Rekabet Kurumu - Karar Sayı 15-41/674-236

Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2015-1-58 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 15-41/674-236
Karar Tarihi : 20.11.2015
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN, Fevzi ÖZKAN, Dr. Metin ARSLAN,
Doç. Dr. Tahir SARAÇ, Kenan TÜRK
B. RAPORTÖRLER: Cemal Ökmen YÜCEL, Metin DEMİRCİ
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : Özkabukçu Petrol Ürünleri Otomotiv Gıda Turizm Nakliyat Temizlik
İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
Temsilcisi: Av. Gamze ASLAN
Sırakapılar Mah. Saltak Cad. Esin İş Merkezi No:42/15 Denizli
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILAN : - Lukoil Eurasia Petrol A.Ş.
Akatlar Mah. Ebulula Mardin Cad. No:22 Maya Park Tower
Beşiktaş/İstanbul
- Akpet Akaryakıt Dağıtım A.Ş.
Aynı adreste
- Akpet Gaz A.Ş.
Aynı adreste
(1) E. DOSYA KONUSU: Lukoil Eurasia Petrol A.Ş., Akpet Akaryakıt Dağıtım A.Ş. ve
Akpet Gaz A.Ş.’nin yapmış olduğu dikey anlaşma ve çeşitli uygulamalar yolu ile
4054 sayılı Kanun ve 2002/2 sayılı Tebliğ’i ihlal ettiği iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Yapılan başvuruda özetle;
- Malik Ömer KABUKÇU'ya ait KızıIhisar köyü 5689 parselde kayıtlı taşınmaz üzerinde,
Akpet Akaryakıt Dağıtım A.Ş.1 (AKPET) ile Ömer KABUKÇU arasında yapılan bayilik
sözleşmesine istinaden, 02.03.2005 tarih ve 186 yevmiye numarası ile (…..) YTL
bedelle 31.12.2020 tarihine kadar 15 yıl süreli intifa hakkı tesis edildiği,
- 27.08.2010 tarihinde AKPET ile Ömer KABUKÇU arasında yeni bir bayilik sözleşmesi
imzalandığı, fakat AKPET tarafından 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup
Muafiyeti Tebliği (2002/2 sayılı Tebliğ) uyarınca 15 yıllığına tesis edilen intifa hakkının
terkin edilmesi veya kısaltılması gerekirken bu işlemlerin yapılmadığı,
- 04.03.2013 tarihinde Özkabukçu Petrol Ürünleri Otomotiv Gıda Turizm Nakliyat
Temizlik İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. (ÖZKABUKÇU PETROL) ile Lukoil Eurasia
Petrol A.Ş.2 (LUKOIL) arasında yeni bir bayilik sözleşmesi imzalandığı, bu sözleşmeye
istinaden 26.09.2013 tarih ve 1820 yevmiye numaralı senetle 02.03.2005 tarihinde
tesis edilen intifa işleminin diğer şartlar aynı kalmak kaydıyla 01.01.2018 tarihinde
sona erecek şekilde tekrar düzenlendiği,
- Mevcut haliyle taraflar arasındaki dikey anlaşmanın grup muafiyetinden yararlanma
olanağının bulunmadığı, irade yenilemesinin geçerli olabilmesi için ilgili intifanın
süresinin 27.08.2010 tarihli sözleşme ile uyumlu bir biçimde 27.08.2015 tarihine kadar

1 Eski unvanla Aytemiz Akaryakıt Dağıtım ve Pazarlama A.Ş.
2 LUKOIL, Rekabet Kurulunun 14.08.2008 tarih ve 08-50/748-304 sayılı kararı ile izin verilen işlem
neticesinde AKPET’i devralmış olup hâlihazırda iki şirket de aynı grup çatısı altında faaliyetlerine devam
etmektedir.
15-41/674-236
2/4

geçerli olacak şekilde kısaltılması gerekirken dağıtıcı şirketin bu işlemi
gerçekleştirmediği, bayi üzerindeki rekabet yasağı süresinin 2002/2 sayılı Tebliğ ile
düzenlenen beş yıllık üst sınırı aştığı
ifade edilerek LUKOIL, AKPET ve Akpet Gaz A.Ş. (AKPET GAZ) hakkında gerekli
işlemlerin yapılması talep edilmiştir.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 11.08.2015 tarihinde giren başvuru üzerine
hazırlanan 29.09.2015 tarih ve 2015-1-58/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu, 06.10.2015 tarihli
Kurul toplantısında görüşülmüş ve önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. Konuya
ilişkin karar uyarınca düzenlenen 11.11.2015 tarih ve 2015-1-58/ÖA sayılı Önaraştırma
Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(4) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; LUKOIL, AKPET ve AKPET GAZ ile
ÖZKABUKÇU PETROL arasındaki dikey ilişkinin 04.03.2018 tarihine kadar 2002/2 sayılı
Tebliğ kapsamında grup muafiyetinden yararlandığı, dolayısıyla başvuruya konu şirketler
hakkında 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına yer
olmadığı ve şikâyetin reddinin gerektiği ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(5) Konuya ilişkin bilgi isteme yazısına cevaben AKPET’den gönderilen yazıda özetle;
- 25.01.2005 tarihinde AKPET ile malik Ömer KABUKÇU arasında ilk bayilik
sözleşmesinin 31.12.2020 tarihine kadar geçerli olacak şekilde imzalandığı,
- Anılan bayilik sözleşmesinin imzalanmasının ardından 02.03.2005 tarihinde taşınmaz
üzerinde AKPET lehine 15 yıl süreli intifa hakkı tesis edildiği,
- 27.08.2010 tarihinde AKPET ile bayi Ömer KABUKÇU arasında beş yıl süreli ikinci bir
bayilik sözleşmesinin imzalandığı,
- 03.03.2013 tarihinde taraflar arasında imzalanan Fesih Protokolü ile AKPET ve bayi
Ömer KABUKÇU arasındaki bayilik ilişkisinin sonlandırıldığı, bunun yerine AKPET ile
bağlantılı olan LUKOIL ve Ömer KABUKÇU ile bağlantılı olan ÖZKABUKÇU PETROL
arasında yeni bir bayilik ilişkisi tesis edilmesinin kararlaştırıldığı, ayrıca istasyon
üzerinde AKPET lehine mevcut intifa hakkının süresinin 01.01.2018 tarihine kadar
kısaltılması hususunda tarafların anlaştığı,
- 04.03.2013 tarihinde LUKOIL ile ÖZKABUKÇU PETROL arasında 01.01.2018 tarihine
kadar geçerli yeni bir bayilik sözleşmesinin imzalandığı,
- 11.03.2013 tarihinde istasyonun mülkiyetinin önceki bayi Ömer KABUKÇU tarafından
yeni bayi olan ÖZKABUKÇU PETROL’e devredildiği,
- 26.09.2013 tarihinde, 03.03.2013 tarihli Fesih Protokolü’ne uygun olarak taşınmaz
üzerinde AKPET lehine tesis edilmiş intifa hakkının süresinin, LUKOIL ile
ÖZKABUKÇU PETROL arasında akdedilen bayilik sözleşmesi ile uyumlu olarak
01.01.2018 tarihine kadar kısaltıldığı,
- 01.12.2014 tarihli Fesih Protokolü uyarınca LUKOIL ile bayi ve malik ÖZKABUKÇU
PETROL arasında akdedilmiş olan 04.03.2013 tarihli bayilik sözleşmesinin feshedildiği,
fakat tarafların yeni bir bayilik ilişkisi tesis edilmesi hususunda anlaşmaları nedeniyle,
anılan protokolün 2.1. maddesi uyarınca taşınmaz üzerindeki intifa hakkının yeni
akdedilecek bayilik sözleşmesi kapsamında herhangi bir işlem yapılmadan muhafaza
edilmesinin kararlaştırıldığı,
- 01.12.2014 tarihinde, LUKOIL ile ÖZKABUKÇU PETROL arasında beş yıl süreli yeni
bir bayilik sözleşmesinin imzalandığı,
- Bayi ÖZKABUKÇU PETROL tarafından 31.07.2015 tarihinde keşide edilen ve
05.08.2015 tarihinde LUKOIL tarafından tebellüğ edilen fesih ihbarı ile 01.12.2014
tarihinde akdedilen bayilik sözleşmesinin feshedilerek bayilik ilişkisinin sonlandırıldığı,
- Birbirleriyle bağlantılı olan Ömer KABUKÇU ve ÖZKABUKÇU PETROL ile akdedilen
15-41/674-236
3/4

dikey anlaşmalar kapsamında tesis edilmiş olan intifa hakkının, Rekabet Kurulunca
alınan yakın tarihli kararlar çerçevesinde, tarafların 04.03.2013 tarihinde bayilik
ilişkisinin yenilenmesine yönelik iradeleri sonrasında tapuda uygun şekilde kısaltılmış
olması nedeniyle, söz konusu dikey ilişkinin 01.01.2018 tarihine kadar muafiyetten
yararlandığı,
- Bayiler Ömer KABUKÇU ve ÖZKABUKÇU PETROL tarafından işletilen istasyonun,
üzerinde daha önce akaryakıt bayilik faaliyeti yapılmamış arsa/araziler üzerinde
kurulmuş bir istasyon olduğu, istasyon üzerindeki ilk bayilik faaliyetinin AKPET ile bayi
Ömer KABUKÇU arasında akdedilen 25.01.2005 tarihli bayilik sözleşmesi ile başladığı
ifade edilmiştir.
(6) Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgeler incelendiğinde; 25.01.2005 tarihinde dağıtıcı
AKPET ile bayi Ömer KABUKÇU arasında bayilik sözleşmesi imzalandığı ve 02.03.2005
tarihinde dosya konusu istasyon üzerinde AKPET lehine 31.12.2020 tarihine kadar intifa
hakkı verildiği görülmektedir. Müteakiben taraflar arasında çeşitli anlaşmalar ve
protokoller imzalanmıştır.
(7) Taraflar arasında 03.03.2013 tarihinde imzalanan Fesih Protokolü’nün “Protokolün
Konusu” başlıklı 2. maddesinde; “Taraflar; dikey ilişkinin (bayilik) yeniden tesis edilmesi
konusunda mutabık kalmaları ve bu çerçevede intifa hakkının terkini ve yeniden intifa
ve/veya hukuksal tasarruf hakkı tesisine ilişkin bir işlemin her iki taraf için de ilave
maliyete neden olması sebebiyle; aşağıda yazılı şekilde, dikey ilişkiyi sonlandırmaya
karar vermişlerdir.“ hükmü yer almaktadır. Yine aynı protokolün 2.1. maddesinde; “Malik;
bağımsız ve özgür iradesiyle Lukoil Eurasia Petrol A.Ş. ile yeni bir ticari ilişki tesis etmeye
karar verdiğinden; anılan intifa hakkının, 01.01.2018 tarihine geçerli olacak şekilde
kısaltılmak suretiyle tadil edilmesi ve bakiye süresinin terkin edilmesi hususunda taraflar
mutabık kalmışlardır. Bu kapsamda, Akpet, söz konusu intifa hakkının işbu maddede
yazılı şekilde tadili ve terkini için, Malik veya Malik tarafından tayin edilen kişiler adına
tanzim edeceği vekaletnameyi, Malik’e iletecek olup, söz konusu tapu işlemleri lehine
işlem yapılan Malik tarafından masrafları uhdesinde kalmak üzere gerçekleştirilecektir.“
denilerek, taraflar arasındaki dikey ilişkinin, tarafların özgür iradeleriyle imzaladıkları yeni
sözleşmeler yoluyla yenilendiği belirtilmiş ve bu doğrultuda AKPET’in 31.12.2020 tarihine
kadar sahip olduğu intifa hakkını yapılan yeni bayilik sözleşmesiyle uyumlu olacak şekilde
01.01.2018 tarihine kadar kısaltacağı kararlaştırılmıştır.
(8) Fesih Protokolü’nde kararlaştırılan hususlar doğrultusunda, 04.03.2013 tarihinde AKPET
ve bayi Ömer KABUKÇU arasındaki bayilik ilişkisi sonlandırılarak, LUKOIL ile
ÖZKABUKÇU PETROL arasında beş yıllık bayilik sözleşmesi imzalanmış ve 26.09.2013
tarihinde protokole uygun olarak AKPET, taşınmaz üzerinde sahip olduğu intifa hakkını
01.01.2018 tarihine kadar kısaltmıştır.
(9) 2002/2 sayılı Tebliğ’in açıklanmasına ilişkin çıkarılan Dikey Anlaşmalara İlişkin Kılavuz’un
35. paragrafında “…Beş yıllık süreyi aşacak şekilde zımnen yenilenebilen rekabet
etmeme yükümlülükleri de grup muafiyeti kapsamında değildir. Ancak, süresi beş yılı
aşmayan veya beş yıldan sonraki uzatmanın her iki tarafın açık iradesi ile mümkün
olduğu ve alıcının beş yıllık süre sonunda rekabet etmeme şartına son vermesini
engelleyen herhangi bir durumun olmadığı hallerde rekabet etmeme yükümlülüğü grup
muafiyetinden yararlanacaktır…” şeklinde açıklama yer almaktadır.
(10) Kurulumuzun geçmiş tarihli çeşitli kararlarında3 da belirtildiği üzere, uzun süreden beri
devam eden dikey ilişkilerde, taraflar arasındaki dikey ilişkiye esas teşkil eden

3Rekabet Kurulunun 08.04.2010 tarih ve 10-29/436-162 sayılı, 07.10.2010 tarih ve 10-63/1313-491 sayılı,
09.02.2011 tarih ve 11-08/160-52 sayılı, 06.06.2012 tarih ve 12-30/877-261 sayılı, 13.06.2013 tarih ve 13-
36/465-201 sayılı, 09.10.2013 tarih ve 13-57/796-336 sayılı, 28.07.2015 tarih ve 15-32/452-136 sayılı
kararları.
15-41/674-236
4/4

sözleşmelerin, tarafların özgür iradeleriyle imzaladıkları yeni sözleşmeler yoluyla
yenilenmesi yeni bir irade beyanı olarak kabul edilebilmekte ve bu şekilde taraflar
arasında yeni bir dikey anlaşmanın yapıldığından bahisle bu durum, grup muafiyeti
kapsamındaki sürelerin hesaplanmasında göz önüne alınmaktadır.
(11) Dosya konusu dikey anlaşmada; anlaşma devam ederken taraflar arasında yeni bir
bayilik sözleşmesi imzalanması amacıyla düzenlenen 03.03.2013 tarihli Fesih Protokolü,
04.03.2013 tarihli bayilik sözleşmesi ve 26.09.2013 tarihinde AKPET’in taşınmaz
üzerinde sahip olduğu intifa hakkını 01.01.2018 tarihine kadar kısaltması işlemi dikkate
alındığında, yeni bir dikey anlaşma kurmak yönünde tarafların iradelerinin yenilendiği
anlaşılmaktadır. Bu doğrultuda, bildirime konu dikey ilişkinin, sözü edilen tarihe kadar
2002/2 sayılı Tebliğ ile tanınan grup muafiyetinden yararlanabileceği kanaatine
varılmıştır.
J. SONUÇ
(12) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,
- Lukoil Eurasia Petrol A.Ş., Akpet Akaryakıt Dağıtım A.Ş. ve Akpet Gaz A.Ş. ile
Özkabukçu Petrol Ürünleri Otomotiv Gıda Turizm Nakliyat Temizlik İnşaat Sanayi ve
Ticaret Ltd. Şti. arasındaki dikey ilişkinin 01.01.2018 tarihine kadar 2002/2 sayılı Dikey
Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği kapsamında grup muafiyetinden
yararlandığına,
- Dolayısıyla Lukoil Eurasia Petrol A.Ş., Akpet Akaryakıt Dağıtım A.Ş. ve Akpet Gaz A.Ş.
hakkında 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca şikayetin reddi ile soruşturma
açılmamasına
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.


Full & Egal Universal Law Academy