Rekabet Kurumu - Karar Sayı 15-40/661-229

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2015-1-55 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 15-40/661-229
Karar Tarihi : 10.11.2015
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN, Fevzi ÖZKAN, Dr. Metin ARSLAN,
Doç. Dr. Tahir SARAÇ, Kenan TÜRK
B. RAPORTÖRLER: Mert KARAMUSTAFAOĞLU, M. Selim ÜNAL,
Yavuz KÜÇÜKTAŞÇI
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : Gizlilik talebi bulunmaktadır.
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILANLAR : - Şenyüceler Gıda Ürünleri İnş. Taah. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.
Temsilcisi: Av. Ömer Faruk GÖÇÜK
Cumhuriyet Blv. No:82 Erboy-2 İş Merkezi D:201 Konak/İzmir
- Asven Otomat Sistemleri Gıda ve Sağlık Malzemeleri Pazarlama
İnşaat Ltd. Şti.
Temsilcisi: Av. Doğukan ALGAN
Gaziosmanpaşa Blv. No:2 D:1 Alsancak/İzmir
- Simkay Gıda Ürünleri İmalat Pazarlama San. Tic. Ltd. Şti.
Temsilcisi: Av. Ömer Faruk GÖÇÜK
Cumhuriyet Blv. No:82 Erboy-2 İş Merkezi D:201 Konak/İzmir
(1) E. DOSYA KONUSU: Asven Otomat Sistemleri Gıda ve Sağlık Malzemeleri
Pazarlama İnşaat Ltd. Şti., Şenyüceler Gıda Ürünleri İnş. Taah. Tur. San. Tic. Ltd.
Şti., Simkay Gıda Ürünleri İmalat Pazarlama San. Tic. Ltd. Şti., Ahmet Gökhan
YÜCE, Sami Kayhan YÜCE ve Metin ÇABUK’un sıcak-soğuk içecek ve yiyecek
makineleri pazarına ilişkin olarak bölge, müşteri ve ihale paylaşmak suretiyle 4054
sayılı Kanunun 4. maddesini ihlal ettikleri iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle;
- Asven Otomat Sistemleri Gıda ve Sağlık Malzemeleri Pazarlama İnşaat Ltd. Şti.
(ASVEN), Şenyüceler Gıda Ürünleri İnş. Taah. Tur. San. Tic. Ltd. Şti. (ŞENYÜCELER)
ve Simkay Gıda Ürünleri İmalat Pazarlama San. Tic. Ltd. Şti.’nin (SİMKAY) Türkiye
genelinde sıcak-soğuk içecek ve yiyecek otomatları satmak, bu otomatları işletmelere
kurmak ve teknik servis vermek alanlarında faaliyet gösterdikleri,
- Metin ÇABUK, Ahmet Gökhan YÜCE ve Sami Kayhan YÜCE’nin daha önce söz
konusu şirketlerin ortakları olduğu,
- Sonrasında ortaklar arasında bir takım sorunların çıkması üzerine 05.09.2014
tarihinde “Karşılıklı Sulh ve İbra Protokolü”nün (Protokol) akdedildiği,
- Akdedilen Protokol’ün “Şirket/Bölge Paylaşımı’’ başlıklı 3.1. maddesine göre ASVEN’in
Sami Kayhan YÜCE’ye, ŞENYÜCELER ve SİMKAY’ın ise Metin ÇABUK ve Ahmet
Gökhan YÜCE’ye ait olduğunun kararlaştırıldığı ve bu doğrultuda devir işlemlerinin
gerçekleştirildiği,

15-40/661-229
2/9

- Protokol’ün 3.2. maddesi ile Bursa, Sivas, Eskişehir Bölgesi’nin Sami Kayhan YÜCE
ve ASVEN’e; İzmir, Manisa, Erzincan, Tokat ve Amasya Bölgesi’nin ŞENYÜCELER,
SİMKAY, Metin ÇABUK ve Ahmet Gökhan YÜCE’ye ait olmasının kararlaştırıldığı,
- Bu doğrultuda taraflardan birinin diğerine ait bölgelerde doğrudan veya dolaylı ortağı
olduğu şirketler vasıtasıyla her türlü sıcak-soğuk içecek makinesi ticareti, gıda maddesi
ticareti, alkollü-alkolsüz içecek maddesi ticareti ile ilgili faaliyetlerde bulunmasının, kamu
veya özel teşebbüs ihalelerine girmesinin veya bayilik-distribütörlük almasının
yasaklandığı,
- Yukarıdaki sınırlamalara ek olarak Protokol’ün 3.4. maddesi ile Sami Kayhan YÜCE ve
ASVEN’in Türkiye sınırları içerisinde SİMKAY’ın faaliyet konularında yer alan toz
içecekler, hazır kahve, kahve kreması, kahve beyazlatıcısı, sıcak çikolata, hazır içecek
tozları, üçü bir arada kahve karışımları ve hazır çaylar pazarlarında faaliyet
göstermesinin yasaklandığı
ifade ve iddia edilerek, ilgililer hakkında gerekli cezai müeyyidelerin uygulanması talep
edilmektedir.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 21.08.2015 tarihinde giren başvuru üzerine
hazırlanan 03.09.2015 tarihli Bilgi Notu ve 03.09.2015 tarihli İlk İnceleme Raporu,
09.09.2015 tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş ve önaraştırma yapılmasına karar
verilmiştir.
(4) (…..TİCARİ SIR…..)
(5) Önaraştıma yapılmasına ilişkin karar uyarınca düzenlenen 30.10.2015 tarih ve 2015-1-
55/ÖA sayılı rapor görüşülerek karara bağlanmıştır.
(6) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;
- 19.03.2015 tarihli Noter Hisse Devir Sözleşmesi ile ŞENYÜCELER ve SİMKAY’ın
Ahmet Gökhan YÜCE ve Metin ÇABUK’a; ASVEN’in Sami Kayhan YÜCE’ye
devredilmesi işleminin 2010/4 sayılı “Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken
Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında bir devralma işlemi olduğu
ancak ciro eşiklerinin aşılmaması nedeniyle izne tabi bir işlem olmadığı,
- Söz konusu 09.03.2014 tarihli “Sulh ve İbra Protokolü”nde yer alan rekabet yasakları
maddelerinin, Birleşme ve Devralmalarda İlgili Teşebbüs, Ciro ve Yan Sınırlamalar
Hakkında Kılavuz (Kılavuz) uyarınca bir yan sınırlama olduğu ve yan sınırlamaların
süresinin üç yıl ile sınırlı olarak kabul edilebileceği,
- Bu çerçevede önaraştırma konusu iddialar hakkında soruşturma açılmasına gerek
olmadığı ve dolayısıyla şikayetin reddedilmesinin uygun olacağı
ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Önaraştırma Sürecinde Yapılan İncelemelerde ve Görüşmelerde Elde Edilen
Bilgiler
(7) ŞENYÜCELER ve SİMKAY temsilcisi ve yetkilileri tarafından Kurumumuza gönderilen
bilgi isteme cevap yazısında,
- Devir işlemi öncesinde ŞENYÜCELER, SİMKAY ve ASVEN şirketlerine Sami Kayhan
YÜCE, Ahmet Gökhan YÜCE ve Metin ÇABUK’un ortak olduğu,
- 19.03.2015 tarihli Noter Hisse Devir Sözleşmeleri sonrası bu ortaklığın sona erdirildiği,
- Bu işlem sonrasında ŞENYÜCELER ve SİMKAY’ın Ahmet Gökhan YÜCE ve Metin
ÇABUK’un; ASVEN’in ise Sami Kayhan YÜCE’nin uhdesinde kaldığı,
15-40/661-229
3/9

- Bu işlemin bir devralma işlemi sayılması gerektiği, bu doğrultuda tarafların her birinin
alıcı ve satıcı konumunda bulunduğu,
- Söz konusu ŞENYÜCELER, SİMKAY ve ASVEN şirketlerince işletilen müesseselerin,
araçların, içecek ve yiyecek makinelerinin, borçların, devam eden sözleşmelerin
icralarının, ortaklığın bitirilmesi sonrası ödenecek devir bedellerinin tespitinin ve hali
hazırda şirketlerin faaliyetleri devam ettiğinden aktif ve pasifleriyle tüm hesaplaşmanın
sağlanmasının uzun süreler aldığı ve resmi devirlerden sonra hakem nezdinde birçok
görüşmelerin yapıldığı,
- Hakem gözetiminde 07.03.2014 tarihli görüşme tutanağı ile devir işlemleri için temel
ilkelerin tespit edildiği ve çekilen kura sonucu da iş ve bölgelerin belirlendiği,
- 08.03.2014 tarihli görüşme tutanağı ile şirketlerin aktif ve pasiflerinin tespit edildiği;
12.03.2014, 15.03.2014, 19.03.2014, 01.04.2014, 12.04.2014 tarihli görüşme
tutanakları ile de devir işlemleri sonucu her iki tarafa ait edim ve taahhütlerin tespit
edilmeye çalışıldığı,
- Anlaşmazlıkların sona erdirilmesi, ortaklık sonrası devir işlemlerinin gerçekleştirilmesi
ve ortaya çıkan edim ve taahhütlerin düzenlenmesi için 05.09.2014 tarihinde bir tarafını
Ahmet Gökhan YÜCE ve Metin ÇABUK’un diğer tarafını Sami Kayhan YÜCE’nin
oluşturduğu “Sulh ve İbra Protokolü”nün imzalandığı,
- Protokol’ün “Uyulması zorunlu kural ve yasakların belirlenmesi” ve “Şirket/Bölge
Paylaşımı” başlığı altında tarafların birbirleri aleyhine karşılıklı olarak rekabet yasakları
kararlaştırma ihtiyacı duydukları,
- Ahmet Gökhan YÜCE, Metin ÇABUK ile Sami Kayhan YÜCE arasında devir işlemleri
sürecinde yaşanan sorun ve anlaşmazlıklar sonucu güven ilişkilerinin ortadan kalktığı ve
tarafların aralarında şahsi husumetlerin olduğu, birbirleri aleyhine savcılığa şikayette
bulundukları,
- Taraflar arasında güven ilişkisinin sona ermesi sonucu, devir işlemini takip eden
süreçte -şirketlerin faaliyetlerine yönelik iş, bilgi, tecrübe ilişkileri ve know-how gibi ticari
değerlerin varlığı nedeniyle- devralma işleminin uygulanabilmesi ve amacına
ulaşabilmesi için taraflara karşılıklı olarak rekabet yasakları getirilmesinin istendiği,
Protokol’de rekabet yasaklarına yer verildiği ve söz konusu rekabet yasakları için
herhangi bir süre sınırlamasının kararlaştırılmadığı,
- Ancak tarafların 05.09.2014 tarihli Protokol’ün 3.2. ve 3.4. maddelerinde
kararlaştırdıkları rekabet yasaklarının devralma işlemindeki faydanın gerçekleşmesini
sağlama yönünden ilgili, gerekli, haklı ve makul olduğu, söz konusu rekabet
yasaklarının sadece Protokol’e taraf olan şirketler açısından kısıtlayıcı olduğu, “Birleşme
Devralmalarda İlgili Teşebbüs, Ciro ve Yan Sınırlamalara İlişkin Kılavuz”a göre yan
sınırlamalar olarak kabul edilebileceği,
- Sadece, söz konusu Protokol’deki rekabet yasaklarına beş yılı aşmayacak şekilde bir
süre sınırlaması getirilmemesinin “orantılılık” ilkesinin ihlali olarak nitelendirilebileceği,
bu durumun Protokol aşamasında Ahmet Gökhan YÜCE ve Metin ÇABUK tarafından
dile getirildiği, ancak Sami Kayhan YÜCE kendisine ait coğrafi bölgelerde Ahmet
Gökhan YÜCE ve Metin ÇABUK’un sınırsız süreli rekabet yasağına tabi olmasını talep
ettiğinden, karşılıklılık unsuru gereği Protokol’deki rekabet yasaklarından süre
unsurunun çıkartıldığı,



15-40/661-229
4/9

- ŞENYÜCELER ve SİMKAY yetkilileri olarak Protokol’de yer alan rekabet yasaklarına
ilişkin hükümler için herhangi bir süre sınırlaması olmamasının önüne geçilerek beş
yıllık süre sınırının uygulanması gerektiği kanaatinde oldukları ve diğer rekabet
yasaklarını içeren maddeleri tekrar gözden geçirmeleri için taraflara 90 gün süre
tanınması, bu taahhütler sonrası söz konusu şikayet başvurusunun yeniden
değerlendirilmesi talebinde bulundukları,
- (…..TİCARİ SIR…..)
ifade edilmiştir.
I.2. Değerlendirme
(8) Önaraştırmanın konusunu oluşturan başvuruda, sıcak-soğuk içecek ve yiyecek
pazarına ilişkin olarak ilgili taraflar arasında bölge, müşteri ve ihale paylaşımı yapıldığı
iddia edilmektedir.
(9) Her ne kadar söz konusu kısıtlamalara ilişkin anlaşma, Kurulumuzun dikkatine
Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 4. maddesi kapsamında
iletilmişse de, yapılan yerinde incelemelerde elde edilen bilgiler çerçevesinde, hakkında
önaraştırma yürütülen teşebbüslerin ortakları arasında karşılıklı hisse devirleri
bulunduğu tespit edilmiştir. Nitekim söz konusu teşebbüslerin daha önceden üç ortak
tarafından birlikte kontrol edildiği, ancak daha sonra çeşitli anlaşmazlıklar nedeniyle
gerçek kişiler arasında karşılıklı hisse devirlerinin yapıldığı görülmektedir. Başvuruya
konu olan bölge ve müşteri paylaşımına ilişkin hükümlerin, aşağıda daha ayrıntılı olarak
ele alınacağı üzere, bu devir işlemlerinin bir parçası olarak karara bağlandığı
anlaşılmaktadır. Dolayısıyla başvuru konusunun öncelikli olarak Kanunun 7. maddesi ve
2010/4 sayılı Tebliğ kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir.
(10) Bu kapsamda yapılacak bir değerlendirme, özellikle “yan sınırlamalar” kavramı
yönünden önem arz etmektedir. Esasen, bir devir işleminin parçası olarak ilgili taraflara
getirilen rekabet yasakları, işlemle doğrudan ilgili ve gerekli oldukları ölçüde, yan
sınırlama olarak kabul edilmekte ve 4054 sayılı Kanun’un 4. ve 6. maddeleri
kapsamında değerlendirilmemektedir. Bu doğrultuda, yan sınırlama kavramı devir
işleminin esasına ilişkin olduğundan, devir işleminin ayrıca izne tabi olması şartı da
aranmamaktadır.
(11) Başvuru özelinde de ASVEN, ŞENYÜCELER ve SİMKAY’ın kontrol yapısında kalıcı
olarak değişiklik gerçekleştirildiği ve şikayet konusu rekabet yasaklarının bu devir
işlemlerinin bir unsuru olarak ilgili ve gerekli olduklarının tespit edilmesi halinde, 4.
madde kapsamında bir anlaşma değil 7. madde kapsamında bir yan sınırlama söz
konusu olacaktır.
I.2.1. 4054 sayılı Kanun’un 7. Maddesi Çerçevesinde Değerlendirme
(12) 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ’in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesinde birleşme ve devralma sayılan
hallerden biri olarak; “kontrolde kalıcı değişiklik meydana getirecek şekilde bir veya
daha fazla teşebbüsün tamamının ya da bir kısmının doğrudan veya dolaylı
kontrolünün, hisse ya da mal varlığının satın alınmasıyla, sözleşmeyle veya diğer bir
yolla bir ya da daha fazla teşebbüs veya hâlihazırda en az bir teşebbüsü kontrol eden
bir veya daha fazla kişi tarafından devralınması” hali sayılmıştır. Tablo 1’den şikayete
konu işlemin muhatapları olan Ahmet Gökhan YÜCE, Metin ÇABUK ve Sami Kayhan
YÜCE’nin, devir işlemleri öncesi ŞENYÜCELER, SİMKAY ve ASVEN şirketlerinin ortak
sahipleri olduğu, 19.03.2015 tarihli Noter Hisse Devir Sözleşmeleri sonrası söz konusu
ortaklığın sona erdirildiği, ŞENYÜCELER ve SİMKAY’ın Ahmet Gökhan YÜCE ve Metin
ÇABUK’a, ASVEN’in ise Sami Kayhan YÜCE’ye devredildiği anlaşılmaktadır.
15-40/661-229
5/9

Dolayısıyla söz konusu işlem, devre konu şirketler üzerindeki kontrol yapısında kalıcı
olarak değişiklik meydana getireceğinden, 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi
çerçevesinde bir devralmadır.
Tablo 1: Tarafların Devralma Öncesi ve Sonrası Hisse Oranları

Grup

Hissedar
Hisse Oranı (%)
Önce Sonra


ŞENYÜCELER
Ahmet Gökhan YÜCE 33 50,0
Metin ÇABUK 33 50,0
Sami Kayhan YÜCE 33 -



SİMKAY
Ahmet Gökhan YÜCE 33 49,5
Metin ÇABUK 33 49,5
Sami Kayhan YÜCE 33 -
Mehmet KARAMUSTAFA 1 1,0



ASVEN
Ahmet Gökhan YÜCE 30 -
Metin ÇABUK 30 -
Sami Kayhan YÜCE 30 90,0
Mehmet TOPA 10 10,0
I.2.2. 2010/4 sayılı Tebliğ’deki Bildirim Eşikleri Açısından Değerlendirme
(13) 2010/4 sayılı Tebliğ’in izne tabi birleşme ve devralmaları düzenleyen 7. maddesi
uyarınca,
- İşlem taraflarının Türkiye ciroları toplamının yüz milyon TL’yi ve işlem taraflarından en
az ikisinin Türkiye cirolarının ayrı ayrı otuz milyon TL’yi veya
- Devralma işlemlerinde devre konu varlık ya da faaliyetin, birleşme işlemlerinde ise
işlem taraflarından en az birinin Türkiye cirosunun otuz milyon TL’yi ve diğer işlem
taraflarından en az birinin dünya cirosunun beş yüz milyon TL’yi,
aşması halinde söz konusu işlemin hukuki geçerlilik kazanabilmesi için Kurulumuzdan
izin alınması zorunludur.
(14) Dosya mevcudu bilgilere göre, 2014 yılında ŞENYÜCELER (…..) TL., SİMKAY (…..)
TL. ve ASVEN yaklaşık (…..) TL ciro elde etmiştir. Bu çerçevede, tarafların söz konusu
yıla ilişkin ciroları toplamı yaklaşık (…..) olarak gerçekleştiğinden, 2010/4 sayılı Tebliğ’in
7. maddesindeki ciro eşiklerinin aşılmadığı, dolayısıyla işlemin Kurulumuzdan izin
alınması gereken bir işlem olmadığı anlaşılmaktadır.
I.2.3. Yan Sınırlamalar Açısından Değerlendirme
(15) Kuruma yapılan başvuru üzerine başlatılan önaraştırma sürecinde, ilgili teşebbüslerin
ortakları arasında karşılıklı çeşitli hisse devirleri bulunduğu bilgisine ulaşılmıştır.
Dolayısıyla iddiaların taraflar arasındaki hisse devirleriyle birlikte incelenmesi yerinde
olacaktır.
(16) Anılan başvuruda ASVEN, ŞENYÜCELER ve SİMKAY arasında imzalanan Protokol ile
sıcak-soğuk içecek ve yiyecek pazarına ilişkin olarak bölge, müşteri ve ihale paylaşımı
yapıldığı iddia edilmiştir. Buna göre söz konusu şirketlerin faaliyette bulunacakları
bölgelerin iller bazında tespit edildiği ve böylelikle bir teşebbüsün başka bir teşebbüsün
bölgesinde her türlü sıcak-soğuk içecek makinesi ticareti, gıda maddesi ticareti, alkollü-
alkolsüz içecek maddesi ticareti ile ilgili faaliyetlerde bulunmasının, kamu veya özel
teşebbüs ihalelerine girmesinin, bayilik-distribütörlük almasının yasaklandığı
anlaşılmaktadır.



15-40/661-229
6/9

(17) Bu kısıtlamaya ek olarak Protokol’ün 3.4. maddesi ile Sami Kayhan YÜCE ve ASVEN’in
Türkiye sınırları içerisinde SİMKAY’ın faaliyet konularında yer alan toz içecekler, hazır
kahve, kahve kreması, kahve beyazlatıcısı, sıcak çikolata, hazır içecek tozları, üçü bir
arada kahve karışımları ve hazır çaylar pazarlarında faaliyet göstermesinin yasaklandığı
da anılan protokolden anlaşılmaktadır.
(18) Önaraştırma kapsamında elde edilen bilgi ve belgelerden ŞENYÜCELER, SİMKAY ve
ASVEN şirketlerine Sami Kayhan YÜCE, Ahmet Gökhan YÜCE ve Metin ÇABUK olarak
üç ortak şeklinde sahip oldukları ve 19.03.2015 tarihli Noter Hisse Devir Sözleşmeleri
sonrası ortaklıklarını sona erdirdikleri anlaşılmaktadır. Bu kapsamda anılan
teşebbüslerin her üçüne de ortak olan hissedarların karşılıklı hisse devirleri yaptıkları
görülmektedir. Bu işlemler nedeniyle taraflar arasında çeşitli anlaşmazlıkların yaşandığı
da önaraştırma kapsamında elde edilen çok sayıda ihtarname ve diğer yazışmalardan
anlaşılmaktadır. Mezkur devir işlemi sonrası ŞENYÜCELER ve SİMKAY’ın Ahmet
Gökhan YÜCE ve Metin ÇABUK’un, ASVEN’in ise Sami Kayhan YÜCE’nin uhdesinde
kaldığı görülmektedir.
(19) SİMKAY ve ŞENYÜCELER tarafından gönderilen cevabi yazıda anılan teşebbüslerce
işletilen müesseselerin, araçların, içecek ve yiyecek makinelerinin, borçların, devam
eden sözleşmelerin icralarının, ortaklığın bitirilmesi sonrası ödenecek devir bedellerinin
tespitinin, aktif ve pasifleriyle tüm hesaplaşmanın sağlanmasının uzun süreler aldığı
ifade edilmiştir. Aynı yazıda bu amaçla hakem gözetiminde çeşitli görüşmelerin yapıldığı
ve bunlar neticesinde devir işlemlerinin unsurlarının, tarafların edim ve taahhütlerinin
tespit edilmesine çalışıldığı, bu kapsamda devralma işlemi neticesinde ilgili
teşebbüslerin faaliyette bulunacakları bölgelerin tespitinin kura ile yapıldığı belirtilmiştir.
Hakem görüşmeleri neticesinde anlaşmazlıkları sona erdirmek amacıyla yukarıda
sayılan unsurları düzenleyen, içerisinde bölge ve müşteri paylaşımını da içeren
“Karşılıklı Sulh ve İbra Protokolü” 05.09.2014 tarihinde imzalanmıştır. Bu anlamda hisse
devri sözleşmelerinden önce şirketlerdeki hisse devirlerine ilişkin temel ilkeleri ortaya
koyan bir protokol imzalandığı anlaşılmaktadır.
(20) SİMKAY ve ŞENYÜCELER tarafından gönderilen cevabi yazıda anılan protokoldeki
taraflara getirilen rekabet yasağının gerekli olduğu, zira devir işlemleri sırasında ortaklar
arasında güven ilişkisinin zedelendiği, aralarında husumet oluştuğu, birbirleri hakkında
savcılığa başvurdukları belirtilmektedir. Buna ilaveten ortakların sahip oldukları
şirketlerin faaliyetlerine ilişkin iş, bilgi ve know-how gibi ticari değerler nedeniyle
devralma işleminin uygulanabilmesi ve amacına ulaşabilmesi için tarafların birbirleri için
rekabet yasakları getirdiği de ifade edilmiştir. SİMKAY ve ŞENYÜCELER bu rekabet
yasaklarının Kılavuz’a göre yan sınırlamalar olarak kabul edilebileceğini ifade
etmektedir.
(21) Söz konusu yazıda ayrıca rekabet yasaklarının süresiz olarak protokolde düzenlendiği,
bu durumun orantılılık ilkesinin ihlali olarak değerlendirilebileceğini düşünmelerine
rağmen, Sami Kayhan YÜCE, ASVEN’e ait bölgede diğer ortakların süresiz rekabet
yasağına tabi olmalarını istediği için, karşılıklılık ilkesi gereği süresiz rekabet yasağı
getirildiği ifade edilmiştir. SİMKAY ve ŞENYÜCELER rekabet yasağının beş yıl ile sınırlı
olmasını talep etmektedirler.





15-40/661-229
7/9

(22) Yukarıda ayrıntılı olarak yer verilen tespitler çerçevesinde, önaraştırma kapsamında
öncelikle ele anılan ve rekabet yasağı içeren Protokol’ün hükümleri yan sınırlama
kavramı çerçevesinde incelenmiştir. Yan sınırlama, bir ana anlaşmayla birlikte getirilen
ve bu anlaşmanın uygulanması için gerekli ve ilgili olan, ekonomik özgürlükleri
kısıtlayan her türlü yükümlülüktür1. Rekabet Terimleri Sözlüğü’nde yan sınırlama
kavramının, “bir anlaşmanın taraflarına getirilen ve anlaşmanın özünü oluşturmamakla
birlikte, anlaşma ile ulaşılmak istenen hedeflerin tutturulması için gerekli ve bu
hedeflerle doğrudan ilgili olan kısıtlamalar” olarak tanımlandığı görülmektedir2. Konu
yoğunlaşma işlemleri bakımından ele alındığında ise Kılavuz’da yan sınırlamaların,
“yoğunlaşma işlemi ile doğrudan ilgili ve işlemin uygulanabilmesi ve yoğunlaşmadan
beklenen etkinliklerin tam olarak sağlanabilmesi için gerekli olan sınırlamalar” olarak
tanımlandığı görülmektedir.
(23) 2010/4 sayılı Tebliğ’in 12. maddesinin beşinci fıkrasında “birleşme veya devralmaya
ilişkin olarak Kurul tarafından verilen iznin, işlemin uygulanmasıyla doğrudan ilgili ve
gerekli sınırlamaları da kapsayacağı” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede birleşme
devralma işlemleri bakımından yan sınırlama niteliği taşıyan hükümlere 4054 sayılı
Kanun’un 4. ve 6. maddelerinin uygulanması mümkün olmayıp, ancak yan sınırlama
niteliği taşımayan sınırlamalar Kanunun 4., 5. ve 6. maddelerinin kapsamında
değerlendirilecektir3.
(24) Bu kapsamda yan sınırlama kavramının iki önemli şartı, “doğrudan ilgili olmak”, “gerekli
ve gereklilik prensibinin bir unsuru olarak ele alınabilecek orantılı olmak” şeklinde
özetlenebilir. Bu kavramlardan doğrudan ilgili olma şartı, yan sınırlamanın işlemin
yürütülmesine katkıda bulunması, ancak yoğunlaşmanın temel amacının gerisinde
kalması ve işlemden kaynaklanan sonuçlardan nitelik olarak büyük farklılık arz edecek
kadar önemli olmaması anlamını taşımaktadır. Kılavuz’un 50. paragrafı uyarınca
sınırlamaların doğrudan ilgili olması için, yoğunlaşma işlemi ile aynı kapsam veya
zamanda yapılması yeterli olmayıp, ana işlem ile ekonomik olarak yakından ilişkili ve
yoğunlaşma sonucu oluşacak yeni yapıya sorunsuz bir geçiş için öngörülmüş olması
gerekmektedir.
(25) Yine Kılavuz’un 51. paragrafında gereklilik ölçütünün, ilgili sınırlamanın yoğunlaşma
işleminin gerçekleşmesi bakımından zorunlu olması ya da sınırlama olmaksızın asıl
işlem bakımından önemli ölçüde belirsizlik ve maliyet artışı olması gibi durumlarda
karşılanabileceği ifade edilmektedir. Anılan düzenlemede bu gerekliliğin tespit
edilebilmesi için sınırlamanın niteliğinin yanında süresi ve kapsamının da dikkate
alınacağı belirtilmiştir. Söz konusu paragrafta orantılık unsuruyla ilgili olarak ise aynı
sonucu elde etmeye yarayan alternatif sınırlamalardan, rekabeti en az sınırlayan
alternatifin tercih edilmesi gerektiği belirtilmektedir.








1 Diaz, Loewenheim/Meessen/Riesenkamff içinde, Kartellrecht, 2. Auflage 2009, s. 277.
2 Rekabet Terimleri Sözlüğü, s. 199.
3 Birleşme ve Devralmalarda İlgili Teşebbüs, Ciro Ve Yan Sınırlamalar Hakkında Kılavuz, s.13.
15-40/661-229
8/9

(26) AB rekabet hukuku açısından bakıldığında ise, ABAD’ın 1985 tarihli “Remia BV v.
Commission” davasında4 yan sınırlamalara ilişkin önemli ilkelerin açıklığa
kavuşturulduğu ve adeta yan sınırlamaların temel değerlendirilme kriterlerinin
özetlendiği görülmektedir. Anılan kararda; alıcı ile satıcının rakip olarak kalması halinde
devredilen işletme hakkında ayrıntılı bilgiye sahip satıcının eski müşterilerini kolayca
kazanıp alıcıyı pazar dışına itebileceğine, dolayısıyla işlemin etki doğurmayacağına
işaret edilerek, yan sınırlamalarla getirilen rekabet yasağı uyarınca satıcıya karşı
alıcının pazarda tutunabileceği, ancak rekabet yasağı sınırsız olmayacağından alıcının
makul bir süre sonra pazara dönebileceği ve böylece rekabet yasağının uzun vadede
rakip sayısının artması sonucunu doğuracağı ifade edilmektedir5.
(27) Yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde, hakkında önaraştırma yürütülen ASVEN, SİMKAY
ve ŞENYÜCELER adlı teşebbüslerinin kısa bir süre öncesine kadar her üç ortak
tarafından beraberce yönetildiği, ancak daha sonra ortaklar arasında işlerin bölüşüldüğü
anlaşılmaktadır. Bu kapsamda beraberce yürütülen faaliyetlerin ve teşebbüslerin
ayrılması için ana ilkelerin taraflar arasında hakem gözetiminde yürütülen görüşmeler
neticesinde imzalanan Protokol çerçevesinde ortaya konulduğu görülmektedir. Bunu
takiben gerekli işlemlerin tamamlanmasının ardından, hisse devirleri 19.03.2015 tarihli
noter hisse devir sözleşmeleri ile yapılmıştır.
(28) Esasen, sadece Protokol dikkate alınarak değerlendirme yapılmasının eksik olacağı ve
yukarıda ayrıntılı olarak açıklanan tüm unsurların başta hisse devrileri olmak üzere
beraberce değerlendirilmesinin gerekli olduğu açıktır. Anılan Protokol, hisse devirleri ve
ortaklar arasındaki tüm paylaşım süreciyle beraber değerlendirildiğinde, bir devralma
işleminin parçası olarak ortaya çıkmaktadır. Zira hem taraflar arasındaki Protokol hem
de hisse devri işlemleri tek bir devralma işleminin farklı aşamaları olarak
değerlendirilmelidir. Önaraştırma kapsamındaki tüm teşebbüsler, tek bir şirket
anlayışıyla, üç ortak tarafından birlikte yönetilmekteyken, bir dizi işlem ile ortaklar üç
şirketi paylaşmışlardır. Önce paylaşımın nasıl yapılacağını, karşılıklı alacak-verecekleri
düzenleyen bir anlamda devralma işleminin çerçevesini belirleyen ve devralma
sonrasında ortaklara çeşitli rekabet yasakları da getiren Protokol imzalanmış, bunu
takiben hisse devirleri gerçekleştirilmiştir.
(29) Taraflar arasındaki hisse devirleri ve Protokol beraberce değerlendirildiğinde getirilen
rekabet yasaklarının devralma işlemleriyle doğrudan ilgili olduğu görülmektedir. Bununla
birlikte gereklilik bu kapsamda orantılılık prensibi anlamında sorun olarak
düşünülebilecek husus anılan rekabet yasağı hükmünün süre sınırının olmamasıdır.
Kılavuz’un 52. paragrafında özellikle müşteri çevresinin kazanılması gibi bir durum söz
konusu olduğunda satıcıya rekabet yasağı getirilebileceği ifade edilmektedir.
Önaraştırma konusu hususlar bakımından da müşteri çevresinin kazanılması amacıyla
satıcılara getirilen bir rekabet yasağının söz konusu olduğu anlaşılmaktadır. Yine anılan
Kılavuz’un 53. paragrafında satıcıya getirilen rekabet etmeme yükümlülüğünün yan
sınırlama olarak kabul edilebilmesi için; süre, konu, coğrafi alan ve kişi yönünden
kapsamının, işlemin uygulanabilmesi için gerekli olan makul düzeyi aşmaması gerektiği
belirtilmektedir. Bu kapsamda dosya konusu rekabet yasağının süre dışındaki unsurlar
açısından anılan kriterlere uygun olduğu belirlenmiştir. Ancak taraflar rekabet yasağına
ilişkin hükme herhangi bir süre sınırı koymamışlardır. Dolayısıyla Kılavuz’un 54.
paragrafındaki belirlemeler de dikkate alınarak, rekabet yasağının, ilgili devir işlemlerinin
bir yan sınırlaması olarak kabul edilebilmesi için, süresinin resmi devir tarihinden
itibaren 3 yıl olması gerektiği kanaatine varılmıştır.

4 ABAD’ın 11.07.1985 tarih, Remia BV v. Commission, kararı, Case 42/84,
(erişim
tarihi 27.10.2015)
5 Diaz, a.g.e., s. 278; Gülergün, a.g.e., s.11.; Remia BV v. Commission, dipnot 22.
15-40/661-229
9/9

(…..)

(30) (…..TİCARİ SIR…..)

J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,
- Dosya konusu iddialara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca
soruşturma açılmasına gerek olmadığına,
- 19.03.2015 tarihli Noter Hisse Devir Sözleşmesi ile Şenyüceler Gıda Ürünleri İnş.
Taah. Tur. San. Tic. Ltd. Ş Simkay Gıda Ürünleri İmalat Pazarlama San. Tic. Ltd.
Şti.’nin Ahmet Gökhan YÜCE ve Metin ÇABUK’a; Asven Otomat Sistemleri Gıda ve
Sağlık Malzemeleri Pazarlama İnşaat Ltd. Şti.’nin Sami Kayhan YÜCE’ye devredilmesi
işlemlerinin 2010/4 sayılı “Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında bir devralma işlemi olduğuna ancak aynı
Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasında öngörülen ciro eşiklerinin aşılmaması
nedeniyle izne tabi olmadığına;
- Bununla birlikte, 09.03.2014 tarihli “Sulh ve İbra Protokolü”nde düzenlenen rekabet
etmeme yükümlülüklerinin resmi devir tarihinden itibaren 3 yıl süre ile yan sınırlama
olarak kabulüne;
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.


Full & Egal Universal Law Academy