Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2015-1-49 (Özelleştirme)
Karar Sayısı : 15-37/568-190
Karar Tarihi : 06.10.2015
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN, Fevzi ÖZKAN, Dr. Metin ARSLAN,
Doç. Dr. Tahir SARAÇ, Kenan TÜRK
B. RAPORTÖRLER: Harun GÜNDÜZ, Muhammed Safa UYGUR, Metin DEMİRCİ
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu
Büyükdere Cad. No:143 Esentepe/İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU: Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu Kurulunca oluşturulan
Emzet Akaryakıt Ticari ve İktisadi Bütünlüğü’nün ihale yoluyla Seyhan Akaryakıt
Taşımacılık İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. veya Sevpet Grup Akaryakıt
Dağıtım Sanayi ve Ticaret A.Ş.’ye devri işlemine izin verilmesi talebi.
(3) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 30.03.2009 tarihinde giren Tasarruf Mevduatı
Sigorta Fonu’nun (TMSF) ön bildirimi üzerine hazırlanan, 08.05.2009 tarihli mesleki
daire görüşü ile 18.05.2009 tarihinde Kurum kayıtlarına giren TMSF'nin görüşü ve
27.05.2009 tarihli Bilgi Notu dikkate alınarak, 03.06.2009 tarih ve 09-26/529-M sayılı
karar ile konuya ilişkin Rekabet Kurulu Görüşü oluşturulmuş ve TMSF’ye bildirilmiştir.
(4) Bu çerçevede, Kurum kayıtlarına en son 28.09.2015 tarihinde giren TMSF’nin izin
başvurusu üzerine düzenlenen 29.09.2015 tarih ve 2015-1-49/ÖN sayılı Özelleştirme
Nihai Bildirim Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(5) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, Emzet Akaryakıt Ticari ve İktisadi
Bütünlüğü’nün (EMZET); Seyhan Akaryakıt Taşımacılık İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret
Ltd. Şti. (SEYHAN) veya Sevpet Grup Akaryakıt Dağ. San. ve Tic. A.Ş. (SEVPET)
tarafından devralınmasına yönelik işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade
edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
G.1. Bildirimin Konusu
(6) TMSF tarafından, EMZETin tam kontrolünün devri amacıyla 28.07.2015 tarihinde
gerçekleştirilen ihale sonucunda en yüksek teklifi sunan SEYHAN ile ikinci en yüksek
teklifi sunan SEVPET’e ilişkin bildirim yapılmıştır.
G.2. Devre Konu: Emzet Akaryakıt Ticari ve İktisadi Bütünlüğü
(7) EMZET; Murtaza Yavuz ZEYTİNOĞLU, Emzet Akaryakıt Dağıtım Otomotiv San. ve Tic.
A.Ş. (EMZET AKARYAKIT) ile Zeytinoğlu Tic. ve San. A.Ş.’ye (ZEYTİNOĞLU) ait
akaryakıt faaliyetinde kullanılan bazı gayrimenkul, menkul mallar, internet alan adı ve
çeşitli sözleşmeler bir araya getirilerek Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu Kurulunun (Fon
Kurulu) 05.03.2015 tarih ve 2015/47 sayılı kararı ile oluşturulan bir ticari ve iktisadi
bütünlük olarak tanımlanmaktadır.
(8) İhale şartnamesi ve ekleri incelendiğinde, Birleşme ve Devralma Sayılan Haller ve
Kontrol Kavramı Hakkında Kılavuz’un 17. paragrafı anlamında, EMZET’in kendisine
pazar cirosu atfedilebilen malvarlıklarının bilgisine Tablo-1’de yer verilmiştir:
15-37/568-190
2/5
Tablo-1: Devre konu malvarlıkları tablosu
Malvarlığı İstasyon Adı İli Mülk Sahibi
1 Akaryakıt İstasyonu Dekovilbaşı Eskişehir Yavuz ZEYTINOĞLU
2 Akaryakıt İstasyonu Çinigar Kütahya Kütahya Belediyesi1
3 Akaryakıt İstasyonu Beylikova Eskişehir Zeytinoğlu Varisleri2
4 Akaryakıt İstasyonu Kaymaz Eskişehir Zeytinoğlu Varisleri
5 Akaryakıt İstasyonu Alpu Eskişehir ZEYTINOĞLU
6 Akaryakıt İstasyonu Tepebaşı Eskişehir Zeytinoğlu Varisleri
7 Akaryakıt İstasyonu İnegöl Bursa Zeytinoğlu Varisleri
8 Akaryakıt İstasyonu Kümbet Eskişehir Zeytinoğlu Varisleri
9 Akaryakıt İstasyonu Gündüzler Eskişehir Zeytinoğlu Varisleri
10 Akaryakıt İstasyonu Yenikent Eskişehir Yenikent İşl. Koop.3
(9) Yukarıda yer verilen istasyonlardan Çinigar, Beylikova ve Kaymaz istasyonları
ZEYTİNOĞLU tarafından; diğerleri ise EMZET tarafından işletilmektedir. Söz konusu
akaryakıt istasyonlarının 2014 yılı satış rakamlarına ve bu istasyonlarda elde edilen ciro
bilgilerine Tablo-2’de yer verilmiştir:
Tablo-2: Devre konu akaryakıt istasyonlarına ait satış rakamları ve ciroları
İstasyon Adı
2014 yılı satış
miktarları (lt x1000) Ciro (TL)
LPG Akaryakıt
1 Dekovilbaşı (…..) (…..) (…..)
2 Çinigar (…..) (…..) (…..)
3 Beylikova (…..) (…..) (…..)
4 Kaymaz (…..) (…..) (…..)
5 Alpu (…..) (…..) (…..)
6 Tepebaşı (…..) (…..) (…..)
7 İnegöl (…..) (…..) (…..)
8 Kümbet (…..) (…..) (…..)
9 Gündüzler (…..) (…..) (…..)
10 Yenikent (…..) (…..) (…..)
TOPLAM (…..) (…..) (…..)
(10) Kurumumuza sunulan bilgilere göre, EMZET 2014 yılında (…..) TL; ZEYTİNOĞLU ise
(…..) TL ciro elde etmiştir. Bu çerçevede, EMZET’in 2014 yılında yürüttüğü
faaliyetlerinden (…..) TL ciro elde ettiği görülmektedir4.
(11) EMZET bünyesindeki istasyonların otogaz ve akaryakıt satış miktarlarının, söz konusu
illerdeki toplam otogaz ve akaryakıt satış miktarlarına oranının sırasıyla Bursa ili
bakımından %(…..) ve %(…..), Eskişehir ili bakımından %(…..) ve %(…..), Kütahya ili
bakımından ise %(…..) ve %(…..) olduğu görülmektedir. EMZET bünyesindeki
istasyonların toplam otogaz ve akaryakıt satış miktarlarının, Türkiye toplamı otogaz ve
akaryakıt satış miktarlarına oranı ise %(…..) ve %(…..)’tir.
1 Kütahya Belediyesi ile ZEYTİNOĞLU arasında (…..) tarihinde sona erecek bir sözleşme bulunmaktadır.
Öte yandan OMV Petrol Ofisi A.Ş. ile ZEYTİNOĞLU arasındaki akaryakıt ve LPG dağıtım sözleşmeleri
(…..) tarihinde sona ermiştir.
2 Taraflarca Kurumumuza sunulan bilgilere göre “Zeytinoğlu Varisleri”; Zeliha ZEYTİNOĞLU, Bedia
Nermin SÖLPÜK, Murtaza Yavuz ZEYTİNOĞLU, Güneş ZEYTİNOĞLU, N.Zeynep ZEYTİNOĞLU ve K.
Banu ZEYTİNOĞLU adlı kişilerden oluşmaktadır.
3 Söz konusu akaryakıt istasyonunun işletilmesine ilişkin olarak malik ile EMZET AKARYAKIT arasında
18.09.2020 tarihinde sona erecek bir sözleşme bulunmaktadır.
4 Yukarıda Tablo-2’de yer verilen ciro rakamlarının toplamının, EMZET’in 2014 yılındaki toplam
cirosundan farklı olması, ilgili istasyonlarda yer alan marketlerde yapılan satışlar ile madeni yağ
satışlarından kaynaklanmaktadır.
15-37/568-190
3/5
G.3. Muhtemel Alıcılar: Seyhan Akaryakıt Taşımacılık İnşaat Turizm Sanayi ve
Ticaret Ltd. Şti., Sevpet Grup Akaryakıt Dağ. San. ve Tic. A.Ş.
(12) Devralma kapsamında iki muhtemel alıcı bulunmaktadır. TMSF tarafından 28.07.2015
tarihinde düzenlenen ihale kapsamında (…..) ABD doları ile SEYHAN en yüksek teklifi
veren teşebbüs konumundadır. SEVPET ise (…..) ABD doları bedel teklifiyle ikinci
muhtemel alıcıdır.
(13) SEYHAN tarafından Kurumumuza sunulan bilgi ve belgelere göre, teşebbüs akaryakıt
istasyonu bayilik ve işleticilik faaliyetlerinde bulunmaktadır. Teşebbüsün faaliyet
gösterdiği akaryakıt istasyonlarının listesine aşağıda yer verilmiştir:
Tablo-3: SEYHAN’ın Faaliyet Gösterdiği Akaryakıt İstasyonlarının Listesi
İstasyon Adı İli
2014 yılı satış miktarları (lt x1000)
Ciro (TL)
LPG Akaryakıt
1 Kuttepe Adana (…..) (…..) (…..)
2 Toroslar Mersin (…..) (…..) (…..)
3 Kızıltepe Mardin (…..) (…..) (…..)
4 Yüreğir Adana (…..) (…..) (…..)
5 Dikili Adana (…..) (…..) (…..)
TOPLAM (…..) (…..) (…..)
(14) Teşebbüs, gerçek kişi Orhan DEĞER tarafından kontrol edilmekte olup; 2014 yılında
(…..) ciro elde etmiştir.
(15) SEVPET ise akaryakıt, doğalgaz, lojistik, inşaat, tarım, enerji, madencilik gibi alanlarda
faaliyet göstermek üzere kurulmuş olmakla beraber, şirketin, bugüne değin
gerçekleştirdiği herhangi bir faaliyeti ve cirosu bulunmamaktadır. Şirket, eşit oranda
hisseye sahip olan Ahmet SİVRİ ve Halil SEVER isimli gerçek kişilerce kontrol
edilmektedir.
G.4. İşlemin Niteliği Hakkında Değerlendirme
(16) Yukarıda da yer verildiği üzere, Kurumumuza bildirilen işlemin konusunu Fon Kurulunca
oluşturulan Emzet Akaryakıt Ticari ve İktisadi Bütünlüğü’nün ihale yoluyla muhtemel
alıcılara devrine izin verilmesi talebi oluşturmaktadır.
(17) 2013/2 sayılı Özelleştirme Yoluyla Devralmaların Hukuki Geçerlilik Kazanabilmeleri İçin
Rekabet Kurumuna Yapılacak Ön Bildirimlerde ve İzin Başvurularında Takip Edilecek
Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ’in (2013/2 sayılı Tebliğ) 2. maddesinde; “Aşağıda
sayılan haller hariç olmak üzere, bir teşebbüsün ortaklık paylarının ya da diğer hak ve
araçların tümünün veya bir kısmının teşebbüsün üzerindeki kontrolü değiştirecek ya da
karar organlarını etkileyecek şekilde yahut mal veya hizmet üretimine yönelik birimlerin
özelleştirme yolu ile her türlü devri bu Tebliğ hükümlerine tabidir.” hükmü yer
almaktadır. Bu çerçevede, dosya konusu işlem 2013/2 sayılı Tebliğ kapsamında bir
özelleştirme işlemidir.
(18) Öte yandan işlemin, 2013/2 sayılı Tebliğ’in 3. maddesinde öngörülen ciro eşiğini aşması
nedeniyle ön bildirimde bulunulması zorunlu işlemlerden olduğu, dolayısıyla bahse konu
Tebliğ’in 5. maddesi çerçevesinde Kurulumuzun iznine tabi olduğu
değerlendirilmektedir5.
5 2013/2 sayılı Tebliğ’in 3. maddesinin ikinci fıkrasında, Rekabet Kurulu görüşünün, ilgili görüşte aksi
belirtilmediği sürece üç yıl geçerli olacağı düzenlenmektedir. EMZET’in özelleştirilmesine ilişkin Kurul
görüşü her ne kadar 2009 yılında oluşturulmuş olsa da, söz konusu ekonomik bütünlüğün özelleştirilmesi
sürecinin herhangi bir kesintiye uğramadığı, ancak ihalenin 2015 yılında sonuçlandırıldığı görülmektedir.
Bu çerçevede, söz konusu işlem bakımından yeniden Kurul görüşü oluşturulması gerektiği ileri
sürülebilecekse de, 2013/2 sayılı Tebliğ’deki bu düzenlemenin, kendisinden önce yürürlükte olan 1998/4
sayılı Tebliğ’de yer almadığı, dolayısıyla bu yeni düzenlemeyle ilgililere yeni bir yükümlülük getirildiği,
15-37/568-190
4/5
G.5. 4054 sayılı Kanun’un 7. Maddesi Çerçevesinde Değerlendirme
(19) Muhtemel alıcılardan en yüksek bedelle birinci sırada yer alan SEYHAN, akaryakıt
istasyon işleticiliği faaliyetinde bulunmaktadır. Bu çerçevede, devre konu EMZET ile
muhtemel alıcı SEYHAN’ın faaliyetleri arasında yatay bir örtüşme bulunmakla birlikte;
dosya mevcudu bilgilerden SEYHAN’ın, EMZET’in bünyesinde yer alan akaryakıt
istasyonlarının bulunduğu Bursa, Eskişehir ve Kütahya illerinde herhangi bir faaliyet
göstermediği anlaşılmaktadır.
(20) Dosya kapsamında, ilgili ürün pazarının “akaryakıt ve otogaz LPG ürünlerinin
perakende satışı”; ilgili coğrafi pazarın ise “Türkiye” olarak belirlenebileceği sonucuna
varılmakla birlikte, bildirime konu işlemin alternatif pazar tanımları çerçevesinde
herhangi bir rekabetçi endişe doğurmaması nedeniyle ilgili pazar tanımı yapılmamıştır.
(21) Yatay Birleşme ve Devralmaların Değerlendirilmesi Hakkında Kılavuz’un 18.
paragrafında; “Birleşik teşebbüslerin ilgili pazardaki paylarının toplamının %20’nin
altında olması halinde, söz konusu birleşme işleminin rekabet bakımından olumsuz
etkilerinin, incelemenin derinleştirilmesini ve birleşmenin yasaklanmasını gerektirecek
düzeyde olmadığı varsayılabilir.” açıklamasına yer verilmektedir. Bu çerçevede ilgili
coğrafi pazarın “Türkiye” olarak ya da en dar haliyle ayrı ayrı “Bursa, Eskişehir ve
Kütahya illeri” olarak tanımlanması durumunda dahi, ihalede en yüksek teklifi veren
SEYHAN’ın işlem sonrasındaki pazar payının oldukça düşük olması nedeniyle işlemin
herhangi bir rekabetçi endişeye yol açmayacağı değerlendirilmektedir.
(22) Dosya kapsamında elde edilen bilgi ve belgelerden, muhtemel alıcılardan ikinci sırada
yer alan SEVPET’in ise “akaryakıt ve otogaz LPG ürünlerinin perakende satışı”
pazarında veya bu pazarın alt ve üst pazarı sayılabilecek herhangi bir pazarda
faaliyetinin bulunmadığı görülmektedir. Dolayısıyla, ihalede en yüksek ikinci teklifi veren
SEVPET bakımından da işlemin herhangi bir rekabetçi endişeye yol açmayacağı
görülmektedir.
(23) Bu çerçevede, SEYHAN’ın Bursa, Eskişehir ve Kütahya illerinde herhangi bir faaliyet
göstermemesi; SEVPET’in ise “akaryakıt ve otogaz LPG ürünlerinin perakende satışı”
pazarında herhangi bir faaliyeti bulunmaması ve her halükarda işlem sonrasında
tarafların pazar paylarının oldukça düşük olması nedeniyle, bildirim konusu işlemin
halihazırda EMZET’in elinde olan pazar payının devralan teşebbüslere geçmesinden
ibaret olduğu; dolayısıyla işlem sonrasında ilgili pazarların rekabetçi yapısında önemli
bir değişiklik yaşanmayacağı anlaşıldığından, bildirim konusu işleme izin verilmesi
gerektiği kanaatine varılmıştır.
H. SONUÇ
(24) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,
1- Emzet Akaryakıt Ticari ve İktisadi Bütünlüğü’nün Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu
tarafından ihale yoluyla satışı kapsamında; anılan İktisadi Bütünlüğün, teklif
sahiplerinden
- Seyhan Akaryakıt Taşımacılık İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. veya
- Sevpet Grup Akaryakıt Dağıtım Sanayi ve Ticaret A.Ş.
tarafından devralınması işleminin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve 2013/2 sayılı
Özelleştirme Yoluyla Devralmaların Hukuki Geçerlilik Kazanabilmeleri için Rekabet
Kurumuna Yapılacak Ön Bildirimlerde ve İzin Başvurularında Takip Edilecek Usul ve
Esaslar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna,
tarafların aleyhine olarak değerlendirilebilecek bu düzenlemenin “geçmişe etkili” olacak şekilde
uygulanamayacağı değerlendirildiğinden, mezkur işleme ilişkin olarak yeniden Kurul görüşü
oluşturulmasına gerek olmadığı sonucuna varılmıştır.
15-37/568-190
5/5
2- Adı geçen teklif sahipleri tarafından gerçekleştirilecek muhtemel devralma işlemi
sonucunda 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesinde yasaklanan nitelikte hakim durum
yaratılmasının veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin
önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına, bu nedenle bildirim konusu işleme
izin verilmesinde sakınca bulunmadığına
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Meh met Akif ERSİN
Full & Egal Universal Law Academy