Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2015-4-26 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 15-36/550-178
Karar Tarihi : 09.09.2015
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN, Fevzi ÖZKAN,
Doç. Dr. Tahir SARAÇ, Kenan TÜRK
B. RAPORTÖRLER: M. Okan ALPAY, Şevket GÜLTEKİN
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : Metro Turizm Seyahat Org. ve Tic. A.Ş.
Temsilcisi: Av. Mustafa KARAKAYA
Büyük İstanbul Otogarı B-4 Geçiş Kat:3 Bayrampaşa/İstanbul
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILAN : Aslan Çağdaş Şehirlerarası Otobüs Terminal İşletmeciliği
Ltd. Şti.
Abdulhalik Renda Mah. Bayramlar Sok. No:6 Çankırı
(1) E. DOSYA KONUSU: Çankırı otogar işletmeciliğini yapan Aslan Çağdaş
Şehirlerarası Otobüs Terminal İşletmeciliği Ltd. Şti.’nin il otogarında yer tahsis
etmemek ve kalkış-varış noktası göstermemek suretiyle hâkim durumunu kötüye
kullandığı ve Çankırı kalkış ve varışlı İstanbul ve Ankara hatları karayoluyla yolcu
taşımacılığı pazarında rekabeti kısıtladığı iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle;
- 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu’nun (4925 sayılı Kanun) 32. maddesindeki
“Düzenli seferli yolcu taşımalarında kalkış ve varışların bir terminalden yapılması
esastır.” hükmü gereğince Aslan Çağdaş Şehirlerarası Otobüs Terminal
İşletmeciliği Ltd. Şti.’ye (ASLAN ÇAĞDAŞ) gönderilen bir ihtarname ile Çankırı
Belediyesine ait olan Çankırı Şehirlerarası Otobüs Terminali’nde (ÇANKIRI
OTOGARI) yazıhane tahsis edilmesinin istendiği; ancak bu isteğin reddedildiği,
- ASLAN ÇAĞDAŞ tarafından, ortaklarına ait olan Çankırı Özlem Seyahat ve
Çankırı Güven adlı otobüs firmalarının dışında, aralarında Metro Turizm Seyahat
Org. ve Tic. A.Ş.’nin (METRO) de bulunduğu hiçbir otobüs firmasına yazıhane
açma imkânı verilmediği ve sadece kendileri ile anlaşıp Çankırı çıkışlı ve varışlı
İstanbul ve Ankara seferleri yapmayacaklarına dair taahhüt veren firmalara
yazıhane tahsis edildiği,
- Dolayısıyla ASLAN ÇAĞDAŞ’ın, yukarıda anılan hatlardaki karayolu taşımacılığı
pazarındaki rekabeti bozduğu, bu kısıtlamaların sonucunda, hâlihazırda
Çankırı’dan Ankara ve İstanbul’a direkt seferi olan Çankırı Özlem ve Çankırı
Güven firmaları haricinde başka firma bulunmadığı,
- ASLAN ÇAĞDAŞ ile yapılan görüşmelerde ise, ASLAN ÇAĞDAŞ tarafından
Çankırı-Ankara seferi düzenlememek ve Çankırı-İstanbul seferinde kendilerine
ait araçlarla ve sadece günde 2 seferle sınırlı olarak düzenlemek koşuluyla
yazıhane tahsis edeceklerinin bildirildiği
iddia edilmektedir.
15-36/550-178
2/12
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 28.25.2015 tarih ve 2656 sayı ile giren
başvuru üzerine hazırlanan 22.06.2015 tarih ve 2015-4-26/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu,
07.07.2015 tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş ve 15-28/393-M sayı ile önaraştırma
yapılmasına karar verilmiştir. İlgili karar uyarınca düzenlenen 27.08.2015 tarih ve 2015-
4-26/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(4) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; ASLAN ÇAĞDAŞ hakkında 4054 sayılı
Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 41. maddesi uyarınca
soruşturma açılmasına gerek bulunmadığı kanaat ve sonucuna ulaşıldığı belirtilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Hakkında İnceleme Yapılanlar
I.1.1. Aslan Çağdaş Şehirlerarası Otobüs Terminal İşletmeciliği Ltd. Şti.
(5) ASLAN ÇAĞDAŞ, Aslan Kardeşler Akaryakıt Nakliyat Turizm Seyahat ve Ticaret Ltd.
Şti. (ASLAN KARDEŞLER AKARYAKIT) ile Çağdaş Güven Yer Hizmetleri Turizm
Nakliyat Taş. İth. İhr. ve Tic. Ltd. Şti. (ÇAĞDAŞ GÜVEN TURİZM) arasında 15.06.2011
tarihinde kurulmuş olan bir ortak girişimdir. 09.05.2011 tarihinde 5 yıllığına kiralanmak
amacıyla ihalesi yapılan ÇANKIRI OTOGARI, ilk turda katılımcı olmadığından dolayı
ikinci turda tek katılımcı olan ASLAN ÇAĞDAŞ tarafından kazanılmış olup, Çankırı
Belediyesi ile 06.06.2011 tarihinde imzalanan kira sözleşmesine uygun olarak
işletilmektedir.
I.1.2. Aslan Kardeşler Akaryakıt Nakliyat Turizm Seyahat ve Ticaret Ltd. Şti.
(6) Bir aile şirketi olan ASLAN KARDEŞLER AKARYAKIT, Hasan ASLAN tarafından
kurulmuş olup, 1950 yılından beri özellikle akaryakıt ve nakliye sektöründe faaliyet
göstermektedir. ASLAN KARDEŞLER AKARYAKIT tarafından 1994 senesinde
şehirlerarası yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunmak üzere Çankırı Özlem Seyahat
kurulmuştur.
I.1.3. Çağdaş Güven Yer Hizmetleri Turizm Nakliyat Taş. İth. İhr. ve Tic. Ltd. Şti.
(7) ÇAĞDAŞ GÜVEN TURİZM, otobüs ile yolcu taşımacılığı sektörüne 1998 yılında girmiş
olup, şirketin halihazırda hissedarları Özkan ÇAYIR ve Orhan ÇAYIR olmak üzere aktif
olarak yolcu taşımacılığı faaliyetlerini sürdürmektedir.
I.2. İlgili Pazar
I.2.1. İlgili Ürün Pazarı
(8) Karayolları trafiğini düzenleyen 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun tanımlar
başlıklı 3. maddesinde terminal, “İnsan veya eşya taşımalarında, araçların indirme,
bindirme, yükleme, aktarma yaptıkları ve ayrıca bilet satışı ile bekleme, haberleşme,
şehir ulaşımı ve benzeri hizmetlerin yapıldığı yerdir” şeklinde tanımlanmaktadır. Adı
geçen Kanun’un 17. ve 18. maddeleri ile sırasıyla 5393 sayılı Belediye Kanunu ve 5216
sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun ilgili maddeleri birlikte değerlendirildiğinde,
belediye sınırları içerisinde karayolları kenarında yapılacak veya açılacak terminallerin
belediyelerin imtiyazı olarak addedildiği, ayrıca açılacak terminaller için belediyelerden
izin alınmasının gerektiği ve bu izin alınırken karayolu yetkili birimlerinin onayının da
bulunması gerektiği anlaşılmaktadır. Önaraştırma konusu olayın değerlendirilmesi
sonucunda, şehirlerarasında gerek yolculuk yapacak kişiler açısından gerekse karayolu
ile yolcu taşımacılığı yapan otobüs firmaları ve bu firmalara bağlı otobüsler açısından
ilk kalkış ve sefere başlangıç hizmetlerinde kullandıkları terminal hizmetinin talep
yönünden başka bir ürünle tam olarak karşılanamayacağı ve getirilen yasal
15-36/550-178
3/12
düzenlemelerle hizmetin veriliş şekli ve yerlerinin sınırlanmış olması nedenleriyle ilgili
ürün pazarı “şehirlerarası otobüs terminali işletmeciliği pazarı” olarak tespit edilmiştir.
(9) Şehirlerarası otobüs terminali işletmeciliği hizmetinden faydalanan ve bu hizmet
bedelini maliyetlerine aktaranlar, şehirlerarası otobüs firmaları ve onlara bağlı olarak
çalışan otobüs sahipleri ile yolculardır. Söz konusu hizmetin tüketicisi konumundaki bu
firmalar ve otobüsler karayolu ile yolcu taşıma hizmetlerinde bulunmaktadırlar. Bu
nedenle söz konusu hizmetlerden doğrudan etkilenen pazar ise “şehirlerarası karayolu
ile yolcu taşıma hizmetleri pazarı” olarak belirlenmiştir.1
I.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
(10) Şehirlerarası karayolu ile yolcu taşıma hizmetleri niteliği gereği iller arası seferler
şeklinde gerçekleştirilmektedir. Karayolu ile yolcu taşıması yapan otobüslerin terminal
hizmetlerini aldıkları coğrafi bölgeler, seferlerin başlangıcının yapıldığı veya sona erdiği
il ve ilçe merkezleri olarak ortaya çıkmaktadır. Bir başka deyişle terminal hizmetlerinin
arz edilmesinde komşu bölgelerden rekabet şartları bakımından tamamen farklı olan
coğrafi bölgeler, idari sistem içerisinde bütünlük gösteren ve karayolu ile yolcu
taşımacılığında seferlerin başlangıç ve bitiş noktasını oluşturan il ve ilçe merkezleridir.
Şikâyet konusu uygulamanın ÇANKIRI OTOGARI’na ilişkin olması ve rekabetin ortadan
kaldırıldığı iddia edilen ilgili hizmetin Çankırı ilinde gerçekleştirilmesi göz önünde
bulundurularak ilgili coğrafi pazar, “Çankırı ili” olarak tespit edilmiştir.
I.3. Yapılan İnceleme ve Tespitler
I.3.1. ASLAN ÇAĞDAŞ’tan Elde Edilen Bilgiler
(11) ASLAN ÇAĞDAŞ tarafından gönderilen bilgilere göre mülkiyeti Çankırı Belediyesine ait
olan ÇANKIRI OTOGARI’nda toplam 12 adet bilet satış yazıhanesi bulunmakta olup,
2011 yılında bilet satış yazıhanelerinin tamamı kiralanmış ancak; Tosya Seyahat, Lüks
Artvin ve Lüks Sinop Seyahat firmalarının (3,5 ve 12 nolu bilet satış yazıhaneleri)
sözleşmeleri yolcu azlığı nedeniyle iptal edilmiştir. Çorum Bayat ilçesine (6 nolu bilet
satış yazıhanesi) oradan da Çorum’a haftanın 3 günü çalışan otobüslere sadece çıkış
ücreti almak suretiyle yer tahsis edilmiştir. Bu bilet satış yazıhanesi için herhangi bir kira
ücreti alınmamaktadır. Öztürk Tur Kırıkkale’ye, S.S. Araç Doğuş Minibüsçüler ve
Otobüsçüler Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifine de birer adet bilet satış yazıhanesi
verilmiş olup, bu firmalar haftanın 3 günü çalışmaktadır. Ayrıca yerinde inceleme
sırasında yapılan görüşmede, ASLAN ÇAĞDAŞ tarafından hâlihazırda bulunan 12 bilet
satış yazıhanesinin 3 tanesinin (3, 5 ve 12 nolu) boş olduğu ve talep edildiği takdirde
kiraya verilebileceği ifade edilmiştir.
(12) Aşağıdaki Tablo 1 ve Tablo 2’de sırasıyla ÇAĞDAŞ GÜVEN TURİZM ve ASLAN
KARDEŞLER AKARYAKIT firmalarının bilet satış yazıhaneleri için ASLAN ÇAĞDAŞ’a
ödediği kira bedellerine ve ASLAN ÇAĞDAŞ’ın Çankırı Belediyesine ödediği kira
bedellerine yer verilmiştir. Tablo 1 ve Tablo 2’deki bilgiler beraber incelenerek Çankırı
Belediyesi Şehirlerarası Otobüs Terminali İşletmeciliğinin Kiraya Verilmesi İşine Ait
Sözleşme’nin (SÖZLEŞME) “Bilet satış yazıhanelerinin aylık kirası otobüs terminalinin
aylık kirasının %4’ünü geçmeyecektir” şeklindeki 2. maddesi gereğince
değerlendirmesinin yapılması, halihazırda bulunan boş yazıhaneler için kira bedelinin
ne olabileceği hakkında fikir verecektir.
1 Aynı doğrultuda bkz. Kurulun 02.12.2013 tarih ve 13-67/928-390 sayılı kararı.
15-36/550-178
4/12
Tablo 1: ÇAĞDAŞ GÜVEN TURİZM ve ASLAN KARDEŞLER AKARYAKIT Firmalarının (1-2 ve 7-8
nolu) Yazıhaneler İçin Ödedikleri Kira Bedelleri
Yıl Aylık Kira Bedelleri (TL) Yıllık Kira Bedelleri (TL)
2011 (…..) (…..)
2012 (…..) (…..)
2013 (…..) (…..)
2014 (…..) (…..)
2015 (…..) (…..)
Kaynak: ASLAN ÇAĞDAŞ tarafından gönderilen bilgi ve belgeler
Tablo 2: ÇANKIRI OTOGARI Kira Bedelleri2
Tarih Terminal Aylık Kira Bedeli (TL) Terminal Yıllık Kira Bedeli (TL)
06.06.2011 (…..) (…..)
03.08.2012 (…..) (…..)
05.08.2013 (…..) (…..)
08.08.2014 (…..) (…..)
07.08.2015 (…..) (…..)
Kaynak: ASLAN ÇAĞDAŞ tarafından gönderilen bilgi ve belgeler
(13) ASLAN ÇAĞDAŞ tarafından gönderilen bilgilerde SÖZLEŞME’nin 2. maddesi uyarınca
ÇANKIRI OTOGARI’nın aylık kirasının %4’ünün bilet satış yazıhaneleri için aylık kira
olarak alındığı, %4’ün üzerinin ortak giderler (personel, ısıtma, elektrik) olarak alındığı
ve toplam kira bedelinin ortaya çıktığı belirtilmiştir. Örnek olması açısından Tablo 1’de
belirtilen yıllar itibarıyla kira hesaplamalarına aşağıda yer verilmiştir:
2011 yılı için (…..) TL kira +(…..)TL ortak gider olmak üzere toplam (…..)TL.
2012 yılı için (…..) TL kira +(…..) TL ortak gider olmak üzere toplam (…..) TL.
2013 yılı için (…..) TL kira +(…..) TL ortak gider olmak üzere toplam (…..)TL.
2014 yılı için (…..) TL kira +(…..) TL ortak gider olmak üzere toplam (…..) TL.
2015 yılı için (…..) TL kira +(…..) TL ortak gider olmak üzere toplam (…..) TL.
(14) Yukarıda yer verilen hesaplamalardan da anlaşılacağı üzere ÇANKIRI OTOGARI’nda
bilet satış yazıhane kira bedelleri SÖZLEŞME’nin ilgili maddesine uygun olarak
belirlenmektedir.
(15) Bu noktada METRO ve ASLAN ÇAĞDAŞ arasında yaşanan anlaşmazlığın kronolojik
süreci hakkında bilgi vermek yerinde olacaktır. 22.05.2011 tarihinde ÇANKIRI
OTOGARI’nın kiralanmasına ilişkin ihalenin ASLAN ÇAĞDAŞ’ta kalmasının ardından
06.06.2011 tarihinde Çankırı Belediyesi ile ASLAN ÇAĞDAŞ arasında kira sözleşmesi
imzalanmıştır. 10.06.2011 tarihinde METRO tarafından, 11.06.2009 tarih ve 27255
2 ASLAN tarafından Çankırı Belediyesine tabloda belirtilen tarihlerde kiralar yıllık olarak peşin ödenmiştir.
15-36/550-178
5/12
sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nin
(Yönetmelik) 60., 61. ve 62. maddeleri uyarınca ASLAN ÇAĞDAŞ’tan yazıhane
kiralama talebinde bulunulmuştur. Bu noktada 2011-2012 yılları arasında METRO’nun
Çankırı-İstanbul güzergâhında çalıştığı ifade edilmiştir.3 07.06.2013 tarihinde METRO
tarafından kendilerine yazıhane kiralanmasına ilişkin noter aracılığıyla ASLAN
ÇAĞDAŞ’a ihtarname çekilmiştir. 27.06.2013 tarihinde ASLAN ÇAĞDAŞ’tan
METRO’ya noter vasıtasıyla yazıhane talebi ihtarnamesine cevabi ihtarname
gönderilmiştir. 27.09.2013 tarihinde METRO tarafından kendilerine yazıhane
kiralanmasına ilişkin ASLAN ÇAĞDAŞ’a tekrar bir talep yazısı gönderilmiş ve bu talep
yazısına 11.10.2013 tarihinde ASLAN ÇAĞDAŞ’tan cevap yazısı gönderilmiştir.
21.08.2014 tarihinde METRO tarafından kendilerine yazıhane kiralanması konusunda
net cevap verilmesine ilişkin ASLAN ÇAĞDAŞ’a talep yazısı gönderilmesinin ardından
04.09.2014 tarihinde ASLAN ÇAĞDAŞ’tan METRO’ya ÇANKIRI OTOGAR adresinde
yazıhane talebinin değerlendirilmesi ve mali konuları konuşmak üzere davet yazısı
gönderilmiştir. 27.09.2014 tarihinde taraflar arasında yazıhane tahsis talebinin
değerlendirildiği bir görüşme gerçekleşmiştir. Yapılan bu görüşmeye ilişkin olarak
02.10.2014 tarihinde METRO tarafından ASLAN ÇAĞDAŞ’a noter aracılığıyla
ihtarname gönderilmiş ve 23.10.2014 tarihinde ASLAN ÇAĞDAŞ tarafından noter
aracılığıyla METRO’ya ihtarname cevabı gönderilmiştir.
(16) METRO tarafından ASLAN ÇAĞDAŞ’a gönderilen 02.10.2014 tarihli ihtarnamenin
esaslı kısımları aşağıdaki gibidir:
“…Bu itibarla Çankırı merkezli seferlerinde kalkış-varış noktası ile ara durak olarak
kullanmak üzere, şirketinizden 21.08.2014 tarihinde yazıhane talebinde
bulunulmuştur.
İşletmecisi olduğunuz Terminalde, Şirketiniz ortaklarına ait otobüs firmaları Çankırı
Özlem Turizm ve Çankırı Güven Turizm dışında, yaklaşık 3,5 yıllık süre içerisinde
defalarca talep edilmesine rağmen, Şirketimizin de aralarında bulunduğu hiçbir
otobüs firmasına bağımsız otobüs yazıhanesi açma imkânı verilmemiş, tüm firmalar
şirket ortaklarının kontrolündeki F-1 Belgeli Acentelik belgelerine kaydedilmek
zorunda bırakılmıştır.
Israrlı taleplerimiz sonrasında, 04.09.2014 tarih ve 15 sayılı yazınız ile Çankırı
terminalinde yazıhane talebinin ve kira miktarının değerlendirilmesi için 27.09.2014
tarihinde saat 15.00’da şirketiniz tarafımızca iadeli taahhüdü posta yoluyla
görüşmeye davet edilmiştir.
27.09.2014 tarihinde Şirket yetkililerimiz (…..) ve Av. (…..) ile Şirket yetkilileriniz ve
Çankırı merkezli iki firmanın ortakları olan (…..) ve (…..) (…..) arasında yapılan şifahi
görüşmede; Türkiye'deki hiçbir otobüs terminalinde emsali olmayacak şekilde;
tarafınızca 1 yazıhane için (…..) TL kira, 10 ay sonrası için (…..)TL kira, indirme peronu
için (…..) TL, bindirme peronu için (…..) TL olmak üzere toplam (…..) TL peron ücreti,
ayrıca Otogara giren her transit araç başına (…..) TL merkez kalkan araç için (…..) TL
talep edilmiş kira ücretlerine FATURA VERİLECEĞİ, PERON ÜCRETLERİ İÇİN
TALEP ETTİĞİNİZ (…..) TL için ise FATURA VERİLMEYECEĞİ belirtilmiş, bu
miktarlar peşin ve elden istenmiş, ayrıca (…..) iddia edilmiştir.
3 ASLAN ÇAĞDAŞ’ta yapılan yerinde inceleme sırasında ASLAN ÇAĞDAŞ tarafından; 2011 ile 2012
yıllarında METRO’nun Çankırı-İstanbul güzergahında çift yönlü olarak çalıştığı, yolcu azlığı sebebiyle
seferlerden vazgeçtiği, 4-5 ay sonra Kastamonu hattında otobüs çalıştırmaya başlayınca tekrar ÇANKIRI
OTOGARI’na girmek istediği ve yazıhane tahsis talebi ile kendilerine başvuruda bulunduğu ifade
edilmiştir.
15-36/550-178
6/12
Ancak tüm bu görüşmelerin ve tekliflerin tutanağa geçirilmesi talebi tarafınız
tarafından kabul görmemiştir.”
(17) ASLAN ÇAĞDAŞ tarafından METRO’ya cevaben gönderilen 23.10.2014 tarihli
ihtarname yazısı ise aşağıdaki gibidir:
“Şirketiniz Metro Turizm Seyahat Organizasyon ve Ticaret A.Ş. tarafından;
21.08.2014 tarihli dilekçeniz ile Çankırı Şehirler Arası Otobüs Terminali’nden
yazıhane talebi yapılmıştır. 04.09.2014 tarih ve 15 sayılı yazımız ile de 27.09.20 14
tarihinde saat 15.00'da kira miktarı ve şartların görüşülmesi şirketiniz yetkilileri ile
şifahi olarak yapılmıştır. Ancak; görüşmeye katılan şirket yetkilileriniz (…..) (…..)'ın
şartların ve kiranın üst yönetim ile gerekli değerlendirme yapıldıktan sonra
sözleşmeye bağlanmasının gerektiğini beyan etmişlerdir. Üçüncü bir şahıs
görüşmede bulunmamıştır. İhtarnamenin 4. maddesinde belirtilen (…..) (…..) gibi bir
beyan kesinlikle doğru değildir ve bu tür bir söylem mesnetsizdir. Şirketimiz T2
belgesine sahip olup; Şehirlerarası Otobüs Terminal İşletmesi 1. ihalede D1 belgesi
sahibi hiçbir (firmanız dahil) firma girmemiş ve 09/05/2011 tarihinde 2. ihaleye girmek
sureti ile şirketimiz almış olup; Kanun ve Yönetmeliğe uygun olarak faaliyetini idame
ettirmektedir. Türk Ticaret Kanunu, Rekabetin Korunması Hakkındaki Kanun ve
Anayasanın Eşitlik ilkesine aykırı bir durum söz konusu değildir.
Türkiye genelinde şirketinizin işletmiş olduğu tüm terminallerde, diğer firmaların
yazıhane kiraları ile şartlarını dikkatinize sunar. Şifahi olarak yapılan görüşmelerde
kira ve peron vs. ücreti gibi konular üzerinde anlaşma sağlanır ise yazı (sözleşme)
ile kesinlik kazanır.”
(18) Gerek ASLAN ÇAĞDAŞ gerekse de METRO tarafından gönderilen yazılı cevaplarda,
yazıhane tahsisi ile kira miktarı konusuna ilişkin şartlarda anlaşılamadığı görülmektedir.
Bu yazışmalarda bahsi geçen ifadelerin şifahi olarak iletildiği, aralarında yazı ile kesinlik
kazanmış bir görüşme olmadığı anlaşılmaktadır. Sonuç olarak yerinde incelemede elde
edilen ve Kurum’a ulaşan bilgi ve belgelerden, METRO’nun ASLAN ÇAĞDAŞ’a 4925
sayılı Kanun’un 32. maddesi uyarınca yaptıkları yer tahsisi talebinin sonuçlanmadığı
anlaşılmaktadır.
I.4. İlgili Mevzuat
(19) 4925 sayılı Kanun’un terminallere ilişkin 32. maddesi aşağıdaki hükmü amirdir:
“Düzenli seferli yolcu taşımalarında kalkış ve varışların bir terminalden yapılması
esastır. Ancak yeri ve zamanı önceden belirlenen ve nitelikleri yönetmelikte tespit
edilen ara duraklarda da yolcu indirmesi ve bindirmesi yapılabilir.
Yolcu taşımacılarının, en az bir yolcu terminaline bağımsız olarak veya birlikte sahip
olmaları veya bu terminalin kullanma hakkını haiz olmaları zorunludur. Aynı
terminalden, nitelik ve niceliğine göre birden fazla taşımacı yararlanabilir. Eşya
taşımacılığında terminal bulundurma zorunluluğu aranmaz. Terminallerin özellikleri
yönetmelikle belirlenir.”
(20) Bu hükümden de anlaşıldığı üzere, tarifeli seferlerde taşımacıların tek bir terminali
kullanmaları esası getirilmiştir. Bunun mümkün olmadığı durumlarda ne yapılması
gerektiğine ilişkin detaylar aşağıda açıklanacağı üzere yönetmelikle belirlenmiştir.
(21) Yönetmelik’in 60. vd. maddeleri şehirlerarası yolcu terminallerine ilişkin olup
Yönetmelik’in “Terminal kullanma zorunluluğu ve ara duraklar” başlıklı 60. maddesine
aşağıda yer verilmektedir:
15-36/550-178
7/12
“(1) Tarifeli yolcu taşımalarında kalkış ve varışların bir terminalden yapılması esastır.
Terminal ve ara duraklar dışında yolcu indirilip bindirilmez.
(2) Tarifeli yolcu taşımacılığı yetki belgesi sahiplerine taşıma hattı verilebilmesi için;
kendilerinin veya acentelerinin, seferlerin başladığı kalkış ve bittiği varış
noktalarındaki en az bir yolcu terminaline bağımsız olarak veya birlikte sahip
olmaları veya bu terminalin kullanma hakkını haiz olmaları zorunludur.
(3) Tarifeli yolcu taşımacılığı yetki belgesi sahiplerinin kalkış ve varış noktaları
dışında yolcu indirip bindirebilmeleri için kendilerinin veya acentelerinin ara durak
tanımına uygun bir yere sahip veya kullanım hakkını haiz olmaları zorunludur.
Yeri ve zamanı önceden belirlenen ara duraklarda da yolcu indirilip, bindirilerek
bilet satışı yapılabilir. Ara duraklarda bilet satışı yapılabilmesi ve yolcu
alınabilmesi için yetki belgesi sahibine ait bir şube veya acentesi olması şarttır.
(4) Ara duraklar seyahatin başladığı ilk kalkış ve son varış yeri olarak kullanılamaz.
(5) (Değişik: RG-31/12/2011-28159) Yolcu taşımacılığı yetki belgesi sahiplerinin
belediye sınırları içinde terminal dışındaki yerlerde yolcu indirilip bindirilebilmesi
için Büyükşehirlerde Ulaşım Koordinasyon Merkezinin, diğer yerlerde ilgili
belediyenin izin vermesi gerekir.”
(22) Yönetmelik’in bu maddesinden de anlaşıldığı üzere tarifeli yolcu taşıyabilmek için ilgili
taşıma firmasının yahut acentesinin seferlerin başladığı ve bittiği yerde bir terminale
sahip olması gerekmektedir. Bu terminalin tek olması ise maddenin ilk fıkrasındaki
“Tarifeli yolcu taşımalarında kalkış ve varışların bir terminalden yapılması esastır”
ifadesinden anlaşılmaktadır. Bir ilde her firmanın kendine ait ayrı bir terminalinin
bulunması ve her birinin kendi yolcularını bu terminalden alması hem şehir trafiği
bakımından hem de yolcular bakımından arzulanan bir durum değildir. Özellikle
aktarmalı hatlarda devam edecek yolcular bakımından her firmanın ayrı terminalinin
bulunması ve aktarma için bir terminalden diğerine gitmek zaman ve maliyet olarak
tercih edilmemektedir. Benzer şekilde, rakip firmalar bakımından da terminallerin farklı
yerlerde bulunması yolcu sirkülasyonunun azalmasına neden olacağı için makul bir
seçenek olarak görünmemektedir.
(23) Diğer yandan taşıma firmalarına terminalde yer tahsisi her zaman mümkün olamayabilir.
Böyle bir durumda nasıl bir yol izleneceği ise Yönetmelik’in aşağıdaki hükümlerinde
açıklanmıştır:
“Terminalin bulunmadığı yerleşim birimlerinde yapılacak uygulama
MADDE 61 – (1) Yolcu terminalinin bulunmadığı yerleşim birimlerinde, tarifeli yolcu
taşımacılığında kullanılmak üzere ilgili mahalli makamlarca yolcuların asgari
ihtiyaçlarını karşılayacak fiziki şartları haiz bir yer tahsis edilir veya belirlenir. Tahsis
edilen veya belirlenen bu yerle ilgili mülki veya mahalli makamlarca düzenlenen
resmi belgenin tarifeli yolcu taşımacılığı yetki belgesi sahibi/sahipleri tarafından
Bakanlığa verilmesi halinde bu yerler ara durak veya kalkış veya varış noktası
olarak kullanılabilir.
Terminallerde yer bulunmaması halinde yapılacak uygulama
MADDE 62 – (1) Yolcu terminallerinde yer bulunmaması veya terminal işletmecileri
tarafından yer tahsis edilememesinin/edilmemesinin belgelenmesi hallerinde; bu
Yönetmeliğin 61 inci maddesi hükümleri uygulanır.”
(24) Yönetmelik hükümlerinden de anlaşılacağı üzere tarifeli yolcu taşıyan firmaların kalkış
ve varış yerlerinde terminal kullanma zorunluluğu bulunmaktadır. Terminal
15-36/550-178
8/12
kullanmaksızın tarifeli yolcu taşıma faaliyeti göstermek mevzuat hükümleri gereği
yasaklanmıştır. Yolcu taşıyan firmalara terminal dışında bir yer tahsis edilebilmesinin
koşulu ise Yönetmelik’in 61. ve 62. maddelerinde açıklanmıştır. Buna göre, mevcut
yolcu terminalinde yer yoksa yahut terminal işletmecisi tarafından yer tahsis
edil(e)miyorsa, ilgili mahalli makamlarca terminal olarak kullanılmak üzere başka bir yer
tahsis edilir. Dolayısıyla, mevcut terminalde yer tahsisi mümkün olduğu ölçüde yolcu
taşıyan firmalara ayrı bir yer tahsisi mümkün olmamaktadır.
(25) Önaraştırma konusu iddiaların daha iyi anlaşılabilmesi bakımından, Yönetmelik’in 6.
maddesi uyarınca şehiriçi ve şehirlerararası hatlarda yolcu taşımacılığı yapan firmalar
ile, bu firmaların biletlerini satan aracı teşebbüsler ve bunların durakladığı terminalleri
işleten şirketlerin sahip olması gereken bazı yetki belgesi türlerine aşağıda yer
verilmektedir:
T2 : Büyükşehir Belediyesi sınırları dışında kalan yerleşim birimlerinde yolcu
terminali işletmeciliği yapma yetkisi verir.
F1 : Yurt içi yolu taşımacılığı konusunda acentelik yapma yetkisi verir.
A1 : Otomobil ile şehirlerarası yolcu taşımacılığı yapmaya izin verir.
D4 : Tarifeli olarak 100 km’ye kadar şehirlerarası yolcu taşıma ve mesafeye
bakılmaksızın il içi ticari yolcu taşıma yetkisi verir.
Y :İl içi yolcu taşıma ve 100 km ye kadar kısa mesafeli şehirlerarası yolcu
taşıma yetkisi verir
D1 : Tarifeli olarak şehirlerarası ticari yolcu taşımacılığı yapma yetkisi verir.
(26) Buna göre, uygulamada genellikle, F1 belgeli kişiler T2 belgeli işletmeciler ile alt kira
sözleşmesi yaparak otogarda yazıhane kiralamakta ve burada acenteliğini yaptıkları D1
veya D4 belgeli şirketlerin biletlerini satmaktadır.
I.5. Değerlendඈrme
(27) 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesinde; “Bir veya birden fazla teşebbüsün ülkenin
bütününde ya da bir bölümünde bir mal veya hizmet piyasasındaki hâkim durumunu tek
başına yahut başkaları ile yapacağı anlaşmalar ya da birlikte davranışlar ile kötüye
kullanması hukuka aykırı ve yasaktır” hükmüne yer verilmiştir. Rekabet Kurulu da
otogarlarda yer tahsis etmeme hususunu değerlendirdiği 23.12.2009 tarih ve 09-
60/1470-388 sayılı kararında; “Rekabet hukuku doktrininde kötüye kullanmalar istismar
edici ya da dışlayıcı olarak ikiye ayrılmaktadır. İnceleme konusu itibarıyla faaliyet
gösterilen pazarın terminal hizmetleri pazarı olmasına rağmen; rekabeti engelleme,
bozma ya da sınırlamaya ilişkin eylemler amaç ve etkisini, bütünleşik bir pazar olan
karayoluyla şehirlerarası yolcu taşıma pazarında girişlerin engellenmesi şeklinde
göstermektedir.” değerlendirmesinde bulunmuştur. Bu bağlamda, bir teşebbüse yer
tahsis etmemek suretiyle ilgili pazara girişinin engellenmesi 4054 sayılı Kanun’un 6.
maddesinde düzenlenen yasak kapsamında bulunmaktadır. İşbu dosya kapsamında da
otogar işletmeciliği yapan ASLAN ÇAĞDAŞ’ın, METRO’ya yer tahsisi yapmadığı,
yazıhane için fahiş kira bedelleri ve faturaya dayandırılmayan indirme-bindirme peronu
bedelleri talep ettiği ve çeşitli hatlarda diğer firmalara da yazıhane tahsis etmeyerek
rekabeti kısıtladığı iddia edilmiştir.
(28) 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesinde hâkim durumun kötüye kullanılması halleri
sayılmıştır. Bu hallerin sınırlı olarak sayılmamış olması nedeniyle tüketici refahını
doğrudan azaltan bir uygulama olarak aşırı fiyatlama davranışı da 4054 sayılı Kanun’un
6. maddesi anlamında kötüye kullanma hallerinden biri olarak kabul edilmektedir.
15-36/550-178
9/12
(29) Dosya kapsamında 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesine aykırı nitelikte bir aşırı fiyat
uygulaması ve/veya bir teşebbüse yer tahsis etmemek suretiyle ilgili pazara girişinin
engellenmesinin söz konusu olup olmadığı değerlendirilmeden önce ilk olarak ASLAN
ÇAĞDAŞ’ın hakim durumda olup olmadığının incelenmesi uygun olacaktır. 4054 sayılı
Kanun’un “Tanımlar” başlıklı 3. maddesinde hâkim durum, “belirli bir piyasadaki bir veya
birden fazla teşebbüsün, rakipleri ve müşterilerinden bağımsız hareket ederek fiyat, arz,
üretim ve dağıtım miktarı gibi ekonomik parametreleri belirleyebilme gücü” olarak ifade
edilmiştir. Bu tanım çerçevesinde ASLAN ÇAĞDAŞ’ın ÇANKIRI OTOGARI’nda
rakiplerinden, müşterilerinden ve tüketicilerden bağımsız hareket etme yeteneğinin
bulunup bulunmadığı hâkim durum analizinin esaslı unsurudur.
(30) Yukarıda belirtildiği üzere, 4925 sayılı Kanun’un terminallere ilişkin 32. maddesinin
birinci fıkrasında tarifeli yolcu taşımalarında kalkış ve varışların bir terminalden
yapılmasını esas kılmakta, terminal ve ara duraklar dışında yolcu indirilip
bindirilemeyeceğini hükme bağlamaktadır. 4925 sayılı Kanun’un 32. maddesinin ikinci
fıkrasında tarifeli yolcu taşımacılığı yetki belgesi sahiplerine taşıma hattı verilebilmesi
için; kendilerinin veya acentelerinin, seferlerin başladığı kalkış ve bittiği varış
noktalarındaki en az bir yolcu terminaline bağımsız olarak veya birlikte sahip olmaları
ya da bu terminalin kullanma hakkını haiz olmaları zorunluluğu getirilmekte;
Yönetmelik’in 60. maddesinin 4. fıkrasında ise ara durakların seyahatin başladığı ilk
kalkış ve son varış yeri olarak kullanılamayacağı düzenlenmektedir.
(31) 4925 sayılı Kanun’un bahse konu hükümleri karayolu ile yolcu taşımacılığı bakımından
otogarların zorunluluğunu açık biçimde ortaya koymaktadır. Eski otogarın yerine
yenisinin yapılması ile Çankırı’da hâlihazırda bir otogar bulunmaktadır. Bu nedenle
ASLAN ÇAĞDAŞ’ın Çankırı İli sınırları içerisinde terminal işletmeciliği pazarında hâkim
durumda olduğu değerlendirilmektedir.
(32) ASLAN ÇAĞDAŞ’ın hâkim durumda olduğu tespit edildikten sonra, ASLAN ÇAĞDAŞ
tarafından uygulanan eylemlerin 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesini ihlal eder nitelikte
bir aşırı fiyat uygulaması ve/veya bir teşebbüse yer tahsis etmemek suretiyle ilgili pazara
girişinin engellenmesi olup olmadığı değerlendirilecektir.
(33) METRO’nun fahiş kira bedelleri iddiasına ilişkin olarak ASLAN ÇAĞDAŞ’ın ÇANKIRI
OTOGAR adresinde yapılan 31.07.2015 tarihli yerinde incelemede bu iddiayı doğrular
nitelikte herhangi bir bilgi ve belgeye ulaşılamamıştır. Ayrıca ASLAN ÇAĞDAŞ’a
METRO’nun 02.10.2014 tarihli ihtarnamesinde belirttiği yazıhane kira bedellerini ve
peron ücretlerini isteyip istemedikleri sorusu yöneltilmiştir. ASLAN ÇAĞDAŞ tarafından
bu soru aşağıdaki şekilde cevaplanmıştır:
“Metro Turizm Seyahat ve Tic. A.Ş (METRO) tarafından 02.10.2014 tarihli
ihtarnamesine 23.10.2014 tarihinde gerekli cevap verilmiştir. 27.09.2014 tarihinde
yapılan şifahi görüşmede METRO yetkilisi olarak 2 kişi (…..) katılmış ve üçüncü bir
kişi bu toplantıda bulunmamıştır. Yine onların beyan ettiği gibi bir yazıhane için (…..)
TL on ay sonrası için (…..) TL, indirme ve bindirme peronları için ayrı ayrı (…..) TL
toplam (…..) TL istenmiş gibi afaki rakamlar önerilmemiştir. Terminalden
kiralayacağınız yazıhane için kira bedelinin bedeli Çankırı Belediyesi ile yapılan
sözleşmenin 2. maddesine göre belirleneceği, buda yaklaşık olarak (…..) TL civarında
olduğu, bunun üzerine ortak giderler de eklenmek suretiyle bulunacak hesaba uygun
olarak bir yıllık kiranın peşin alınacağı, ayrıca anlaşma sağlanması halinde her şeyin
yazılı olarak yapılmasının gerektiği ifade edilmiştir. Firmamıza yapılan ödemelerin
her faturası kesilir ve kesilmektedir. Terminale giriş ve çıkışlar Ulaştırma ve Denizcilik
ve Haberleşme Bakanlığı II. Bölge Müdürlüğünün 21/02/2012 tarih ve 7377 sayılı
onaylarında belirtilen ücretler alınmaktadır.
15-36/550-178
10/12
(…..) tamamen uydurma ve iftiradan başka bir şey değildir. Kendileri biz üst yönetimle
görüşelim, 22 aylık bir süre için burada personel bulundurmak ve size peşin kira
ödemek istemeyiz, eğer üst yönetim karar verir ise tekrar görüşürüz. (…..) gibi
kelimeler kullanılmıştır.”
(34) ASLAN ÇAĞDAŞ tarafından beyan edildiği üzere ve 13. paragraftaki hesaplamalar
doğrultusunda METRO’ya yöneltilen (…..) TL kira bedelinin SÖZLEŞME’nin 2.
maddesine uygun olduğu, yine terminale giriş ve çıkış için Ulaştırma ve Denizcilik ve
Haberleşme Bakanlığı II. Bölge Müdürlüğünün 21.02.2012 tarih ve 7377 sayılı
onaylarında belirtilen ücretlerin alındığı anlaşılmaktadır.
(35) Dolayısıyla METRO’nun iddiasını doğrular nitelikte herhangi bir yazılı bilgi ve belge
olmadığı, iddiaların sadece sözlü ifadelere dayandığı ve hâlihazırda kira bedeli, peron
ücreti, terminal giriş çıkışı gibi unsurlara ilişkin uygulamaların mevzuat gereği ortaya
çıktığı anlaşılmıştır. METRO ile ASLAN ÇAĞDAŞ arasında yapıldığı iddia edilen
görüşmelerin içeriğine ilişkin yazılı belge bulunmadığı METRO tarafından da ifade
edilmiştir. Bu noktada başvuru sahibi METRO’nun iddialarını ispatlamaya yönelik somut
delilin bulunmadığı dikkate alınarak aşırı fiyat iddialarının ve yazıhane kiralanmadığına
dair iddiaların doğru olmadığı sonucuna varılmıştır.
(36) Son olarak yukarıdaki ifadelerden ve ASLAN ÇAĞDAŞ’tan alınan bilgiler üzerine,
yaklaşık 09.05.2011 tarihinde 5 yıllık ihalesi yapılan ÇANKIRI OTOGARI işletmeciliği
için 10-11 ay sonra yeni bir ihale yapılmasının söz konusu olduğu anlaşılmaktadır.
ASLAN ÇAĞDAŞ tarafından (…..) ve şuan için ihaleye girip girmeyeceklerinin belli
olmadığı belirtilmiştir.
(37) Sonuç olarak, ASLAN ÇAĞDAŞ tarafından talep edilen yazıhane kira bedeli, peron
ücretleri ve otobüs terminal giriş ve çıkış ücretlerinin çok yüksek olduğu, ASLAN
ÇAĞDAŞ’ın ÇANKIRI OTOGARI’nda yer tahsis etmemek ve kalkış-varış noktası
göstermemek suretiyle hâkim durumunu kötüye kullandığı ve Çankırı kalkış/varışlı
İstanbul ve Ankara hatları karayoluyla yolcu taşımacılığı pazarında rekabeti kısıtladığı
iddialarına ilişkin 4054 sayılı Kanun kapsamında ihlal tespiti yapılamadığından 4054
sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığı kanaatine
ulaşılmıştır.
15-36/550-178
11/12
J. SONUÇ
(38) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, 4054 sayılı Kanun’un 41.
maddesi uyarınca şikayetin reddi ile soruşturma açılmamasına OYÇOKLUĞU ile karar
verilmiştir.
KARŞI OY GEREKÇESİ
(09.09.2015 tarihli ve 15-36/550-178 sayılı Kurul Kararı)
Kurulun 09.09.2015 tarih ve 15-36 Sayılı Toplantısında görüşülen Çankırı otogar
işletmeciliğini yapa ASLAN ÇAĞDAŞ Şehirlerarası Otobüs Terminal İşletmeciliği Ltd.
Şti.’ nin il otogarında yer tahsisi etmemek ve kalkış-varış noktası göstermemek suretiyle
hâkim durumunu kötüye kullandığı ve Çankırı kalkış ve varışlı İstanbul ve Ankara hatları
karayoluyla yolcu taşımacılığı pazarında rekabeti kısıtladığı iddiasına aşağıdaki
gerekçeler nedeniyle karşıyım.
Bilindiği gibi Kurul’un 17.10.2012 tarih ve 12-51 sayılı toplantısında Edirne Otogarını
işleten Volkan Metro Turizm ve Nakliyat Tic. Ltd. Şti.’ nin yazıhane kiralamayı
reddetmek suretiyle 4054 Sayılı Kanun’un 6. maddesini ihlal edip etmediğine yönelik
iddiaların incelenmesi amacıyla soruşturma açtığı VOLKAN METRO ile ilgili olarak
verdiği 02.12.2013 tarih ve 13-67/928-390 sayılı kararında soruşturma raporunda yer
verilen tespit ve değerlendirmelerden hareketle VOLKAN’ ın;
- Edirne ili şehirlerarası otobüs terminali işletmeciliği üst pazarı ve karayolu ile
yolcu hizmetleri taşımacılığı alt pazarında hâkim durumda olduğu,
- İnceleme konusu davranışlarının yazıhane kiralama konusunda alt pazarda
faaliyet gösteren rakiplerini elimine etmeye yönelik olarak sözleşme yapmayı
reddetme eylemi olduğu,
- Edirne ilinde karayolu ile yolcu taşımacılığı hizmetleri pazarında faaliyet gösteren
teşebbüsler bakımından mevcut ya da potansiyel ikame imkânı olmadığından
Edirne Terminali’ nin nesnel olarak gerekli olduğu,
- Bu eylemlerin ilgili ürün pazarında mevcut ve potansiyel rekabetin dışlanmasına
yol açarak etkin rekabetin yok edilmesine ve tüketici zararına yol açtığı,
15-36/550-178
12/12
- Eylemlerin herhangi bir haklı gerekçeye dayanmadığı gerekçeleriyle 4054 Sayılı
Kanun’ u ihlal ettiği kanaatine varılmış,
ve adı geçen teşebbüse alt pazardaki rakipleri ile sözleşme yapmaktan kaçınmak
suretiyle 4054 Sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’ un 6. maddesini ihlal
ettiğine karar verilerek VOLKAN METRO’ ya para cezası verilmiş ve ayrıca Edirne
Otogarında yüklenici teşebbüs başta olmak üzere kira sözleşmesine taraf olan gerçek
ve tüzel kişilerin talep, teklif ve taahhütlerini yazılı ve denetlenebilir şekilde yapmalarına
ve bu sözleşmelerin Kurum’a tevsikine karar verilmiştir.
4054 Sayılı RKHK’ un 6. maddesi kapsamında olduğu kanaatine varılan ve yukarıda
özetlenen VOLKAN METRO kararındaki tespit ve karar gerekçelerinin karara konu
METRO ve ASLAN ÇAĞDAŞ dosyasında da var olduğu, benzer şekilde otobüs
terminali işletme pazarı ile bununla bağlantılı şekilde Çankırı çıkışlı ve varışlı
şehirlerarası yolcu taşımacılığı pazarında hâkim durumunda bulunan ASLAN ÇAĞDAŞ’
ın rakibi konumundaki METRO’ ya işletmiş olduğu Çankırı Otogarı’ nda yer tahsis
etmediği, rakibini 3,5 yıl boyunca oyaladığı, ÇAĞDAŞ ASLAN METRO’ dan istenildiği
ifade olunan kira ve diğer bedellerin doğru olmadığına dair şifahi beyanlar ileri sürerken
gerçekte hangi tutarları talep ettiğine dair teşebbüsü bağlayıcı beyanlardan kaçındığı,
sözleşmede belirlenen kira bedellerinin istenmesi halinde rakip teşebbüslerin bunları
kabul etmemeleri gibi bir durumun söz konusu olamayacağı, ancak karara konu raporda
ASLAN ÇAĞDAŞ tarafından sözleşme gereğince istenildiği belirtilen bedellerin kabul
edilmediğine yönelik beyanların doğru olduğu yönündeki raportör görüşlerine katılmanın
mümkün olmadığı, rakip teşebbüslerin ilgili piyasaya girememeleri nedeniyle
tüketicilerin tekel konumundaki teşebbüsün fiyatlarını kabul etmek mecburiyetinde
kalmaları nedeniyle zarar görmüş oldukları değerlendirilmektedir.
Kurumca alınan benzer nitelikteki VOLKAN METRO kararına uygun şekilde açılacak
soruşturma ile Çankırı ili Terminal İşletmeciliği pazarı ile bağlantılı Çankırı çıkışlı ve
varışlı şehirlerarası yolcu taşımacılığı pazarında hâkim durumda bulunan ASLAN
ÇAĞDAŞ’ ın davranışlarının rekabeti ihlal edip etmediği ile anılan eylemler nedeniyle
tüketicilerin zarar görüp görmedikleri yönünde yapılacak tespit ve değerlendirmeler ile
iş bu dosyasının sonuçlandırılması gerekirken bunun yapılmayarak şikâyetin reddi ile
soruşturma açılmaması kararının hakkaniyete uygun düşmediği düşüncesi ile karşı oy
kullanılmıştır.
Fevzi ÖZKAN
Kurul Üyesi
Full & Egal Universal Law Academy