Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2014-4-77 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 15-04/48-22
Karar Tarihi : 22.01.2015
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Kenan TÜRK, Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR,
Fevzi ÖZKAN, Doç. Dr. Tahir SARAÇ
B. RAPORTÖRLER: M. Okan ALPAY, İbrahim Ethem SEZER
C. BAŞVURUDA
BULUNANLAR :- Gizlilik talebi bulunmaktadır.
- Mahmut DEMİR
Nevşehir Devlet Hastanesi Nevşehir
- Mehmet BİÇER
Yeni Mah. Yeni Kayseri Cad.No:18. Sahil İşhanı Kat:6 Daire 74
Nevşehir
D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA YAPILANLAR:
- S.S. 55 nolu Kapadokya Öğrenci Servisi Yolcu ve Personel
Taşımacılığı Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi
350 Evler Mah. Türbe Sokak No:4/B Nevşehir
- İpektur Turizm Öğrenci Servisi Yolcu Taşımacılığı Temizlik İnşaat
Gıda Doğalgaz Ticaret Limited Şirketi
Emek Mahallesi, Borus Sokak No:14 Nevşehir
- S.S. 42 nolu Yıldız Öğrenci Servisi Yolcu ve Personel Taşımacılığı
Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi
Yeni Niğde Caddesi, Ali Dirikoç Sokak No:21 Nevşehir
(1) E. DOSYA KONUSU: Nevşehir’de öğrenci servisi işletmeciliği alanında faaliyet
gösteren teşebbüslerden S.S. 55 no’lu Kapadokya Öğrenci Servisi Yolcu ve
Personel Taşımacılığı Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi, İpektur Turizm Öğrenci
Servisi Yolcu Taşımacılığı Temizlik İnşaat Gıda Doğalgaz Ticaret Limited Şirketi,
S.S. 42 no’lu Yıldız Öğrenci Servisi Yolcu ve Personel Taşımacılığı Motorlu
Taşıyıcılar Kooperatifinin Nevşehir’de bulunan ve servis hizmeti sağlanan okulları
aralarında paylaştıkları iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Yapılan başvurularda özetle;
- Nevşehir’de faaliyet gösteren firmalardan S.S. 55 no’lu Kapadokya Öğrenci Servisi
Yolcu ve Personel Taşımacılığı Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi (Kapadokya), İpektur
Turizm Öğrenci Servisi Yolcu Taşımacılığı Temizlik İnşaat Gıda Doğalgaz Ticaret
Limited Şirketi (İpektur), S.S. 42 no’lu Yıldız Öğrenci Servisi Yolcu ve Personel
15-04/48-22
2 / 4
Taşımacılığı Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifinin (Yıldız) servis hizmeti sağlanan okulları
aralarında paylaştıkları bu sebeple tekel duruma geldikleri,
- Bunun sonucunda da hizmet çeşitliliğinde kötüleşmelerin yaşandığı, öğle arası
tatillerinde uygulanan, yemekli servis uygulamasının paylaşımla birlikte sona erdirildiği,
- Söz konusu firmaların Nevşehir Şoförler ve Otomobilciler Odası ile Nevşehir Esnaf ve
Sanatkârlar Odası Birliği tarafından belirlenen resmi azami ücret tarifesindeki azami
fiyatın dışında/altında sözleşme yapmayarak fiyat rekabetini engelledikleri
iddia edilmiştir.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 08.09.2014 tarih ve 5095 sayı; 17.09.2014
tarih ve 5335 sayı; 18.09.2014 tarih ve 5392 sayı ile giren başvurular üzerine hazırlanan
08.10.2014 tarih ve 2014-4-77/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu’nun görüşülmesi sonucunda
önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.
(4) İlgili karar uyarınca düzenlenen 15.01.2015 tarih ve 2014-4-77/ÖA sayılı Önaraştırma
Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(5) H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle; Kapadokya, İpektur ve Yıldız
firmaları hakkında 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı
Kanun) 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığı sonuç ve kanaatine
ulaşıldığı ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
I.1.1. Yapılan Tespitler
(6) Önaraştırma kapsamında 24.12.2014 tarihinde Kapadokya, İpektur ve Yıldız firmalarında
yerinde inceleme yapılmıştır. Raportörlerce anılan firmaların yetkilileri ve konuyla ilgili
olarak Özel Kardelen Koleji Müdürü ve H. Avni İncekara Fen Lisesi Müdürü ile
görüşülmüştür.
(7) Nevşehir merkezinde ve ilçelerinde öğrenci ve personel taşımacılığı faaliyeti bağımsız
servisçiler, ticaret şirketleri ve kooperatifler vasıtasıyla yürütülmektedir.
(8) Dosya içeriği bilgilerden Nevşehir ili genelinde 400, il merkezinde ise yaklaşık 134 servis
aracının bulunduğu, il merkezinde Kapadokya, İpektur ve Yıldız firmalarının faaliyet
gösterdikleri anlaşılmıştır. Nevşehir’in ilçelerinde yer alan öğrenci servis firmaları ise
ilçelerde bulunan öğrencileri merkezdeki okullara taşımakta, il merkezinde öğrenci
taşımacılığı yapmamaktadır.
(9) Öğrenci taşımacılığında devlet okullarının sürece herhangi bir etkilerinin bulunmadığı,
özel okullarda ise okul yönetiminin servis firmaları ile yaptıkları görüşmeler sonucunda
kalite, fiyat vs. ölçütlerine göre bir veya birden fazla servis firması ile anlaşma sağladıkları
anlaşılmıştır.
(10) Nevşehir il merkezinin yüzölçümü olarak küçük olması nedeniyle servis güzergâhları
semtlere göre ayrılmamakta ve genel olarak bir servis Nevşehir il merkezinin tamamına
öğrenci taşıyabilmektedir. Bu noktada, bilgisine başvurulan kişiler, veliler için önemli
olanın servis şoförünün güvenilirliği olduğunu ve bu unsurun velilerin servis seçiminde
belirleyici olduğunu ifade etmişlerdir.
(11) Nevşehir ilinde uygulanacak öğrenci servis aracı ücretleri, Nevşehir Şoförler Odası
tarafından belirlenen ve Nevşehir Belediye Meclisi kararıyla uygulamaya konan tarifeye
göre belirlenmektedir.
15-04/48-22
3 / 4
I.1.2. Hukuki Değerlendirme
(12) Hakkında önaraştırma yapılan firmaların sahip oldukları servis aracı sayılarına
bakıldığında; Kapadokya’nın (…..), Yıldız’ın (…..), İpektur’un ise (…..) olduğu dikkate
alındığında, Kapadokya’nın çok daha az aracı bulunan diğer iki firmayla anlaşma ihtiyacı
duymaması doğaldır.
(13) Şikâyet edilen üç firmanın öğrenci servisi hizmeti sundukları Nevşehir’in merkezinde yer
alan okullar incelendiğinde söz konusu firmaların aynı anda hizmet verdikleri birçok
okulun olduğu tespit edilmiştir. Dosya içeriğinden, Yıldız’ın Nevşehir’de (…..), okula
hizmet verdiği, bu okulların sadece (…..), tek firma olarak Yıldız’ın faaliyet gösterdiği;
Kapadokya’nın (…..), okula, İpektur’un ise (…..), okula hizmet sunduğu anlaşılmaktadır.
İpektur’un hizmet sunduğu (…..), okulun (…..), Kapadokya da hizmet vermektedir.
Şikâyet başvurularında özellikle belirtilen, Nevşehir Merkez 2000 Evler Anadolu Lisesi’ne
sadece Kapadokya firmasının hizmet verdiği diğer firmaların hizmet vermediği iddiası da
gerçeği yansıtmamaktadır. Zira söz konusu okula İpektur da hizmet sunmaktadır.
Önaraştırma kapsamında ilgili üç firmada yapılan yerinde incelemelerde de söz konusu
firmaların 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında değerlendirilebilecek pazar
paylaşımı konusunda anlaşmanın ve/veya uyumlu eylemin tarafı olduklarını gösterecek
herhangi bir bilgi veya belge tespit edilmemiştir.
(14) Konuyla ilgili olarak Özel Kardelen Koleji Müdürü ve H. Avni İncekara Fen Lisesi Müdürü
ile yapılan görüşmelerde de yetkililer kendi okullarına birden fazla servis kooperatifinin
veya şirketinin hizmet verdiğini ifade etmişlerdir. Açıklanan gerekçelerle şikâyet
başvurularında yer alan Kapadokya, İpektur, Yıldız firmalarının servis hizmeti sağlanan
okulları aralarında paylaştıkları, bu kapsamda firmalardan birinin hizmet sunduğu okula
diğer bir firmanın hizmet sunmadığı iddiasının gerçeği yansıtmadığı sonucuna
ulaşılmıştır.
(15) Şikâyet başvurularında ayrıca, Nevşehir merkezinde faaliyet gösteren öğrenci servis
firmalarının hizmet sunulan okulları kendi aralarında paylaştıkları ve bu sebeple hizmet
kalitesinde düşüşlerin yaşandığı, örnek olarak da öğle tatillerinde verilen yemekli servis
hizmetlerinin artık verilmediği iddia edilmiştir. Önaraştırma kapsamında yapılan
incelemelerde ilgili servis firmalarının yemekli servis hizmetlerini devam ettirdikleri
saptanmıştır. Nitekim ilgili firmaların hizmet tarifelerine bakıldığında da yemekli servislerin
yer aldığı görülmektedir. Söz konusu bu durum ilgili firmaların yetkilileri tarafından da dile
getirilmiştir. Ancak istisna olarak, Lise seviyesindeki okullarda Yıldız firmasının yemekli
servisleri kaldırdığı tespit edilmiştir. Söz konusu durumun sebebi ise Yıldız firması
yetkilisince; “liselerde, öğle tatilleri 45-50 dakika arasına indirildiği için zaman kısıntından
dolayı, yemekli servislerimiz öğrencileri okullarına zamanında ulaştıramadıklarından,
zorunluluktan dolayı bazı liselerde yemekli servis hizmeti verilememektedir” şeklinde
ifade edilmiştir. Açıklanan gerekçelerde Kapadokya, Yıldız, İpektur firmalarının hizmet
kalitelerine yönelik olarak ileri sürülen iddianın da gerçeği yansıtmadığı görülmektedir.
(16) Şikâyet başvurularında son olarak da Kapadokya, Yıldız ve İpektur firmalarının Nevşehir
Şoförler ve Otomobilciler Odası ile Nevşehir Esnaf ve Sanatkârlar Odası Birliği tarafından
belirlenen resmi azami ücret tarifesindeki azami fiyatın dışında/altında sözleşme
yapmayarak fiyat rekabetini engelledikleri iddia edilmiştir. Öncelikle belirtilmelidir ki,
önaraştırma kapsamında yapılan yerinde incelemelerde ilgili üç firmanın servis hizmeti
karşılığında uyguladıkları ücretler konusunda 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi
anlamında anlaşma ve/veya uyumlu eylem içerisinde olduklarını gösterecek herhangi bir
bilgi ve/veya belgeye ulaşılmamıştır.
(17) İlgili firmalardan alınan fatura örnekleri incelediğinde de söz konusu üç firmanın öğrenci
servis hizmeti karşılığında uyguladıkları fiyatların birbirinden farklı olduğu ve resmî
15-04/48-22
4 / 4
tarifede yer alan fiyatların altında da hizmet sunumlarının gerçekleştirildiği tespit
edilmiştir. Açıklanan sebeplerle Kapadokya, Yıldız ve İpektur firmalarının öğrenci servis
taşımacılığı hizmetlerinde resmî tarifede yer alan fiyatların altında fiyat belirlemedikleri ve
böylece fiyat rekabetini engelledikleri iddiasının gerçeği yansıtmadığı anlaşılmıştır.
(18) Önaraştırmanın tarafı teşebbüsler hakkında dosya konusu iddialara ilişkin 4054 sayılı
Kanun’un ihlal edildiğine ilişkin bir tespit yapılamadığından 4054 sayılı Kanun’un 41.
maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
J. SONUÇ
(19) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; 4054 sayılı Kanun’un 41.
maddesi uyarınca şikayetin reddi ile soruşturma açılmamasına OYBİRLİĞİ ile karar
verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy