ÖT AN RG FÖ MA TS KT
(izinli)
Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2015-5-19 (Devralma)
Karar Sayısı : 15-27/299-84
Karar Tarihi : 30.06.2015
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN, Reşit GÜRPINAR, Fevzi ÖZKAN, Doç. Dr. Tahir
SARAÇ, Kenan TÜRK
B. RAPORTÖRLER : Mücteba ALTUN, Halil İbrahim GÜLEROĞLU
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Eren Holding A.Ş.
Temsilcileri: Av. Gönenç Gürkaynak, Av. Korhan YILDIRIM, Av.
Betül BAŞ
Çitlenbik Sokak No: 12 Yıldız Mahallesi Beşiktaş/İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU: Seyhan Hazır Beton Sanayi Madencilik Nakliyat Taşımacılık
Pazarlama Ticaret Ltd. Şti.’nin kontrolündeki beş adet hazır beton tesisinin
kontrolünün Medcem Beton Üretim Pazarlama Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından
devralınması işlemine izin verilmesi talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 10.06.2015 tarih ve 2794 sayı ile giren bildirim
üzerine düzenlenen 10.06.2015 tarih ve 2015-5-019/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme
Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirim konusu işleme izin verilmesinde sakınca
bulunmadığı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(4) Bildirime konu işlem, Seyhan Hazır Beton Sanayi Madencilik Nakliyat Taşımacılık
Pazarlama Ticaret Ltd. Şti.’ye (SEYHAN BETON) ait olan beş adet hazır beton tesisinin
Medcem Beton Üretim Pazarlama Sanayi ve Ticaret A.Ş. (MEDCEM BETON) tarafından
devralınmasına ilişkindir. MEDCEM BETON, bildirilen işlem kapsamında;
- arsası ile birlikte iki adet beton tesisini satın alacak (Adana-Yüreğir Tesisi/ Mersin-
Yenihal/Akdeniz Tesisi),
- projeye özel kurulu olan bir adet beton santrali ve ekipmanını satın alacak (Mersin-
Yenice Tesisi-Cezaevi Tesisi),
- üçüncü kişilere ait arsa üzerine kurulu beton santrali ve ekipmanını (arsa üçüncü
kişilerden kiralanacaktır) satın alacak (Mersin Fındıkpınarı-Kuyuluk Tesisi),
- bir adet arsa ve hazır beton tesisini on yıl süre ile kiralayacaktır (Adana-Büyükdikili
Tesisi).
(5) Söz konusu işlemle Eren Holding A.Ş. (EREN HOLDİNG), MEDCEM BETON aracılığıyla
toplam beş adet hazır beton tesisinin kontrolünü devralacaktır.
15-27/299-84
2/6
ÖT AN RG FÖ MA TS KT
(izinli)
(6) Bunun yanı sıra, bildirim konusu işlemin gerçekleştirilmesi ve işleme yönelik koşulların
düzenlenebilmesi amacıyla taraflar arasında 24.03.2015 tarihinde “Araç Tesis ve Makine
Teçhizat Alım Satım Vaadi Sözleşmesi” akdedilmiştir.
G.1. İşlem Tarafları
G.1.1. Devralan Taraf: Medcem Beton Üretim Pazarlama Sanayi ve Ticaret A.Ş.
(MEDCEM BETON)
(7) 2015 yılı Mart ayında faaliyete başlayan MEDCEM BETON, Medcem Madencilik ve Yapı
Malzemeleri Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin (MEDCEM MADENCİLİK) tamamını kontrol ettiği
iştirakidir. MEDCEM MADENCİLİK'in hisselerinin %(…..)'si EREN HOLDİNG'e, kalan
%(…..)'si ise Eren Ailesi'ne aittir. EREN HOLDİNG de nihai olarak Eren Ailesi tarafından
kontrol edilmektedir.
(8) İşlem sonucunda EREN HOLDİNG, MEDCEM MADENCİLİK ve MEDCEM BETON'un
hissedarlık, yönetim kurulu veya kontrol yapısında herhangi bir değişiklik meydana
gelmeyeceği bildirilmiştir.
(9) EREN HOLDİNG, bünyesinde bulunan MEDCEM ÇİMENTO vasıtası ile Mersin'in Silifke
ilçesinde yeni bir çimento fabrikası yatırımı gerçekleştirmektedir. Ayrıca, EREN
HOLDİNG’in çimento ve klinker ihraç etmek üzere kurduğu MEDCEM GLOBAL adlı bir
diğer şirketi bulunmaktadır. EREN HOLDİNG ve/veya iştiraklerinin, MEDCEM GLOBAL,
MEDCEM BETON ve çimento pazarında henüz faaliyete geçmemiş olan ve pazar payı
bulunmayan MEDCEM ÇİMENTO dışında bir başka teşebbüsün hissedarı değildir.
Bunun yanı sıra, EREN HOLDİNG tarafından kontrol edilen MEDCEM MADENCİLİK'in
kapasiteleri 240 m3/saat olan biri Silifke’de diğeri Zonguldak’ta bulunan iki hazır beton
tesisi bulunmaktadır. Söz konusu tesislerin tüm satışları grup içidir ve bu tesislerin
teşebbüs faaliyeti bulunmamaktadır.
G.1.2. Devredilen Taraf: Seyhan Hazır Beton Sanayi Madencilik Nakliyat Taşımacılık
Pazarlama Ticaret Ltd. Şti. (SEYHAN BETON)
(10) 2006 yılında Adana’da hazır beton üretimine başlayan SEYHAN BETON, Adana Merkez
yoğunlukta olmak üzere Karataş, Karaisalı ilçe ve çevresine, Mersin, Tarsus Yenice ve
çevresine ve İmamoğlu ilçesine mal satmaktadır. Şirket, Nail AKTAŞ ve Tahsin AKTAŞ
kontrolündedir.
G.2. İlgili Pazar
(11) Devreden taraf olan SEYHAN BETON devre konu tesislerle hazır beton pazarında
faaliyet göstermektedir. EREN HOLDİNG ise henüz faaliyete geçmemiş olan ve pazar
payı bulunmayan MEDCEM ÇİMENTO ile çimento pazarında, 2015 yılı Mart ayında
üretime başlayan bir tesisle MEDCEM BETON ve grup içine ürün sağlayan iki tesisiyle
MEDCEM MADENCİLİK vasıtasıyla hazır beton pazarında faaliyet gösterdiği/göstereceği
anlaşılmaktadır. EREN HOLDİNG’in dolaylı olarak kontrol ettiği bahse konu hazır beton
tesislerinin yalnızca grup içine ürün sağlamak suretiyle, başkaca bir faaliyette
bulunmadıkları belirtilse de, pazarda faaliyet göstermelerinin potansiyel olarak mümkün
olduğu değerlendirilmektedir.
(12) Bu bağlamda, Rekabet Kurulunun yerleşik içtihadı çerçevesinde, tarafların faaliyette
bulundukları ürün ve hizmetler bakımından ilgili ürün pazarlarının “gri çimento pazarı” ve
“hazır beton pazarı” olarak belirlenmesinin mümkündür. Çimento pazarında dikey, hazır
15-27/299-84
3/6
ÖT AN RG FÖ MA TS KT
(izinli)
beton pazarında ise yatay bir örtüşmenin bulunduğu/bulunacağı değerlendirilmektedir.
Ayrıca, bildirim konusu hazır beton tesisleri “Mersin” ve “Adana” illerinde faaliyet
göstermektedirler.
(13) Bununla birlikte, İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz’da da belirtildiği üzere “…
inceleme konusu işlem, gerek ürün gerekse de coğrafi açıdan olası alternatif pazar
tanımları çerçevesinde rekabet açısından endişeler yaratmıyor ya da alternatif tüm
tanımlar açısından rekabeti bozucu bir etki söz konusu olmuyorsa pazar tanımı
yapılmayabilir”. Bu çerçevede, dosya özelindeki incelemenin belirli bir ilgili ürün veya
coğrafi pazar tanımı yapılmasını gerektirmediği, analizin olası pazar tanımları ele alınarak
yapılabileceğinden hareketle bu kapsamda kesin bir ilgili pazar tanımı yapılmasına gerek
görülmemiştir.
G.3. Değerlendirme
G.3.1. İşlemin 4054 sayılı Kanun ve 2010/4 sayılı Tebliğin Kapsamında Olması
(14) 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinin birinci fıkrasında, “Kontrolde kalıcı değişiklik
meydana getirecek şekilde; a) İki veya daha fazla teşebbüsün birleşmesi ya da b) Bir
veya daha fazla teşebbüsün tamamının ya da bir kısmının doğrudan veya dolaylı
kontrolünün, hisse ya da mal varlığının satın alınmasıyla, sözleşmeyle veya diğer bir yolla
bir ya da daha fazla teşebbüs veya hâlihazırda en az bir teşebbüsü kontrol eden bir ya
da daha fazla kişi tarafından devralınması, Kanunun 7 nci maddesi kapsamında birleşme
veya devralma işlemi sayılır.” denilmektedir.
(15) Elde edilen bilgilere göre, EREN HOLDİNG/MEDCEM BETON, dosya konusu işlemle
SEYHAN BETON’a ait toplam beş adet hazır beton tesisinin kontrolünü devralacaktır. Bu
bağlamda, söz konusu işlemin, 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinin birinci fıkrası
bakımından bir devralma niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.
G.3.2. İşlemin 4054 sayılı Kanun ve 2010/4 sayılı Tebliğin Kapsamında Bildirime
Tabi Olması
(16) 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasında “Bu Tebliğin 5 inci maddesinde
belirtilen bir birleşme veya devralma işleminde; a) İşlem taraflarının Türkiye ciroları
toplamının yüz milyon TL’yi ve işlem taraflarından en az ikisinin Türkiye cirolarının ayrı
ayrı otuz milyon TL’yi … aşması halinde söz konusu işlemin hukuki geçerlilik
kazanabilmesi için Kuruldan izin alınması zorunludur” hükmü ile hangi tür birleşme ya da
devir işlemlerinin Rekabet Kurulunun iznine tabi olduğunu belirlemektedir. Bu çerçevede
işlem taraflarından EREN HOLDİNG’in 2014 yılı cirosu (…..) SEYHAN BETON’un 2014
yılı cirosu ise (…..) olarak hesaplandığından, tarafların cirolarının 2010/4 sayılı Tebliğ’in
7. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde öngörülmüş olan eşikleri aştığı, bu sebeple
bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ile 2010/4 sayılı Tebliğ
kapsamında izne tabi olduğu tespit edilmiştir.
G.3.3. İşlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. Maddesi Çerçevesinde Değerlendirilmesi
(17) 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi uyarınca “Bir ya da birden fazla teşebbüsün hâkim
durum yaratmaya veya hâkim durumlarını daha da güçlendirmeye yönelik olarak, ülkenin
bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabetin önemli
ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak şekilde birleşmeleri veya herhangi bir
teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün mal varlığını yahut ortaklık paylarının
tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları,
15-27/299-84
4/6
ÖT AN RG FÖ MA TS KT
(izinli)
miras yoluyla iktisap durumu hariç olmak üzere, devralması hukuka aykırı ve yasaktır.”
Buna göre, işlem neticesinde devralan teşebbüsün hâkim duruma gelmesinin ya da
mevcut hâkim durumunu güçlendirmesinin söz konusu olup olmadığının
değerlendirilmesi gerekmektedir.
(18) Teşebbüslerin pazarda hâkim durumda bulunup bulunmadıklarının tespit edilmesinde
kullanılan en önemli gösterge dosya konusu teşebbüslerin ilgili pazardaki paylarıdır. Bu
kapsamda, devralma konusu işlemle ilgili olarak işlem taraflarınca gönderilen, coğrafi
pazarın tespitinde 30 km ve 50 km testleri uygulandığında ortaya çıkan pazar bakımından
devre konu beş hazır beton tesisinin payları ele alınmıştır. Taraflarca yapılan tahmin ve
analizlere göre 50 km testi uygulanarak belirlenen ilgili coğrafi pazarda, devre konu
tesislerin toplam pazar paylarının %20 eşiğinin altında olduğu tespit edilmiştir. Rekabet
Kurumu tarafından yayımlanan “Yatay Birleşme ve Devralmaların Değerlendirilmesi
Hakkında Kılavuz’un 18. paragrafında da belirtildiği üzere “… teşebbüslerin ilgili
pazardaki paylarının toplamının % 20’nin altında olması halinde, söz konusu birleşme
işleminin rekabet bakımından olumsuz etkilerinin, incelemenin derinleştirilmesini ve
birleşmenin yasaklanmasını gerektirecek düzeyde olmadığı varsayılabilir”. Dolayısıyla
söz konusu ilgili pazar tanımı çerçevesinde rekabetin önemli ölçüde sınırlandırıldığına
yönelik bir endişe bulunmamaktadır.
(19) Bunun yanı sıra, yine teşebbüslerden gelen ve 30 km testi uygulanarak bulunan pazar
payı bilgileri incelenmiştir. Bu şekilde daha dar bir pazar tanımı yapıldığında dahi en
yüksek pazar payının %(…..) olarak hesaplandığı görülmüştür. Hâkim Durumdaki
Teşebbüslerin Dışlayıcı Kötüye Kullanma Niteliğindeki Davranışlarının
Değerlendirilmesine İlişkin Kılavuz’un 12. paragrafında da belirtildiği üzere “… Kurul’un
yerleşik uygulamasında %40’ın altında pazar payına sahip olan teşebbüslerin hâkim
durumda olması ihtimalinin düşük olduğu kabul edilmekte”dir. Bu çerçevede, işlem
taraflarından gelen bilgiler doğrultusunda, tarafların toplam pazar paylarının %40’ın
altında olması göz önüne alınarak 30 km testi sonucunda ortaya çıkan ilgili pazarda da
hâkim durum oluşmayacağı görülmektedir.
(20) Yukarıda anılan 30 km ve 50 km testlerinin yanı sıra, Rekabet Kurulu kararlarında sıklıkla
görüldüğü üzere il bazında da ilgili coğrafi pazar tanımı yapılabilecektir. Devre konu
tesislerin faaliyet gösterdiği Mersin ve Adana illerinde hazır beton pazar payları
taraflardan gelen bilgiler doğrultusunda değerlendirilmiştir. Tarafların pazar payları
Mersin’de MEDCEM BETON %(…..), SEYHAN BETON %(…..) olmak üzere toplam
%(…..), Adana’da ise MEDCEM BETON’un faaliyeti bulunmadığı için SEYHAN
BETON’un pazar payı olan %(…..)’dur. Tarafların pazar payları toplamı %20’nin altında
olduğu için, pazarda gerçekleşen yoğunlaşmaya yönelik olarak detaylı bir inceleme
yapılması gerekmemektedir. Ayrıca, ilgili pazarlar olarak belirlenebilecek Mersin hazır
beton pazarında Çimsa %(…..), Doğa Beton %(…..), Nehir Beton %(…..) ve Konya Beton
%(…..) ve Adana hazır beton pazarında Oyak Beton %(…..), Çimsa %(…..), Çimko
%(…..) gibi birçok rakip teşebbüs faaliyet göstermektedir.
(21) Bu noktada, MEDCEM BETON’un kontrol ettiği, Mersin’de bulunan ve sadece şirket içi
satış yaptığı belirtilen bir hazır beton tesisinin bulunduğunun hatırlatılması uygun
görülmüştür. MEDCEM BETON’un hâlihazırda faaliyete yeni başlamış bir adet hazır
beton tesisi nedeniyle pazardaki konumu hakkında net bir yorum yapılamaması da göz
önüne alındığında, EREN HOLDİNG’in ilgili coğrafi pazarlardaki payı potansiyel olarak
yukarıda yer verilen oranlardan yüksek gerçekleşebilecektir.
15-27/299-84
5/6
ÖT AN RG FÖ MA TS KT
(izinli)
(22) Değerlendirilebilecek bir diğer husus da, EREN HOLDİNG’in hem hazır beton hem de
çimento pazarında faaliyette bulunan/bulunacak bir teşebbüs olmasıdır. MEDCEM
ÇİMENTO, 2015 haziran ayında yıllık (…..) milyon ton çimento ve (…..) milyon ton klinker
üretebilecek kapasite ile faaliyete başlamıştır. Çimento, hazır beton üretilebilmesi için
zorunlu bir ürün olduğundan çimento ve hazır beton pazarlarında aynı anda faaliyetleri
bulunan teşebbüslerin (dikey bütünleşik teşebbüsler) çimento pazarındaki faaliyetleri
dolayısıyla bağımsız hazır beton üreticilerine nazaran avantajlı konumdadır. Bununla
birlikte, Mersin’de EREN HOLDİNG ile birlikte hem çimento hem de hazır beton pazarında
aktif olan Çimsa %(…..) ve Konya Beton %(…..), Adana’da ise Oyak Beton %(…..), Çimsa
%(…..), Çimko %(…..) gibi dikey bütünleşik teşebbüslerin bulunduğu görülmektedir.
Dolayısıyla, EREN HOLDİNG’in gerek Mersin gerekse de Adana hazır beton pazarında,
çimento ve hazır beton faaliyetlerini aynı anda yürütmesi nedeniyle hâkim durumda
olmasına olanak sağlayacak bir durumun ortaya çıkmayacağı değerlendirilmektedir.
(23) Son olarak, hazır beton pazarındaki giriş engellerinin değerlendirilmesi gerekmektedir.
Bu bağlamda, özetle, hazır beton pazarının yapısı itibarıyla pazara girişte gerek iktisadi
gerekse de hukuki bakımdan kayda değer engellerin bulunmadığı görülmektedir.
(24) Teşebbüsler, bir hazır beton santralinin faaliyete geçebilmesi için bağlı bulundukları
belediye başkanlığından “işyeri açma ve çalıştırma ruhsatı”, Türk Standartları
Enstitüsünden “TSE Uygunluk Belgesi” ve Kalite Güvence Sistemi Kurumundan “KGS
Uygunluk Belgesi” almak durumundadırlar. Bu belgelerin alınmasının önünde herhangi
bir engel bulunmayıp, gerekli şartları yerine getiren teşebbüsler ilgili belgelere sahip
olmaktadır.
(25) Hazır beton santrali kurulumu için hukuki boyutun yanı sıra iktisadi boyutun da göz
önünde bulundurulması gerekmektedir. Bu tesislerin kurulumu için teşebbüsler, gerekli
izin ve onayları alarak öncelikle saha (yaklaşık 10.000 m2), daha sonra ise bu saha
üzerine kurulacak santral için gerekli ekipmanı yaklaşık olarak 1-1.5 milyon TL’lik bir
yatırım karşılığında edinerek faaliyet gösterebileceklerdir. Nitekim yeterli talebin olduğu
her bölgede birden fazla hazır beton tesisinin bulunduğu da bilinmektedir. Bunun dışında,
mobil hazır beton santralleri de kurulabilmektedir. Bu hazır beton santralleri bir çekici
yardımıyla taşınarak inşaat alanına kurulabilmekte ve sabit hazır beton santrallerinin
süre, uzaklık gibi unsurlardan kaynaklanan dezavantajlarının önüne geçilebilmektedir.
Mobiliteyi destekleyen bu teknoloji, ürün özelliğinden kaynaklanan giriş engelinin de
önüne geçmektedir. Dolayısıyla, hazır beton tesisi kurulumunun da iktisadi bakımdan güç
olmadığı görülmektedir.
(26) Yukarıda sunulan tespit ve değerlendirmeler ışığında, tarafların toplamda elde edeceği
pazar payları, hammadde kaynaklarını kontrol etme bakımından eş değerde pazar
gücüne sahip rakiplerin bulunması ve pazara giriş koşulları birlikte değerlendirildiğinde,
başvuru konusu işlem sonucunda hâkim durum yaratılmayacağı veya mevcut bir hâkim
durumun güçlendirilmeyeceği sonucuna varılmaktadır.
15-27/299-84
6/6
H. SONUÇ
(27) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı
“Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”
kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde yasaklanan
nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin
ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle
işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy