Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2015-4-25 (Muafiyet)
Karar Sayısı : 15-37/582-202
Karar Tarihi : 06.10.2015
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN, Fevzi ÖZKAN, Dr. Metin ARSLAN,
Doç. Dr. Tahir SARAÇ, Kenan TÜRK
B. RAPORTÖRLER : Mehmet YANIK, Zeynep ŞENGÖREN ÖZCAN, Kasım ŞENGÜL
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Mercedes-Benz Türk Yetkili Satıcıları ve Servisleri Derneği
Temsilcisi: Dr. Kemal Tahir SU
Mustafa Kemal Mah. 2146. Sok. 14/14 Çankaya, Ankara
(1) D. DOSYA KONUSU: Mercedes-Benz Türk Yetkili Satıcıları ve Servisleri Derneği
tarafından üye teşebbüslerin motorlu taşıt satışlarına ve satış sonrası hizmetlerine
ilişkin bilgilerinin toplanmasına ve yayımlanmasına yönelik işleme menfi tespit veya
muafiyet verilmesi talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 08.07.2015 tarihinde giren bildirim üzerine
düzenlenen 10.09.2015 tarihli ve 2015-4-25/MM sayılı Muafiyet Raporu görüşülerek karara
bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;
1. Mercedes-Benz Türk Yetkili Satıcıları ve Servisleri Derneği (MBT-YESDER) tarafından
aylık araç satış adetlerini model alt kırılımı olmaksızın binek, hafif ticari, otobüs ve
kamyon kırılımları altında paylaşılmasına 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında
Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 8. maddesi uyarınca menfi tespit belgesi verilmesinde
sakınca bulunmadığı,
2. MBT-YESDER tarafından satış sonrası hizmetlere ilişkin olarak “Mekanik” ve “Kaporta”
gruplaması altında araç giriş sayısı ve araç girişi başına yedek parça satışına ilişkin
verilerin paylaşılmasına, içerdiği rekabeti kısıtlayıcı etkiler nedeniyle, 4054 sayılı
Kanun’un 8. maddesi uyarınca menfi tespit belgesi verilmesinin uygun olmadığı ancak
araç giriş adedi sayısına ilişkin bilgi paylaşımına, üçer aylık olması ve alt kırılım
içermemesi koşulu ile bireysel muafiyet tanınmasında sakınca bulunmadığı, ancak araç
giriş adedi başına yedek parça satışı verisine muafiyet tanınmasının mümkün olmadığı,
3. MBT-YESDER tarafından tüm ciro bilgilerine ilişkin verilerin paylaşılmasına, içerdiği
rekabeti kısıtlayıcı etkiler nedeniyle, 4054 sayılı Kanun’un 8. maddesi uyarınca menfi
tespit belgesi verilmesinin uygun olmadığı ve 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde yer
alan koşulların da sağlanmaması nedeni ile bireysel muafiyet de tanınamayacağı
ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(4) Rekabet Kurumu kayıtlarına 08.07.2015 tarih ve 3195 sayı ile intikal eden Mercedes-Benz
Türk Yetkili Satıcıları ve Servisleri Derneği (MBT-YESDER) adına yapılan bildirimde özetle;
MBT-YESDER üyesi teşebbüslerden aylık bazda toplanan motorlu taşıt satışlarına ve
satış sonrası hizmetlerine ilişkin bilgilerin standart formatlarda raporlanması,
15-37/582-202
2/8
Aylık veriler içeren bu raporların MBT-YESDER üyeleri ile teşebbüs bazında
paylaşılması
işlemlerine menfi tespit belgesi verilmesi veya muafiyet tanınması talep edilmektedir.
G.1. MBT-YESDER Hakkında Bilgi
(5) MBT-YESDER, Türkiye sınırları içerisinde MERCEDES-BENZ markalı araçların satışı,
satış sonrası hizmet, servis ve yedek parça ticareti ile iştigal eden yetkili servisler
tarafından kurulmuştur.
G.2. İlgili Pazar
G.2.1. İlgili Ürün Pazarı
(6) Başvuru konusu bilgi paylaşımı işlemi MBT-YESDER üyesi teşebbüslerden toplanan
motorlu taşıt satışlarına ve motorlu taşıtların satış sonrası hizmetlerine ilişkindir.
Dolayısıyla, Mercedes-Benz yetkili satıcılarına ait araç satış adedi ve cirosuna ilişkin
bilgilerin paylaşılması işlemindeki ilgili ürün pazarı “Mercedes-Benz markalı motorlu
taşıtların dağıtımı ve satış sonrası hizmetleri pazarı” olarak tanımlanmıştır.
G.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
(7) İlgili ürün pazarında yer alan otomobil ve ticari araçların dağıtımı, pazarlaması, satışı ve
fiyatlandırılması faaliyetinin ülke genelinde benzer nitelikler arz etmesi dolayısıyla ilgili
coğrafi pazar “Türkiye” olarak belirlenmiştir.
G.3. Değerlendirme
G.3.1. Bilgi Değişiminin Rekabet Hukuku Çerçevesinde Değerlendirilmesi
(8) Bildirime konu işlem incelendiğinde, otomotiv pazarında faaliyet gösteren MBT-YESDER
üyelerince birtakım verilerin yine MBT-YESDER kanalıyla kendi aralarında paylaşılması
planlanmaktadır. Söz konusu işlemde, MBT-YESDER üyelerinin karşılıklı olarak bilgileri
paylaşmaları yerine, üyeler bilgilerini bir merkeze göndermekte ve söz konusu merkezde
derlenen veriler yeniden MBT-YESDER aracılığı ile üyeler ile paylaşılmaktadır. Bu ve
benzeri davranış biçimleri rekabet hukukunda “bilgi değişimi” ve/veya “kıyaslama” başlıkları
altında incelenmektedir.
(9) Bilgi değişimi aynı pazarda faaliyet gösteren birden fazla teşebbüsün, tek yanlı veya
karşılıklı olarak her türlü ticari verilerini kapalı veya açık bir biçimde paylaşması olarak ifade
edilebilir. Rakipler arası bilgi değişiminin ihlal niteliğinin belirlenmesi rekabet hukukundaki
tartışmalı alanlardan birisini oluşturmaktadır. Zira, rakipler arası bilgi değişimi özellikle
oligopol piyasalarda rekabetçi açıdan kaygılar doğurmakla birlikte tam rekabetçi
piyasalarda etkinlik yaratmaktadır. Ayrıca, rakipler arasındaki bilgi değişimi, rekabete
duyarlı bilgilerin paylaşımı şeklinde gerçekleşmesi durumunda rekabeti kısıtlayıcı olarak
kabul edilebilmektedir. Rekabete duyarlı bilgiler, rakiplerin fiyat, maliyet, satış, üretim,
kapasite kullanımı, teklif şartnameleri, stoklar, ticari sır niteliğindeki bilgiler gibi öğrenilmesi
durumunda rakiplerin gelecekteki rekabetçi pazar davranışlarının tahmin edilebilirliğini
artıran bilgiler olarak tanımlanabilir. Rakipler arasında rekabete duyarlı bilgilerin değişimi,
pazarı şeffaflaştıracak ve rekabetçi davranışların koordinasyonuna neden olabilecektir. Bu
nedenle rekabete duyarlı bilgilerin değişiminin sınırlı olması ve rakipler arasında
koordinasyon doğurucu olmaması önem taşımaktadır.
(10) Bilgi değişiminin ne gibi anti-rekabetçi etkiler doğurabileceğinin belirlenebilmesi için pazarın
yapısının, paylaşılan bilginin niteliğinin, paylaşımın taraflarının, paylaşım sıklığının,
paylaşılan bilginin pazarın ne kadarını kapsadığının ve paylaşıma katılımın bilinmesi
gerekmektedir.
15-37/582-202
3/8
(11) Yatay İşbirliği Anlaşmaları Hakkında Kılavuz’un (Kılavuz) 40-89. paragrafları arasında bilgi
değişimine özel bir bölüm ayrılmış ve özellikle teşebbüslerin rakiplerinin pazar stratejileri
hakkında bilgi sahibi olmalarını sağlayan bilgi değişimlerinin pazardaki rekabetin
kısıtlanmasına neden olabileceği belirtilmiştir. Kılavuz’da bilgi değişimleri, rekabeti
kısıtlama amacı olan bilgi değişimleri ile rekabeti kısıtlama etkisi olan bilgi değişimleri
olmak üzere iki ayrı başlık altında incelenmiştir. Bu incelemeye göre, piyasadaki rekabeti
kısıtlama amacı olan bilgi değişimlerinin etkisine bakılmaksızın rekabeti kısıtladığı kabul
edilmektedir. Rekabeti kısıtlama amacı taşımayan bilgi değişimlerinin rekabet üzerindeki
olası etkileri ise her somut olayın kendine has özellikleri çerçevesinde incelenmelidir. Bu
çerçevede bilgi değişiminin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında rekabeti
kısıtlama etkisinin bulunması için fiyat, üretim miktarı, ürün kalitesi, ürün çeşitliliği ya da
inovasyon gibi rekabetçi parametrelerden en az biri üzerinde olumsuz etkisinin olması
gerektiği belirtilerek bu etkinin değerlendirilmesinde “ilgili pazarın özellikleri” ve “bilgi
değişiminin niteliği”nin ele alınması gerektiği ifade edilmiştir.
(12) Pazarın özellikleri kapsamında ilk olarak incelenmesi gereken husus pazarın şeffaflığıdır.
Kılavuz’da pazarın şeffaflığı arttıkça bilgi değişiminin rekabet karşıtı etkilerinin daha fazla
olacağına dikkat çekilmiş ve bilgi değişimi öncesi ve sonrasındaki pazar şeffaflığının
karşılaştırılması önerilmiştir. Bu çerçevede, pazardaki şeffaflığı arttırmayan bilgi
değişimlerinin rekabeti kısıtlama olasılığının düşük olduğu belirtilmiştir. Değerlendirmede
ele alınacak diğer unsurlar ise pazarın yoğunlaşma derecesi ve karmaşıklığıdır.
Yoğunlaşmanın az olduğu ve pazarın karmaşık olduğu durumlarda, işbirlikçi sonuca
ulaşmak zorlaşmaktadır. Ayrıca, pazarın istikrarlı yapıda seyrettiği hallerde veya firmaların
maliyetler, talep, pazar payları, ürün yelpazesi ve kapasite gibi açılardan birbirlerine benzer
oldukları durumlarda, bilgi değişiminin koordinasyonu kolaylaştırması söz konusu
olabilecektir.
(13) Bilgi değişiminin niteliğinde ise ilk olarak paylaşılan bilginin stratejik olup olmadığı
incelenmektedir. Kılavuz’da fiyata, miktara, müşterilere, maliyetlere, cirolara, satışlara,
alımlara, kapasiteye, ürün niteliklerine, pazarlama planlarına, risklere, yatırıma,
teknolojilere, Ar-Ge programlarına ilişkin bilgilerin rekabete duyarlı olduğu dile
getirilmektedir. Ayrıca, toplulaştırılmış, geçmiş tarihli ve kamuya açık bilgilerin paylaşılması
şeklinde gerçekleşen bilgi paylaşımlarının rekabet üzerindeki etkilerinin aksi şekilde
gerçekleşen paylaşımlara göre daha sınırlı kaldığı belirtilmektedir. Bunun yanı sıra
yapılacak değerlendirmede, bilgi paylaşımının sıklığı ile bilgi değişiminin kamuya açık olup
olmadığının da değerlendirilmesi gerektiği belirtilen diğer bir husustur.
G.3.2. Başvuru Konusu Bilgi Paylaşımının Rekabet Hukuku Çerçevesinde
Değerlendirilmesi
(14) MBT-YESDER bünyesinde toplanması planlanan veriler motorlu araçların satışlarına ilişkin
raporlar ve motorlu araçların satış sonrası hizmetlerine ilişin raporlar olarak iki kısma
ayrılmaktadır. Her iki raporda da yetkili bayi bazında kırılımlara yer verilmekte olup bu
raporların aylık olarak dernek üyesi teşebbüslerle paylaşılacağı Bildirim Formu’nda dile
getirilmektedir.
(15) Motorlu araçların satış adetlerine ilişkin birinci raporlamada, satış adetleri otomobil, hafif
ticari araç, otobüs ve kamyon olarak dört sınıfa ayrılmıştır. Raporlar yetkili bayi bazında
düzenlendiği için tüm bayiler birbirlerinin bir önceki aya ilişkin satış adetlerini
görebilmektedir.
15-37/582-202
4/8
(16) Motorlu araçların satış sonrası hizmetlerine ilişkin ikinci raporlamada ise, rapor öncelikle
otomobil, 3V, sprinter, kamyon, unimog1, otobüs ve şehir içi otobüs kırılımlarına ayrılmakta,
sonrasında “mekanik ve kaporta” gruplaması altında; araç giriş sayısı, araç girişi başına
yedek parça satışı ve bayi atölye cirosuna ayrılarak yetkili bayi bazında düzenlenmektedir.
Mekanik ve kaporta gruplaması yapılmadan yine aynı araç kırılımı altında bayi yağ cirosu
ve bayilerin toplam cirosu da raporda yer almaktadır.
(17) Bildirime konu paylaşım rekabet hukukunda yer alan bilgi değişimi yaklaşımı altında
motorlu araçların yedek parça ve satış adetleri ile bu satışlardan ve araç satışları sonrası
ortaya çıkan hizmetlerden oluşan cirolar (atölye, yağ ve toplam ciro) olarak iki kısma
ayrılabilir.
(18) Başvuru konusu bilgi paylaşımı yukarıda belirtildiği gibi araçların satışına ilişkin bilgi
paylaşımı ve satış sonrası hizmetlere ilişkin bilgi paylaşımı olmak üzere iki temel başlık
altında toplanmaktadır. Aşağıda her bir başlık bakımından yapılan değerlendirmelere yer
verilmiştir.
G.3.2.1. Araç Satışına İlişkin Bilgi Paylaşımı
(19) Başvuru kapsamında paylaşılması planlanan ilk bilgi türü, her bir yetkili satıcının bir önceki
ay gerçekleştirdiği araç satış miktarıdır. Oluşturulacak raporda, satış verilerinin otomobil,
hafif ticari araçlar, otobüs ve kamyon olarak dört farklı sınıf altında sunulacağı belirtilmiştir.
(20) Dosya kapsamında paylaşılması planlanan satış adedi verileri, model alt kırılımı
içermemekte veriler sadece binek, hafif ticari, otobüs gibi kategorilere ayrılmakta ve aylık
olarak sunulmaktadır. Bildirim Formu’nda söz konusu satış adedi verisinin paylaşımının
yetkili satıcıların kendi satışları ile diğer yetkili satıcıların satışlarını karşılaştırmalarına
imkân vereceği ve böylelikle yetkili satıcıların kendi konumlarını görmelerini sağlayacağı
ifade edilmiştir. Pazarın yapısı göz önüne alındığında, mevcut haliyle söz konusu bilgi
paylaşımı, yetkili satıcılar arasında fiyat veya satış miktarı gibi rekabete duyarlı
parametrelerin koordinasyonuna yol açmayacak niteliktedir. Yukarıda yer verilen
değerlendirmeler sonucunda, Mercedes yetkili satıcılarının aylık araç satış adetlerinin
model alt kırılımı olmaksızın binek, hafif ticari, otobüs ve kamyon kırılımları altında
sunulmasının pazarda koordinasyon doğurucu etkisinin zayıf olduğu bu nedenle bu
verilerin paylaşımına menfi tespit belgesi verilebileceği kanaatine varılmıştır.
G.3.2.2. Satış Sonrası Hizmetlere İlişkin Bilgi Paylaşımı
(21) Satış sonrası hizmetlere ilişkin olarak ise otomobil, 3V, sprinter, kamyon, unimog, otobüs
ve şehir içi otobüs kırılımında,
1. “Mekanik” ve “Kaporta” gruplaması altında aylık araç giriş sayısı,
2. “Mekanik ve “Kaporta” gruplaması altında araç girişi başına aylık yedek parça satışı
verilerinin paylaşımı öngörülmektedir.
(22) Söz konusu veriler, bir yetkili servisin faaliyetlerine ilişkin ayrıntılı veriler olup yetkili
servislerin birbirlerinin faaliyet etkinliklerini tahmin etmelerine yol açabilecektir. Ayrıca, bu
bilgi paylaşımı, yetkili servislerin ticari faaliyetleri ve iş işleyişlerine ilişkin ayrıntılı bilgiler
içerdiğinden paylaşımın rekabete duyarlı bilgileri şeffaflaştırdığı söylenebilecektir. Bu
nedenle söz konusu bilgi paylaşımının menfi tespit belgesi alması mümkün olmadığından
paylaşıma ilişkin bireysel muafiyet değerlendirmesi yapılması gerekmektedir.
1 Evrensel motorlu araç manasına gelen Universal-Motor-Gerät kelimelerinden türetilmiştir. Mercedes-
Benz tarafından üretilen, her türlü arazi ve hava şartında gitmek için tasarlanan çok amaçlı bir kamyondur.
15-37/582-202
5/8
(23) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamındaki bir anlaşma veya eylemin aynı Kanun’un 5.
maddesi uyarınca muafiyet alabilmesi için iki olumlu iki olumsuz koşulu bir arada sağlaması
gerekmektedir. Aşağıda satış sonrası verilerin paylaşımı bakımından bu koşulların sağlanıp
sağlanmadığı değerlendirmesi sunulmaktadır.
a) Malların Üretim veya Dağıtımı ile Hizmetlerin Sunulmasında Yeni Gelişme ve
İyileşmelerin ya da Ekonomik veya Teknik Gelişmenin Sağlanması
(24) 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca, bireysel muafiyet
değerlendirmesinde aranan ilk olumlu şart malların üretim veya dağıtımı ile hizmetlerin
sunulmasında yeni gelişme ve iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik gelişmenin
sağlanmasıdır. Genel olarak, üretim ve dağıtım maliyetlerinin düşürülmesi, kalitenin
artırılması, malın arzında devamlılığın sağlanması, yeni piyasalara girişin kolaylaştırılması
ve yeni ürünlerin ya da üretim tekniklerinin bulunması hallerinde bu şartın sağlandığı kabul
edilmektedir.
(25) Bu çerçevede incelemeye konu verilerin, Mercedes markalı araçların satış sonrası
hizmetleri pazarında yetkili servisin konumu, arz ve talebin yapısı, rakiplerin mevcut
pozisyonu gibi hususlarda teşebbüslerin bilgi sahibi olmasını sağlayarak söz konusu
teşebbüslerin pazarda kendilerini daha doğru konumlandırmalarına ve stratejilerini buna
göre belirlemelerine imkân sağlayacağı görülmektedir. Böylelikle ilgili pazarda daha etkin
bir rekabetin tesis edileceği ve sözü edilen hususun yeni binek ve hafif ticari araçların satışı
ve satış sonrası hizmetlere yönelik hizmetlerin sunumunda gelişme ve iyileşme
sağlayacağı değerlendirilmektedir. Dolayısıyla 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinin birinci
fıkrasının (a) bendinde yer alan şart sağlanmaktadır.
b) Tüketicinin Bundan Yarar Sağlaması
(26) 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca muafiyet
değerlendirmesinde aranan diğer olumlu şart ise 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinin
birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca sağlanan mal ve hizmet sunumunda gelişme, iyileşme
veya ekonomik ve teknik gelişmelerden tüketicinin de faydalanmasıdır. Tüketicinin
sağladığı faydanın ölçülmesi ve değerlendirilmesinde, fiyatlarda yaşanan düşüş, satış
sonrası hizmetlerde artan etkinlik, ürün çeşitliliği, tüketicinin ürüne daha kolay ulaşımı, mal
arzında devamlılık gibi unsurlar dikkate alınmaktadır. Yukarıda belirtildiği üzere başvuru
konusu yetkili servislerin pazardaki mevcut durumunu ve pazarın koşullarını daha doğru
şekilde tespit edebilmelerini ve bu bilgiler ışığında daha rekabetçi stratejiler belirlemelerini
sağlayabilecek niteliktedir. Rekabet düzeyinde sözü edilen şekilde gerçekleşecek bir artışın
ise tüketiciler bakımından fiyat düşüşü, ilave kampanyalar, hizmet kalitesinde artış gibi
yararlar sağlaması beklenmektedir. Bu itibarla tüketicinin yarar sağlamasını gerektiren
ikinci şart da sağlanmaktadır.
c) İlgili Piyasanın Önemli Bir Bölümünde Rekabetin Ortadan Kalkmaması
(27) 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca muafiyet kararı
verilmesinde aranan ilk olumsuz şart ise muafiyete konu anlaşmanın; ilgili piyasanın önemli
bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmasına neden olmaması, bir başka deyişle sağlanan
ekonomik gelişme veya fayda ile tüketicinin bundan yarar sağlaması durumlarının,
rekabetin ortadan kaldırılması sonucunda elde ediliyor olmamasıdır. İlgili pazarın önemli bir
bölümünde rekabetin ortadan kalkıp kalkmadığı değerlendirilirken dikkate alınması gereken
başlıca hususların ise; pazarda halihazırda giriş engellerinin olup olmadığı, hakim durumda
olan bir teşebbüsün bulunup bulunmadığı, dikey anlaşmalar aracılığıyla giriş engeli
yaratılıp yaratılmadığı, pazarın yapısı, tüketici tercihlerinin ne ölçüde kısıtlandığı şeklinde
sıralanması mümkündür.
15-37/582-202
6/8
(28) Paylaşıma konu veriler, bayilerin satış sonrası hizmetlerinin miktarına ilişkin veriler olup
bayilerin ve/veya yetkili servislerin satış sonrası hizmetlere yönelik olarak gerçekleştirdikleri
ve/veya gerçekleştirecekleri rekabeti kısıtlayıcı anlaşmaların kolaylaştırıcı unsuru
olabilecek niteliktedir ve bu nedenle pazarda koordinasyon doğurma potansiyelini haizdir.
Bununla birlikte, söz konusu bilgi paylaşımının tarafları, MBT YESDER üyesi teşebbüsler
olup veri paylaşımı konusunda her hangi bir zorlama olmadığı ve verilerin doğruluğunun
başka kaynaklardan teyit edilmesi gibi bir sürecin olmayacağı Bildirim Formu’nda ifade
edilmiştir. Bununla birlikte derneğe üye olmayan ancak Mercedes markalı araçların satış
sonrası hizmetleri alanında yetkili servis olarak hizmet veren üç tane daha teşebbüs
bulunmaktadır. Bu teşebbüsler, Birollar Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti., Mersal Otomotiv
San. ve Tic. A.Ş. ve Varsan Motorlu Araçlar Servis ve Ticaret Ltd.Şti. olarak sıralanabilir.
(29) Bu kapsamda, pazarda bilgi paylaşımına konu olmayan teşebbüslerin bulunduğu ve üç
aylık dönemler itibarıyla kümülatif olarak her bir yetkili servisin araç giriş adedi bilgisinin
paylaşılmasının, teşebbüslerin pazardaki konumlarını görmelerine ve ticari kararlarını daha
rasyonel bir biçimde almalarına olanak sağlarken ilgili piyasadaki rekabeti önemli ölçüde
sınırlamayacağı bir arada değerlendirildiğinde; yetkili servislerin üçer aylık olarak alt kırılım
belirtilmeksizin “mekanik” ve “kaporta” gruplaması altında araç giriş sayısına ilişkin bilgi
paylaşımının pazarda koordinasyon doğurucu etkisi sınırlı olacaktır. Bununla birlikte yedek
parça satış adetlerine ilişkin veriler daha hassas bilgilerdir. Nitekim 2005/4 sayılı Motorlu
Taşıtlar Sektöründeki Dikey Anlaşmalar ve Uyumlu Eylemlere ilişkin Grup Muafiyeti
Tebliği’nde de özellikle yetkili servislerin eşdeğer parça kullanımına ayrı bir önem
verilmektedir. Söz konusu verinin paylaşımı, pazardaki şeffaflığı artırmanın yanı sıra
servislerin eşdeğer parça kullanımını sınırlayacak bir denetim mekanizması olarak
kullanılabilecektir. Bu nedenle, yedek parça satış adetlerine dair anılan bilgi paylaşımı 4054
sayılı Kanun’un 5. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendindeki şartı sağlamamaktadır.
d) Rekabetin (a) ve (b) Bentlerindeki Amaçların Elde Edilmesi İçin Zorunlu Olandan
Fazla Sınırlanmaması
(30) 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde bir anlaşma veya uyumlu
eylemin muafiyet alabilmesi için getirilmiş son şart ise ilk iki olumlu şarttaki yararların elde
edilmesi için daha az rekabeti sınırlayıcı bir yöntemin söz konusu olmamasıdır. Bu şart
altındaki değerlendirmelerde genel olarak uygulamanın rekabeti kısıtlayıcı etkilerinin, elde
edilecek faydaların sağlanması için zorunlu olup olmadığı dikkate alınmaktadır. Yukarıda
da belirtildiği üzere, satış sonrası araç giriş adetlerinin üç aylık dönemlerle paylaşılması
durumunda rekabetin zorunlu olandan fazla sınırlanmayacağı kanaatine varılmıştır.
(31) Yapılan tüm bu değerlendirmeler neticesinde, satış sonrası hizmetlere ilişkin olarak
“mekanik” ve “kaporta” gruplaması altında araç giriş sayısına ilişkin bilgi paylaşımının üçer
aylık dönemlerde gerçekleşmesi ve alt kırılım içermemesi koşuluyla bireysel muafiyet
alabileceği sonucuna ulaşılmıştır. “Mekanik” ve “kaporta” gruplaması altında araç girişi
başına yedek parça satışına ilişkin bilgi paylaşımına ise bireysel muafiyet tanınamayacağı
değerlendirilmiştir.
G.3.2.3. Cirolara İlişkin Bilgi Paylaşımı
(32) Bildirime konu başvuru ile paylaşımına izin verilmesi talep edilen son bilgi ise yetkili
satıcı/servislerin ciro bilgileridir. Bu çerçevede üç farklı aylık ciro bilgisinin paylaşımına izin
verilmesi istenmiştir:
1. Otomobil, 3V, sprinter, kamyon, unimog, otobüs ve şehir içi otobüs kırılımında
“mekanik” ve “kaporta” gruplaması altında bayi atölye cirosu,
15-37/582-202
7/8
2. Otomobil, 3V, Sprinter, Kamyon, Unimog, Otobüs ve şehir içi otobüs kırılımında
“mekanik” ve “kaporta” gruplaması altında bayi yağ cirosu,
3. Bayilerin toplam cirosu.
(33) Bildirim Formu’nda, MBT-YESDER tarafından gerçekleştirilecek bilgi paylaşımlarının
teşebbüslerin ticari kararlarını etkin biçimde almalarına yardımcı olacağı, piyasalarda
yaşanabilecek dalgalanmalardan toplumun minimum düzeyde etkilenmesine ve günlük
ticari hayatın aksamadan sürdürülmesine yardımcı olacağından hareketle etkinlik artışı
yaratacağı ifade edilmiştir.
(34) Bununla birlikte teşebbüslerin aylık toplam ve çeşitli kırılımlardaki ciro bilgisine ilişkin
paylaşımları rekabete hassas bilgi değişimi niteliği taşımaktadır. Nitekim önceki bölümlerde
de değinildiği üzere, Kılavuz’da fiyata, miktara, müşterilere, maliyetlere, cirolara, satışlara,
alımlara, kapasiteye, ürün niteliklerine, pazarlama planlarına, risklere, yatırıma,
teknolojilere, Ar-Ge programlarına ilişkin bilgilerin rekabete duyarlı olduğu belirtilmiştir. Bu
çerçevede, söz konusu aylık ciro bilgisinin paylaşımına menfi tespit belgesi
verilememektedir. Söz konusu paylaşımların 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi kapsamında
muafiyet alıp alamayacağının değerlendirilmesi gerekmektedir.
(35) Ciro bilgisi; Kılavuz’da fiyat, maliyet, stratejik planlar gibi rekabete duyarlı bilgiler arasında
sayılmaktadır. Özellikle alt kırılım bazında sunulan mekanik-kaporta olarak ayrıştırılan
atölye cirosu ya da yağ cirosu gibi bilgilerin rakipler arasında paylaşılması pazarda satış
adetleri ve satış sonrasına ilişkin araç giriş sayısı, araç başına düşen yedek parça adedi
gibi bilgiler ile birlikte değerlendirildiğinde pazardaki şeffaflığı önemli ölçüde arttıracak,
teşebbüslerin işletme planlarının ve gelecek davranışlarının tahmin edilmesini
kolaylaştırarak pazardaki belirsizliği azaltacaktır. Bunun karşılığında ise elde edilen fayda
ancak ve ancak teşebbüslerin rakiplerinden daha az kazanç sağladığı alanları görerek o
hizmetlerde kendilerini geliştirmeleri halinde söz konusu olabilecektir. Bununla birlikte, söz
konusu etkinlik kazanımı, ciro bilgisinin paylaşımının olmadığı durumda; teşebbüslerin
servis araç giriş adetleri ve araç satış adetleri verilerinin bayilerce değerlendirilmesi
sonucunda da gerçekleşebilecektir. Bayiler bu veriler ile de pazardaki konumlarını
değerlendirip eksik kaldıkları alanları görebileceklerdir. Bu nedenle ciro bilgisi paylaşımı,
4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde öngörülen son iki koşulu sağlamadığından bireysel
muafiyet tanınamayacaktır.
15-37/582-202
8/8
H. SONUÇ
(36) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
1. Mercedes-Benz Türk Yetkili Satıcıları ve Servisleri Derneği tarafından aylık araç satış
adetlerinin model alt kırılımı olmaksızın binek, hafif ticari, otobüs ve kamyon kırılımları
altında paylaşılmasına 4054 sayılı Kanun’un 8. maddesi uyarınca menfi tespit belgesi
verilmesine,
2. Mercedes-Benz Türk Yetkili Satıcıları ve Servisleri Derneği tarafından satış sonrası
hizmetlere ilişkin olarak “Mekanik” ve “Kaporta” gruplaması altında araç giriş sayısı ve
araç girişi başına yedek parça satışına ilişkin verilerin paylaşılmasına, içerdiği rekabeti
kısıtlayıcı etkiler nedeniyle, 4054 sayılı Kanun’un 8. maddesi uyarınca menfi tespit
belgesi verilemeyeceğine, araç giriş sayısına ilişkin bilgi paylaşımına, üçer aylık olması
ve alt kırılım içermemesi koşulu ile bireysel muafiyet tanınmasına, ancak araç girişi
başına yedek parça satışına ilişkin bilgi paylaşımına bireysel muafiyet
tanınamayacağına,
3. Mercedes-Benz Türk Yetkili Satıcıları ve Servisleri Derneği tarafından tüm ciro
bilgilerine ilişkin verilerin paylaşılmasına, içerdiği rekabeti kısıtlayıcı etkiler nedeniyle,
4054 sayılı Kanun’un 8. maddesi uyarınca menfi tespit belgesi verilemeyeceğine, söz
konusu paylaşıma 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde yer alan koşulları sağlamaması
nedeni ile bireysel muafiyet de tanınamayacağına
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy