Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2014-1-132
Karar Sayısı : 15-36/535-169
Karar Tarihi : 09.09.2015
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN, Fevzi ÖZKAN, Doç. Dr. Tahir SARAÇ, Kenan TÜRK
B. RAPORTÖRLER : Burak SAĞLAM, Hakan EREK, İbrahim KUŞÇU
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : Gizlilik talebi bulunmaktadır.
(1) D. DOSYA KONUSU: Aksa Malatya Doğalgaz Dağıtım A.Ş.’nin doğalgaz iç
tesisatlarında temperlenmiş dökme boru bağlantı parçalarının kullanımını
zorlaştırmak suretiyle hakim durumunu kötüye kullandığı iddiasına yönelik alınan
18.03.2015 tarih ve 15-12/159-72 sayılı Kurul kararının yeniden değerlendirilmesi
talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 03.08.2015 tarihinde giren başvuru üzerine
düzenlenen 03.09.2015 tarih ve 2014-1-132/BN sayılı Bilgi Notu görüşülerek karara
bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notu’nda; anılan Kurul kararının yeniden
değerlendirilmesine gerek olmadığı ve başvurunun reddedilmesi gerektiği ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(4) Rekabet Kurumu kayıtlarına 31.12.2014 tarih ve 7491 sayı ile giren gizlilik talebi bulunan
başvuruda; Aksa Malatya Doğalgaz Dağıtım A.Ş.’nin (MALATYAGAZ) doğalgaz iç
tesisatlarında temperlenmiş dökme boru bağlantı parçalarının kullanımını zorlaştırmak
suretiyle hakim durumunu kötüye kullandığı iddia edilerek MALATYAGAZ hakkında 4054
sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun) kapsamında gerekli
incelemelerin yapılması talep edilmiştir.
(5) Başvuru Rekabet Kurulunun 29.01.2015 tarih ve 15-05/66 sayılı toplantısında görüşülerek
dosya konusu iddialara yönelik olarak önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. İlgili karar
uyarınca hazırlanan 09.03.2015 tarih ve 2014-1-132/ÖA sayılı rapor ise Kurul’un
18.03.2015 tarih ve 15-12/159-72 sayılı toplantısında görüşülmüş ve 4054 sayılı Kanun’un
41. maddesi uyarınca şikâyetin reddi ile soruşturma açılmamasına oybirliği ile karar
verilmiştir.
(6) Öte yandan, Kurum kayıtlarına 03.08.2015 tarih ve 3639 sayı ile giren başvuruda anılan
Kurul kararının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun (İYUK) 11. maddesinin
birinci fıkrası çerçevesinde yeniden değerlendirilmesi talep edilmiştir. Başvuruda bu talebe
gerekçe olarak;
- 18.03.2015 tarih ve 15-12/159-72 sayılı Kurul kararında, ilgili coğrafi pazar Türkiye kabul
edilerek hakim durum değerlendirmesi yapıldığı, oysa doğalgaz piyasası mevzuatı ve
doğalgaz dağıtımının tabiatı gereğince Türkiye genelinde bir ilgili coğrafi pazardan söz
edilemeyeceği, Malatya’da mukim tüketicilerin doğalgaz temin etmek için başka bir ilin
dağıtım şirketiyle anlaşma yapmak imkanına sahip olmadığı gibi doğalgaz iç tesisat
15-36/535-169
2/3
projeleri açısından da, başka bir ilin dağıtım şirketinden ya da doğalgaz dağıtımıyla
iştigal etmeyen bir teşebbüsten denetim hizmeti alamayacakları, nitekim 24.09.2014
tarih ve 14-35/682-299 sayılı Rekabet Kurulu kararında Başkent Doğal Gaz Dağıtım
A.Ş.’nin (BAŞKENTGAZ) görevli olduğu dağıtım bölgesinde tekel olduğu dikkate
alınarak değerlendirme yapıldığı, bu bağlamda MALATYAGAZ’a ilişkin olarak hakim
durum değerlendirmesinin de Malatya ili özelinde yapılması gerektiği,
- 18.03.2015 tarih ve 15-12/159-72 sayılı Kurul kararında hatalı bir şekilde
MALATYAGAZ’ın hakim durumda olmadığı sonucuna ulaşıldığından şikayet konusu
fiillere ilişkin bir değerlendirme yapılmadığı, hakkında önaraştırma yapılan teşebbüsün
beyanlarıyla yetinildiği, bu durumun rekabet ihlali şüphesini ortadan kaldırmaya yeterli
olmadığı, ayrıca MALATYAGAZ’ın doğal gaz iç tesisatı alanında faaliyeti olmadığı
belirtilmekle beraber bu alanda düşük de olsa herhangi bir geliri olup olmadığının
tespitinin yapılmadığı
ifade edilmektedir.
(7) Öncelikle, 15-12/159-72 sayılı Kurul kararına ilişkin olarak hazırlanan 09.03.2015 tarih ve
2014-1-132/ÖA sayılı önaraştırma raporunda İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin
Kılavuz’un 20. paragrafı çerçevesinde, dosya konusu iddialar bakımından bir ilgili coğrafi
pazar tanımı yapılmasına gerek olmadığı belirtilmekle beraber, doğal gaz iç tesisatında
kullanılan boru bağlantı parçalarının Türkiye’nin her yerinde doğal gaz iç tesisatı faaliyeti
gerçekleştiren firmalara satılabilmesi nedeniyle dosya kapsamında ilgili coğrafi pazarın
Türkiye olduğunun düşünüldüğü ifade edilmiştir. Şikâyetçinin de bu boru bağlantı
parçalarının bir imalatçısı olduğu, üstelik Ankara ilinde üretim faaliyetini gerçekleştirip,
Malatya iline ve tüm Türkiye’ye satış yapabildiği dikkate alındığında, doğal gaz iç
tesisatında kullanılan boru bağlantı parçalarının imalatı ve satışı bakımından yapılacak bir
coğrafi pazar tanımının, doğalgaz dağıtımının yapıldığı bölge ile sınırlı kalmayacağı ve bu
bağlantı parçalarının satılabildiği coğrafya dikkate alınarak yapılması gerektiği açıktır.
(8) Bu konuyla bağlantılı olarak başvuruda bahsi geçen diğer bir husus, 24.09.2014 tarih ve
14-35/682-299 sayılı BAŞKENTGAZ kararında coğrafi pazar Ankara ili kabul edilerek
BAŞKENTGAZ’ın görevli olduğu dağıtım bölgesinde doğal gaz dağıtım faaliyeti
bakımından tekel olduğunun kabul edildiği, MALATYAGAZ kararında ise coğrafi pazarın
Malatya ili yerine Türkiye kabul edilerek hatalı bir değerlendirme yapıldığıdır. Doğal gaz
dağıtım faaliyeti bakımından pazarın yerel olarak belirlenmesi gerektiği açıktır, bununla
birlikte MALATYAGAZ kararında başvurunun odak noktası doğal gaz dağıtım faaliyeti
değil, satışı tüm Türkiye’ye yapılan doğal gaz iç tesisatında kullanılan boru bağlantı
parçalarıdır. Kaldı ki, MALATYAGAZ kararında, MALATYAGAZ’ın doğalgaz iç tesisatı
alanında herhangi bir faaliyeti, dolayısıyla satışı bulunmadığı belirtilmişken, BAŞKENTGAZ
kararında şikâyete konu altyapı ve servis hattı işletmecisi ile BAŞKENTGAZ’ın aynı
ekonomik bütünlük içinde olduğu tespiti yapılmıştır.
(9) Ayrıca doğal gaz iç tesisatı faaliyetinde, ilgili şehir içi doğal gaz dağıtım şirketi, doğal gaz
tesisatı alanında faaliyet gösteren sertifikalı şirketler ve iç tesisatın yapımında kullanılan
parçaları imal eden firmalar olmak üzere üçlü bir yapılanma mevcuttur. Bu yapılanmada, iç
tesisat yapımı ile uğraşan şirketler, ihtiyaç duydukları parçaları, Enerji Piyasası Düzenleme
Kurumu tarafından getirilen standartlarla uyumlu olmak kaydıyla, bu parçaları üreten
herhangi bir şirketten satın alabilmektedir. BAŞKENTGAZ ve MALATYAGAZ kararı içerik
olarak bahsi geçen bu üçlü yapılanmanın farklı seviyelerine ilişkin olması sebebiyle de
doğrudan karşılaştırabilir özellikte olmayıp, BAŞKENTGAZ kararında bir bölgede iç tesisat
yapımı ile iştigal eden şirketler başvuruya konu edilmiş iken, MALATYAGAZ kararında tüm
Türkiye’ye satış yapabilen, ilgili dağıtım bölgesinde faaliyet gösterme zorunluluğu
bulunmayan boru bağlantı parçası üretimiyle iştigal eden şirket başvuruya konu edilmiştir.
15-36/535-169
3/3
(10) Diğer yandan başvurunun tekrar değerlendirilmesi talebine yönelik olarak ileri sürülen,
şikâyet konusu fiillere ilişkin bir değerlendirme yapılmadığı yönündeki iddianın da geçerliliği
bulunmamaktadır. Nitekim 15-12/159-72 sayılı Kurul kararına esas teşkil eden 09.03.2015
tarih ve 2014-1-132/ÖA sayılı önaraştırma raporunda, MALATYAGAZ yetkililerinin, patent
dirsek gaz parçalarının gaz sızdırmazlık özelliği nedeniyle daha güvenli olması sebebiyle
tercih edildiği, temperlenmiş demirden boru bağlantı parçalarının dişli elemanlar olması
nedeniyle kurulum esnasında MALATYAGAZ personelinin kuruluma nezaret etmesini
gerektirdiği, söz konusu durumun da bu parçaların operasyon maliyetini patent dirsek
parçalara göre daha yüksek hale getirdiği yönündeki ifadelerine yer verilerek,
MALATYAGAZ’ın söz konusu güvenlik ve maliyet gerekçeleriyle temperlenmiş dökme boru
bağlantı parçaları yerine patent dirsek boru bağlantı parçalarının kullanımını tercih ve
teşvik etmesinin rekabeti kısıtlama niyeti taşımadığı kanaatine ulaşılmıştır. Dolayısıyla
yapılan incelemede şikâyet konusu fiiller ve gerekçeleri de incelenmiş, fakat nihayetinde bu
fiillerin güvenlik ve maliyet gerekçeleriyle gerçekleştirildiği ve rekabeti kısıtlama niyeti
taşımadığı sonucuna ulaşılmıştır.
(11) Yukarıda belirtilenler ışığında, dosya kapsamında yapılan başvuruda 18.03.2015 tarih ve
15-12/159-72 sayılı Kurulumuz kararında yer alan tespit ve değerlendirmeler dışında söz
konusu kararı etkileyebilecek ya da değiştirebilecek nitelikte yeni bir bilgi veya belgeye yer
verilmediği, bu bağlamda anılan kararda herhangi bir düzeltme ya da değişiklik
yapılmasına yer olmadığı kanaatine varılmıştır.
H. SONUÇ
(12) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; Aksa Malatya Doğalgaz Dağıtım
A.Ş.’nin doğalgaz iç tesisatlarında temperlenmiş dökme boru bağlantı parçalarının
kullanımını zorlaştırmak suretiyle hakim durumunu kötüye kullandığı iddiasına ilişkin olarak
tesis edilen 18.03.2015 tarih ve 15-12/159-72 sayılı Rekabet Kurulu kararında herhangi bir
düzeltme ya da değişiklik yapılmasına yer olmadığına; bu nedenle 2577 sayılı İYUK’un 11.
maddesi kapsamında yapılan başvuruya konu talebin reddine OYBİRLİĞİ ile karar
verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy