Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2015-5-32 (Ortak Girişim)
Karar Sayısı : 15-38/635-218
Karar Tarihi : 16.10.2015
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN, Fevzi ÖZKAN, Dr. Metin ARSLAN
Doç. Dr. Tahir SARAÇ, Kenan TÜRK
B. RAPORTÖRLER: M. Nazlı ÖNAL, Hasan ADIYAMAN, Atıf BİBER
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : Limak Batı Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Reşit Galip Cad. Hafta Sokak No:9 G.O. P Ankara
(1) D. DOSYA KONUSU: Muğla Yapı Malzemeleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. hisselerinin
tamamının, Limak Batı Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş. ve lC İçtaş Mühendislik ve
Yapı A.Ş. tarafından devralınması sonucunda, Muğla Yapı Malzemeleri Sanayi ve
Ticaret A.Ş. üzerinde ortak girişim kurulması işlemine izin verilmesi talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına en son 09.10.2015 tarihinde giren bildirim
üzerine düzenlenen 12.10.2015 tarih ve 2015-5-32/Öİ sayılı rapor görüşülerek karara
bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirime konu işleme izin verilmesinde sakınca
bulunmadığı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
G.1. Bildirime Konu İşlem
(4) Dosya konusu işlem Limak Holding A.Ş. (LİMAK HOLDİNG) tarafından kontrol edilen
Limak Batı Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş. (LİMAK BATI ÇİMENTO) ile IC İçtaş
Mühendislik ve Yapı A.Ş. (İÇTAŞ) arasında imzalanan sözleşme uyarınca Muğla Yapı
Malzemeleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. (MUĞLA YAPI MALZEMELERİ) üzerinde ortak
girişim tesisine yöneliktir. Ortak girişim taraflarından LİMAK HOLDİNG’in faaliyet alanları
ulaşım, enerji, turizm, inşaat, altyapı, çimento ve hazır beton, liman işletmeciliği ve
gıdadan oluşmaktadır. LİMAK HOLDİNG çimento ve hazır beton faaliyetlerini bağlı
şirketleri olan LİMAK BATI ÇİMENTO ve Limak Çimento Tic. ve San. A.Ş. (LİMAK
ÇİMENTO) üzerinden yürütmektedir. Ortak girişimin diğer tarafı olan İÇTAŞ’ın ortaklarının
kontrol ettiği grup şirketlerinin başlıca faaliyet alanları her türlü üst yapı, elektrik enerjisi ve
üretim tesisi kurulması, endüstriyel tesislerin yapılması, işletilmesi, maden ocaklarının
işletilmesi, endüstriyel tesislerin ve termik santrallerin işletilmesi, bakım ve onarım
hizmetlerinin verilmesinden ibarettir. Üzerinde ortak girişim kurulacak teşebbüs olan
MUĞLA YAPI MALZEMELERİ ise Muğla'nın Milas ilçesinde entegre çimento üretimi
yapmak üzere kurulmuş olmakla birlikte, halihazırda teşebbüs yatırım aşamasında olup
henüz faaliyeti bulunmamaktadır.
(5) 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ’in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesinin üçüncü fıkrasına göre; “Bağımsız
bir iktisadi varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak girişim
oluşturulması” birleşme veya devralma sayılan hallerden kabul edilmektedir. Bu tanım
çerçevesinde bir ortak girişimin anılan Tebliğ kapsamında birleşme ve devralma
sayılabilmesi için ortak kontrol altında bir teşebbüsün bulunması ve ortak girişimin
15-38/635-218
2/5
bağımsız bir iktisadi varlık olarak ortaya çıkması şeklinde iki unsurun birlikte
gerçekleşmesi gerekmektedir.
(6) Bir ortak girişimde ortak kontrolden söz edilebilmesi için genel olarak tarafların eşit sayıda
hisseye sahip olmaları gerekmektedir. Ancak eşit hisseye sahip olunmasa dahi, tarafların
alınan kararlarda eşit oy hakkına sahip olması ya da stratejik kararların alınmasında veto
haklarının bulunması ortak kontrol için yeterli olmaktadır.
(7) Taraflarca kabul edilen Hissedarlar Arası Sözleşme (Sözleşme) uyarınca, işlem tarafları
LİMAK BATI ÇİMENTO ve İÇTAŞ’dan her biri ortak girişimin sermayesinin %50 hissesine
sahip olacaktır. Ortak girişimin Genel Kurulu tüm payların yüzde ellisinden daha fazlasını
temsil eden payların mevcudiyetiyle toplanacak ve tüm Genel Kurul toplantılarındaki karar
nisabı, şirketin çıkarılmış tüm paylarının çoğunluğunu temsil eden paydaşların olumlu oyu
ile olacaktır. Her paydaş her payı için bir oya sahip olacaktır. Yönetim Kurulu her bir
paydaş grubu tarafından gösterilen adaylar arasından, Genel Kurul tarafından seçilen altı
üyeden oluşacak ve bu üyeliklerin üçü A Grubu paydaşlar ve üçü B Grubu paydaşlar
tarafından gösterilen adaylar arasından seçilecektir. Yönetim Kurulu daima A Grubu
paydaşın aday gösterdiği yönetim kurulu üyelerinden en az biri ve B Grubu paydaşın
aday gösterdiği yönetim kurulu üyelerinden en az birinin olumlu oyları olmak kaydıyla
toplantıya katılanların oybirliği ile karar alabilecektir. Yukarıda açıklanan hissedarlık yapısı
ve taraflara Sözleşme uyarınca tanınan yönetim hakları dikkate alındığında, ortak
girişimin LİMAK BATI ÇİMENTO ve İÇTAŞ'ın ortak kontrolüne tabi olacağı
anlaşılmaktadır.
(8) Ortak girişimin bağımsız iktisadi varlık olarak faaliyetlerini sürdürebilmesi için, gerekli
yönetim, personel, mali, taşınır ve taşınmaz malvarlıklarını da içeren yeterli kaynağa
sahip olması gereklidir. MUĞLA YAPI MALZEMELERİ, işlem sonrasında taraflardan
bağımsız olarak faaliyet gösterecek ve kendine özel bir yönetim yapısı, karar alma
mekanizması, personel, malvarlığı ve faaliyetleri için yeterli öz kaynağa sahip olacaktır.
Dolayısıyla, bu yeni oluşum, 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinin üçüncü fıkrası
anlamında, bağımsız bir iktisadi varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir
ortak girişim niteliğindedir. Bu anlamda başvuru konusu işlemin, Tebliğ’in 5. maddesinin
birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında bir devralma işlemi olduğu değerlendirilmektedir.
Öte yandan, tarafların cirolarının 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasının (a)
bendinde öngörülen ciro eşiklerini aştığı ve dolayısıyla bildirime konu işlemin izne tabi
olduğu görülmektedir.
G.2. Değerlendirme
(9) Yapılan bildirimde; LİMAK HOLDİNG’in kontrolünde bulunan LİMAK BATI ÇİMENTO ve
gerçek kişiler (Serhat ÇEÇEN, Fırat ÇEÇEN ve Mehmet Salih ÇEÇEN) tarafından kontrol
edilen İÇTAŞ teşebbüslerinin, MUĞLA YAPI MALZEMELERİ’nin hisselerini devralmak
suretiyle, bu şirket üzerinde ortak girişim kuracağı bildirilerek, söz konusu işleme izin
verilmesi talep edilmektedir.
(10) 2010/4 sayılı Tebliğ uyarınca, bildirim konusu işlemden etkilenme ihtimali olan ve
taraflardan iki veya daha fazlasının aynı ürün pazarında faaliyette bulunduğu ya da
taraflardan en az bir tanesinin bir diğerinin faaliyet gösterdiği herhangi bir ürün pazarının
alt veya üst pazarında ticari faaliyette bulunduğu ilgili ürün pazarları etkilenen pazarları
oluşturmaktadır.
(11) Bu kapsamda dosya konusu işlem sonucu kurulacak olan ortak girişim ve işlemin
taraflarının faaliyet alanları ele alındığında, etkilenen pazarlar; “çimento” ve “hazır beton”
pazarları olarak değerlendirilmektedir. Ortak girişim taraflarından LİMAK BATI ÇİMENTO
hâlihazırda çimento pazarında ve bu pazarın alt pazarı olan hazır beton pazarında
faaliyet göstermektedir. Ortak girişime konu olan MUĞLA YAPI MALZEMELERİ ise
hâlihazırda faaliyete geçmemiş olsa da, işlem sonrasında çimento pazarında faaliyet
15-38/635-218
3/5
gösterecektir. Bu çerçevede tarafların ortak faaliyeti olan çimento pazarı yatay olarak; bu
pazarın alt pazarı olan ve işlem taraflarından birinin faaliyet gösterdiği hazır beton pazarı
dikey olarak etkilenen pazarları oluşturmaktadır.
(12) Bildirim formunda, devralan taraflardan İÇTAŞ’ın etkilenen pazarlar olan çimento ve hazır
beton pazarında herhangi bir faaliyetinin bulunmadığı belirtilmiştir. Ortak girişimin diğer
tarafı olan LİMAK HOLDİNG bünyesinde yer alan çimento fabrikaları Doğu Anadolu,
Güneydoğu Anadolu, Doğu Akdeniz, Marmara, İç Anadolu ve Ege bölgelerinde faaliyet
göstermektedir. LİMAK HOLDİNG bünyesinde bulunan fabrikaların yerleri ve satış
hinterlantları aşağıdaki tabloda gösterilmiştir:
Tablo 1: LİMAK HOLDİNG Bünyesindeki Çimento Fabrikaları
Fabrika Bulunduğu Yer Satış Hinterlandı
Kurtalan Çimento Fabrikası Kurtalan/Siirt Siirt ili ve çevre iller
Ergani Çimento Fabrikası Ergani/Diyarbakır Diyarbakır ili ve çevre iller
Gaziantep Çimento Fabrikası Gaziantep Gaziantep ili ve çevre iller
Şanlıurfa Çimento Fabrikası Şanlıurfa Şanlıurfa ili ve çevre iller
Bitlis Öğütme ve Paketleme Tesisi Tatvan/Bitlis Bitlis ili ve çevre iller
Mardin Öğütme ve Paketleme Tesisi Mardin Mardin ili ve çevre iller
Ankara Çimento Fabrikası Güvercinlik/Ankara Ankara ili ve çevre iller
Balıkesir Çimento Fabrikası Balıkesir Balıkesir ili ve çevre iller
Trakya Çimento Fabrikası Pınarhisar/Kırklareli Kırklareli ili ve çevre iller
Ege Çimento Öğütme ve Paketleme Tesisi Manisa/Turgutlu Manisa ili ve çevre iller
(13) Yukarıdaki tablodan görüleceği üzere LİMAK HOLDİNG’in faaliyet gösterdiği coğrafi
alanlar ile ortak girişim şirketi MUĞLA YAPI MALZEMELERİ bünyesinde çimento
pazarında faaliyet gösterilecek coğrafi alanlar birbirinden oldukça farklıdır. Zira MUĞLA
YAPI MALZEMELERİ’nin faaliyet göstereceği bölgeye LİMAK BATI ÇİMENTO’nun en
yakın çimento fabrikası (Ege Çimento Öğütme ve Paketleme Tesisi) yaklaşık 250 km.
mesafede bulunmaktadır.
(14) Çimento sektöründe coğrafi alanların belirlenmesi esas itibariyle taşıma maliyetleri ile
ilgilidir. Çimento sektörünü diğer sektörlerden ayıran en önemli özellik taşıma
maliyetlerinin üretim maliyetlerine oranla yüksekliğidir. Kurulumuzun çimento sektörüne
ilişkin daha önceki kararlarında1 da vurgulandığı üzere, taşıma giderlerinin birim maliyete
etkisinin yüksek olması nedeniyle çimentonun ekonomik olarak satılabileceği uzaklığı
kapsayan alan coğrafi pazar olarak değerlendirilmekte ve bu yaklaşım çerçevesinde, ilgili
coğrafi pazarın tanımında fabrika merkezine en fazla 250-300 km. mesafeyi kapsayan
coğrafi alan dikkate alınmaktadır.
(15) Ortak girişime konu MUĞLA YAPI MALZEMELERİ bünyesinde kurulacak olan çimento
fabrikası Muğla ilinde konumlanacaktır. Dolayısıyla Muğla ili ve 250 km. mesafedeki çevre
iller olası coğrafi pazarı oluşturmaktadır. Söz konusu olası coğrafi pazar içerisinde
bulunabilecek iller; Muğla, Aydın, Denizli, İzmir, Burdur ve Antalya illerinden oluşmaktadır.
Bu noktada, bu illere ortak girişim taraflarından LİMAK BATI ÇİMENTO’nun çimento satışı
yapıp yapmadığı etkilenebilecek pazar bakımından önem arz etmektedir. Buna ilişkin
tabloya aşağıda verilmiştir:
1 Kurulumuzun 02.12.2004 tarih, 04-77/1108-277 sayılı ve 25.12.2001 tarih, 01-63/652-174 sayılı kararları.
15-38/635-218
4/5
Tablo 2: LİMAK BATI ÇİMENTO’nun Olası Coğrafi Pazardaki İllere Olan Çimento Satışları
LİMAK BATI ÇİMENTO (ton) TOPLAM (ton) PAZAR PAYI (%)
İller 2013 2014 2013 2014 2013 2014
Muğla (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Aydın (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Denizli (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
İzmir (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Burdur (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Antalya (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
(16) Tablo 2’deki verilerden görüleceği üzere, LİMAK BATI ÇİMENTO’nun olası coğrafi
pazarda bulunabilecek illerden sadece Aydın ve İzmir illerine çimento satışı
bulunmaktadır. Bu illerdeki toplam çimento satışına göre LİMAK BATI ÇİMENTO’nun
Aydın ilinde 2014 yılındaki pazar payı %(…..), İzmir ilinde 2013 yılında %(…..) ve 2014
yılında %(…..) olarak gerçekleşmiştir. Ayrıca Bildirim Formu’nda verilen bilgilere göre
LİMAK BATI ÇİMENTO, Ege Bölgesi’nde 2013 yılında %(…..) ve 2014 yılında %(…..)
pazar payı elde etmiştir. MUĞLA YAPI MALZEMELERİ’nin ise bu bölgelerde henüz bir
faaliyeti bulunmamaktadır. Bu çerçevede olası coğrafi pazarda yatay olarak etkilenen
pazar olan çimento pazarında tarafların pazarı payı %(…..)’nin altında kalmaktadır.
Bunun yanı sıra bu bölgede faaliyet gösteren Çimentaş, Batıçim, Batısöke, Denizli
Çimento, Göltaş ve As Çimento gibi büyük kapasiteli rakip teşebbüsler de bulunmaktadır.
(17) Diğer yandan dikey olarak etkilenen pazar olan hazır beton pazarına bakıldığında; işlem
taraflarından İÇTAŞ’ın ve ortak girişim teşebbüsü MUĞLA YAPI MALZEMELERİ’nin bu
pazarda henüz faaliyeti bulunmamaktadır. LİMAK BATI ÇİMENTO’nun ise hazır beton
faaliyetleri Ankara, İstanbul, Balıkesir, Bandırma, Bursa ve Trakya bölgelerinde bulunan
hazır beton tesisleriyle yürütülmektedir. Hazır beton pazarında genel olarak coğrafi
pazarın tesisin bulunduğu merkez etrafındaki 50 km’lik mesafeyi kapsayan bölgeler
olarak belirlenmesi mümkündür2. Bu kapsamda LİMAK BATI ÇİMENTO’nun faaliyet
gösterdiği ve yukarıda verilen bölgeler coğrafi pazar olarak ele alınabilecektir. Ancak
İÇTAŞ’ın ve MUĞLA YAPI MALZEMELERİ’nin hazır beton pazarında bir faaliyetinin
bulunmadığı ve MUĞLA YAPI MALZEMELERİ’nin çimento faaliyetleri ile LİMAK BATI
ÇİMENTO’nun hazır beton faaliyetlerinin birbirlerine uzak bölgelerde gerçekleşeceği
görülmektedir.
Sonuç olarak yatay olarak etkilenen pazar olan çimento pazarında işlem taraflarından
İÇTAŞ’ın hâlihazırda herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır. MUĞLA YAPI
MALZEMELERİ bünyesi altında kurulması planlanan çimento fabrikası Muğla ve çevre
illerde faaliyet gösterecek olup henüz faaliyetine başlamamıştır. Faaliyete başladığında,
söz konusu tesisin yılda (…..) ton çimento üretim kapasitesine sahip olacağı belirtilmiştir.
İşlemin diğer tarafı olan LİMAK BATI ÇİMENTO’nun, kurulması planlanan çimento
fabrikasının faaliyet gösterebileceği olası coğrafi pazardaki pazar payı yaklaşık %(…..).
MUĞLA YAPI MALZEMELERİ’nin pazarda hâlihazırda herhangi bir faaliyeti
bulunmamaktadır. Bu bilgiler çerçevesinde işlemin pazarda rekabetçi endişeye sebebiyet
vermeyeceği görülmektedir.
(18) Dikey olarak etkilenen pazar olan hazır beton pazarı ele alındığında, İÇTAŞ’ın ve MUĞLA
YAPI MALZEMELERİ’nin bu pazarda herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır. LİMAK
BATI ÇİMENTO’nun ise hazır beton tesislerinin bulunduğu konumlara bakıldığında, ortak
girişime konu kurulması planlanan çimento fabrikasının bulunduğu pazardan çok farklı
pazarlarda faaliyet gösterdiği anlaşılmaktadır. Dikey olarak etkilenen pazarda da, işlem
sonrasında herhangi bir rekabetçi endişenin ortaya çıkmayacağı değerlendirilmektedir.
2 Örnek karar için bkz. Kurulumuzun 31.03.2010 tarih ve 10-27/385-140 sayılı kararı.
15-38/635-218
5/5
(19) Yukarıda yer verilen bilgilerden de görüleceği üzere, bildirime konu ortak girişim
işleminden yatay olarak etkilenebilecek pazar olan çimento pazarında, ortak girişimin
taraflarından birinin bu pazarda faaliyetinin bulunmadığı, ortak girişim teşebbüsünün
henüz faaliyete başlamadığı, işlemin diğer tarafının faaliyetinin bulunduğu, ancak
belirlenebilecek olası coğrafi pazarda pazar payının oldukça düşük olduğu ve bu bölgede
Çimentaş, Batıçim, Batısöke, Denizli Çimento, Göltaş ve As Çimento gibi büyük kapasiteli
rakip teşebbüslerin de bulunduğu dikkate alındığında, bildirime konu işlemin herhangi bir
rekabetçi endişe doğurmayacağı anlaşılmıştır. Hazır beton pazarında ise işlem
taraflarının hâlihazırda ortak bir pazarının olmaması nedeniyle işlemin, bu pazarda da
herhangi bir rekabet sorununa yol açmayacağı kanaatine varılmıştır.
H. SONUÇ
(20) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet
Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında
izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde yasaklanan nitelikte hâkim
durum yaratılmasının veya mevcut hâkim durumun güçlendirilmesinin ve böylece
rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin
verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy