Rekabet Kurumu - Karar Sayı 15-12/169-79

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2015-1-7
Karar Sayısı : 15-12/169-79
Karar Tarihi : 18.03.2015
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Kenan TÜRK, Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR,
Fevzi ÖZKAN, Dr. Metin ARSLAN, Doç. Dr. Tahir SARAÇ
B. RAPORTÖRLER: Selen Yersu ŞAHİN, İbrahim KUŞCU
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : Temel AKIN
Mehmet Akif Ersoy Mah. 25. Sok. No:1 Sivas
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILANLAR : - Akdeniz Elektrik Dağıtım A.Ş.
Göksu Mah. Serik Cad. Demokrasi Kavşağı Antalya
- Boğaziçi Elektrik Dağıtım A.Ş.
Abdülhak Hamit Cad. No:21, Taksim/İstanbul
- Çamlıbel Elektrik Dağıtım A.Ş.
Yeşilyurt Mah. Erzincan Karayolu 1. Km. Sivas
- Uludağ Elektrik Dağıtım A.Ş.
Çırpan Mah. Stadyum Cad. No: 40, Osmangazi/Bursa
- Trakya Elektrik Dağıtım A.Ş.
Hürriyet Mah. Tepebaşı Sok. No:10 Tekirdağ
- Çoruh Elektrik Dağıtım A.Ş.
Güzelyalı Mah. Mevlana Sok. No:9 Arsin/Trabzon
- Fırat Elektrik Dağıtım A.Ş.
Cumhuriyet Mah. Dinçer Sok. No:8/A Elazığ
(1) E. DOSYA KONUSU: Akdeniz Elektrik Dağıtım A.Ş., Boğaziçi Elektrik Dağıtım A.Ş.,
Çamlıbel Elektrik Dağıtım A.Ş., Uludağ Elektrik Dağıtım A.Ş., Trakya Elektrik
Dağıtım A.Ş., Çoruh Elektrik Dağıtım A.Ş. ve Fırat Elektrik Dağıtım A.Ş.’nin, kendi
dağıtım bölgelerindeki yatırımlar ile hizmet alımlarında rekabeti kısıtladıkları
iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Yapılan başvuruda özetle;
- Özelleştirilen elektrik dağıtım şirketleri tarafından yapılacak yatırımların ve hizmet
alımlarının şeffaf ve rekabetçi bir ortamda düzenlenen ihaleler yoluyla yapılması
gerektiği,
- Özelleştirme öncesi dönemde elektrik dağıtım şirketlerine yapım ve hizmet işi yapan
binlerce firma olduğu; ancak özelleştirme sonrası dönemde, her dağıtım şirketinin,
kendisiyle aynı ekonomik bütünlük altında şirketler kurarak bölgelerindeki yapım ve
hizmet işlerini bu şirketlere yaptırması nedeniyle, bu piyasada faaliyet gösteren 50-100
adet firmanın kaldığı,
- Özelleştirilen elektrik dağıtım şirketlerinden CLK Enerji Yatırım A.Ş. (CLK ENERJİ)
bünyesindeki Akdeniz Elektrik Dağıtım A.Ş. (AKDENİZ EDAŞ), Boğaziçi Elektrik
Dağıtım A.Ş. (BOĞAZİÇİ EDAŞ), Çamlıbel Elektrik Dağıtım A.Ş. (ÇAMLIBEL EDAŞ) ve
Uludağ Elektrik Dağıtım A.Ş.’nin (ULUDAĞ EDAŞ), ihale tarihi ve katılım şartlarını ilan
etmeden, yalnız işin adı ve miktarını belirterek davetiye usulü ile göstermelik ihale
yaptığı; ihaleleri kendileri ile aynı ekonomik bütünlük içerisinde yer alan Armin Elektrik
15-12/169-79
2/3

İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş., Hipot Elektrik İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş., Elmak
Elektrik İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş., Truva Elektrik İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.,
Çamlı Enerji Dağıtım ve Perakende Satış Hizmetleri A.Ş., Uluğ Enerji Dağıtım ve
Perakende Satış Hizmetleri A.Ş. ve Beda Enerji Dağıtım ve Perakende Satış Hizmetleri
A.Ş.’ye verdikleri,
- Düzenlenen bu ihalelerin rekabet ortamında gerçekleştirmesi halinde %27-%33
arasında tenzilatla ihale edilebileceği, ancak hâlihazırda ihaleleri kazanan, dağıtım
şirketleriyle aynı ekonomik bütünlük altındaki şirketlerin ihaleleri %10-15 tenzilatla
aldıkları,
- AKDENİZ EDAŞ, BOĞAZİÇİ EDAŞ, ÇAMLIBEL EDAŞ ve ULUDAĞ EDAŞ’ın,
kendileriyle aynı ekonomik bütünlük içindeki söz konusu şirketler dışında, Çamlıbel ve
Akdeniz bölgelerinde Netkaya Elektrik Ltd. Şti. (NETKAYA), Uludağ bölgesinde ACR
Elektrik Ltd. Şti. (ACR) ve Boğaziçi bölgesinde Hisçe İnşaat Turizm ve Sanayi A.Ş.’den
(HİSÇE) ve diğer birkaç firmadan sus payı olmak üzere yan teklif aldıkları; ancak, bu
firmalara yapılması güç işlerin direkt verildiği veya bu firmalara, kendi şirketleri
tarafından alınan ihalelerde taşeronluk verildiği,
- AKDENİZ EDAŞ, BOĞAZİÇİ EDAŞ, ÇAMLIBEL EDAŞ ve ULUDAĞ EDAŞ’ın;
güvenlik, araç kiralama, temizlik gibi hizmet alımı işlerini de doğrudan kendi şirketlerine
verdikleri,
- İhaleleri kazanan firmaların CLK ENERJİ bünyesinde bulunan elektrik dağıtım
bölgeleri dışında başka hiçbir Elektrik Dağıtım Bölgesindeki ihalelere katılmadıkları,
- Yatırım ve hizmet alım işlerinin dağıtım şirketiyle aynı kontrol yapısında bulunan
şirketlere verilmesi durumunun IC İçtaş İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. (IC İÇTAŞ)
kontrolündeki Trakya Elektrik Dağıtım A.Ş. (TRAKYA EDAŞ) ve AKSA Elektrik
Perakende Satış A.Ş. (AKSA) kontrolündeki Çoruh Elektrik Dağıtım A.Ş. (ÇORUH
EDAŞ) ve Fırat Elektrik Dağıtım A.Ş. (FIRAT EDAŞ) bakımından da geçerli olduğu,
- Çoruh EDAŞ’ın, yapmış olduğu ihalelerde, ihale konusu işleri yan kuruluşlarına verdiği
hususunda Enerji Piyasası Düzenleme Kurumuna (EPDK) Haziran 2013 tarihinde
başvuru yapılmış olduğu,
- EPDK’nın cevabi yazısında özetle; elektrik dağıtım şirketleri tarafından yapılan
ihalelerin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na tabi olmamakla beraber, bu şirketlerin,
ihaleleri herkesin katılımına açık, şeffaf, eşit ve rekabet ortamında gerçekleştirme
yükümlülüğü olduğunun ifade edildiği
belirtilerek konunun rekabet hukuku mevzuatı çerçevesinde incelenmesi talep edilmiştir.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 23.01.2015 tarihinde giren başvuru üzerine
hazırlanan, 11.03.2015 tarih ve 2015-1-7/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu, görüşülerek
karara bağlanmıştır.
(4) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; başvuruya konu şirketler hakkında soruşturma
açılmasına gerek olup olmadığının tespit edilmesi amacıyla 4054 sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanun’un 40/1. maddesi uyarınca önaraştırma yapılmasının
gerektiği ifade edilmiştir.
(5) Raportör İbrahim KUŞÇU’nun karşı görüşünde ise, başvuru konusu hususların ilgili
düzenleyici kurumun alanına girmesi nedeniyle 4054 sayılı Kanun kapsamında herhangi
bir işlem tesisine yer olmadığı belirtilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(6) Şikâyet konusu eylemler rekabet hukuku açısından iki farklı açıdan değerlendirilmiştir.
Buna göre öncelikle, şikayete konu olan sektörün düzenlemeye tabi olmadığının
varsayılması durumunda, hakim durumda olsun veya olmasın herhangi bir elektrik
dağıtım şirketinin dağıtım sistemine ilişkin yapacağı hizmet alımlarında veya
15-12/169-79
3/3

düzenleyeceği ihalelerde kendi ekonomik bütünlüğü içerisinde yer alan şirketleri tercih
etmesinde 4054 sayılı Kanunun 6. maddesi kapsamında herhangi bir sakınca
bulunmamaktadır. Zira iddianın konusu, elektrik dağıtım şirketlerinin yapmış oldukları
alımlarda kendileri ile aynı ekonomik bütünlükte yer alan şirketleri tercih edip, diğer
teşebbüslerden alım yapmamasına ilişkindir. Herhangi bir teşebbüsün ihtiyaç duyduğu
mal ve hizmetleri piyasadan mı alacağı, yoksa kendi bünyesinde (ekonomik bütünlük
içerisinde bulunan) bulunan teşebbüsler aracılığıyla mı karşılayacağı, teşebbüsün kendi
ticari politikası olup, mal ve hizmet alımlarını dışarıdan yapma zorunluluğu
bulunmamaktadır. Kaldı ki, iddia edilen işlem ve eylemlerden sonra dahi piyasada
faaliyet gösteren 50-100 arasında şirketin bulunduğu, başvuru dilekçesinde ifade
edilmektedir.
(7) Diğer taraftan, EPDK tarafından konu ile ilgili olarak yapılan çeşitli düzenlemeler
bulunmaktadır. Bu kapsamda, elektrik dağıtım şirketlerince kamu adına yapılan, ancak
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na tabi olmayan, söz konusu yatırımlara ilişkin ihalelerin
ve hizmet alımlarının ne şekilde yapılması gerektiğine Elektrik Piyasası Dağıtım Sistemi
Düzenlemeye Esas Yatırım Harcamamalarının Belirlenmesi ve Gerçekleşmesinin
İzlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar’ın; “Eşitlik, Şeffaflık ve Rekabet Ortamının
Sağlanmasına İlişkin Esaslar” başlıklı 4. bölümünde yer verilmiştir. Elektrik dağıtım
şirketleri dağıtım sistemine ilişkin yatırımları EPDK mevzuatında yer verilen usul ve
esaslara ve bu çerçevede her yıl düzenleyici kurum tarafından belirlenen yatırım
miktarına uygun olarak gerçekleştirmek zorundadır.
(8) Netice itibarıyla söz konusu şikâyet başvurusu, ihaleleri düzenleyen elektrik dağıtım
şirketlerine ilişkin olup, bu şikâyet çerçevesinde konunun düzenleyici kurum tarafından
değerlendirilmesi gerekmektedir. Zira ihalenin ne şekilde düzenleneceğine ilişkin usul ve
esasların, her yıl dağıtım sistemine yapılacak yatırım miktarının ve söz konusu
yatırımların finansmanı için tarife ücretlerinin belirlenmesi ile yatırımların takip edilmesi
işlemleri düzenleyici kurum tarafından gerçekleştirilmektedir. Bu yönleriyle düzenleyici
kurumun yatırım ihalelerin nasıl düzenlenmesi gerektiğinin belirlenmesinden de öte
yatırımların hangi çerçevede yapılacağına ilişkin birçok fonksiyonu bulunmaktadır.
(9) Yukarıda belirtilen sebeplerle, şikâyet konusu başvuru hakkında 4054 Kanun
kapsamında herhangi bir işlem tesisine yer olmadığı kanaatine varılmıştır.
J. SONUÇ
(10) Dosya konusu ile ilgili olarak, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun
çerçevesinde herhangi bir işlem yapılmasına gerek olmadığına OYBİRLİĞİ ile karar
verilmiştir.






Full & Egal Universal Law Academy