Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2015-4-8 (Muafiyet)
Karar Sayısı : 15-12/166-78
Karar Tarihi : 18.03.2015
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Kenan TÜRK, Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR,
Fevzi ÖZKAN, Dr. Metin ARSLAN, Doç. Dr. Tahir SARAÇ
B. RAPORTÖRLER : Dr. Hakan BİLİR, Kasım ŞENGÜL, H. İbrahim GÜLEROĞLU
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : Güvenlik Servisleri Organizasyon Birliği Derneği
Temsilcisi: Murat KÖSEREİSOĞLU
Nispetiye Cad. Özden Sok. No:13 K:1 Etiler/İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU: Güvenlik Servisleri Organizasyon Birliği Derneği tarafından
Türkiye’nin çeşitli bölgelerinde görev yapan özel güvenlik görevlileri için belirli
kriterler çerçevesinde tavsiye niteliğinde emsal ücret listesi yayımlanmasına menfi
tespit belgesi verilmesi/muafiyet tanınması talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 17.02.2015 tarihinde giren başvuru üzerine
düzenlenen 09.03.2015 tarih ve 2015-4-8/MM sayılı Muafiyet/Menfi Tespit Ön İnceleme
raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;
- Güvenlik Servisleri Organizasyon Birliği Derneği (GÜSOD) tarafından yayınlanması
planlanan emsal ücret listesinin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4.
maddesi çerçevesinde rekabeti sınırlayıcı nitelikte olduğu,
- Söz konusu işleme, 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde öngörülen muafiyet koşullarını
sağlamaması sebebiyle muafiyet tanınmasının da mümkün olmadığı, bununla birlikte henüz
uygulamaya konulmadığı dikkate alınarak, bu aşamada Kanun’un 41. maddesi uyarınca
soruşturma açılmasına gerek bulunmadığı
ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(4) Bildirime konu başvuruda özetle; GÜSOD tarafından Türkiye’nin çeşitli bölgelerinde görev
yapan özel güvenlik görevlileri için belirli kriterler çerçevesinde tavsiye niteliğinde emsal
ücret listesi yayınlanması uygulamasına menfi tespit belgesi verilmesi veya bireysel muafiyet
tanınması talep edilmektedir.
G.1. 4054 Sayılı Kanun’un 4. Maddesi Açısında Yapılan Değerlendirme
(5) 4054 sayılı Kanun’un 3. maddesinde teşebbüs; piyasada mal veya hizmet üreten,
pazarlayan, satan gerçek ve tüzel kişilerle, bağımsız karar verebilen ve ekonomik bakımdan
bir bütün teşkil eden birimler olarak, teşebbüs birliği ise; teşebbüslerin belirli amaçlara
ulaşmak için oluşturduğu tüzel kişiliği haiz ya da tüzel kişiliği olmayan her türlü birlikler olarak
tanımlanmıştır. Bu açıdan GÜSOD’a üye olan 12 güvenlik şirketinin teşebbüs ve GÜSOD’un
da teşebbüs birliği niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.
15-12/166-78
2/3
(6) GÜSOD üyeleri, 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun çerçevesinde faaliyet
yürütmektedir. Aynı Kanun’da güvenlik elemanlarının ücretlerinin belirlenmesine yönelik
herhangi bir hüküm bulunmamaktadır. Bu çerçevede GÜSOD tarafından yayınlanması
istenen emsal ücret listesi, herhangi bir mevzuatın açıkça vermiş olduğu görev veya yetkiden
kaynaklanmamakta olup, GÜSOD’un kendi iradesi ve inisiyatifi ile meydana getirilen bir
teşebbüs birliği kararı söz konusudur.
(7) Esasen anılan uygulama fiyatın rakipler arasında birlikte belirlenmesi niteliğini haiz
olduğundan, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesine açıkça aykırılık teşkil etmektedir. Bu
nedenle emsal ücret listenin yayınlanmasına Kanun’un 8. maddesi uyarınca menfi tespit
belgesi verilmesi mümkün değildir.
G.2. 4054 Sayılı Kanun’un 5. Maddesi Kapsamında Yapılan Değerlendirme
(8) Yukarıda ifade edildiği üzere, bildirim konusu uygulama Kanun’un 4. maddesine aykırılık
teşkil etmektedir.
(9) Bildirim Formu’nda, GÜSOD tarafından yayınlanması planlanan emsal ücret listesinin tavsiye
niteliğinde olacağı, bağlayıcı olmayacağı ve sektördeki hizmet kalitesini artırmak ve istihdam
kayıplarını önlemek gibi iki ana amacının bulunduğu dile getirilmektedir.
(10) Kurulumuz tarafından daha önce alınan benzer nitelikteki kararlarda1, teşebbüs birliklerinin
güncel veya geleceğe dönük fiyat listesi yayımlamasına muafiyet verilmesi talebi kabul
edilmemiştir.
(11) Esasen, teşebbüslerin temel rekabet parametrelerinden fiyatın teşebbüsler arasında
karşılıklı mutabakatla ve/veya söz konusu teşebbüsler yerine onları temsilen meslek birlikleri
tarafından belirlenmesi, tavsiye niteliğinde olsa dahi, açıkça 4054 sayılı Kanun’a aykırıdır.
Buradaki Kanun’a aykırılık rekabet kavramının kendisinden beklenen faydaların ortadan
kaldırılmasıdır. Rekabet, rakip teşebbüsler tarafından üretilen mal ve hizmetlerin, kamusal bir
sınırlama olmadığı sürece, özgürce belirlenen miktar ve fiyat gibi parametreler göz önüne
alınarak tüketiciye sunumunu ifade etmektedir. Bu anlamda rekabetin kendisinden beklenen
toplumsal fayda, kalitenin artması, fiyatların düşmesi, kaynakların en etkin bir biçimde
dağılmasıdır. Rekabetin en önemli unsurlarından olan fiyatın, piyasada yer alan tüm
teşebbüslerin temsilcisi olan bir üst organ tarafından belirlenmesi ve/veya tavsiye edilmesi
bizatihi rekabet kavramının kendisine halel getirilmesi ile eş anlamlıdır.
(12) Tavsiye niteliğinde dahi olsa, teşebbüs birliği tarafında emsal fiyat listesi yayınlanması
uygulamasının 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde yer verilen bireysel muafiyet
sağlanmasına ilişkin dört koşulu sağlaması mümkün değildir. Nitekim Kurulumuzun
04.01.2006 tarih ve 06-01/6-3 sayılı Gözlükçü Dernekleri’nin tavsiye niteliğinde fiyat listesi
yayınlama taleplerinin ele alındığı kararda aynen; “Bu listelerin temel amacı –tavsiye
niteliğinde olsalar da- piyasadaki fiyat rekabetini ortadan kaldırmaktır. ABD ve AB
uygulamalarında da yatay fiyat tespiti, tek başına hukuka aykırı olarak kabul edilmektedir. Bu
çerçevede, bildirime taraf dernekler tarafından hazırlanacak bir fiyat listesinin, ilgili pazardaki
rekabeti önemli derecede sınırlama potansiyeline sahip olduğu anlaşılmaktadır.” ifadelerine
yer verilerek, her hâlükârda Kanun’un 5. maddesinde yer verilen koşulların birlikte
sağlanmasının mümkün olmadığı belirtilmiştir.
(13) Bildirim Formu’nda söz konusu uygulama sonucunda hizmet kalitesinin ve istihdamın
1 Kurulumuzun 17.04.2013 tarih, 13-22/308-144 sayı; 26.02.2014 tarih, 14-08/162-71 saı ve 23.06.2011 tarih,
11-39/811-254 sayılı kararları.
15-12/166-78
3/3
artacağı vurgulanmaktadır. Ancak, belli bir piyasadaki hizmet kalitesi ve istihdamı artırabilme
kaygısının ilgili pazara ilişkin alınacak yapısal tedbirlerle giderilmesi mümkün iken, rekabete
açıkça aykırı karar ve uygulamaları benimseyerek, 4054 sayılı Kanun ile koruma altına
alınan serbest rekabet düzeninin sağlanmasına ilişkin kamu menfaatinin ihlaline yol
açılmaması gerekmektedir.
(14) Bu çerçevede, bildirim konusu tavsiye niteliğindeki emsal ücret listesi yayınlanmasına, 4054
sayılı Kanun’un 5. maddesinde öngörülen şartları sağlamaması nedeniyle muafiyet
tanınamayacağı kanaatine ulaşılmıştır.
H. SONUÇ
(15) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,
- Güvenlik Servisleri Organizasyon Birliği Derneği tarafından tavsiye niteliğinde emsal ücret
listesi yayımlanması işleminin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında olduğuna,
- Bahse konu işleme, 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde öngörülen muafiyet koşullarını
sağlamaması sebebiyle muafiyet de tanınamayacağına,
- Bununla birlikte söz konusu emsal ücret listesi henüz uygulamaya konulmadığından bu
aşamada 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek
bulunmadığına
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy