, ayrıca
02.09.2010 tarihinde kira sözleşmesinin süresinin de 18.09.2015 tarihine kadar geçerli
olacak şekilde kısaltıldığı,
- 30.01.2014 tarihinde UFUK PETROL ile OPET arasında dosya konusu dikey ilişkinin
yeniden beş yıl müddetle uzatılabilmesi amacıyla protokol imzalandığı, bununla birlikte kira
sözleşmesinin süresinde herhangi bir değişikliğe gidilmediği,
- 02.04.2014 tarihinde bahse konu protokolün OPET tarafından feshedildiği ve gönderilen
bir ihtarname ile OPET’in kira hakkına istinaden istasyonun OPET’e tesliminin talep
edildiği,
- Açılan “Men’i Müdahale” davası sonucunda mahkemece istasyonun OPET’e teslimine
karar verildiği
belirtilmiştir.
(6) Dosyada yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden; UFUK PETROL ile OPET arasında
09.05.2004 tarihinde 15 yıl süreli bayilik sözleşmesi imzalandığı, 11.03.2004 tarihinde de
istasyon üzerinde OPET lehine 15 yıl süreli kira hakkı tesis edildiği, ancak 02.09.2010
tarihinde bu kira hakkının 18.09.2015 tarihine kadar kısaltıldığı ve izleyen süreçte taraflar
arasında 18.09.2010 tarihinde beş yıl süreli yeni bir bayilik sözleşmesi imzalandığı
anlaşılmaktadır.
(7) Bunun yanı sıra, 30.01.2014 tarihinde UFUK PETROL ile OPET arasında dosya konusu
dikey ilişkinin yeniden beş yıl müddetle uzatılabilmesi amacıyla bir protokol imzalandığı,
ancak bahse konu protokolün OPET tarafından 02.04.2014 tarihinde feshedildiği,
istasyonun 17.04.2014 tarihli geçici tedbir niteliğindeki mahkeme kararı gereğince OPET’e
teslim edildiği görülmektedir.
(8) Konuyla ilgili olarak 2002/2 sayılı Tebliğ hükümleri, anılan Tebliğ’in açıklanmasına ilişkin
çıkarılan Dikey Anlaşmalara İlişkin Kılavuz ve Kurulumuz kararları çerçevesinde; OPET ile
UFUK PETROL arasındaki dikey ilişkinin; kurulduğu tarih itibarıyla söz konusu istasyonda
faaliyet gösteren bayi ile malikin ilişkili olması sebebiyle 2002/2 sayılı Tebliğ’in 5.
maddesinde öngörülen istisna hükmü kapsamında olmadığı, ayrıca yeni bir istasyon
niteliği de taşımaması nedeniyle Kurulumuzun yerleşik kararlarında ortaya koymuş olduğu
koşulları karşılamadığı ve dikey anlaşmaya bireysel muafiyet tanınamayacağı
değerlendirilmektedir.
(9) Bununla birlikte, taraflar arasında 2004 yılından bu yana süregelen bir ilişkinin
bulunmasına rağmen, 01.09.2010 tarihinde OPET ile UFUK PETROL arasında Ek Kira
Sözleşmesi akdedildiği ve 18.09.2010 tarihinde ise beş yıl süreli yeni bir bayilik sözleşmesi
imzalandığı görülmektedir.
(10) Dikey Anlaşmalara İlişkin Kılavuz’un 35. paragrafında “… Beş yıllık süreyi aşacak şekilde
zımnen yenilenebilen rekabet etmeme yükümlülükleri de grup muafiyeti kapsamında
değildir. Ancak, süresi beş yılı aşmayan veya beş yıldan sonraki uzatmanın her iki tarafın
açık iradesi ile mümkün olduğu ve alıcının beş yıllık süre sonunda rekabet etmeme şartına
son vermesini engelleyen herhangi bir durumun olmadığı hallerde rekabet etmeme
yükümlülüğü grup muafiyetinden yararlanacaktır. …” şeklinde açıklama yer almaktadır.
14-22/427-191
3/3
(11) Ayrıca Kurulumuzun önceki kararlarında da belirtildiği üzere, uzun süreden beri devam
eden dikey ilişkilerde, taraflar arasındaki dikey ilişkiye esas teşkil eden sözleşmelerin,
tarafların özgür iradeleriyle imzaladıkları yeni sözleşmeler yoluyla yenilenmesi yeni bir
irade beyanı olarak kabul edilebilmekte ve bu şekilde duruma göre taraflar arasında yeni
bir dikey anlaşmanın yapıldığından bahisle bu durum, grup muafiyeti kapsamındaki
sürelerin hesaplanmasında göz önüne alınmaktadır.
(12) Somut olayda da, başvuruya konu taşınmaz üzerinde 18.09.2010 tarihinde OPET ile
UFUK PETROL arasında yeni bir bayilik sözleşmesi akdedilmiş olması ve 01.09.2010
tarihli Ek Kira Sözleşmesi uyarınca 11.03.2004 tarihinde OPET lehine tanınan 15 yıl süreli
kira hakkı süresinin de tapuda 18.09.2015 tarihine kısaltılması dikkate alındığında, anılan
sözleşmeler yoluyla yeni bir dikey anlaşma kurmak yönünde taraf iradelerinin yenilendiği,
bu doğrultuda söz konusu dikey ilişkinin 18.09.2015 tarihine kadar 2002/2 sayılı Tebliğ ile
tanınan grup muafiyetinden yararlandığı kanaatine varılmıştır.
J. SONUÇ
(13) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
1. Opet Petrolcülük A.Ş. ile Ufuk Petrol Ürünleri Tic. ve San. Ltd. Şti. ve Salih Ali
TAVSATMAZ arasındaki dikey ilişkinin, 18.09.2015 tarihine kadar 2002/2 sayılı Tebliğ
kapsamında grup muafiyetinden yararlandığına,
2. Bu nedenle 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca şikayetin reddi ile soruşturma
açılmamasına
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy