Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2014-1-53
Karar Sayısı : 14-46/842-382
Karar Tarihi : 26.11.2014
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Kenan TÜRK, Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR,
Fevzi ÖZKAN, Doç. Dr. Tahir SARAÇ
B. RAPORTÖRLER: Başak ARSLAN, Muhammed Safa UYGUR, Metin DEMİRCİ
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : Starpet Garzan Akaryakıt Dağıtım Pazarlama A.Ş.
Temsilcisi: Av. M. Fatih ÖZDEMİR
Fatih Mah. Yakacık Cad. No:24 Ortadağ, Sancaktepe/İstanbul
(1) E. DOSYA KONUSU: İlgili dikey anlaşmanın sonlandırılmasına yönelik 13.08.2014
tarih ve 14-28/563-244 sayılı Kurul kararı çerçevesinde taraflara verilen otuz günlük
sürenin, ilgili karara karşı Starpet Garzan Akaryakıt Dağıtım Pazarlama A.Ş.
tarafından açılan dava kapsamında yürütmeyi durdurma talebinin sonuçlanmasına
kadar uzatılması talebi.
(2) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 17.11.2014 tarihinde giren başvuru üzerine
hazırlanan 21.11.2014 tarih ve 2014-1-53/BN sayılı Bilgi Notu görüşülerek karara
bağlanmıştır.
(3) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notu’nda; yapılan başvuruya yönelik olarak dosya
kapsamında yapılan inceleme, tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde, 13.08.2014 tarih
ve 14-28/563-244 sayılı Kurul kararı ile takdir edilen 30 günlük sürenin uzatılmasına ilişkin
talebinin reddedilmesi gerektiği ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(4) Yapılan başvuruda özetle;
- Rekabet Kurulunun 13.08.2014 tarih ve 14-28/563-244 sayılı kararında dosya konusu
Starpet Garzan Akaryakıt Dağıtım Pazarlama A.Ş. (STARPET) ile ES-SA Petrol Kimya
Doğal Gaz Turizm Gıda ve Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti. (ES-SA) arasındaki muhtelif
sözleşmelerle kurulan dikey ilişkinin gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren otuz
gün içinde sonlandırılmasına karar verildiği,
- Söz konusu karara karşı 10.11.2014 tarihinde Ankara 4. İdare Mahkemesinde
yürütmenin durdurulması talepli dava açıldığı,
- Rekabet Kurulu kararlarına karşı açılan davaların öncelikle görüleceğine ilişkin yasa
hükmü olduğu,
- STARPET kayıtlarına göre, ES-SA’nın (…..) TL tutarında cari hesap bakiyesinin
bulunduğu,
- İlgili kararda muhalefet şerhinin de bulunmasının göz önünde bulundurularak
yürütmenin durdurulması talebi sonuçlanıncaya kadar dikey anlaşmanın
sonlandırılması hususunda STARPET’e ek süre tanınması
talep edilmektedir. Öte yandan yapılan görüşmelerde STARPET vekili tarafından özetle;
karara konu istasyonun açılan tahliye davası sonucunda STARPET’in elinde bulunduğu,
bununla birlikte belediye ruhsatının çeşitli nedenlerle alınamaması nedeniyle hâlihazırda
faal olmadığı, ayrıca ES-SA tarafından STARPET’e olan borçlarının ödenmesinin tek
güvencesinin istasyon üzerindeki intifa hakkı olduğu ifade edilmiştir.
14-46/842-382
2/4
(5) Başvuru konusu dosyaya ait süreçler incelendiğinde, Kurulumuzun 13.08.2014 tarih ve
14-28/563-244 sayılı kararında;
“
1. ES-SA Petrol Kimya Doğal Gaz Turizm Gıda ve Otomotiv Sanayi Tic. Ltd. Şti. ile
Starpet Garzan Akaryakıt Dağıtım Pazarlama A.Ş. arasındaki muhtelif
sözleşmelerle kurulan dikey ilişkinin 2002/2 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinde
düzenlenen istisnadan yararlanamadığına; söz konusu dikey ilişkinin 30.11.2012
tarihine kadar 2002/2 sayılı Tebliğ ile tanınan grup muafiyetinden yararlanma ve
uygulanma imkânı bulunduğuna,
2. Dosya konusu dikey anlaşmaya 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi kapsamında
bireysel muafiyet de tanınamayacağına,
3. Bu nedenle 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, taraflara
gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren 30 (otuz) gün içinde aralarındaki dikey
ilişkiyi sonlandırmaları gerektiği, aksi takdirde haklarında 4054 sayılı Kanun
çerçevesinde işlem başlatılacağı yönünde görüş bildirilmesi hususunda
Başkanlığın görevlendirilmesine…”
sonucuna varıldığı görülmektedir.
(6) Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgeler incelendiğinde, anılan Kurulumuz kararının
STARPET tarafından 27.10.2014 tarihinde tebellüğ edildiği anlaşılmaktadır. STARPET
tarafından gönderilen bilgilere göre, ilgili Kurulumuz kararına karşı Ankara 4. İdare
Mahkemesinde 10.11.2014 tarih ve E.2014/1982 sayı ile dava açıldığı görülmektedir.
(7) 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 55. maddesinin ikinci fıkrası, “Kurul
kararlarında karşı yargı yoluna başvurulması kararların uygulamasını ve idari para
cezasının takip ve tahsilini durdurmaz.” şeklindedir. Bu nedenle, Rekabet Kurulu
kararlarına karşı Danıştay ve İdari Mahkemelerinde dava açılması, dava edilen idari
işlemin yürütülmesini durdurmamaktadır. Bununla birlikte, bu durumun istisnalarından
birisini 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nda (İYUK) yer alan müesseselerden
olan yürütmenin durdurulması oluşturmaktadır. İYUK’un 27. maddesi ile mahkemelere;
“idari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve idari
işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi durumunda”
yürütmenin durdurulmasına karar verme yetkisi tanınmaktadır.
(8) Akaryakıt sektörü özelinde Kurulumuz uygulamalarına ve kararlarına bakıldığında, 4054
sayılı Kanun’un 9/3. maddesine ilişkin yapılan değerlendirmelerde taraflara aralarındaki
dikey ilişkiyi sonlandırmak için gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren otuz gün süre
verilmektedir. Bu süre ise Kurulumuzun 09.10.2013 tarih, 13-57/797-M ve 19.12.2013
tarih, 13-71/969-415 sayılı kararları ile birlikte altmış günden otuz güne indirilmiştir. Bu
çerçevede, Kurulumuz, sektördeki rekabetçi yapının korunması bakımından kararlarının
zamanında ve eksiksiz uygulanmasına büyük önem atfetmektedir.
(9) Bununla birlikte, Kurulumuz 29.06.2011 tarih ve 11-40/849-M sayılı kararında, benzer bir
başvuruya ilişkin olarak şu değerlendirmeleri yapmıştır: “Rekabet Kurulunun ilgili
kararında BP’ye tanınan 30 günlük sürenin, ilgili karar kapsamında yer alan diğer dağıtım
şirketlerine de aynı şekilde tanındığı görülmektedir. Bu çerçevede, kimi dağıtım şirketleri
tarafından, söz konusu Kurul kararının gereklerinin yerine getirilerek geri bildirimlerin
yapıldığı, tam da bu aşamada bir dağıtım şirketine tanınan sürenin uzatılmasının, diğer
dağıtım şirketleri bakımından eşitsizlik doğurabileceği, keza ilgili Kurul kararı
çerçevesinde BP’nin yalnızca iki istasyona ilişkin olarak tapudan terkin işlemi yapması
gerektiği düşünülmektedir. Ayrıca Kurul kararlarına karşı, gerekçeli kararın tebliğinden
itibaren 60 günlük dava açma süresinin bulunduğu dikkate alındığında, başvuru sahibi
şirketin dava açabilmek için yeterli süreye sahip olduğu anlaşılmaktadır. Konuyla ilgili
14-46/842-382
3/4
olarak değinilmesi gereken son bir husus da, yapılan başvuruda, Danıştay’ın yürütmenin
durdurulması talebine yanıt vereceği tarihe kadar ek süre talep edildiği, ancak Danıştay’ın
konuya ilişkin kararını hangi süre içerisinde alabileceğini idarenin öngörerek makul bir ek
süre belirlemesinin mümkün olmadığı değerlendirilmektedir.”.
(10) Benimsenen bu yaklaşımın yanı sıra, ilgili Kurulumuz kararlarının zamanında
uygulanmasında bayi/malikin önemli menfaatleri olduğu da açıktır. Nitekim akaryakıt
sektöründe akaryakıt istasyonu olmaksızın istasyonlu bayilik faaliyeti yürütülememesi
nedeniyle, dağıtım firmalarının ve bayilerin yürüttükleri ticari faaliyet ile istasyon arasında
sıkı bir ilişki söz konusudur. Somut olayda da STARPET temsilcisi tarafından taraflar
arasında devam eden hukuki süreç nedeniyle ilgili akaryakıt istasyonun mevcut durumda
faal olmadığı belirtilmiştir.
(11) Öte yandan STARPET tarafından sunulan bilgi ve belgeler incelendiğinde, taraflar
arasında ciddi miktarda bir alacak ilişkisi bulunduğu, alacağın tahsil edilebilmesi
bakımından STARPET’in intifa hakkı dışında ipotek, banka teminat mektubu gibi bir
güvencesinin bulunmadığı görülmektedir. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 795. ve
796. maddelerine göre taşınmazlarda intifa hakkı tapu kütüğüne tescil ile kurulmakta ve
tescilin terkini ile son bulmaktadır. Bu bağlamda bahse konu Kurulumuz kararı gereğince
STARPET tarafından intifa şerhinin terkin edilmesini müteakiben intifa hakkı son
bulacaktır. Bu çerçevede, yetkili mahkemece olası bir yürütmenin durdurulması kararı
verilmesi halinde STARPET aleyhine telafisi imkânsız zararlar doğabileceği ileri
sürülebilecek olsa da taraflar arasındaki alacak ilişkisinin özel hukuk çerçevesinde
çözümlenmesi gerektiği değerlendirilmektedir.
(12) Yukarıda yer verilen tüm bu bilgi ve değerlendirmeler doğrultusunda, geçmiş Kurul
kararları da göz önünde bulundurularak, STARPET’in 13.08.2014 tarih, 14-28/563-244
sayılı Kurul kararının gereğinin yerine getirilmesine yönelik gerekçeli kararın tebliği
tarihinden itibaren taraflara verilen otuz günlük sürenin, STARPET tarafından açılan dava
kapsamında yürütmeyi durdurma talebinin sonuçlanmasına kadar uzatılması talebinin
reddedilmesinin uygun olacağı kanaatine varılmıştır.
J. SONUÇ
(13) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; 13.08.2014 tarih, 14-28/563-244
sayılı Kurul kararı ile takdir edilen 30 (otuz) günlük sürenin uzatılmasına ilişkin Starpet
Garzan Akaryakıt Dağıtım Pazarlama A.Ş. tarafından yapılan başvurunun reddine
OYÇOKLUĞU ile karar verilmiştir.
14-46/842-382
4/4
KARŞI OY GEREKÇESİ
(26.11.2014 tarihli ve 14-46/842-382 sayılı Kurul Kararı)
Kurul’un 26/11/2014 tarih ve 14-46 sayılı toplantısında görüşülen Starpet Garzan
Akaryakıt Dağıtım Pazarlama A.Ş.’nin yapmış olduğu dikey anlaşmanın
sonlandırılmasına yönelik 13.08.2014 tarih, 14-28/563-244 sayılı Kurul kararı
çerçevesinde taraflara verilen otuz günlük sürenin, ilgili karara karşı Starpet Garzan
Akaryakıt Dağıtım Pazarlama A.Ş. tarafından açılan dava kapsamında yürütmeyi
durdurma talebinin sonuçlanmasına kadar uzatılması talebi ile ilgili olarak Kurulca alınan
"13.8.2014 tarih, 14-28/563-244 sayılı Kurul kararı ile takdir edilen 30 (otuz) günlük
sürenin uzatılmasına ilişkin Starpet Garzan Akaryakıt Dağıtım Pazarlama A.Ş tarafından
yapılan başvurunun reddi..." kararına anılan karar ekindeki karşı görüşümüzde belirtilen
gerekçeler bu karara da karşı olmamızı gerektirmiştir.
Bahse konu karşı görüşte belirtildiği üzere konu ile ilgili olarak benzer nitelikli bir dosyada
alınan Ankara 15.İdare Mahkemesi’nin 22/04/2014 tarih ve 2014/501K. sayılı kararında
Kurul kararı ile muafiyet kararı verildikten sonra tarafları belirli bir sürede anlaşmaya
zorlamak anlaşma olmazsa muafiyetin geçersizliğini hükmetmek taraflar arasındaki
hukuki meselede taraflardan biri lehine ağırlık konulması ya da taraflardan birinin yargı
sürecindeki avantajlı konumunu kaybedebilmesine yol açabilecek sonuçlar doğurabileceği
belirtilmiştir.
Anılan Yargı kararı gereğince Kurul’un muafiyet kararlarında tarafların haklarına halel
getirebilecek şekilde süre verilerek süre sonunda anlaşma olmaması durumunda
muafiyetin geçersiz kılınması kararının iptal edildiği dikkate alınarak, bu aşamada
Kurul’ca süre şartı konulmaksızın muafiyet verilmesi gerekirken bunun yapılmaması,
dahası hatalı olduğunu ve ilgili tarafça götürülen idari yargıda düzeltileceğini
düşündüğümüz iş bu kararın iptali için açılan davanın yürütmenin durdurulması
aşamasının neticelenmesine kadar yapılacak işlemler için süre istenilmesi yerinde ve
doğabilecek hatalı işlemleri önleyebilecek olması nedeniyle olumlu karşılanması
gerekirken aksine karar alınması karşı olmamızı gerektirmiştir.
Fevzi ÖZKAN
Kurul Üyesi
Full & Egal Universal Law Academy