Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2015-4-32 (Devralma)
Karar Sayısı : 15-34/510-158
Karar Tarihi : 01.09.2015
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN, Fevzi ÖZKAN,
Doç. Dr. Tahir SARAÇ, Kenan TÜRK
B. RAPORTÖRLER : Muhammed GÜNDOĞDU, Buket ARI
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN :- Nissan Motor Co. Ltd.
Temsilcileri: Av. Togan TURAN, Av. Mehmet Emin ÖZAN,
Derya GENÇ
Orjin Maslak Eski Büyükdere Cad. No: 27, K.11
Maslak 34398 İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU: Sumitomo Corporation Dış Ticaret A.Ş. tarafından kontrol
edilen ve Nissan marka binek araçların Türkiye distribütörlüğünü yapan Nissan
Otomotiv Anonim Şirketi’nin %(…..) oranında hissesinin Nissan Middle East FZE
tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 04.08.2015 tarih ve 3669 sayı ile giren bildirim
üzerine düzenlenen 10.08.2015 tarih ve 2015-4-32/Öİ sayılı Birleşme/Devralma Ön
İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle; dosya konusu işleme izin verilmesi
gerektiği kanaat ve sonucuna ulaşıldığı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
G.1. Taraflar
(4) Japonya menşeli Nissan Motor Co. Ltd. (NML) tarafından kontrol edilen Nissan Middle
East FZE (NMEF); alıcılara otomotiv ürünleri ve hizmetleri sağlamaktadır. 1994 yılında
Dubai’de kurulan NMEF, müşteri hizmetleri ve araç bakımı, eğitim ve bölgesel yönetim
hizmetleri sunmanın yanı sıra çeşitli Orta Doğu ülkelerinde kurulan bağımsız distribütörler
aracılığıyla satış faaliyetlerinde bulunmaktadır. 1933 yılında Japonya’da kurulan NML
başta Japonya olmak üzere dünyanın çeşitli yerlerinde araç üretmektedir. Anılan
teşebbüsün ürettiği araçlar Nissan markasıyla Türkiye’de pazarlanmaktadır. Bunun yanı
sıra diğer otomotiv ürünleriyle denizcilik cihazları üretimi gerçekleştirmektedir.
(5) Nissan Otomotiv Anonim Şirketi (NOAS); Sumitomo Corporation’un (SUMITOMO)
Türkiye’deki iştiraki olan Sumitomo Corporation Dış Ticaret A.Ş. (SUMITOMO TURKEY)
tarafından kontrol edilmekte olup Türkiye’de Nissan marka araçların dağıtımını
yapmaktadır.
(6) Çeşitli ürün ve hizmetler satan, ithalat/ihracat ve üç taraflı ticari işlemler yürüten, yurt içi
ve yurt dışı iş yatırımları yapan ve diğer kârlı faaliyetlere iştirak eden SUMITOMO’nun
15-34/510-158
2 / 3
genel merkezi Japonya’da olup Türkiye de dâhil olmak üzere 70 ülkede 150 mahalde
küresel işletmeleri bulunmaktadır. SUMITOMO’nun %100 iştiraki olan SUMITOMO
TURKEY ise Türkiye’de özellikle metal, makine, gıda maddeleri ve kimyasal ürünlerin
ithalatı ve ihracatı, pazarlaması ve satışı ile iştigal etmektedir.
G.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
(7) Dosya konusu işlemin amacı, NMEF’nin Türkiye’deki tamamlayıcı parçalarını,
malvarlığını ve know-how’ını doğrudan kendi yönetim ve kontrolünde yerine getirmektir.
(8) Dosya içeriği bilgi ve belgelerden; işlemin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında
Kanun’un (4054 sayılı Kanun) ilgili hükümleri ve 2010/4 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin
Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5.
maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca bir devralma işlemi olduğu
anlaşılmaktadır. Ayrıca, işlem taraflarının 2014 yılı cirolarının, 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7.
maddesinin birinci fıkrası (a) bendinde öngörülen eşikleri aştığı anlaşıldığından, bildirime
konu işlem izne tabidir.
(9) NOAS üzerinde SUMITOMO TURKEY ile birlikte toplam dört hissedar daha pay sahibidir.
Bildirime konu işlemle birlikte bütün hisselerin alıcı tarafa devredilmesi öngörülmektedir.
Anılan işlemde devralan konumunda bulunan NMEF, NML’nin %100 oranında hisseyle
kontrol ettiği Türkiye’deki iştirakidir. Devralma işleminin bu iştirak vasıtasıyla
gerçekleşmesi planlanmaktadır. NOAS’ın işlem öncesi ve işlem sonrası oluşacak
hissedarlık yapısına Tablo 1’de yer verilmiştir.
Tablo 1: NOAS’ın İşlemden Önceki ve Sonraki Hissedarlık Yapısı
İşlem Öncesi İşlem Sonrası
Hissedar Hisse Oranı (%) Hissedar Hisse Oranı (%)
Sumitomo (…..)
NMEF (…..)
Sumitomo Turkey (…..)
BMC (…..)
Çukurova Holding (…..)
Çimsataş (…..)
(10) Dosya içeriği bilgilerde;
- Renault unvanlı rakip şirketin NML üzerinde %(…..) oranında hissesinin olduğu,
dolayısıyla NML üzerinde fiili kontrolünün bulunduğunun 1999 yılında Avrupa
Komisyonu tarafından tespit edildiğinin belirtildiği1,
- ancak Renault’un Türkiye iştirakinin Renault Motorlu Araçlar İmal ve Satış A.Ş.
(RENAULT MAIS) olduğu ve bunun da tam işlevsel bir ortak girişim olduğu,
- RENAULT MAIS’in Türkiye’de Renault ve Dacia markalarının dağıtıcısı olduğu, şirket
üzerinde %(…..) payın Ordu Yardımlaşma Kurumuna; %(…..) oranındaki hissenin de
Renault’a ait olduğu
ifade edilmiştir. Bu bilgiler ışığında Nissan’ın pazar payı değerlendirilirken Renault’un pazar
payı da dikkate alınmıştır.
(11) Tarafların faaliyet gösterdikleri alanlar incelendiğinde NML ve NMEF’in esasen otomotiv
ve otomotiv ürünleri üretimi ve hizmetleri alanlarında faaliyet gösterdiği anlaşılmaktadır.
Devreden konumundaki SUMITOMO’nun Türkiye’deki faaliyetini ise Nissan marka
araçların dağıtımı oluşturmaktadır. Dolayısıyla alıcı ve satıcı grupların faaliyetleri arasında
dikey bir ilişki olduğu söylenebilir. Ancak NML’nin üzerinde Renault’un fiili kontrolünün
1 Bu olayda Avrupa Komisyonu, Nissan üzerinde oy hakkı tanıyan %(…..) oranındaki hissenin Renault’a
devredilmesi işlemini incelemiş; her bir segment bazında Nissan ve Renault’un toplam pazar payına
bakmıştır. Pazarda güçlü rakiplerin varlığı ile Nissan’ın düşük pazar payı ve devralma ile tarafların
ulaşacağı toplam pazar payı miktarı da dikkate alınarak devralma işlemine izin verilmiştir.
(, Erişim Tarihi: 10.08.2015)
15-34/510-158
3 / 3
bulunduğu, RENAULT’un Türkiye’de RENAULT MAIS unvanıyla Renault ve Dacia marka
araçların dağıtımını gerçekleştirdiği dikkate alındığında devreden ve devralan tarafların
faaliyetlerinin binek araçların dağıtımı pazarında yatay olarak kesiştiği anlaşılmaktadır.
(12) Tarafların etkilenen pazar olan binek araç satışı pazar paylarına bakıldığında; Nissan
marka araçların satışının 2014 yılı itibarıyla Türkiye’deki pazarın yaklaşık %(…..)’üne
tekabül ettiği, RENAULT MAIS’in payının %(…..), rakiplerinin ise Doğuş Grubu (%.....), Koç
Grubu %(…..), Kibar Holding %(.....) ve General Motors %(.....) olduğu anlaşılmaktadır.
Devralan konumunda bulunan NMEF’in üzerinde Renault’un NML vasıtasıyla dolaylı
kontrolünün bulunduğu dikkate alındığında, dosya konusu işlemle Renault ve Nissan’ın
Türkiye’deki toplam pazar payının %(…..)’e ulaşacağı anlaşılmaktadır. Bu toplam pazar
payı ile RENAULT MAIS pazarın lideri konumuna gelecek, en yakın rakibi olan Doğuş
Grubu ile aralarında yalnızca %(…..) oranında bir fark olacaktır. Bununla birlikte her
hâlükârda RENAULT MAIS’in pazar payı %(…..)’ın altında kalacaktır.
(13) Rakiplerin pazar payları, ilgili pazarlardaki aktör sayısı dikkate alındığında, binek araç
dağıtımı hizmetleri pazarının ülkemizde gün geçtikçe büyüyen bir sektör olduğu
anlaşılmıştır. Yukarıda yer verilen bilgiler ve açıklamalar ışığında bildirime konu işlemin,
binek araçların satışı hizmetleri pazarında rekabeti engellemeye ya da bozmaya elverişli
herhangi bir yatay yoğunlaşmaya yol açmayacağı kanaatine varılmıştır.
H. SONUÇ
(14) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet
Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ
kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde yasaklanan
nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve
böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme
izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy