Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2013-5-7 (Özelleştirme)
Karar Sayısı : 14-26/548-236
Karar Tarihi : 07.08.2014
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Kenan TÜRK, Reşit GÜRPINAR,
Fevzi ÖZKAN, Dr. Metin ARSLAN
B. RAPORTÖRLER : M. Nazlı ÖNAL, Can SARIÇİÇEK, Semih SÜREZ
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Özelleştirme İdaresi Başkanlığı
Ziya Gökalp Caddesi No:80 06600 Kurtuluş/Ankara
(1) D. DOSYA KONUSU: Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğü uhdesinde bulunan şans
oyunlarının on yıl süre ile lisans verilmesi suretiyle bir bütün olarak özelleştirilmesi
kapsamında, bahse konu lisans haklarının devir işlemine izin verilmesi talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Dosya konusu özelleştirme işlemi ile ilgili olarak ilk ön bildirim,
Rekabet Kurumu kayıtlarına 07.06.2004 tarih ve 3006 sayı ile intikal etmiştir. Söz konusu
bildirim üzerine hazırlanan Mesleki Daire Görüşü 08.07.2004 tarih ve 2520 sayılı yazı ile
Başbakanlık Özelleştirme İdaresi Başkanlığı’na (ÖİB) gönderilmiştir. Dosya konusuyla ilgili
olarak 26.09.2008 tarih ve 6464 sayı ile Kurum kayıtlarına giren ÖİB yazısı ile tekrar ön
bildirimde bulunulmuştur. Söz konusu bildirim üzerine hazırlanan Mesleki Daire Görüşü
21.10.2008 tarih ve 3781 sayılı yazı ile ÖİB’ye gönderilmiştir. Mesleki Daire Görüşü’ne
cevaben hazırlanan ÖİB Görüşü Kurum kayıtlarına 21.10.2008 tarih ve 6862 sayılı yazı ile
intikal etmiştir.
(3) Anılan özelleştirme ile ilgili Rekabet Kurulu görüşü, 23.10.2008 tarih ve 08-60/989-M sayılı
kararla işlemin; “1998/5 sayılı Tebliğ ile değişik 1998/4 sayılı “Özelleştirme Yoluyla
Devralmaların Hukuki Geçerlilik Kazanabilmeleri İçin Rekabet Kurumu’na Yapılacak Ön
Bildirimlerde ve İzin Başvurularında Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ”
kapsamında olduğu; aynı Tebliğ’in 3. maddesinde belirtilen pazar payı eşiğini aşması
nedeniyle ön bildirime tabi olduğu; “Şans Oyunları Lisansı’nın Verilmesi, Lisansa Konu
Faaliyetlerin Düzenlenmesi ve Denetlenmesi Hakkında Yönetmelik”in 7. maddesinin
üçüncü fıkrasının, ihalede en üst düzeyde rekabeti sağlayacak şekilde yorumlanması
gerektiği; bu aşamada, başka herhangi bir ön koşul koyulmasına veya başka bir kısıt
getirilmesine gerek olmadığı; ancak alıcı adayları belli olduktan sonra 1998/4 sayılı
Tebliğ’in 5. maddesi uyarınca yapılacak değerlendirmede 4054 sayılı Kanun’un ilgili
maddelerinde aykırılıklar ve sakıncalar belirlenmesi halinde, devirle ilgili koşul ve
yükümlülükler getirilebileceği veya devre izin verilmeyebileceği, dolayısıyla bu hususun
ihaleye katılacak teşebbüsün/teşebbüslerin bilgisine sunulması bakımından ihale
şartnamesinde belirtilmesinin gerekli olduğu” şeklinde oluşmuştur.
(4) Bununla beraber, ilgili özelleştirme işlemini gerçekleştirmek üzere 07.05.2009 tarihinde
çıkılan ihale iptal edilmiştir. Ancak, Kurum kayıtlarına 25.01.2013 tarih ve 534 sayı ile intikal
eden ÖİB yazısı ile tekrar ön bildirimde bulunulmuştur.
14-26/548-236
2/10
(5) Söz konusu bildirimde; şans oyunlarına ait lisansın özelleştirilmesine ilişkin işlemlerin 320
sayılı KHK’nın Ek 2. maddesi ve 5602 sayılı Şans Oyunları Hâsılatından Alınan Vergi, Fon
ve Payların Düzenlenmesi Hakkında Kanun’da yer alan hükümler uyarınca ÖİB ve Milli
Piyango İdaresi Genel Müdürlüğü (MPİ) tarafından birlikte yürütüldüğü ifade edilmiştir. İlgili
bildirimde, Bakanlar Kurulunun 10.09.2012 tarih ve 2012/3687 sayılı kararı ile lisans
verilmesine ilişkin usul ve esaslar kapsamında, karşılığı nakit olmak üzere oynatılan
Piyango, Hemen-Kazan, Şans Topu, On Numara, Süper Loto ve Sayısal Loto oyunlarını
içeren ve ilgili mevzuat çerçevesinde izin verilebilecek olan benzer şans oyunlarının 10
yıllık bir süre ile lisans verilmesi suretiyle bir bütün olarak özelleştirilmesine ÖYK’nın
05.11.2012 tarih ve 2012/163 sayılı kararı ile de özelleştirme işlemlerine başlanmasına
karar verildiği belirtilmiş ve konu hakkında görüş talep edilmiştir. Söz konusu bildirim
üzerine oluşturulan Mesleki Daire Görüşü 26.02.2013 tarih ve 2275 sayılı yazının ekinde
ÖİB’ye sunulmuş, ÖİB’nin Mesleki Daire Görüşü’ne ilişkin görüşü ise 15.03.2013 tarih ve
1622 sayılı yazı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. İlgili yazıda, Mesleki Daire Görüşü’nün
ÖİB tarafından da uygun görüldüğü ifade edilerek, ek bir görüş belirtilmemiştir. Bildirim
konusu özelleştirme işlemine ilişkin olarak Rekabet Kurulu görüşünü, 28.03.2013 tarih ve
13-17/241-M sayılı kararıyla; “Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğü'nün özelleştirilmesi
işlemlerinin 1998/5 sayılı Tebliğ ile değişik 1998/4 sayılı "Özelleştirme Yoluyla
Devralmaların Hukuki Geçerlilik Kazanabilmeleri İçin Rekabet Kurumu'na Yapılacak Ön
Bildirimlerde ve İzin Başvurularında Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ"
kapsamında ön bildirime tabi olduğu; bu aşamada herhangi bir ön koşul konulmasına veya
başka bir kısıt getirilmesine gerek olmadığı; bununla birlikte, alıcı adayları belli olduktan
sonra 1998/4 sayılı Tebliğ'in 5. maddesi uyarınca yapılacak değerlendirmede 4054 sayılı
Kanun'un ilgili maddelerine aykırılıklar ve sakıncalar belirlenmesi halinde, devirle ilgili koşul
ve yükümlülükler getirilebileceği veya devre izin verilmeyebileceği, dolayısıyla bu hususun
ihaleye katılacak teşebbüsün/teşebbüslerin bilgisine sunulması bakımından ihale
şartnamesinde belirtilmesinin gerekli olduğu” şeklinde oluşturmuştur.
(6) Bununla birlikte, ÖİB tarafından gönderilen ve Kurum kayıtlarına 04.08.2014 tarih ve 4405
sayı ile intikal eden yazıda, anılan ihaleye ait şartnamenin 22. maddesinin 2. fıkrasında yer
alan "İhaleyi kazanan Teklif Sahibi; 6102 sayılı Kanun hükümlerine göre kurulmuş anonim
şirket olmaması veya anonim şirket olmasına karşın Yönetmeliğin 7'nci maddesinin birinci
fıkrasının (e), (ç) ve (e) bentleri hükümlerinde sayılan koşulları taşımaması halinde, ihale
sonucunun Kurul tarafından onaylanmasını müteakip, ÖİB tarafından Lisans Sözleşmesi
imzalanması için bildirilecek süre içinde anonim şirkete dönüşecek veya ana sözleşmesini,
sermaye ve hisse yapısını Yönetmeliğin 7'nci maddesinin birinci fıkrasının (c), (ç) ve (e)
bentleri hükümlerine uygun hale getirecek veya sermayesinin en az %51'ine sahip olduğu
Yönetmeliğin 7'nci maddesinin birinci fıkrasının (c), (ç) ve (e) bentleri hükümlerine uygun
yeni bir anonim şirket kuracaktır. Söz konusu anonim şirketin ortaklarının işbu İdari
Şartnamede belirlenen yeterlik kriterlerini halen taşıyor olması zorunludur. Bu kapsamda,
ihaleyi kazanan Teklif Sahibi'nin Ortak Girişim Grubu olması halinde yeni bir anonim şirket
kurması ve kurulacak anonim şirket sermayesinin en az %51'ine Ortak Girişim Grubu'nda
yer alan ortakların sahip olması zorunludur. Kurulacak anonim şirketin Teklif Sahibi
haricindeki ortakları nihai devre ilişkin ÖYK Kararında yer alan diğer Teklif Sahipleri'nden
oluşamaz." hükmüne yer verilerek, bu kapsamda “Şans Oyunlarının Lisans Verilerek
Özelleştirilmesi” amacıyla açılan ihalede,
Net Şans Oyunları Yatırım A.Ş. - Hitay Yatırım Holding A.Ş. Ortak Girişim Grubu (Net
Şans - Hitay OGG)
ERG İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. - Ahlatcı Kuyumculuk Mücevherat Makine Yazılım
Hizmetleri Sanayi Ticaret Ltd. Şti. Ortak Girişim Grubu (ERG - Ahlatcı OGG) ve
Turkish Lottery Holding B.V. (Turkish Lottery)
14-26/548-236
3/10
tarafından teklif verildiği belirtilmiştir. Bununla birlikte, ÖİB tarafından gönderilen yazıda
yalnızca Özelleştirme Yüksek Kurulu’na (ÖYK) sunulacak olan Net Şans - Hitay OGG ile
ERG - Ahlatcı OGG hakkındaki Rekabet Kurulu görüşü talep edilmiştir. Bu nedenle Turkish
Lottery hakkında ilgili bölümde ayrıntılı değerlendirme yapılmamıştır.
(7) Dosya kapsamında bildirimlerde tespit edilen eksikliklerin tamamlanması amacıyla; ÖİB,
ERG ve Ahlatcı OGG, Hitay, Net Şans, GTECH Ireland Operational Limited (GTECH),
Bilyoner İnteraktif Hizmetler A.Ş. (Bilyoner), D Elektronik Şans Oyunları A.Ş. (D Elektronik),
Nimet Abla Talih ve Bahis Oyunları A.Ş. (Nimet Abla), Misli Elektronik Şans Oyunları ve
Yayıncılık A.Ş. (Misli Elektronik), E Elektronik Bahis Oyunları A.Ş. (E Elektronik), S Şans
Oyunları A.Ş. (S Şans), MPİ, Türkiye Jokey Kulübü (TJK) ve Spor Toto Teşkilat Başkanlığı
(STTB)’dan bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur.
(8) Kurum kayıtlarına en son 04.08.2014 tarihinde giren yazıyla tamamlanan bildirim üzerine
düzenlenen 06.08.2014 tarih ve 2013-5-7/NB sayılı Özelleştirme Nihai Bildirim Raporu
görüşülerek karara bağlanmıştır.
(9) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, anılan devralma işleminin;
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 7. maddesi
ve 2013/2 sayılı Özelleştirme Yoluyla Devralmaların Hukuki Geçerlilik Kazanabilmeleri
İçin Rekabet Kurumuna Yapılacak Ön Bildirimlerde ve İzin Başvurularında Takip
Edilecek Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ (2013/2 saylı Tebliğ) ve 2010/4 sayılı
Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ
(2010/4 sayılı Tebliğ) kapsamında bir devralma işlemi olduğu,
2013/2 sayılı Tebliğ’in 3. ve 5. maddeleri uyarınca Rekabet Kurulunun iznine tabi bir
işlem olduğu,
Söz konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi anlamında hakim durum yaratan
veya mevcut bir hakim durumu güçlendiren ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli
ölçüde azaltılması sonucunu doğuran bir işlem olmadığı, dolayısıyla işleme izin
verilebileceği
ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
G.1. MPİ ve Şans Oyunlarına İlişkin Lisans Verilmesi
(10) MPİ; Maliye Bakanlığına bağlı, özel bütçeli, 320 sayılı “Milli Piyango İdaresi Genel
Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname” (320 sayılı KHK)
ile düzenlenen ve saklı tutulan hükümler dışında özel hukuk hükümlerine tabi ve her türlü
tasarrufa ehil, tüzel kişiliği haiz bir kamu kuruluşudur.
(11) MPİ’nin kuruluş ve görevlerini düzenleyen 01.08.2003 tarih ve 4971 sayılı “Bazı
Kanunlarda ve Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında
Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun” ile değişik 320
sayılı KHK’ya göre, karşılığı nakit olan şans oyunları tertip etme ve çekiliş düzenleme, şans
oyunlarına ilişkin lisans haklarının ayrı ayrı ya da tamamını belirlenen sürelerle verme ve
denetleme ile karşılığı nakit olmayan her türlü piyangonun tertip ve çekilişine izin verme ve
denetleme görev ve yetkileri MPİ’ye (İdare) verilmiştir. 320 sayılı KHK’nın 2. maddesinde
“Şans Oyunları” karşılığı nakit olmak üzere oynatılan piyango, sayısal oyunlar, hemen-
kazan ve benzeri oyunlar; “Lisans” ise İdare tarafından, şans oyunlarını planlamak, tertip
ve çekilişini düzenlemek üzere verilen izin şeklinde tanımlanmıştır. MPİ tarafından karşılığı
nakit olmak üzere oynatılan “Piyango”, “Hemen-Kazan (Kazı-Kazan)”, “Şans Topu (5+1)”,
“On Numara”, “Süper Loto (6/54)” ve “Sayısal Loto (6/49)” olmak üzere 6 adet şans oyunu
bulunmaktadır.
14-26/548-236
4/10
(12) Söz konusu özelleştirme işleminde; MPİ tarafından karşılığı nakit olmak üzere oynatılan
söz konusu bu altı oyun ve ilgili mevzuat çerçevesinde izin verilebilecek olan benzer şans
oyunlarının on yıllık bir süre ile lisans hakkının topluca devri söz konusudur.
G.2. Şans ve Bahis Oyunlarına İlişkin Mevzuat
(13) Türkiye’de mevzuat ile izin verilen üç grup şans ve bahis oyunu bulunmaktadır. Bunlar TJK
tarafından tertip edilen at yarışlarına ilişkin bahisler, STTB’ce tertip edilen futbol ve diğer
spor müsabakalarına ilişkin bahisler ile MPİ tarafından düzenlenen şans oyunlarıdır.
(14) Dosya mevcudu bilgilerden; at yarışları düzenleme ve müşterek bahis kabul etme yetkisinin
6132 sayılı “At Yarışları Hakkında Kanun” uyarınca, Gıda, Tarım ve Hayvancılık
Bakanlığı’na verildiği, ancak bu yetkinin kamu yararına çalışan ve kâr amacı gütmeyen bir
dernek olan TJK eliyle kullanıldığı; konuya ilişkin olarak 09.02.2005 tarih ve 25722 sayılı
Resmi Gazete’de yayımlanan “At Yarışları Müşterek Bahisler Tüzüğü”nün bulunduğu;
futbol ve diğer spor müsabakaları üzerine sabit ihtimalli ve müşterek bahisler ile şans
oyunlarını düzenleme hak ve yetkisinin ise 7258 sayılı “Futbol ve Diğer Spor
Müsabakalarında Bahis ve Şans Oyunları Düzenlenmesi Hakkında Kanun” ile Gençlik ve
Spor Genel Müdürlüğü’ne tanındığı, ancak STTB tarafından kullanıldığı, bu durumun aynı
Kanun’da değişiklik yapan 03.06.2011 tarih ve 638 sayılı “Gençlik ve Spor Bakanlığının
Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname” ile de korunduğu; konuya
ilişkin olarak STTB tarafından hazırlanarak 14.08.2002 tarih ve 24846 sayılı Resmi
Gazete’de yayımlanan “Futbolda Müşterek Bahis Oyunları Uygulama Yönetmeliği” ile
21.02.2008 tarih ve 5738 sayılı “Spor Müsabakalarına Dayalı Sabit İhtimalli ve Müşterek
Bahis Oyunlarının Özel Hukuk Tüzel Kişilerine Yaptırılması Hakkında Kanun”un bulunduğu
anlaşılmıştır.
(15) Söz konusu tüm oyunları kapsayan ortak mevzuat 5602 sayılı “Şans Oyunları Hâsılatından
Alınan Vergi, Fon ve Payların Düzenlenmesi Hakkında Kanun” olup, ilgili Kanun ile şans
oyunu düzenleyeceklere belli yükümlülükler getirilmiştir. Buna göre, oyunu düzenleyenlerin
öncelikle bir oyun planı hazırlanması gerekmektedir. Ayrıca 5602 sayılı Kanun ile oyun
planı çerçevesinde dağıtılacak olan yıllık ikramiye miktarı da yıllık hasılatın %40’ı ile %59’u
arasında sınırlanmış ve toplanan hasılattan ödenecek vergiler ve kamu payı olarak
adlandırılan çeşitli kurum ve kuruluşlar ile fonlara tahsis edilen tutarlar da düzenlenmiştir.
Bu bağlamda, şans oyunu düzenleyenlerin elde edilen hasılat ve ikramiye dağıtımı
konusunda ilgili mevzuat çerçevesinde oldukça sıkı düzenlemelere tabi oldukları ve
diledikleri gibi tasarruf edebilme serbestisine sahip olmadıkları görülmektedir.
(16) Şans oyunları düzenlemek konusunda genel yetkili kurum olarak belirlenen MPİ’ye,
04.04.1988 tarih ve 320 sayılı KHK ile Türkiye’de karşılığı nakit olmak üzere, şans
oyunlarını planlama, düzenleme ve çekiliş düzenleme hakkı ve yetkisi verilmiştir.
25.04.2001 tarih ve 24383 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan “Milli Piyango İdaresi Genel
Müdürlüğü Sayısal Oyunlar Yönetmeliği”nde sayısal oyunların oynanması, ikramiyelerinin
ödenmesi ve bayiler hakkındaki işlemler vb. hususlara yer verilmiştir. 04.10.2001 tarihli ve
26309 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğü Bilet
Satış, Çekiliş ve İkramiye Yönetmeliği” ise piyango faaliyetlerine ilişkin bilet satış, çekiliş,
ikramiye ödeme ile başbayiler ve bayiler hakkındaki işlemleri düzenlemektedir.
(17) Ayrıca, 15.10.2008 tarih ve 27025 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren
“Şans Oyunları Lisansının Verilmesi, Lisansa Konu Faaliyetlerin Düzenlenmesi ve
Denetlenmesi Hakkında Yönetmelik”in birinci maddesinde amacın; planlama, tertip ve
çekiliş düzenleme hakkı İdare’ye ait olan şans oyunlarının lisansının verilmesine, lisansa
konu faaliyetlerin düzenlenmesi ile denetlenmesine ilişkin usul ve esasları belirlemek
olduğu ifade edilmiştir.
14-26/548-236
5/10
G.3. Devralan: Teklif Sahipleri
G.3.1. Net Şans – Hitay OGG
(18) Net Şans - Hitay OGG, ÖİB tarafından düzenlenen “Şans Oyunlarının Lisans Verilerek
Özelleştirilmesi” ihalesine teklif vermek için kurulmuştur. Anılan OGG’de Net Şans’ın (…..),
Hitay’ın ise (…..) payı bulunmaktadır.
(19) Net Şans, Net Holding A.Ş.’nin (Net Holding) iştiraklerinden biridir. Hisseleri halka açık olan
Net Holding; gayrimenkul geliştirme, gümrüksüz mağaza işletmeciliği, otel işletmeciliği ile
yurt dışında kumarhane işletmeciliği alanlarında faaliyet göstermektedir.
(20) Diğer ortak olan Hitay’ın portföyünde ise POS terminalleri saha hizmetleri ve sistem
entegrasyonu alanlarında faaliyet gösteren Teknoser A.Ş.; online araştırma alanında
hizmet veren DORinsight Araştırma ve Danışmanlık Hizmetleri Tic. A.Ş. ve bünyesinde
faaliyet gösteren izinli veritabanı hizmeti sağlayan N; faktoring alanında
faaliyet gösteren Arena Faktoring A.Ş.; Türkiye perakende pazarında stok, kampanya ve
ödeme sistemleri çözümleri sunan 2Nokta A.Ş.; güvenlik teknolojileri çözümleri alanında
hizmet veren Exim A.Ş. ve online spor ve şans oyunları platformu alanında faaliyet
gösteren Tek Elektronik Yatırım San ve Tic. A.Ş. (Tek Elektronik) bulunmaktadır. (…..)
G.3.2. ERG – Ahlatcı OGG
(21) ERG - Ahlatcı OGG, anılan ihaleye teklif vermek için kurulmuş olup, ERG’nin (…..),
Ahlatcı’nın ise (…..) payı bulunmaktadır.
(22) ERG; havaalanı, her türlü yol, köprü, baraj, hidroelektrik santral, termik santral, sınai tesis
ve sulama inşaatları gibi her türlü altyapı müteahhitlik hizmetleri alanında faaliyet
göstermektedir. Hissedarları; (…..) oluşmaktadır.
(23) Ahlatcı; kıymetli maden alım, satım, imal, ithalat ve ihracatı alanlarında faaliyet
göstermekte olup, hissedarları; (…..) dır.
G.3.3. Turkish Lottery
(24) Söz konusu ihaleye teklif vermek için kurulan Turkish Lottery’de, KKCG Turkey B.V.’nin
(KKCG) (…..), GTECH’nin (…..) payı bulunmaktadır. Bununla birlikte KKCG’nin nihai
kontrolünü elinde bulunduran KKCG Grubu, TURKISH LOTTERY üzerinde de tam kontrole
sahip olacaktır.
(25) KKCG; ham petrol ve doğal gaz çıkarma, endüstriyel üretim, piyango, finans ve yatırım gibi
alanlarda faaliyet göstermekle birlikte, Türkiye’deki ilgili pazarlarda faaliyeti
bulunmamaktadır.
(26) GTECH, nihai olarak B&D Holding di Marco Drago e C. S.a.p.A tarafından kontrol
edilmektedir. GTECH dünya çapındaki regüle oyun pazarlarında faaliyet gösteren ticari
operatör ve teknoloji sağlayıcılarından biridir. GTECH Türkiye’de, tamamına sahip olduğu
iştiraki GTECH Avrasya Teknik Hizmetler ve Müşavirlik A.Ş. aracılığıyla faaliyet
göstermektedir. Bu iştirak, MPİ ile Eylül 2011'de 2 yıllığına imzaladığı bir anlaşma uyarınca
MPİ'nin çevrimiçi piyango faaliyetlerine ilişkin teknik hizmetleri sunmaktadır.
G.4. İlgili Pazar
G.4.1. Pazar Hakkında Genel Bilgiler
(27) Şans ve bahis oyunları sektörü, tamamen ya da kısmen şans faktörüne bağlı olarak kazanç
elde etme olasılığını içeren oyunlardan oluşmaktadır. Bu oyunlar, kumarhanelerde
oynatılan oyunlardan başlamak üzere kamu ve özel sektör tarafından sunulan çeşitli
piyango ve bahis oyunlarına kadar uzanan çok geniş bir yelpazeye yayılmaktadır. Bununla
14-26/548-236
6/10
birlikte, şans ve bahis oyunları sektöründeki ürünlerin, genel nitelikleri itibariyle “şans
oyunları” ve “bahis oyunları” şeklinde iki kategori altında incelenmesi mümkündür.
(28) Yatırılan belirli bir para karşılığında ödül veya ikramiye kazanma olasılığının tamamen
şansa bağlı olduğu oyunlara, “şans oyunları” adı verilmektedir. Bu oyunlarda, kazanma
olasılığı bütünüyle şans faktörüne bağlı olduğu için, katılımcıların oyun üzerinde kendilerini
geliştirerek daha başarılı olma imkanları bulunmamaktadır. Bu tür oyunlar bilgi ve beceriyi
gerektirmemekte, katılımcı ne yaparsa yapsın oyunun sonucu ondan bağımsız etkenler
tarafından belirlenmektedir. MPİ tarafından oynatılan tüm oyunlar (milli piyango biletleri,
hemen-kazan kartları, şans topu, sayısal loto ve süper loto) şans oyunu niteliğindedir.
(29) Şansın yanında katılımcının bilgi ve becerisinin de kazanma ihtimalini etkileyebildiği
oyunlara ise genel olarak “bahis oyunları” denilmektedir. Bu oyunlarda, kişinin kazanma
olasılığı yine şansa bağlı olarak gelişse de bazı görüşlere göre katılımcının kendini
geliştirerek bu oyunlarda başarılı olma şansını artırabileceği kabul edilmektedir. TJK
tarafından oynatılan at yarışı bahisleri ile STTB tarafından oynatılan Spor Toto ve İddaa
oyunları, bahis oyunları kategorisi altında değerlendirilmektedir. Bahis oyunları da kendi
içinde ”müşterek bahis oyunları” ve “sabit ihtimalli bahis oyunları” olmak üzere ikiye
ayrılmaktadır. Toplanan hâsılatın önceden belirlenen bir ikramiye yüzdesinin, doğru sonucu
tahmin eden katılımcılar arasında paylaştırıldığı bahis oyunlarına “müşterek bahis oyunları”
denilmektedir. Bu oyunlarda, her durumda toplanan hasılatın sadece belirli bir oranı
dağıtıldığı için bahis oynatıcısının herhangi bir riski bulunmamaktadır. Ülkemizde, TJK
bünyesinde oynatılan tüm at yarışı oyunları ile Spor Toto, müşterek bahis oyunlarındandır.
(30) Düzenlenen spor müsabakalarına ait sonuçların veya etkinliklerin tahmin edilmesi üzerine
oynatılan ve katılımcılar arasından doğru sonucu tahmin edenlere önceden belirlenen
bahis oranlarıyla ikramiye kazandıran bahis oyunlarına ise “sabit ihtimalli bahis oyunları”
denilmektedir. Sabit ihtimalli bahis oyunlarının müşterek bahis oyunlarından en önemli
farkı, dağıtılacak ikramiye tutarının toplanan hâsılatı geçme ihtimalinin bulunmasıdır. Bu
yönüyle, sabit ihtimalli bahis oyunlarında, bahis oynatıcısı da belirli bir riski üstlenmektedir.
Ülkemizde futbol müsabakalarına ilişkin olarak STTB tarafından oynatılan İddaa, sabit
ihtimalli bir bahis oyunudur.
(31) Şans ve bahis oyunları pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerin donanımlı bir alt yapıya
sahip olmaları gerekmektedir. Bu bağlamda söz konusu pazarda faaliyet gösteren bir
teşebbüsün; bilet veya kupon satış, ikramiye kontrol, onaylama ve ödeme, dağıtım
kanalları ve stok yönetimi, pazarlama desteği, kontrol, denetleme, şikayetlerin takibi ve
değerlendirilmesi için gerekli alt yapıya ve ayrıca bütün şans ve bahis oyunları işlevlerini
gerçekleştiren merkezi oyun sistemine, iletişim ağına, terminallere, yazılımlara, gerekli
diğer donanımlar ve çevre birimlerinden oluşan entegre yapıya da sahip olması
gerekmektedir.
(32) Şans ve bahis oyunları sektörü, bir yandan devletler için önemli bir gelir kaynağı
oluştururken bir yandan da toplumsal düzlemde birtakım sosyal problemlere yol açma
riskini barındırmaktadır. Dolayısıyla, tüm dünyada şans ve bahis oyunları sektörü, kamu
otoritelerinin sıkı düzenleme ve denetimine tabidir. Bunun sonucu olarak, ülkeden ülkeye
değişmekle birlikte, şans ve bahis oyunları sektöründeki arz ve talep, genel olarak
sınırlandırılmış durumdadır. Tüm dünyada şans ve bahis oyunlarını oynatma hakkı ya
kamu tekelinde ya da kamu tarafından imtiyaz verilen sınırlı sayıdaki özel kurum veya
kuruluşların elinde bulunmakta, pazara yeni teşebbüslerin girmesi yasal kısıtlamalar
yoluyla önlendiğinden pazarlar genellikle tekel veya tekel benzeri bir yapı arz etmektedir.
(33) Şans ve bahis oyunları sektöründe oyun oynatan üç farklı kurumun oynattıkları oyunlar
temel alınarak hesaplanan pazar payları aşağıdaki tabloda yer almaktadır.
14-26/548-236
7/10
Tablo 1: MPİ, STTB ve TJK’nın Oynattıkları Oyunlar Temel Alınarak Hesaplanan Pazar Payları (%)
KURUM 2010 2011 2012 2013
MPİ (…..) (…..) (…..) (…..)
STTB (…..) (…..) (…..) (…..)
TJK (…..) (…..) (…..) (…..)
(34) Ülkemizde şans oyunları oynatan tek kurum MPİ olup, hâlihazırda Kurum tarafından
çevrimiçi olarak oynatılan şans oyunları Sayısal Loto, Şans Topu, On Numara ve Süper
Loto; çevrimdışı olarak oynatılan şans oyunları ise Milli Piyango ve Hemen Kazan’dır.
G.4.2. İlgili Ürün ve Coğrafi Pazar
(35) Pazarın tanımlanmasında, ilgili ürünlerin arz ve talep ikame ilişkisi dışında; nitelik, müşteri
profili ve sayısı, yeni ürünlere yönelik tepkiler, teşebbüslerin birbirlerinin faaliyetlerine ve
pazarlama stratejilerine yönelik tepkileri de dikkate alınabilir. Bununla beraber,
teşebbüslerin geçmiş dönemde birbirlerinin pazarlama davranışlarına tepkisine ve her iki
oyunu da oynayan müşteri bilgilerine ilişkin olarak somut veriler bulunmamaktadır. Ayrıca,
taraflardan birinde yaşanan pazar payı düşüşünün diğer bir teşebbüse müşteri geçişi
olarak değerlendirilmesi mümkün olmayıp, hasılatla beraber değerlendirildiğinde pazarın
büyüdüğü açıkça görülebilmektedir.
(36) Ürünler nitelikleri bakımından karşılaştırıldığında ise şans ve bahis oyunları olmak üzere
ikili bir ayrıma gidilebileceği gibi, bu oyunların aynı pazarın farklı unsurları olarak
değerlendirilmesi de mümkündür. Her iki oyun türünün ortak yanı esasen parasal bir
değerin kazanılması veya kaybedilmesi üzerine kurulu olmasıdır. Bununla birlikte yukarıda
ayrıntısına yer verildiği üzere, iki oyun türü arasındaki temel ayrımın bahis oyunlarının
belirli bir beceri ve bilgi düzeyine dayanmasına karşın, piyango gibi oyunların tamamen
şans üzerine kurulu olmasından kaynaklandığı kabul edilmektedir.
(37) Arz ikamesi perspektifinden bakıldığında, merkezi bir terminal üzerinden oynatılan
(çevrimiçi) şans ve bahis oyunlarının, gerekli program uyumlarının sağlanması halinde aynı
makineler üzerinden oynatılmasının, diğer bir ifadeyle şans ve bahis oyunlarının teknik
olarak bir arada sunulmasının mümkün olduğu anlaşılmaktadır. Öte yandan, özellikle sabit
ihtimalli bahis oyunlarında oynatıcı tarafından da riskin üstlenilmesi, bu oyunları oynatan
teşebbüslerin, şans oyunu oynatan teşebbüslerden farklı olarak, risk analizine yönelik bir
altyapıya sahip olmasını gerekli kılmaktadır.
(38) Temel olarak; at yarışları, spor müsabakalarına ilişkin bahis oyunları ve şans oyunları farklı
mevzuatlarla düzenlenen farklı niteliklere sahip ürünler olarak ortaya çıkmakta ve bu
hususlar, ilgili ürün pazarının tanımı bakımından belirleyici nitelik taşımaktadır. Ancak bu
ürünlerin aynı pazarda yer alıp almadıklarının ortaya konulması tüketici tercihlerini açığa
çıkaracak çalışmaların yapılmasına bağlı olup şu aşamada pek olası görünmemektedir.
(39) MPİ tarafından oynatılan oyunları çekiliş sistemi ile oynananlar grubuna, STTB ve TJK
tarafından oynatılan oyunları ise bahis sistemi ile oynananlar grubuna dahil etmek mümkün
olmakla birlikte, ilgili pazara ilişkin çeşitli yabancı otoritelerin kararlarında bahis oyunları ve
şans oyunlarının ayrı pazarlar olarak tanımlanması gerektiğinin ifade edildiği de
görülmektedir. 31.03.2010 tarih ve 10-27/384-139 sayılı Rekabet Kurulu kararında da şans
oyunlarını çekiliş sistemi ile oynananlar ve bahis sistemi ile oynananlar olarak da tasnif
etmenin mümkün olduğu belirtilmiştir. Ayrıca belirtilmelidir ki ihale MPİ tarafından oynatılan
oyunlara ilişkin olup MPİ tarafından oynatılan oyunların tamamı şans oyunu niteliğindedir.
(40) 2010/4 sayılı Tebliğ uyarınca, bildirim konusu işlemden etkilenme ihtimali olan ve
taraflardan iki veya daha fazlasının aynı ürün pazarında faaliyette bulunduğu ya da
taraflardan en az bir tanesinin bir diğerinin faaliyet gösterdiği herhangi bir ürün pazarının alt
veya üst pazarında ticari faaliyette bulunduğu ilgili ürün pazarları etkilenen pazarları
oluşturmaktadır. Bu bağlamda; dosya bakımından etkilenen pazarlar “Şans Oyunları
14-26/548-236
8/10
Pazarı”, “Şans Oyunları Teknolojileri ve Terminalleri Pazarı” ve “Sanal Şans ve Bahis
Oyunları Platformları” olarak belirlenmiştir.
(41) MPİ, Türkiye sınırları içinde faaliyet gösteren bir teşebbüs olup, lisans hakları
devredilmekte olan şans oyunları ülke çapında oynanmakta ve oynatılmaktadır. Buna ek
olarak sanal bayiler aracılığıyla da ülkenin her yerinden ilgili oyunlara katılımın sağlanması
mümkün görünmektedir. Bu nedenle dosya bakımından ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak
tespit edilmiştir.
G.5. Değerlendirme
(42) Dosya konusu işlem neticesinde MPİ tarafından sunulan şans oyunlarının 10 yıllık lisans
verilmesi suretiyle bir bütün olarak devredilecek olması nedeniyle, anılan işlemin 2013/2
sayılı Tebliğ kapsamında bir devralma işlemi olduğu; ayrıca MPİ’nin 2013 yılı toplam
cirosunun aynı Tebliğ’in 3. maddesinde yer verilen 30.000.000 TL’lik eşiği aştığı, bu
nedenle işlemin ön bildirime ve dolayısıyla Rekabet Kurulunun iznine tabi olduğu
anlaşılmaktadır.
(43) Bildirim konusu işlem sonrasında, halihazırda münhasıran MPİ tarafından oynatılmakta
olan şans oyunlarının lisans hakları, söz konusu oyunlara ilişkin düzenleme ve denetleme
yetkisi MPİ’nin gözetiminde kalmak kaydıyla on yıllık bir süre için özel teşebbüse
devredilecektir. Diğer bir ifadeyle bildirim konusu işlem sonrasında ülkemizde şans
oyunlarının münhasır işleticisi olan MPİ’nin yerini ihaleyi kazanan özel teşebbüs alacaktır.
Dolayısıyla, pazardaki oyuncunun değişmesi dışında pazar yapısında herhangi bir
değişiklik söz konusu olmayacaktır. Bununla birlikte muhtemel teklif sahipleri açısından
pazardaki rekabetçi yapı değerlendirilmiştir.
(44) Dosya mevcudu bilgilerden; Net Holding’in etkilenen pazarlarda herhangi bir faaliyetinin
bulunmadığı, ancak Hitay’ın “Sanal Şans ve Bahis Oyunları Platformları” pazarında faaliyet
gösterdiği görülmüştür. Hitay, iştiraki olan Tek Elektronik vasıtasıyla, söz konusu şans ve
bahis oyunlarının sanal olarak oynanabildiği sanal bir bayi olan ’u işleten
Bilyoner’in (…..) oranında hissedarıdır. Bu nedenle söz konusu pazarlarda dikey bir
örtüşme yaşanması potansiyeli bakımından bu pazarlara yönelik bir değerlendirme
yapılmıştır.
(45) B, halihazırda MPİ ve STTB tarafından oynatılan oyunların elektronik bayiliğini
yapmaktadır. Hitay’ın Bilyoner aracılığıyla bulunduğu “Sanal Şans ve Bahis Oyunları
Platformları” pazarında ayrıca D Elektronik, Nimet Abla, Misli Elektronik, E Elektronik ve S
Şans unvanlı teşebbüsler de faaliyet göstermektedir. İlgili teşebbüsler MPİ tarafından
oynatılan oyunlardan yalnızca piyangoya ilişkin bilet satışını gerçekleştirmekte, sayısal
oyunlara ilişkin faaliyette bulunmamaktadır. MPİ tarafından oynatılan oyunlar içinde
piyango oyunu, elde edilen gelir temel alınarak hesaplandığında (…..) oranında pay elde
etmektedir. Piyango biletlerinin satışı hem geleneksel bayiler hem de sanal bayiler
aracılığıyla yapılmaktadır. Sanal bayiler toplam piyango satışlarının 2011 yılında (…..),
2012 yılında (…..), 2013 yılında ise (…..) gerçekleştirmekte olup, bu oyuna ilişkin satışların
geri kalanı ise geleneksel kanallar ile yapılmaktadır. Sanal bayilerin satış miktarları toplam
olarak kabul edildiğinde, sanal bayilerce elde edilen gelirler temel alınarak hesaplanan
pazar paylarına aşağıda yer verilmiştir.
14-26/548-236
9/10
Tablo 2: Sanal Şans ve Bahis Oyunları Platformları Pazarında Faaliyet Gösteren Teşebbüslerin Pazar
Payları (%)
Teşebbüs 2011 2012 2013
Bilyoner (…..) (…..) (…..)
D Elektronik (…..) (…..) (…..)
Nimet Abla (…..) (…..) (…..)
Misli Elektronik (…..) (…..) (…..)
E Elektronik (…..) (…..) (…..)
S Şans (…..) (…..) (…..)
(46) Bilyoner’in altı oyuncudan oluşan “Sanal Şans ve Bahis Oyunları Platformları” pazarındaki
payının, rakiplerine benzer şekilde oldukça dalgalı bir seyir izlediği, bununla beraber ilgili
pazarın lideri olduğu anlaşılmaktadır. Ancak, Hitay’ın Bilyoner’in kontrolüne tek başına
sahip olmaması, söz konusu platformların lisansı verilen oyunlardan yalnızca biri için
kullanılması, bu oyunun tüm oyunlar içinde (…..)’ lik bir paya sahip bulunması, bu oyundan
elde edilen toplam gelirin çok düşük bir kısmının sanal bayiler aracılığıyla elde edilmesi ve
toplam pazarın gelir bakımından (…..) TJK ve STTB’nin temsil etmesi nedeniyle söz
konusu devralmanın alt ve üst pazarlar bakımından dikey anlamda olumsuz bir rekabetçi
etki yaratmayacağı kanaatine varılmıştır. Ayrıca dosya mevcudundan; Bilyoner, D
Elektronik, Misli Elektronik ve E Elektronik’in elde ettikleri toplam gelirleri içinde MPİ’nin,
STTB’nin ve TJK’nın paylarının da incelendiği; söz konusu bayilerin gelirlerinin çok önemli
bir kısmının hatta kimisi için tamamına yakınının STTB’ye ait şans oyunlarının
oynatılmasından elde edildiği görülmüştür.
(47) Bu çerçevede, işlem sonrasında MPİ tarafından oynatılan piyango oyununun sanal
platform olarak yalnızca Bilyoner vasıtasıyla oynatılması halinde dahi diğer sanal bayilerin
STTB tarafından oynatılan oyunlar çerçevesinde piyasadaki faaliyetlerine rahatlıkla devam
edebilecekleri ve söz konusu devralmanın alt ve üst pazarlar bakımından dikey anlamda
olumsuz bir rekabetçi etki yaratmayacağı anlaşılmıştır. Bununla birlikte söz konusu sanal
bayilerden Nimet Abla, yalnızca MPİ’ye ait piyango oyununun satışını gerçekleştirmekte,
STTB ve TJK’ye ait oyunlara ilişkin faaliyet göstermemektedir. Bu nedenle Nimet Abla’nın
durumunun ayrıca değerlendirilmesi gerekmektedir. Nimet Abla, hem geleneksel kanallarla
piyango bileti satışı yapan hem de sanal platformlar üzerinden satış yapan bir teşebbüs
olarak ortaya çıkmaktadır. Şans oyunları pazarında geleneksel kanallardan yapılan
satışlar, toplam satışların (…..)-(…..) oluşturmaktadır. Ayrıca Nimet Abla’nın geleneksel
kanallarının kamuoyundaki bilinirliği, teşebbüsü diğer sanal ve geleneksel kanallardan
daha avantajlı duruma getirmektedir. Bu çerçevede, işlem sonrasında MPİ tarafından
oynatılan piyango oyununun yalnızca Bilyoner vasıtasıyla oynatılması halinde dahi, Nimet
Abla’nın geleneksel satış kanalları çerçevesinde piyasadaki faaliyetine rahatlıkla devam
edebileceği ve söz konusu devralmanın alt ve üst pazarlar bakımından dikey anlamda
olumsuz bir rekabetçi etki yaratmayacağı değerlendirilmektedir.
(48) Diğer muhtemel alıcı olan ERG - Ahlatcı OGG’nin ortaklarının ise etkilenen pazarlarda
faaliyetinin bulunmaması nedeniyle işlem sonrasında herhangi bir pazarda örtüşmenin,
dolayısıyla rekabetçi endişe yaratacak bir durumun ortaya çıkmayacağı kanaatine
varılmıştır.
H. SONUÇ
(49) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
a) Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından karşılığı nakit olmak üzere oynatılan
Piyango, Hemen-Kazan, Şans Topu, On Numara, Süper Loto ve Sayısal Loto oyunlarını
içeren ve ilgili mevzuat çerçevesinde izin verilebilecek olan benzer şans oyunlarının 10 yıl
süre ile lisans verilmesi suretiyle bir bütün olarak özelleştirilmesi kapsamında bahse konu
lisans haklarının teklif sahiplerinden,
14-26/548-236
10/10
- Net Şans Oyunları Yatırım A.Ş. – Hitay Yatırım Holding A.Ş. Ortak Girişim Grubu
veya
- ERG İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. – Ahlatcı Kuyumculuk Mücevherat Makine
Yazılım Hizmetleri Sanayi Ticaret Ltd. Şti. Ortak Girişim Grubu
tarafından devralınması işleminin; 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7.
maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2013/2 sayılı “Özelleştirme Yoluyla
Devralmaların Hukuki Geçerlilik Kazanabilmeleri İçin Rekabet Kurumuna Yapılacak Ön
Bildirimlerde ve İzin Başvurularında Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ”
kapsamında izne tabi olduğuna;
b) Adı geçen teklif sahiplerinden herhangi biri tarafından gerçekleştirilecek muhtemel
devralma işlemi sonucunda aynı Kanun maddesinde yasaklanan nitelikte hakim durum
yaratılmasının veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin
önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına, bu nedenle bildirim konusu işleme
izin verilmesinde sakınca bulunmadığına
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy