Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2015-2-28 (Muafiyet/Menfi Tespit)
Karar Sayısı : 15-41/678-240
Karar Tarihi : 20.11.2015
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN, Fevzi ÖZKAN, Dr. Metin ARSLAN,
Doç. Dr. Tahir SARAÇ, Kenan TÜRK
B. RAPORTÖRLER: Metin HASSU, Özgür Can ÖZBEK, Cemile YÜKSEK
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN :- Türkiye Basketbol Federasyonu
Abdi İpekçi Spor Salonu 10. Yıl Cad. Zeytinburnu 34020 İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU: Türkiye Basketbol Ligi’nin medya haklarının Krea İçerik
Hizmetleri ve Prodüksiyon A.Ş.’ye verilmesi amacıyla Türkiye Basketbol
Federasyonu ile Krea İçerik Hizmetleri ve Prodüksiyon A.Ş. arasında imzalanan
“Medya Hakları Sözleşmesi”ne bireysel muafiyet tanınması talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 17.06.2015 tarih ve 2907
sayı ile giren bildirim üzerine düzenlenen 03.11.2015 tarih ve 2015-2-28/MM sayılı Menfi
Tespit/Muafiyet Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; Türkiye Basketbol Federasyonu (TBF) ile Krea
İçerik Hizmetleri ve Prodüksiyon A.Ş. (DİGİTURK) arasında 14 Mayıs 2015 tarihinde
imzalanan “Medya Hakları Sözleşmesi”ne (Sözleşme) 4054 sayılı Rekabetin Korunması
Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 5. maddesi çerçevesinde bireysel muafiyet
tanınabileceği sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
G.1. Taraflar
G.1.1. TBF
(4) TBF, 21.05.1986 tarih ve 3289 sayılı Spor Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri
Hakkında Kanun’un ek 9. maddesi ile 19.07.2012 tarih ve 28358 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Bağımsız Spor Federasyonlarının Çalışma Usul ve Esasları Hakkında
Yönetmeliğe dayanılarak hazırlanan “Türkiye Basketbol Federasyonu Ana Statüsü”
başlıklı düzenlemenin 01.10.2014 tarih ve 29136 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete’de
yayınlanmasıyla birlikte hukuki varlık kazanmıştır. Özel hukuk hükümlerine tabi özerk bir
kuruluş olan federasyon, Türkiye’deki basketbol organizasyonlarını düzenlemek,
yürütmek ve denetlemekle yetkilidir.
15-41/678-240
2 / 5
G.1.2. DİGİTURK
(5) DİGİTURK, sahip olduğu platformun içerik hizmetlerinin pazarlanması ve tüketicilere
üyelik satışı alanında faaliyet gösteren bir teşebbüstür. Hisselerinin bir kısmı Çukurova
Grubu’nun; bir kısmı ise Providence Equity Partners fonunun kontrolünde olan DP
Acquisitions B.V.’nin çoğunluk hissesine sahip olduğu DİGİTURK’ün yönetimi, Çukurova
Grubu’ndan olan kamu alacaklarının tahsili çerçevesinde, 24.05.2013 tarihi itibarıyla
Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu tarafından devralınmıştır1.
G.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
G.2.1. Bildirime Konu Sözleşme
(6) TBF ile DİGİTURK arasında imzalanması planlanan sözleşme, belirtilen içeriklerin
DİGİTURK tarafından yayınlanmasını teminen DİGİTURK’ün tabi olacağı hüküm ve
şartları belirlemektedir.
(7) İlgili sözleşme ile yayın hakları DİGİTURK’e devredilecek olan içerikler Türkiye Basketbol
Erkekler Birinci Ligi müsabakaları ve TBF All Star Maçı’dır. Bahse konu sözleşmenin
süresi üç yıl olarak tayin edilmiştir. Bu bağlamda, TBF All Star Maçı ve Türkiye Basketbol
Erkekler Birinci Ligi müsabakalarını münhasıran yayınlama hakkının 2015-2016
sezonundan başlamak üzere 2017-2018 sezonunun sonuna kadar DİGİTURK’e ait
olması öngörülmüştür.
(8) Bu hususların yanı sıra değerlendirme açısından önemli olan bir diğer konu sözleşmede
ilgili içeriklerin belirli koşullar altında başka bir yayıncı ile paylaşılması yönünde
DİGİTURK’e yükümlülük getirmiş olmasıdır. Şöyle ki, bahse konu sözleşmenin “Asgari
İletim Gereklilikleri” başlıklı düzenlemesinde
“… sezonun her bir haftasındaki 5 Canlı maçtan en az 2’si ücretsiz açık kanaldan
yayınlanmalıdır. Final maçlarının ücretsiz kanalla paylaşımı yükümlülüğüne ilişkin ek
detaylar Özel Şartlar 11’de yer almaktadır.”
hükmüne yer verilmiştir.
(9) Sözleşmenin “Özel Şartlar” başlıklı bölümünün 7. maddesinde DİGİTURK’ün A Yapım
Radyo ve Televizyon Yayıncılığı A.Ş.’ye (A Yapım) alt lisans vermek hususunda mutabık
kaldığı belirtilmiştir. Ayrıca, ilgili maddede; Sözleşme’nin geçerliliği/uygulanabilirliği,
Sözleşme’nin imzalanmasından sonra gecikmeksizin DİGİTURK’ün A Yapım’la hukuken
bağlayıcı ve yazılı ayrı bir sözleşme akdetmesi ve söz konusu alt lisans sözleşmesinin
imzalanmasından itibaren lisans süresinin bitimine kadar geçen süre boyunca yürürlükte
kalması şartlarına bağlanmıştır. Bunun yanında alt lisans sözleşmesinin herhangi bir
sebeple sona ermesi halinde Sözleşme’nin de kendiliğinden sona ereceği hükme
bağlanmıştır.
(10) Sözleşme’nin “Özel Şartlar” bölümünün 11. maddesinde ise lisans alan ile alt lisans alan
yayıncı arasında maçların nasıl paylaşılacağına ilişkin usule yer verilmiştir. Buna göre;
(…..TİCARİ SIR…..)
1 DİGİTURK’ün tek kontrolüne sahip olan DP Acquisitons B.V. hisselerinin tamamının beIN Media Group
LLC tarafından devralınması işlemine 03.11.2015 tarih ve 15-39/639-221 sayılı Kurul kararı ile izin
verilmiştir.
15-41/678-240
3 / 5
(11) Sözleşmenin içeriğine ilişkin olarak belirtilmesi gereken son husus, ilgili içeriklerin açık
kanalla paylaşılması yükümlülüğü yanında Sözleşme’nin “Özel Şartlar” başlıklı
bölümünün 8. maddesinde lisans alanın aynı zamanda, haklarının bir kısmını, bu
haklardan yararlanılması için, bir Mobil İletim Platformu operatörüne alt-lisans vermeye
yetkili kılınmış olmasıdır. Bu yöndeki muhtemel paylaşım (i) Lisans Veren’in yazılı ön
onayının alınması, (ii) Lisans Veren’in tüm ilgili ticari ve finansal şartlardan tamamen
haberdar olması için, Lisans Alan ve söz konusu Mobil alt-lisans alan arasında yapılan
ilgili tüm yazışma ve anlaşmaların bütünüyle açıklanması ve (iii) alt- lisans verilmesinden
doğan veya bununla ilgili olan tüm brüt gelirin Lisans Veren ve Lisans Alan arasında eşit
şekilde paylaşılması şartlarına bağlanmıştır.
G.2.2. Bireysel Muafiyet Değerlendirmesi
(12) Spor müsabakalarının yayın haklarının devri son yıllarda televizyon yayıncılığı için
giderek artan bir önem taşımaktadır. Bu durumun temel sebebi televizyon yayınlarının
tüketicisi konumundaki izleyicilerin izleme alışkanlığı önemli ölçüde değişerek talep
üzerine izlemeye2 (on-demand) kayarken, spor müsabakalarının doğası gereği buna izin
vermemesidir. Dolayısıyla spor müsabakaları yayıncılarına hapsedilmiş izleyici sunabilen
başlıca programlar haline gelmektedir.
(13) Mevcut dosya kapsamında olduğu gibi, yayın haklarının kulüpler tarafından ayrı ayrı değil
de, (örneğin Federasyon aracılığıyla tek elden) birlikte satıldığı durumlar rekabeti
sınırlayıcı uygulamalar olmaları bakımından rekabet hukuku incelemelerine konu
olabilmekte ancak satış koşulları çerçevesinde muafiyetten faydalanabilmektedir.
Muafiyet değerlendirmeleri bakımından öne çıkan parametreler ise sözleşmenin
münhasır nitelik taşıyıp taşımaması, süresi (doğrudan belirtilen süre dışında otomatik
yenileme niteliği taşıyan hükümler içerip içermemesi) ve sözleşme süresi içerisinde
ortaya çıkabilecek teknik gelişmeleri doğrudan engelleyip engellememesi gibi
hükümlerdir.
(14) Dosya konusu işlemde Türkiye Basketbol Liginin medya hakları TBF ile DİGİTURK
arasında imzalanan Sözleşme ile üç sezonluğuna DİGİTURK’e verilmiştir. Bildirim
Formunun çeşitli yerlerinde münhasırlık ifadesi kullanılmakla beraber, söz konusu
sözleşme alışılagelmiş münhasır yayın hakkı devir sözleşmelerinden önemli farklılıklar
arz etmektedir. Bu farklılıkların en önemlisi sözleşmenin “Asgari İletim Gereklilikleri”
bölümünde ortaya konan sezonun her bir haftasındaki 5 canlı maçtan en az 2’sinin
ücretsiz açık kanaldan yayınlanması zorunluluğudur. Sözleşmenin Özel Şartlar başlıklı
bölümünün 7-11. maddeleri arasında da bu zorunluluğa ilişkin daha detaylı bilgi
sunulmaktadır. Taraflar arasında alt lisans vermek konusunda mutabakata varılması,
Sözleşme’nin imzalanmasından sonra alt lisanslama konusunda bağlayıcı bir sözleşme
akdedilmesi zorunluluğu getirilmesi ve alt lisans sözleşmesinin herhangi bir sebeple sona
ermesi halinde Sözleşme’nin de sona ermesi hususları dikkate alındığında dosya konusu
sözleşmenin rekabet hukuku anlamında klasik bir münhasırlık içermediğini söylemek
mümkündür.
2 Talep üzerine izleme, izleyicinin istediği programı yayın saatinden bağımsız olarak zamanlama açısından
kendi tercihlerine göre izlediği durumu ifade eder. Dijital yayımcılığın gelişmesiyle platformlar ve kanallar
çok izlenen yapımlarını internet üzerinden istenildiğinde izlenebilecek şekilde sunabildikleri gibi Netflix,
HBO gibi platformların dizi, belgesel ve filmleri tamamen izleyicinin tercihlerine bırakmaları da yayıncılığın
geleceği açısından son derece önemli gelişmeleridir.
15-41/678-240
4 / 5
(15) Sözleşmenin Özel Şartlar bölümünün 11. maddesi yayınlanacak müsabakaların ödemeli
kanal ile ücretsiz kanal arasındaki dağılımını düzenlemektedir. (…..TİCARİ SIR…..)
Getirilen bu düzenleme ile ücretsiz kanaldan yayınlanacak maçların seyir değerinin de
ödemeli platformda yayınlanacak olanlara mümkün olduğunca yakın olmasının
hedeflendiği anlaşılmaktadır. (…..TİCARİ SIR…..) bu düzenlemenin birlikte satış
uygulamalarının rekabetçi endişe doğurucu bir boyutu olan çıktıyı sınırlamama
konusunda olumlu bir nitelik arz ettiği kanaati oluşmuştur. (…..TİCARİ SIR…..)
(16) Sözleşme’nin süresi ise 2015-16, 2016-17 ve 2017-18 sezonlarını kapsayacak şekilde üç
sezon olarak tespit edilmiştir. Esasen Bildirim Formunda Türkiye Basketbol Ligi’nin
medya haklarının 2015/2016 sezonundan başlamak üzere 3 sezon, tarafların anlaşmaları
durumunda bu 3 sezona ilaveten 2 sezon ve Rekabet Kurulu tarafından uygun bulunması
halinde ilave 1 sezon boyunca DİGİTURK’e kullandırılmasının amaçlandığı belirtilmiş
ancak formun ekinde sunulan Sözleşmede sürenin 3 yıl (basketbol sezonu) olarak tayin
edildiği görülmüştür. Bu duruma ilişkin açıklayıcı bilgi talebine istinaden gelen cevabi
yazıda; Kuruma daha önce intikal ettirilen İhaleye Davet Metni çerçevesinde taraflar arası
ilişkinin 6 yıl olarak tasarlandığı, ancak sonuç olarak 3 yıl olarak belirlendiği ifade
edilmiştir. Tayin edilen 3 yıllık süre yayın haklarının devri konusunda rekabet otoriteleri
tarafından uygun bulunan sınırlar kapsamındadır.
(17) 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi dört şartın varlığı halinde teşebbüsler arası
anlaşmaların 4. madde hükümlerinin uygulanmasından muaf tutulabileceğini
düzenlemektedir. Bu şartlar, malların üretim veya dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında
yeni gelişme ve iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik hizmetlerin sağlanması,
tüketicinin bundan yarar sağlaması, ilgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabetin
ortadan kalkmaması ve rekabetin birinci ve ikinci şartlarda sayılan amaçların elde
edilmesi için zorunlu olandan fazla sınırlanmaması şeklinde sıralanmıştır. Birlikte satış
anlaşmalarının prensip olarak kulüplerin bireysel çıkarlarından bağımsız, tek bir karar
merciinin kaliteli ve isimlendirilmiş bir ürünün ortaya çıkmasını sağlamaları sebebiyle
sezonluk planlama yapılabilmesini mümkün kıldıkları ve bu sayede hakların dağıtımını
iyileştirdikleri kabul edilmektedir. Bu itibarla mevcut sözleşmenin bireysel muafiyet
koşullarından ilkini sağladığını söylemek mümkündür.
(18) Bireysel muafiyetin ikinci koşulu olan tüketicilerin yarar sağlaması mevcut olay bazında
esasen sözleşmenin münhasır niteliğinin gevşetilmiş olmasından kaynaklanmaktadır.
Buna göre Türkiye Basketbol Ligi müsabakalarını izlemek isteyen bir tüketici ücretsiz
kanaldan da bu müsabakaları (haftada iki adet olmak üzere) canlı izleyebilmekte ayrıca
26 dakikalık bir “Haftalık Özet Programı”nın da yine alt lisans alan tarafından ücretsiz
olarak yayınlanabilmesi düzenlenmektedir. Bu koşullar çerçevesinde tüketicinin yukarıda
aktarılan hakların dağıtımının iyileşmesinden yarar sağladığı kanaatine varılmıştır.
(19) Üçüncü koşul olan ilgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmaması
konusunda ise öncelikle tespit edilmesi gereken konu Türkiye Basketbol Ligi yayın
haklarının ödemeli televizyon yayıncılığı ve diğer muhtemel ilgili pazarlar için ne derece
önemli bir varlık olduğu hususudur. Mevcut koşullar altında basketbol yayın haklarının
ulusal yayıncılık pazarları için futbol yayın haklarına kıyasla daha az rekabetçi endişe
doğurucu olduğunu söylemek mümkündür. Bu durum açık kanallarda müsabakaların
yayınlanması zorunluluğuyla beraber değerlendirildiğinde televizyon yayıncılığıyla ilgili
pazarların herhangi birinde rekabetin ortadan kalkmasının söz konusu olmadığı
sonucuna ulaşılmaktadır.
15-41/678-240
5 / 5
(20) Bireysel muafiyet değerlendirmelerinin son koşulu olan rekabetin, üretim ve dağıtımın
iyileştirilmesi ve tüketicinin bundan yarar sağlaması amaçları için gerekli olandan fazla
sınırlanmaması koşulu yayın haklarının devri çerçevesinde öncelikli olarak anlaşmanın
süresiyle birlikte değerlendirilmelidir. Yukarıda da belirtildiği üzere Sözleşme’de
öngörülen 3 yıllık süre genel olarak makul bulunmaktadır. Sözleşmenin tam bir
münhasırlık içermemesi bu koşul kapsamında yapılacak değerlendirme bakımından da
önem arz etmektedir ve süreyle birlikte değerlendirildiğinde rekabetin gereğinden fazla
sınırlanmadığına işaret etmektedir.
(21) Bu çerçevede TBF ile DİGİTURK arasında akdedilen Sözleşme’nin bireysel muafiyet için
gerekli koşulların tamamını karşıladığı kanaatine varılmıştır.
H. SONUÇ
(22) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; Türkiye Basketbol Federasyonu
ile Krea İçerik Hizmetleri ve Prodüksiyon A.Ş. arasında 14 Mayıs 2015 tarihinde
imzalanan “Medya Hakları Sözleşmesi”ne, 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde sayılan
şartların tamamını karşılaması nedeniyle bireysel muafiyet tanınmasına OYBİRLİĞİ ile
karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy