Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2014-3-84 (Soruşturma)
Karar Sayısı : 16-03/59-20
Karar Tarihi : 21.01.2016
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN, Fevzi ÖZKAN, Doç. Dr. Tahir SARAÇ,
Dr. Metin ARSLAN, Kenan TÜRK
B. RAPORTÖRLER : Didem ULUÇ, Yusuf ÜLKER
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : - Hasan ÖZ
Cumhuriyet Mah. Serdar Cad. Vakıf Çarşı İş Hanı Kat:4 No:28
Melikgazi, Kayseri
- Şükrü ÇİLKOLUKISA
Hürriyet Mah. Fırat Cad. No:72/A Melikgazi, Kayseri
D. HAKKINDA SORUŞTURMA
YAPILANLAR : - Kayseri Fırıncılar ve Uncular Odası
Serçeönü Mah. Ahmet Paşa Cad. Eraslan İş Merkezi No:26 D:22
Kocasinan, Kayseri
- Türkiye Ekmek Üreticileri Federasyonu
Sancak Mah. Tiflis Cad. Sema Yazar Sok. No: 3/7
Çankaya, Ankara
(1) E. DOSYA KONUSU: Kayseri Fırıncılar ve Uncular Odası ile Türkiye Ekmek Üreticileri
Federasyonunun Kayseri’de faaliyet gösteren fırıncıların ekmek satış fiyatlarına
müdahale etmek ve bu teşebbüsleri belirli bir fiyat düzeyine zorlamak suretiyle 4054
sayılı Kanun’u ihlal ettiği iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvurularda özetle; Kayseri Fırıncılar ve Uncular Odası (ODA)
tarafından Kayseri’de ekmek satışı alanında faaliyet gösteren teşebbüslerin ekmek satış
fiyatlarına müdahale edildiği, 50 kuruş olan ekmeğin azami fiyatının Eylül ayında ODA
kararıyla 85 kuruşa yükseltildiği, belirlenen bu fiyat altında satış yapan fırıncıların ODA
tarafından hem sözlü hem de basın yoluyla tehdit edildiği iddia edilmektedir.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 07.11.2014 tarih ve 6279
sayı ile giren başvuru üzerine hazırlanan İlk İnceleme Raporu, 26.11.2014 tarihli Rekabet
Kurulu (Kurul) toplantısında görüşülmüş ve 14-46/852-M sayı ile önaraştırma yapılmasına
karar verilmiştir. Önaraştırma kapsamında, ODA’nın şikayet konusu eylemleri uygulamaya
koymasında etkisi olup olmadığının tespiti amacıyla ve ayrıca basında yer alan ve Kayseri
ili ile sınırlı kalmamak üzere Türkiye’nin çeşitli illerinde ekmeğin tek fiyattan satılmasına
yönelik faaliyetler yürüttüğü yönündeki haberler doğrultusunda, Ekmek Üreticileri
Federasyonu’nun (FEDERASYON) uygulamaları da incelenmiştir. Önaraştırma sürecinde;
Kurum kayıtlarına 12.02.2015 tarih, 779 sayı ile giren başvuru da incelemeye esas teşkil
eden başvuru ile aynı hususları konu edindiğinden aynı kapsamda değerlendirilmesi uygun
görülmüştür. Yapılan inceleme sonucunda hazırlanan 24.02.2015 tarihli ve 2014-3-84/ÖA
sayılı Önaraştırma Raporu 05.03.2014 tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş ve 15-10/138-
M sayı ile ekmek üreticilerinin kendi fiyatlarını belirleme serbestisine müdahale etmek ve
bu teşebbüsleri belirli bir fiyat düzeyinden satışa zorlamak suretiyle 4054 sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 4. maddesini ihlal edip etmediklerinin
16-03/59-20
2/12
tespitine yönelik olarak, aynı Kanun’un 41. maddesi uyarınca ODA ve FEDERASYON
hakkında soruşturma açılmasına karar verilmiştir. 05.03.2015 tarih ve15-10/138-61 sayı ile
Kurul ayrıca ODA ile FEDERASYONA ekmek üreticilerinin kendi fiyatlarını belirleme
serbestisine müdahale etme ve bu teşebbüsleri belirli bir fiyat düzeyinden satışa zorlama
uygulamalarının 4054 sayılı Kanun çerçevesindeki olası sonuçları hakkında, üyelerinin
doğru şekilde bilgilenmesini sağlamaları gerektiği, aksi takdirde haklarında 4054 sayılı
Kanun çerçevesinde işlem başlatılacağı yönünde aynı Kanun’un 9. maddesinin üçüncü
fıkrası uyarınca görüş bildirilmesini teminen Başkanlığın görevlendirilmesine karar
vermiştir.
(4) Soruşturma açılmasına ilişkin kararın ardından soruşturma bildirimleri, 4054 sayılı
Kanun’un 43. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca 17.03.2015 tarihli ve 3002 sayılı yazı ile
ODA’ya, 18.03.2015 tarihli ve 3039 sayılı yazı ile FEDERASYON’a yapılmıştır. ODA ve
FEDERASYON’un ilk yazılı savunmaları Kurum kayıtlarına sırasıyla 10.04.2015 tarih ve
1860 sayı, 10.04.2015 tarih ve 1861 sayı ile yasal süresi içinde intikal etmiştir.
(5) Soruşturma süresinin uzatılması talebini içeren 25.08.2015 tarih ve 2014-3-84/BN-01 sayılı
Bilgi Notu, 01.09.2015 tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş ve 15-34/506-M sayılı karar
ile soruşturmanın ilk altı aylık süresi, bitiminden itibaren iki ay uzatılmıştır.
(6) Soruşturma sonunda hazırlanan 05.11.2015 tarih ve 2014-3-84/SR sayılı Soruşturma
Raporu ve ekleri, Kanun'un 45/1. maddesi uyarınca Kurul üyeleri ile ilgili taraflara tebliğ
edilmiştir. Soruşturma Raporu ODA tarafından 09.11.2015 tarihinde, FEDERASYON
tarafından ise 12.11.2015 tarihinde tebellüğ edilmiştir. ODA’nın ikinci yazılı savunması
23.11.2015 tarih ve 5568 sayı, FEDERASYON’un ikinci yazılı savunması ise 04.12.2015
tarih ve 5826 sayı ile yasal süreleri içerisinde Kurum kayıtlarına girmiştir.
(7) 4054 sayılı Kanun’un 45. maddesi gereğince hazırlanan 15.12.2015 tarihli ve 2014-3-
84/EG sayılı ek yazılı görüş 16.12.2015 tarihli yazıyla soruşturma taraflarına tebliğ
edilmiştir. ODA’nın ve FEDERASYON’un üçüncü yazılı savunmaları sırasıyla 29.12.2015
tarih ve 6193 sayı; 06.01.2016 tarih ve 62 sayı ile Kurum kayıtlarına girmiştir.
(8) 07.01.2016 tarihli ve 2014-3-84/BN-02 sayılı Bilgi Notu, Kurul’un 14.01.2016 tarihli
toplantısında görüşülmüş ve soruşturma taraflarının sözlü savunma toplantısı yapılması
yönünde taleplerinin olmaması nedeniyle, 16-02/37-M sayı ile 4054 sayılı Kanun’un 46.
maddesine göre sözlü savunma toplantısı yapılmasına gerek olmadığına, ayrıca aynı
Kanun’un 48. maddesi uyarınca nihai karar toplantısının 21.01.2016 tarihinde yapılmasına
karar verilmiştir. Kurul, 21.01.2016 tarihli toplantısında, 16-03/59-20 sayılı nihai kararını
vermiştir.
(9) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; ODA ile FEDERASYON’un 4054 sayılı Kanun’un
4. maddesini ihlal etmediği, dolayısıyla aynı Kanun’un 16. maddesinin 3. fıkrası uyarınca
söz konusu teşebbüs birliklerine idari para cezası verilmesine gerek bulunmadığı ifade
edilmektedir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Hakkında Soruşturma Yürütülen Teşebbüsler
I.1.1. Kayseri Fırıncılar ve Uncular Odası (ODA)
(10) ODA’nın yaklaşık 250 kayıtlı üyesi bulunmaktadır. ODA’nın yönetim kurulu; Mustafa
ASLAN (BAŞKAN), Selami TÜYSÜZ (Başkan Yrd.), Mehmet TÜRKMENOĞLU (Üye),
Abdullah DEMİRTAŞ (Üye), Yusuf KAVRAL (Üye), Celalettin BULUT (Üye) ve Emre
YAYAN’dan (Üye) oluşmaktadır.
16-03/59-20
3/12
I.1.2. Ekmek Üreticileri Federasyonu (FEDERASYON)
(11) FEDERASYON’un kuruluş amaçları arasında unlu mamuller ve ekmek üreticilerinin işletme
haklarını korumak, ticari hayatlarında doğabilecek her türlü sorunda danışmanlık desteği
ile yardımcı olabilmek sayılmaktadır. Ayrıca FEDERASYON, üyelerine işyeri açabilmek için
gerekli prosedürler konusunda hukuki danışmanlık; araç, gereç, makine teçhizat alımında
teknik yardım; kredi ihtiyaçları hususunda finansal yardım konularında danışmanlık gibi
hizmetler de sunmaktadır. Merkezi Ankara’da bulunan FEDERASYON’un Genel
Başkanlığı görevini Murat KAVUNCU yürütmektedir. FEDERASYON kırk ilde on dört bölge
başkanlığı ile faaliyet göstermektedir1. Ayrıca FEDERASYON Başkanı ile yapılan
görüşmede, 25 Ekmek Üreticisi Derneği’nin üyeleri olduğu ifade edilmiştir.
I.2. İlgili Pazar
I.2.1. İlgili Ürün Pazarı
(12) İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz’da (Kılavuz) 2010/4 sayılı Rekabet
Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’e atıfta
bulunarak ilgili ürün pazarının tespitinde dikkate alınacak unsurlar belirtilmektedir. Bu
çerçevede ilgili ürün pazarının tespitinde tüketicinin gözünde fiyatı, kullanım amaçları ve
nitelikleri bakımından aynı sayılan mal ve hizmetlerden oluşan pazar dikkate alınmakta,
ayrıca tespit edilen pazarı etkileyebilecek diğer unsurlar da değerlendirilmektedir.
(13) Diğer yandan Kılavuz’da da belirtildiği üzere, “inceleme konusu işlem, gerek ürün gerekse
de coğrafi açıdan olası alternatif pazar tanımları çerçevesinde rekabet açısından endişeler
yaratmıyor ya da alternatif tüm tanımlar açısından rekabeti bozucu bir etki söz konusu
oluyorsa pazar tanımı yapılmayabilir”. Ekmeği, üretim yöntemleri ve üretimde kullanılan
malzemelerin çeşit ve miktarına göre, beyaz ekmek, pide ekmek, kepekli ekmek, kalorisi
düşük (light) ekmek, çavdar ekmeği gibi alt ürün gruplarına ayırmak mümkündür. Ancak,
yapılacak değerlendirmenin sonucuna herhangi bir etkisi olmaması nedeniyle, işbu dosya
bakımından ilgili ürün pazarının belirlenmesine gerek olmadığı kanaatine ulaşılmıştır.
I.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
(14) Kılavuz’da da belirtildiği üzere coğrafi pazar; teşebbüslerin mal ve hizmetlerinin arz ve
talebi konusunda faaliyet gösterdikleri, rekabet koşullarının yeteri derecede homojen ve
özellikle rekabet koşulları komşu bölgelerden hissedilir derecede farklı olduğu için bu
bölgelerden kolayca ayrılabilen bölgeler olarak tanımlanmaktadır.
(15) Soruşturma taraflarından teşebbüs birliği niteliğini haiz ODA Kayseri il merkezinde,
FEDERASYON ise çeşitli illerde faaliyette bulunan fırıncı esnafını bünyesinde
toplamaktadır. Buradan hareketle ilgili coğrafi pazarın bölgesel olarak ya da ülke genelinde
tespit edilmesi mümkündür. Ancak, yapılacak değerlendirmenin sonucuna herhangi bir
etkisi olmaması nedeniyle, işbu dosya bakımından ilgili coğrafi pazarın belirlenmesinde
gerek görülmemiştir.
I.3. Tespitler
I.3.1. Ekmek Fiyatının Tespitine İlişkin Mevzuat
(16) Ekmek üretimi gerçekleştiren teşebbüsler, niteliklerine göre esnaf veya tacir olarak iki
kategoride değerlendirilmektedir. Faaliyetlerini esnaf yahut tacir olarak sürdüren ekmek
üreticilerinin fiyatlandırma hususunda tâbi oldukları mevzuat farklılaşmaktadır.
1
16-03/59-20
4/12
(17) Esnaf ve Sanatkârlar Odalarına bağlı esnaf niteliğindeki işletmeler 5362 sayılı Esnaf ve
Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu’nun (5362 sayılı Kanun) 62. maddesine göre
belirlenen azami fiyatlara uymak durumundadır. Ekmeğin azami satış fiyatının tespitini
düzenleyen ilgili madde şu şekildedir:
“MADDE 62. - Bu Kanuna tabi esnaf ve sanatkârlarca üretilen mal ve hizmetlerin fiyat tarifeleri, bağlı
bulundukları odalarca hazırlanır ve odanın mensubu olduğu birlik yönetim kurulu tarafından fiyat
tarifesinin sunulmasından sonra otuz gün içinde onaylanır veya reddedilir. Onaylanan fiyat tarifesi
belediye, mülki amirlik ve ilgili odaya yedi gün içerisinde bildirilir ve bu andan itibaren yürürlüğe girer.
Fiyat tarifeleri, uygulanacak azami hadleri gösterir.
Belediyeler veya o yerin en büyük mülki amiri tespit edilen bu tarifeleri uygun bulmadıkları takdirde esnaf
teşekkülü ile anlaşmaya varamazlarsa on beş gün içinde o yerin mülki amirinin ya da görevlendireceği
yardımcısının başkanlığında, ticaret ve sanayi veya ticaret odasından bir temsilci ile esnaf ve sanatkârlar
odaları birliği temsilcisinden teşekkül edecek bir komisyonda görüşülüp karar verilmesini isteyebilirler.
Komisyon kararları salt çoğunlukla alınır. Komisyon, tarifeleri uygun bulmadığı takdirde tarife yürürlükten
kalkar. Komisyon kararına karşı, ilgililer yazılı bildirim tarihinden itibaren on gün içinde ticari davaları
görmeye yetkili mahkeme nezdinde itirazda bulunabilirler. Bu mahkemenin kararı kesindir.”
(18) Ticaret ve sanayi odalarına kayıtlı tacir ve sanayici niteliğindeki işletmeler ise, 5174 sayılı
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu’nun (5174 sayılı Kanun)
12. maddesi ve bu maddeye dayanarak çıkarılan “Tacir ve Sanayiciler Tarafından Üretilen
Mal ve Hizmetlerin Azami Fiyat Tarifelerinin Düzenlenmesi Hakkında Yönetmelik”
hükümleri çerçevesinde belirlenen azami satış fiyat tarifesine uymak durumundadır.
Tarifenin belirlenmesi, tarifeye nasıl itiraz edileceği gibi diğer hususlar, Esnaf Odalarına
kayıtlı fırıncı esnafı için geçerli olan mevzuata paralel bir şekilde düzenlenmiştir. 5174 sayılı
Kanun’un “Odaların Görevleri” başlıklı 12. maddesinin (ı) bendinde şu ifade yer almaktadır:
“Odaların görevleri şunlardır:
…
(ı) Gerektiğinde 507 sayılı Esnaf ve Küçük Sanatkarlar Kanunu’nun 125 inci maddesinde sayılan mal ve
hizmetlerin azamî fiyat tarifelerini, kendi üyeleri için, Bakanlıkça çıkarılacak yönetmeliğe uygun olarak
tespit etmek ve onaylamak.”
(19) 5174 sayılı Kanun’a dayanılarak, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tarafından çıkarılan Tacir ve
Sanayiciler Tarafından Üretilen Mal ve Hizmetlerin Azami Fiyat Tarifelerinin Düzenlenmesi
Hakkında Yönetmelik’in “Amaç ve Kapsam” başlıklı 1. maddesi de şu şekildedir:
“5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununa tâbi odalarca, üyeleri
tarafından üretilen ve 507 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Kanununa tâbi esnaf ve sanatkârlar odaları
tarafından belirlenmiş tarifelere konu mal ve hizmetlerin azami fiyat tarifelerinin kendi üyeleri için
düzenlenmesi, uygulamaya konulması ve denetimi ile diğer usul ve esaslar bu Yönetmelikle
düzenlenmiştir.“
(20) İlgili mevzuat hükümleri göz önünde bulundurulduğunda odaların görevlerinin yalnızca ilgili
azami fiyat tarifelerini hazırlamak olduğu ve söz konusu mevzuat kapsamında azami fiyat
altında satış yapmanın önünde herhangi bir engel olmadığı görülmektedir.
I.3.2. Elde Edilen Bilgi ve Belgeler
(21) Kurum kayıtlarına 07.11.2014 tarih ve 6279 sayı, 12.02.2015 tarih ve 779 sayı ile intikal
eden başvurularda özetle; ODA tarafından Kayseri’de ekmek satışı alanında faaliyet
gösteren teşebbüslerin ekmek satış fiyatlarına müdahale edildiği, 50 kuruş olan ekmeğin
azami fiyatının Eylül ayında ODA kararıyla 85 kuruşa yükseltildiği, belirlenen bu fiyat altında
satış yapan fırıncıların ODA tarafından hem sözlü hem de basın yoluyla tehdit edildiği ifade
edilerek, 4054 sayılı Kanun kapsamında gerekli işlemlerin yapılması talep edilmiştir.
16-03/59-20
5/12
(22) İncelemeye konu başvurunun ekinde ODA tarafından belli bir fiyatın altında ekmek satışı
yapılmasını önlemeye yönelik uygulamaların konu edildiği gazete haberleri ve ODA’ya ait
sosyal medya hesabından yapılan paylaşımlara ait ekran çıktılarına yer verilmiştir. Bu
kapsamda, 2014 yılı içerisinde Kayseri ilinde ODA’nın ekmek satış noktalarına, ekmeğin
azami fiyat tarifesinden satılmasını teşvik ettiği yönünde birtakım haberler olduğu
görülmektedir.
(23) Söz konusu basın haberlerinden ilki olan 03.11.2014 tarihli “Fiyata Uymayan Fırıncıya
İşlem Yapılacak” başlıklı haberde2:
“Fırıncılar ve Uncular Odası’nın talebi üzerine 250 gram ekmeğin fiyatı 70 kuruştan 85
kuruşa çıkarıldı. Fırıncılar Odası, gramaja ve fiyata uymayanlar hakkında kanuni işlem
başlatacak. Fırıncılar, ekmeğin fiyatının tek rakamda satılması için bu kez işi sıkı
tutuyor. Haksız rekabet nedeniyle sıkıntılı günler yaşayan fırıncılar, ekmeği 85 kuruştan
aşağıya satanları takibe alacak… Fırıncılar Odası Başkanı Mustafa Aslan “Ekmek
Üreticileri Federasyonu avukatına vekalet vereceğiz. Haksız rekabet yaparak ekmek
satanlar tespit edildiğinde mahkeme kararı gönderilecek. Devam ederlerse yasal işlem
yapılacak” diye konuşmuştu. 1 Kasım’dan itibaren geçerli olan yeni fiyatlara göre,
somun ve pide 85 kuruş, kıymalı pide pişirmesi 1 lira, pişmiş lavaş 1 lira ve bayi karı
yüzde 20 oldu.”
ifadeleri yer almaktadır.
(24) 19.11.2014 tarihli “Kayseri’de nefes kesen denetim” başlıklı görüntülü haberde3 ise
Federasyon ile ODA Başkanlarının katılımıyla zabıta eşliğinde gerçekleştirilen saha
denetimine ait video görüntülerine yer verilmektedir. Haberin açıklama kısmında “Ekmek
Üreticileri Federasyonu ve Kayseri Fırıncılar Odası, ilde belirlenen tarifenin altında ekmek
satan fırın ve büfelere yönelik denetim düzenledi. Nefes kesen görüntülere sahne olan ve
polis ile zabıtanın da destek verdiği denetimler sırasında, fırınlar ve bayiler ucuz ekmek
satmamaları konusunda uyarıldı, camlarındaki ucuz ekmek satıldığına dair yazı ve afişler
söküldü.” ifadeleri yer almaktadır. Görüntülerden, ODA ve FEDERASYON yetkililerinin,
denetim esnasında azami fiyat haddinin altında ekmek satan teşebbüslere, azami fiyat
haddi olan 85 kuruşun altında ekmek satmamaları için uyarılarda bulundukları
anlaşılmaktadır.
(25) Haberlerde ODA ve FEDERASYON yetkililerinin ekmeğin rayiç bedel altında satılmaması
yönündeki baskı ve telkinleri ön plana çıkmaktadır. Yetkililer tarafından, polis ve zabıta
eşliğinde gerçekleştirilen baskınlarda, rayiç fiyat olarak nitelenen, gerçekte azami fiyat
haddi olduğu anlaşılan fiyat düzeyinin altında satış yapmanın hukuka aykırı olduğu ifade
edilmektedir.
(26) 12.11.2014 tarihli “Kırıkkale’de film gibi rekabet denetimi” başlıklı haberde4 ise,
Kayseri’deki denetime benzer şekilde FEDERASYON Başkanının zabıta ve polis
memurları eşliğinde azami fiyat haddini ifade eden fiyatın altında satış yapan iş yerlerine
giderek, rayiç fiyatın altında ekmek satanları, düşük fiyatta ekmek satmaya devam etmeleri
halinde haklarında hukuki süreç başlatılacağı yönünde uyardığı görülmektedir.
2
3 ,
4
16-03/59-20
6/12
(27) Önaraştırma sürecinde basında yer alan söz konusu haberlerin ardından ODA’da yapılan
yerinde incelemede “ucuz ekmek satanlar” başlığı atında fırın unvan ve adreslerinin yer
aldığı listeler ve rayiç fiyatın altında satış yapanlara karşı hukuki yollara başvurulmasına
ilişkin ODA yönetim kurulu kararının yer aldığı karar defteri başta olmak üzere birtakım
belgeler elde edilmiştir. Söz konusu belgelerden ilkinde düşük fiyatlı ekmek sattığı tespit
edilen yirmi bir fırının adı ve iletişim bilgileri bulunmaktadır. ODA yönetim kurulu kararında
düşük fiyatlı ekmek satan işyerlerine ihtar çekilmesinin karara bağlandığı, bu kapsamda
(…..)’ne ihtar çekildiği görülmektedir. Benzer şekilde ODA Başkanı tarafından ekmek
üreticilerine hitaben hazırlanan ve duyuru niteliği taşıyan bir belgede düşük fiyatlı ekmek
satılmaması yönünde uyarı yer almaktadır.
(28) Söz konusu yerinde incelemenin ardından, 02.02.2015 tarihinde ODA Başkanı Mustafa
ASLAN ile görüşme gerçekleştirilmiştir. Yapılan görüşmede ODA Başkanı, 2013 yılında
Rekabet Kurumu tarafından Fırıncı Odalarına gönderilen Rekabet Mektubu hakkında bilgisi
olmadığını, ODA yönetimi olarak ekmeğin gramajını düşüren, bu şekilde vatandaşı aldatan
ve düşük fiyattan ekmek satıyor algısı yaratarak diğer fırıncı esnafı adına haksız rekabet
yaratan ekmek üreticilerine uyarıda bulunduklarını ifade etmiştir.
(29) Görüşmede ODA Başkanı sadece beş fırına bu kapsamda ihtarda bulunduklarını, bu
fırınların maliyetin altında satış yapmak suretiyle haksız rekabette bulunduğunu, mevcut
durumda 85 kuruş olan azami fiyat tarifesinin altında 50 kuruştan 85 kuruşa kadar farklı
fiyatlarda ekmek satıldığını ifade etmiştir.
(30) Soruşturma döneminde ODA ve FEDERASYON’da yapılan yerinde incelemede ise, ekmek
fiyatlarına müdahale edildiğine ilişkin herhangi bir belge bulunamamıştır. ODA’da yapılan
yerinde incelemenin ardından ODA Başkanı ile yapılan görüşmede;
- Kurumun Kayseri’de ekmek satış fiyatlarına müdahale edilmesine ilişkin başlatmış
olduğu önaraştırma sürecinde mevcut olan maliyet altı satışların halihazırda aynen
devam ettiği, geçtiğimiz aylarda ekmeğin azami fiyatın altında satılmaması
yönündeki uygulamalara FEDERASYON’un teşvikiyle giriştikleri, Kayseri’deki bazı
fırınların Kuruma şikayetinden sonra, bu tür uygulamalardan tamamen ellerini
çektikleri,
- Mevcut durumda Kayseri’de ekmek satış fiyatlarının 40 kuruştan 85 kuruşa kadar
değiştiği, ulusal marketlere 40 kuruşun altında ekmek tedarik edenlerin olduğu, bu
satış fiyatının günümüz koşullarında unun maliyetini dahi karşılamadığı,
- Kurum bünyesinde yürütülen soruşturmanın şikâyetçisi Şükrü ÇİLKOLUKISA’nın
da dahil olduğu bazı fırıncıların ekmek satış fiyatlarındaki düşüşten dolayı
rahatsızlığını kendisine ilettiği, dolayısıyla rekabet ortamının artarak devam ettiği,
- ODA’nın, Kurumun soruşturma açmasıyla birlikte eş zamanlı olarak gönderdiği
uyarı yazısından itibaren Kayseri’de faaliyet gösteren fırınların ekmek satış
fiyatlarına ilişkin rekabeti bozucu uyarılar yapmadığı, bir süredir Kayseri’de azami
fiyatın altında satış yapan fırınlara müdahalelerinin bulunmadığı,
- Kurumun gönderdiği resmi uyarı yazısını kurye ile ODA üyelerine gönderdikleri,
ayrıca resmi yazı hakkında soru soran esnafa ekmeği istedikleri fiyattan
satabilecekleri konusunda ilave açıklamalarda bulundukları,
16-03/59-20
7/12
- Uzun süredir FEDERASYON Başkanı ile iletişim kurmadıkları, önaraştırma dönemi
ve öncesinde Kayseri’deki bazı fırınların düşük fiyatlı satışlardan şikayetçi olması
nedeniyle FEDERASYON’a başvurma ihtiyacı hissettikleri, FEDERASYON’a
başvurmadan önce (..…)arayarak FEDERASYON başkanı Murat KAVUNCU
hakkında bilgi aldıkları ve hatta bunun üzerine (…..) FEDERASYON Başkanı
hakkında kendilerini uyardığı, bu uyarının ardından fiyatlara müdahalede
bulunmadıkları,
- Halihazırda ekmekteki fiyat rekabetinden dolayı, Kayseri’de 40-50 büyük fırın
mevcutken, bu sayının 20-25’e düştüğü, mevcut durumda ODA’ya kayıtlı yaklaşık
250 fırının %70-80’inin standart 250 gram ekmeği 50 kuruşa sattığı, toptan verilen
yerlerde fırınların bayilere 35-40 kuruştan ekmek satışı yaptığı,
- Ekmeğin düşük satıldığı gerekçesiyle haksız rekabet oluştuğu iddiasıyla ilgili
makamlara açtıkları davaları geri çektikleri, mevcut durumda ekmek satış fiyatlarına
hiçbir şekilde müdahale etmedikleri,
hususları vurgulanmıştır.
(31) FEDERASYON Başkanı ile yapılan görüşmede, soruşturma sürecinden itibaren
çalışmaların durduğu ve mevcut durumda ekmek satış fiyatlarına herhangi bir şekilde
müdahalede bulunmalarının söz konusu olmadığı ifade edilmiştir.
(32) Ayrıca soruşturma döneminde Kayseri’deki ekmek fiyatları ve rekabet ortamına ilişkin bilgi
almak amacıyla Kayseri’ye bağlı Melikgazi İlçe Belediyesi Başkan Yardımcısı ve Belediye
Zabıta Müdürü ile bir görüşme gerçekleştirilmiştir. Yapılan görüşmede, söz konusu yetkililer
tarafından özetle;
- ODA ve Federasyon Başkanları ile soruşturma konusunu teşkil eden inceleme
hususunda şifahi veya resmi görüşmelerinin olmadığı,
- Zabıta memurlarının ODA ve Federasyon yetkililerinin polislerden yardım almak
suretiyle gerçekleştirdiği incelemeye iştirak ettikleri ancak zabıtanın yetkisinin,
ekmeğin gramı ve hijyeni ile sınırlı olduğu, bunun haricinde fiyatlara müdahale
edilmesinin amaçlanmadığı, zabıta memurlarının fiyat noktasında bir müdahale
hakkının olmadığının farkında oldukları,
- Melikgazi ilçesinde genel itibariyle ekmeğin 85 kuruştan satıldığı fakat daha düşük
fiyata satılan yerlerin de mevcut olduğu, Melikgazi Belediyesinin tahsis ettiği
büfelerde ekmeğin fiyatının 50 kuruş olduğu, mevcut durumda ekmek fiyatlarında
rekabetin devam ettiği, yapılacak bir incelemede düşük fiyatlı ekmek satılan
büfelerin ve fırınların olduğunun tespit edilebileceği
hususları ifade edilmiştir.
(33) Son olarak, yapılan yerinde inceleme ve görüşmelerin ardından, Kayseri’de Belediye
sınırları içerisinde faaliyet gösteren bazı fırınlarda ekmek fiyatları incelenmiştir. Söz konusu
incelemeler kapsamında yapılan tespitler sonucunda, fırınlarda ekmek satış fiyatlarının 50
ila 85 kuruş arasında değiştiği görülmüştür.
16-03/59-20
8/12
(34) Buna ek olarak soruşturma kapsamında, 26.10.2015 tarihinde şikâyetçi Şükrü
ÇİLKOLUKISA ile yapılan telefon görüşmesinde özetle;
- Rekabet Kurumunun üyelere tevsik edilmek üzere ODA’ya gönderdiği görüş
yazısından sonra ODA’nın fırıncılara ekmeğin azami fiyattan satılması hususundaki
baskıların son bulduğu, bu anlamda ODA Başkanı ve üyelerinin bu çerçevedeki
faaliyetlerine son verdiği, esnaf arkadaşlarından bu yönde baskıların devam ettiğine
dair bir duyum almadığı,
- Şu an Kayseri’de ekmeğin fiyatının 50 kuruş ila 85 kuruş arasında değiştiği,
herkesin kendi maliyetine göre ekmeğin adet fiyatını belirlediği,
- Kendisinin ekmeği maliyeti ile tavan fiyat arasında istediği fiyattan satma
noktasında özgür olduğunun bilincinde olduğu,
- Şikâyeti sonrası Kayseri ilindeki ekmek fiyatlarının çok düştüğü, bundan dolayı ODA
nezdinde ekmeğin fiyatının yükseltilmesi hususunda hareket geçilmesi anlamında
hiç kimseyle bir görüşmesi veya ODA Başkanına bu noktada bir talebi olmadığı
hususları ifade edilmiştir.
I.4. Değerlendirme
I.4.1. 4054 Sayılı Kanun’un 4. Maddesi Çerçevesinde Değerlendirme
(35) Yukarıda yer verilen bilgi ve belgeler, ağırlıklı olarak önaraştırma döneminde olmak üzere
Kayseri’de faaliyet gösteren bazı fırıncıların ekmeği bir dönem, azami fiyatın altında
sattıkları gerekçesiyle uyarı aldıklarına işaret etmektedir. Ancak bu noktada Kayseri’deki
ekmek piyasasına ilişkin söz konusu uyarıların, son dönemdeki bazı mahkeme kararları ve
bu kararlara ilişkin basındaki haberler ile birlikte değerlendirilmesi gerekmektedir.
(36) Son dönemde yerel ve ulusal basında “Ekmek Artık Tek Fiyattan Satılacak”, “Rekabet
Yapan Fırıncılara Cezalar Yağacak”, “1 Liranın Altında Ekmek Satan Fırınlar Kapatılacak”
gibi başlıklarla yer alan haberlerde, Yargıtay tarafından onanmış bulunan bir mahkeme
kararına atıf yapıldığı, fırıncıların bağlı bulunduğu meslek örgütlerinin de söz konusu yargı
kararına atıfta bulunarak düşük fiyatlı/maliyetin altında satış yapan fırınlara uyarıda
bulundukları görülmektedir.
(37) Bahse konu haberlerde değinilen kararlardan ilki, Çankırı 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin
03.12.2013 tarih 2013/41-2013/472 sayılı kararı ve ilk derece mahkemesi hükmünü onayan
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin 23.06.2014 tarih, 2014/11805 sayılı kararıdır. Söz konusu
davada, Çankırı ilinde faaliyet gösteren iki fırıncının ekmeği maliyetinin altında satarak
haksız rekabette bulundukları iddiası ele alınmıştır. Dosya kapsamında bilirkişi görüşüne
başvurularak 250 gr. ekmeğin maliyeti tespit ettirilmiştir. Bilirkişi tarafından, bir adet
ekmeğin maliyetinin, bulunulan il, kullanılan üretim tekniği ve girdilerin özelliklerine bağlı
olarak değişebileceği belirtilerek, bir çuval undan ortalama 240 adet ekmek
üretilebilmesinden hareketle bir adet ekmeğin maliyetinin 60 kuruş olduğu belirlenmiştir.
Kararda dosyaya sunulan belgelerden ve toplanan delillerden yola çıkılarak, maliyetler
gereği 70 kuruştan satılması gereken 250 gr ekmeği, 40 kuruşa satmaları nedeniyle
davalıların haksız rekabette bulunduklarına hükmedilmiştir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin
23.06.2014 tarih, 2014/11805 sayılı kararı ile ilk derece mahkemesi kararı onanmıştır.
16-03/59-20
9/12
(38) Çankırı 1. Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından verilen ve Yargıtay tarafından hukuka uygun
bulunan kararın, hukuki niteliği itibariyle belirli bir zamanda, belirli bir coğrafyada davalı
kişilerce haksız rekabet fiilinin işlendiğini tespit ettiği anlaşılmaktadır. Söz konusu
mahkeme kararı, sadece davanın tarafları açısından hüküm ifade etmekle birlikte,
değerlendirmeye esas alınan veriler (taban fiyata ilişkin maliyet verileri) geçerliliğini
koruduğu müddetçe aynı veya benzer coğrafi pazardaki diğer fırıncıların gerçekleştireceği
maliyet altı satış yoluyla haksız rekabet eylemleri bakımından ticaret mahkemeleri
açısından emsal niteliğini haizdir.
(39) Gelinen noktada, yukarıda yer verilen mahkeme kararı kapsamında ilgili esnaf odaları
tarafından standart 250 gr. ekmek için belirlenen fiyatın altında yapılan satışların, maliyet
altı satış olarak değerlendirildiği ve haksız rekabet olarak nitelendirilerek cezalandırıldığı
görülmektedir. ODA ve FEDERASYON’un ekmek fiyat tarifesi altında satış yapan fırıncılara
yapmış olduğu uyarılarda, söz konusu mahkeme kararına atıf yapıldığı görülmektedir. Bu
noktada fırıncılara yapılan söz konusu uyarıların rekabeti kısıtlama amacından ziyade
mahkeme kararının uygulanmasından ibaret olduğu, bu çerçevede tarafların şikâyete konu
uygulamalarının, yukarıda içeriği izah edilen mahkeme kararının esasından farklılaşmadığı
anlaşılmaktadır.
(40) Öte yandan söz konusu uyarıların yerel seviyede olduğu ve pazarda etki doğurmadığı
anlaşılmaktadır. Nitekim yukarıda yer verildiği üzere, soruşturma döneminde yapılan
yerinde incelemelerde Kayseri’de şikayete konu edilen bölgede ekmek fiyatlarının
değişkenlik gösterdiği ve azami fiyat tarifesinin altında satış yapan çok sayıda fırıncı olduğu
görülmüştür. Ekmeğin farklı fiyatlardan satıldığı ve mevcut durumda Kayseri ekmek
piyasası bakımından rekabetin devam ettiği hususu, Kayseri İli Melikgazi İlçesi Belediye
Başkan Yardımcısı nezaretinde gerçekleştirilen fırın ve büfe ziyaretlerinde de tespit
edilmiştir. Son olarak FEDERASYON başkanı ile yapılan görüşmede, soruşturma
sürecinden itibaren çalışmaların durduğu ve mevcut durumda ekmek satış fiyatlarına
herhangi bir şekilde müdahalede bulunmalarının söz konusu olmadığı ifade edilmiştir.
(41) Bilindiği üzere 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinde “Belirli bir mal veya hizmet piyasasında
doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan
veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar,
uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri hukuka aykırı ve
yasaktır.” denilmektedir. Bu kapsamda, teşebbüs birliklerinin rekabeti kısıtlama amacı
taşıyan veya bu etkiyi doğuran eylemlerde bulunması ihlal niteliğindedir. Bununla birlikte
soruşturma döneminde yapılan inceleme ve tespitler, Kayseri’de ODA veya
FEDERASYON’un rekabeti kısıtlama amacı taşıyan ya da bu etkiyi doğuran bir uygulama
içinde olmadıklarını göstermektedir. Bu noktada, haklarında soruşturma yürütülen ODA ve
FEDERASYON’un 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında ihlal niteliği taşıyan bir
uygulamalarının bulunmadığı, dolayısıyla söz konusu iki teşebbüs birliğine ceza
verilmesine gerek olmadığı düşünülmektedir.
I.4.2. ODA ve FEDERASYON’un Savunmaları ve Değerlendirilmesi
Ekmek fırınlarının üretim koşullarını en iyi dereceye getirerek hem halkın kaliteli
ekmek yemesi, hem de fırıncıların sıkıntılarına destek olmak için ODA ve
FEDERASYON olarak çalışma yapıldığı, bu kapsamda ekmek israfının önemli
boyutta bulunduğu, bu israfa sebep olan faktörler arasında maliyet altı satışla
bağlantılı olarak haksız rekabet olduğu, fırıncıların maliyet altında satış yaparak
kaliteli ekmek üretimi yapamadığı, fırınların hijyenik olmadığı, fırıncıların ekonomik
olarak zor durumda bulunduğu, ekmek gramajlarının düşük olduğu, fırın denetimi
ve bu çerçevedeki uyarıların ekmek kalitesini arttırmak amacıyla gerçekleştirildiği
savunması.
16-03/59-20
10/12
(42) İlgili mevzuat bakımından incelendiğinde, fırınlarda üretilen ekmeğin hijyen ve kalite
standartları açısından denetimi görevinin temel olarak ilgili coğrafi bölgede yer alan
Belediyelerde olduğu görülmektedir. Bu noktada, ODA’nın zabıta ile beraber yürüttüğü fırın
incelemelerinin nispeten ODA’nın yetkisini aştığını söylemek mümkündür.
ODA ve FEDERASYON’un fırınlara yaptığı uyarıların ve burada gerçekleşen
denetimlerin, 02.04.2013 tarihli ve 28606 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2013/3
sayılı Ekmek İsrafının Önlenmesi konulu Başbakanlık Genelgesi ve haksız rekabetin
önlenmesi konulu emsal mahkeme kararları doğrultusunda, zabıta kuvvetleri
eşliğinde gerçekleştirildiği, fırıncılara ihtarnamelerin Çankırı Mahkemesi tarafından
verilen ve emsal teşkil eden karar sonucunda gönderildiği, bu ihtarnamelerde
Kayseri ili ekmek fiyat tarifesinin bildirildiği ve Çankırı Asliye Hukuk Mahkemesinin
aldığı karar doğrultusunda belirtilen haksız rekabet fiilinin gerçekleştirilmesi halinde
bu fiili gerçekleştirenlerin hukuki ve cezai yaptırımlara maruz kalabileceğinin ifade
edildiği, tarife fiyatı üzerinden satış hususunda fırıncılara zorlama yapılmadığı,
dolayısıyla söz konusu teşebbüs birliklerinin incelemeye konu tüm faaliyetlerinin
mevzuata ve mahkeme kararlarına uygun olduğu savunması.
(43) 4054 sayılı Kanun kapsamında ekmek üreticilerinin satış fiyatlarında serbest
davranmalarının teşviki esastır. Nitekim gerek 5362 sayılı Kanun gerekse 5174 sayılı
Kanun’un fiyat tarifesine ilişkin hükümleri, ekmekteki fiyat tarifesinin azami haddi belirttiğini
düzenlemiştir. Bu noktada, herhangi bir düzenleme ile ekmeğe sabit fiyat ya da taban fiyat
uygulaması getirilmediği müddetçe, azami fiyat tarifesinin altında satış yapılabilmesi, 4054
sayılı Kanun’un amacına uygundur.
ODA tarafından yapılan savunmada, Kurumun Kayseri'de ekmek satış fiyatlarına
müdahale edilmesine ilişkin başlatmış olduğu incelemede tespit edilen maliyet altı
ekmek satışlarının mevcut durumda aynen devam ettiği, geçmiş dönemde
FEDERASYON’un teşvikiyle ve Çankırı 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2013/472
sayılı kararı doğrultusunda ekmeğin azami fiyattan satılmasına yönelik bazı
uyarılarda bulundukları ancak Kuruma intikal eden şikayetlerin ardından bu
uygulamaları sonlandırdıkları, mevcut durumda Kayseri'de ekmeğin 40 kuruştan 85
kuruşa kadar değişen fiyatlarla satıldığı, hatta ulusal marketlerde 40 kuruşun altında
ekmek satışı yapıldığı ve söz konusu fiyatın un maliyetini dahi karşılamadığı ifade
edilmektedir. Kurumun soruşturma açılması kararından sonraki süreçte gönderilen
uyarı yazısının bütün ODA üyelerine tebliğ edildiği, anılan dönemden itibaren
Kayseri'de faaliyet gösteren fırınların ekmek satış fiyatlarına hiçbir şekilde müdahale
edilmediği vurgulanmıştır. Söz konusu resmi yazı hakkında bilgi edinmek isteyen
üyelere, ekmeği istediği fiyattan satabilecekleri konusunda ilave açıklamalarda
bulunulduğu, ayrıca ekmeğin maliyetin altında satılması sonucu haksız rekabet
oluştuğu iddiasıyla ODA tarafından ilgili makamlara yapılan başvuru ve açılan
davaların da geri çekildiği ifade edilmiştir.
FEDERASYON yazılı savunmasında ekmeğin azami fiyattan satılmasına yönelik
uygulamaların 17.01.2013 tarih ve “Ekmek İsrafını Önleme Kampanyası” konulu
Başbakanlık Genelgesi ve maliyetin altında satış yapılmasının haksız rekabet fiilini
oluşturacağı yönündeki kesinleşmiş mahkeme kararları doğrultusunda yapıldığını
ifade etmiştir. Savunmada, soruşturma konusu eylem ve uygulamaların esas olarak
haksız rekabeti önleme amacına hizmet ettiği ve temel olarak ekmekte maliyet altı
satışların önlenmek istendiği vurgulanmıştır. Son olarak, soruşturma safhasından
itibaren FEDERASYON’un ekmek satış fiyatlarına herhangi bir müdahalesinin
bulunmadığı ifade edilmiştir.
16-03/59-20
11/12
(44) Soruşturmanın her iki tarafının savunmaları doğrultusunda, yapılan tespitlerden farklılık arz
eden bir husus bulunmamaktadır.
J. SONUÇ
(45) 05.03.2015 tarih ve 15-10/138-M sayılı Kurul kararı uyarınca yürütülen soruşturma ile ilgili
olarak düzenlenen Rapor’a, Ek Görüş’e, toplanan delillere, yazılı savunmalara ve incelenen
dosya kapsamına göre; Kayseri Fırıncılar ve Uncular Odası ile Türkiye Ekmek Üreticileri
Federasyonunun 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal etmediklerine dolayısıyla, aynı
Kanun'un 16. maddesi uyarınca adı geçen teşebbüslere idari para cezası uygulanmasına
gerek olmadığına OYÇOKLUĞU ile, Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak
üzere karar verilmiştir.
KARŞI OY GEREKÇESİ
(21.01.2016 tarihli ve 16-03/59-20 sayılı Kurul Kararı)
Kurulun 21.01.2016 Tarih ve 16-03 Sayılı Toplantısında görüşülen Kayseri Fırıncılar ve
Uncular Odası ile Türkiye Ekmek Üreticileri Federasyonunun Kayseri’ de faaliyet gösteren
fırıncıların ekmek satış fiyatlarına müdahale etmek ve bu teşebbüsleri belirli bir fiyat
düzeyine zorlamak suretiyle 4054 sayılı Kanun’ u ihlal ettiği iddiasına yönelik olarak Kurulca
alınan 05.03.2015 tarih 15-10/138-M sayılı karar uyarınca yürütülen soruşturma ile ilgili
olarak düzenlenen rapora, ek görüşe, toplanan delillere, yazılı savunmalara ve incelenen
dosya kapsamına göre soruşturma açılan teşebbüslerin 4054 Sayılı Kanun’ un 4.
maddesini ihlal etmediklerine ve dolayısıyla aynı Kanun’ un 16. maddesi uyarınca idari para
cezası uygulanmasına gerek olmadığı şeklindeki karara aşağıdaki gerekçelerim nedeniyle
karşıyım.
Bilindiği üzere, 4054 Sayılı Kanun’ un 4. maddesinde “ Belirli bir mal veya hizmet
piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama
amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan
teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve
eylemleri hukuka aykırı ve yasaktır.” denilmektedir.
Soruşturmaya konu dosya konusu ile ilgili olarak raportörlerce yapılan incelemelerde
Kayseri Fırıncılar ve Uncular Odası’nın Türkiye Ekmek Üreticileri Federasyonu’nun
teşvikiyle Kayseri’ de faaliyet gösteren fırıncıların Odaca belirlenen ve esasen azami
16-03/59-20
12/12
fiyatları gösteren tarifeye uymaları konusunda zorladıkları, oda yetkilileri ve belediye
zabıtaları ile birlikte yapılan denetimlerde azami fiyatın altında satış yapan fırın sahiplerinin
uyarıldıkları, indirimli fiyattan ekmek satışına ilişkin fırınlardaki afişlerin indirildiği ve
toplatıldığı, belediye zabıtaları ile yapılan denetimlerin gazete ve televizyon kanalları ile
haber sitelerinde haber olduğu, bu denetimlerin medyada " Kayseri’ de nefes kesen
denetim ", " Kayseri’ de film gibi rekabet denetimi " gibi sansasyonel başlıklarla verildiği,
oda yönetimince azami fiyatın altında ekmek satan fırınların tek tek tespit edilerek liste
oluşturulduğu, bu fırınlara düşük fiyattan ekmek satmamaları konusunda ihtarlar çekildiği,
keza bu yönde Kayseri’ deki tüm fırınlara aynı yönde duyurular yapıldığı, azami fiyatın
altında satış yapan fırınlarla ilgili gerekli yasal ve yargısal işlemleri takip etmek üzere avukat
görevlendirildiği, tüm bu işlemlerin yönetim kurulu toplantısında alınan kararlar
çerçevesinde yapıldığı anlaşılmaktadır.
Anılan tespitlere rağmen Raporda soruşturma dönemi itibariyle Odanın ve Federasyonun
ihlale konu herhangi bir davranışının olmadığı ve Kayseri’ de azami fiyatın altında ekmek
satışlarının yapıldığına tanık olunduğu belirtilerek herhangi bir ihlal olmadığı kanaatine
ulaşılmış ve adı geçen teşebbüsler aleyhine herhangi bir ceza takdirine gerek olmadığı
sonucuna ulaşılmıştır.
Oda ve Federasyonun soruşturma açılmasına esas teşkil eden ön araştırma ve öncesi
dönemdeki ihlal niteliği taşıyan eylemleri ile ilgili olarak ceza takdirinde bulunulmamış,
dolayısıyla zımni olarak bu dönemdeki eylemler ihlal olarak değerlendirilmemiştir.
Kanunun 4. maddesinde yer alan hüküm karşısında bu sonuca katılabilmek mümkün
görünmemektedir. Zira 4. madde de bir piyasadaki rekabeti kısıtlama, engelleme ve bozma
amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan tüm
davranışların Kanun kapsamında olduğu belirtilmiştir.
Yukarıda yer verilen açıklamalardan anlaşılacağı üzere soruşturma açılan teşebbüslerin
belli bir dönem de ihlal niteliğindeki davranışları işledikleri belge ve beyanlardan
anlaşılmaktadır. İhlal konusu davranışların sonlandırılması, soruşturma neticesi verilecek
idari para cezasının miktarını ilgilendirir bir husus iken cezayı kaldırır bir husus olarak
değerlendirilmesi şeklindeki bir sonuca katılmamız mümkün olmadığından çoğunluk
görüşüne karşı oy kullanılmıştır.
Fevzi ÖZKAN
Kurul Üyesi
Full & Egal Universal Law Academy