Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2015-2-53 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 16-04/76-32
Karar Tarihi : 10.02.2016
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN, Fevzi ÖZKAN, Dr. Metin ARSLAN
Doç. Dr. Tahir SARAÇ, Kenan TÜRK
B. RAPORTÖRLER: Pelin ERDOĞAN, Feyami ÇAĞLAYAN
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : - Gizlilik talebi bulunmaktadır.
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILANLAR : - Türk Demir Döküm Fabrikaları A.Ş.
Bahçelievler Mah. Bosna Bulvarı No:148 34688 Üsküdar
İstanbul
- E.C.A. Presdöküm San. A.Ş.
Kemeraltı Cad. Ümmehan No:17/5 34425 Karaköy İstanbul
- Viessmann Isı Teknikleri Tic. A.Ş.
Şerifali Mah. Söyleşi Sk. No:39 34775 Ümraniye İstanbul
- Ariston Thermo Isıtma ve Soğutma Sistemleri İth. İhr. ve
Dağ. Ltd. Şti.
Şerifali Mah. Barbaros Cad. Söyleşi Sk. No:21 A Blok
Ümraniye İstanbul
- Vailant Isı San. ve Tic. Ltd. Şti.
Bahçelievler Mah. Bosna Bulvarı No:146 34688 Çengelköy
İstanbul
- Bosch Termoteknik Isıtma ve Klima San. Tic. A.Ş.
Organize Sanayi Bölgesi Pk:45030 Manisa
(1) E. DOSYA KONUSU: Türk Demir Döküm Fabrikaları A.Ş., E.C.A Presdöküm
Sanayii A.Ş., Viessmann Isı Teknikleri Ticaret A.Ş., Ariston Thermo Isıtma ve
Soğutma Sistemleri İth., İhr. ve Dağ. Ltd. Şti., Vaillant Isı San. ve Tic. Ltd. Şti.,
Bosch Termoteknik Isıtma ve Klima San. Tic. A.Ş.’nin üzerinde kendi logoları
bulunmayan baca uzatmalarının kombi/şofben kurulumunda kullanılması
durumunda ürünleri garanti kapsamına almadıkları ve bu uygulamanın başvuru
sahibi teşebbüsün faaliyetlerini zorlaştırdığı iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle; başvuru sahibinin hermetik baca sistemleri
(yatay baca), baca uzatmaları ve aksesuarlarının üretimiyle iştigal ettiği, Baymak
dışındaki kombi üreticilerinin (Demirdöküm, ECA, Ariston, Vaillant vb.) üzerinde kendi
logoları bulunmayan baca uzatmalarının kombi/şofben kurulumunda kullanılması
durumunda, bu üreticilerce satışı yapılan kombi/şofbenin garanti kapsamına
alınmadığı, bu uygulamanın paralelinde Karadeniz bölgesinde Karadenizgaz adlı gaz
dağıtım şirketinin başvuru sahibi teşebbüsün bacalarının orijinal olmadığı gerekçesine
dayanarak gaz açışını yapmadığı, kombi üreticilerinin bahsedilen uygulamaları
nedeniyle tüketicilerin ilgili üreticilerin logosunu taşıyan baca uzatmalarını kullanmak
16-04/76-32
2/7
zorunda kaldığı dolayısıyla teşebbüsün ticari faaliyetini sürdürmekte zorluk yaşadığı,
bu uygulama nedeniyle ilgili kombi üreticilerinin hermetik baca sektörünü tekellerinde
bulundurdukları iddia edilmiştir.
Başvuruda bulunan eksiklikler 29.09.2015 tarihi itibarıyla giderilmiş olup gönderilen
bilgilerde Türk Demir Döküm Fabrikaları A.Ş. (DEMİRDÖKÜM), E.C.A. Presdöküm
San. A.Ş. (ECA), Viessmann Isı Teknikleri Tic. A.Ş. (VIESSMANN), Ariston Thermo
Isıtma ve Soğutma Sistemleri İth., İhr. ve Dağ. Ltd. Şti. (ARISTON), Vaillant Isı San. ve
Tic. Ltd. Şti. (VAILLANT) ve Bosch Termoteknik Isıtma ve Klima San. Tic. A.Ş.’nin
(BUDERUS/BOSCH) iddia edilen garanti uygulamasını benimsediği belirtilmiştir.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 17.09.2015 tarihinde giren başvuru üzerine
hazırlanan 27.10.2015 tarihli İlk İnceleme Raporu, 10.11.2015 tarihli Kurul
toplantısında görüşülmüş ve 15-40/668-M sayı ile başvuruya konu iddialar hakkında
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 40.
maddesinin birinci fıkrası uyarınca önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. Anılan
karar uyarınca düzenlenen 21.01.2016 tarih ve 2015-2-53/ÖA sayılı Önaraştırma
Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(4) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca
DEMİRDÖKÜM, ECA, VIESMANN, ARISTON, VAILLANT ve BUDERUS/BOSCH
hakkında soruşturma açılmasına gerek olmadığı ifade edilmektedir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Hakkında Önaraştırma Yapılan Taraflar
I.1.1. DEMİRDÖKÜM ve VAILLANT
(5) Kombi, kazan, şofben, termosifon, klima ve radyatör üretimi, satışı yapan ve satış
sonrası hizmetlerini sunan DEMİRDÖKÜM 2007 yılında Vaillant Grubu tarafından
devralınmıştır. Vaillant Grubu ısıtma, soğutma ve havalandırma sistemleri üretimi,
dağıtımı ve satış sonrası hizmetleri alanında faaliyet gösteren Almanya merkezli
uluslararası bir gruptur. Vaillant Grubu’nun Türkiye’de, VAILLANT, DEMİRDÖKÜM ve
Panel Radyatör San. ve Tic. A.Ş. (PANEL A.Ş.) olmak üzere üç iştiraki bulunmaktadır.
Bunlardan VAILLANT, DEMİRDÖKÜM ile aynı alanda faaliyet göstermekle birlikte,
Türkiye’de herhangi bir üretim faaliyeti bulunmamaktadır. PANEL A.Ş. ise VAILLANT
ve DEMİRDÖKÜM’e panel radyatör üretimi yapmakta, bunun dışında piyasaya ürün
arz etmemektedir.
I.1.2. ECA
(6) Elginkan Vakfı şirketlerinden olup 1985 yılında kurulmuştur. ECA markası altında
döküm katı yakıt sobası ile üretime başlayıp doğal gazın Türkiye’de kullanılmaya
başladığı yıllar itibariyle doğal gaz ile çalışan cihazların üretim, satış ve pazarlama
faaliyetlerini yürütmektedir.
I.1.3. VIESMANN
(7) Uluslararası alanda faaliyet gösteren Viessmann Şirketler Grubu, Türkiye’deki
faaliyetlerine 1994 yılında başlamıştır. Viessmann markalı güneş kolektörü, ısı
pompası, kombi ve kazan gibi ısıtma ürünlerinin satışını yapmaktadır.
I.1.4. ARISTON
(8) İtalyan markası olan Ariston, uluslararası pazarlarda ısıtma ve su ısıtma ürünleri satışı
yapan bir firmadır.
16-04/76-32
3/7
I.1.5. BOSCH
(9) Uluslararası alanda faaliyet gösteren BOSCH; kazan, duvar tipi cihazlar, ısı pompası,
vb. ürünlerinin üretim ve satışını yapmaktadır.
I.2. İlgili Pazar
I.2.1. Sektöre İlişkin Bilgiler
(10) Kombi ve şofben gibi yanma sonucunda, insanların yaşam alanlarına dolması halinde
boğulma ve ölüm riskine neden olan gazların üretildiği cihazlar, kullanıcı güvenliği
açısından diğer standart tüketim ürünlerinden ayrı olarak bazı güvenlik önlemleri
çerçevesinde değerlendirilmesi gereken ürünlerdir.
(11) Satış ve taahhüt hizmetleri bağımsız veya üretici firmalarla dikey ilişki içinde olan
firmalar (bayi) tarafından gerçekleştirilmektedir. Taahhüt hizmetleri gaz dağıtım
şirketlerinden aldıkları sertifika doğrultusunda satılan kombilerin kurulacağı yere uygun
olarak projelendirilmesi ve projelerin uygulanmasını içermektedir. Son kullanıcılara
yönelik hizmet veren firmalar yalnız satış veya taahhüt işleriyle uğraşabildikleri gibi bu
iki hizmeti birlikte de sunabilmektedirler. Kombi üreticisi firmalar, tüketicilere karşı her
aşamada sorumlu olduklarından, her iki hizmeti birlikte yerine getiren firmaları kalite ve
güvenlik kaygıları nedeniyle tercih etmekle birlikte, bu hizmetleri bağımsız bir şekilde
yerine getiren firma sayısı da azımsanamayacak düzeydedir.
(12) Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (EPDK) tarafından belirlenen bölgeler için 4646
sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanununun 4. maddesinin dördüncü fıkrasının (g) bendi ve
Doğal Gaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin 5. maddesi uyarınca
doğal gaz dağıtım lisansı ihalesine çıkılmaktadır. EPDK tarafından düzenlenen ihaleyi
kazanan firmalar aynı bölge için Doğal Gaz Piyasası Sertifika Yönetmeliğinin 9.
maddesi uyarınca EPDK adına taahhüt firmalarını yetkilendirme hakkına da sahip
olmaktadır. Doğal gaz taahhüt firmaları, lisans ihalesini kazanan firma tarafından
yetkilendirilmek suretiyle ihale konusu bölge dâhilinde taahhüt hizmetlerini yerine
getirmekte ve yetki alanları dışında hizmet sunamamaktadır.
(13) Doğal Gaz Piyasası İç Tesisat Yönetmeliği’nin “Tanımlar” kısmında “Basınç düşürme
ve ölçüm istasyonu veya servis kutusu çıkışından itibaren sayaç hariç, müşteri
tarafından yaptırılan ve mülkiyeti müşteriye ait olan boru hattı ve teçhizatı ile tüketim
cihazları, atık gaz çıkış borusu, baca ve havalandırma sistemleri” olarak tanımlanan
tesisat ve bu tesisatta kullanılan ürünlerin, aynı Yönetmeliğin “Standartlar” başlıklı 5.
maddesinde belirtilen standartlara uygun olması gerekmektedir. Doğal gaz açışı aynı
Yönetmeliğin “Hak ve Yükümlülükler” başlıklı 6. maddesindeki yükümlülüklerin yerine
getirilip bahse konu standartlara uygunluğu kontrol edilerek gerçekleştirilmektedir.
(14) Gaz dağıtım şirketinin kontrol ve onayından sonra üretici firmanın yetkili servisi
tarafından cihaz çalıştırılıp kontroller yapılarak garanti başlatılmaktadır. Başvuruya
konu olan logolu uzatma bacası kullanılmaması durumunda yetkili servis ürünün
garantisini başlatmamaktadır. Bu sebeple bayi ve bayi tarafından bilgilendirilen müşteri
sorun yaşamamak için kombi veya şofben ile aynı marka ürünü kullanmak zorunda
kalmaktadır.
16-04/76-32
4/7
I.2.2. İlgili Ürün Pazarı
(15) Dosya kapsamında ilgili pazar markaya özgü ya da genel olarak “kaynatıcılar için baca
uzatma ekipmanları pazarı” olarak tanımlanabilecektir. Bununla birlikte, alternatif iki
pazar tanımı çerçevesinde yapılacak olan değerlendirme değişmeyeceğinden, İlgili
Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz’un 20. paragrafında yer alan düzenleme de
dikkate alınarak, dosya kapsamında ilgili ürün pazarı belirlenmemiştir.
I.2.3. İlgili Coğrafi Pazar
(16) İncelemeye konu olan faaliyetlerin tüm Türkiye çapında gerçekleştirilmesi ve ülke
içerisinde rekabetin farklılaşmasına neden olacak bir unsurun bulunmaması sebebiyle
ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak tespit edilmiştir.
I.3. Değerlendirme
(17) Dosya konusu iddiaya ilişkin olarak şikayetçi ile görüşülmüş, hakkında önaraştırma
yürütülen teşebbüsler ile diğer baca üreticilerinden belge ve bilgi talebinde bulunulmuş
ve gaz dağıtım şirketlerinden Başkent Gaz ve Karadeniz Gaz yetkililerinden bilgi
alınmıştır. Öte yandan Gazmer Genel Müdürü ve Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı
Sanayi Ürünleri Denetimi ve Güvenliği Genel Müdürlüğü Gaz Yakıcı Cihazlar Direktifi
Birim Şefinin görüşlerine başvurulmuştur.
(18) Gaz Yakan Cihazlara Dair Yönetmelik’in 4. maddesinde donanım; kombi ve şofben vb.
cihazın “…dışında kalan ticari amaçlarla kendi başına pazarlanan, gaz yakan cihazlara
takılmak üzere tasarımlanan veya monte edildiğinde böyle bir cihaz meydana getiren
emniyet, kontrol ve ayarlama teçhizatını ve bunların kısmi montajları” olarak
tanımlanmaktadır. Bu noktada, atık gazların tahliyesi amacıyla kombinin dış mahale
bağlanması gerektiğinden hareketle, bacaların kombi ve şofbenlerin vazgeçilmez bir
parçası olduğu, dolayısıyla donanım olarak nitelendirilmesi gerektiği vurgulanmalıdır.
Aynı Yönetmelik’in 5. maddesinde ise cihaz ve donanımların öngörülen aynı temel
gerekliliklere uymak zorunda oldukları belirtilmiştir. Bu temel gereklilikler, referans
numaraları Avrupa Birliği Resmi Gazetesinde yayımlanmış olan uyumlaştırılmış
standartları uygulayan ulusal standartlara uygunluktur. İlgili konuda uyumlaştırılmış
standartlar Gaz Yakan Cihazlara İlişkin 2009/142/AT sayılı Direktif altında ele
alınmaktadır.
(19) Kombi ve şofbenlerle birlikte doğal olarak baca setinin kullanılması gerektiğinden,
kombi üreticileri anılan Yönetmelik uyarınca ürünlerinin standartlara uyumu ölçülürken
baca uzatmaları gibi donanımların da cihazlarıyla teknik uyumluluğunu sistem olarak,
eş deyişle kombilerle birlikte onaylı kuruluşlara test ettirmektedir. CE uygunluk
belgelendirmesi için bu raporlar temel alınmakta, bunun sonucunda piyasaya arz
öncesi bağımsız onaylanmış kuruluş tarafından CE sertifikasyonu
gerçekleştirilmektedir. Bağımsız belgelendirme kurumu tarafından hazırlanan rapor, CE
uygunluk sertifikası ile birlikte yayımlanmaktadır. Bu testler, kombi cihazı ve bacadan
oluşan sistemin sızdırmazlık, verimlilik, yanma ve emisyon performansını belirleyen
temel parametrelerdir. İlgili tüm testler sistem olarak uyumluluk bakımından
yapılmaktadır. Emisyon ve sızdırmazlık testi, özellikle tüketicilerin can güvenliğini
tehlikeye atabilecek tüm durumların test edildiği son derece önemli bir süreçtir.
16-04/76-32
5/7
(20) Belgelendirme kuruluşları, Avrupa Birliği’nin Yeni Yaklaşım Onaylanmış Kuruluşlar Bilgi
Sistemi’nin (New Approach Notified and Designated Organisations-NANDO) resmi web
sitesinde her bir konu başlığı altında ilgili direktife göre gerekli testleri yapan ve
belgelendiren şirketler olup, belgelendirme CE sertifikasyonu anlamına gelmektedir.
Dosya konusu kombi ve şofben baca üreticileri tarafından sertifikalandırma sürecinde
89/106/EEC sayılı Yapı Malzemeleri Direktifi referans doküman olarak kullanılmakta ve
Yapı Malzemeleri Direktifi’ne uygunluk belgelendirmesi yapabilen kuruluşlardan biri
tarafından süreç yürütülebilmektedir.
(21) Bağımsız belgelendirme kuruluşlarına başvurarak bir bacanın bir kombiye teknik
uyumluluğunun test edilmesi ve cihaz performansı üzerindeki etkilerinin saptanması bir
kaç ay sürebilen hem tedarikçi hem de kombi üreticileri için uzun ve maliyeti yüksek bir
süreçtir. Bu sebeple, kombi üreticilerinin piyasada bulunan her bacanın ürettiği her
kombiye uyumluluğunu test etmesi mümkün olmamaktadır. Kombi üreticileri, ürünlerin
ulusal ve AB mevzuatı kriterlerine uygunluğunun yanı sıra kendi ticari politikaları
bağlamında tedarikçinin genel ve finansman yapısı, teknik ve personel kapasitesi,
kalite sistemi ve referansları gibi ölçütlere ilişkin ön bilgi toplamakta ve uygun bulduğu
baca ve ekipmanı üreticilerine teklifte bulunarak ve ilerleyen aşamalarda fiyat pazarlığı
yaparak kendi cihazlarıyla uyumlu donanım üretilmesi anlaşması yapmaktadır. Bu
aşamada, numunelerin bağımsız belgelendirme kuruluşuna gönderilmesi suretiyle
uyumluluk testleri yapılması talep edilmektedir.
(22) Baca setleri, son kullanıcıların güvenliğini ve sağlığını doğrudan etkilediğinden; test
edilmemiş ve uygunluğu sistem (kombi ve baca) geliştirme sırasında ilgili testlerle
kanıtlanmamış ekipmanın kurulum sırasında kullanılması kombi üreticileri tarafından
teknik olarak tavsiye edilmemekte; tavsiye edilmemiş baca ve ekipmanının kullanımı
sonucu oluşacak hasar ve arızalar garanti kapsamı dışında tutulmaktadır. Zira garanti
kapsamı, yalnızca üretim hatalarına ilişkindir. Ayrıca ürünlerin kullanım ve montaj
kılavuzunda orijinal atık gaz borusu ve aksesuarları dışında farklı atık gaz borusu
kullanılması durumunda cihazın yetkili servis tarafından devreye alınmayacağı
belirtilmektedir. Orijinal ürün, eş deyişle cihazla uyumluluğu sistem sertifikasyonuna
sahip donanımın kullanılmasının garanti koşulu olarak sayılmasının nedeni, kombi
üreticileri tarafından yukarıda söz edildiği gibi ürünün atık gaz sistemi ile bir bütün
olarak sertifikasyona sahip olması gereği ve bir arıza olması halinde atık gaz
sistemlerinde uygunsuzlukları tespit eden veya yanma ürünlerinin kontrolünü sağlayan
üçüncü bir kuruluş bulunmadığından tüm sorumluluğun kombi üreticisine yüklenmesi
olarak gösterilmektedir.
(23) Cihazla birlikte test edilmemiş, belgelendirilmemiş ya da standartlara uymayan baca
ekipmanı; kalitesiz malzeme kullanımı, korozyon, delinme, yüksek sıcaklık sonucu
erime, ek yerleri ve contalardan baca gazı sızdırma vb. nedenlerle baca gazı
zehirlenmesi ve yangın gibi can ve mal güvenliğine karşı çok ciddi tehdit
oluşturmaktadır. Nitekim Türkiye Doğal Gaz Dağıtıcıları Birliği Derneği’nin (GAZBİR) İç
Tesisat Komisyonu tarafından yayımlanan 16.12.2013 tarihli bültende; montajı
gerçekleştirilen kombi ve şofben cihazı uygulamalarında atık gaz baca setlerinin cihaza
ait üreticiler tarafından onaylanmış orijinal ürünler olmadığı yönünde şikayetler geldiği
dile getirilerek, bu durumun önüne geçebilmek amacıyla cihaz ile birlikte verilen ya da
ihtiyaca binaen daha sonra alınan atık gaz baca setlerinin üretici tarafından taklidi
yapılamayacak ve silinmeyecek biçimde etiketlenerek müşteriye sunulması gerektiği
vurgulanmıştır. Gaz dağıtıcılarının da can ve mal emniyeti açısından onaylanmış
ürünlerin kullanımı şartını aradığı ve bunu kontrol ettiği anlaşılmıştır.
16-04/76-32
6/7
(24) Bu noktada; dosya kapsamında şikayetçinin ürünlerinin CE uygunluk belgesine sahip
olduğu, bu açıdan görüşme yapılan teşebbüslerin dikkat çektiği standartlara uymayan
baca seti niteliği taşımadığı vurgulanmalıdır. Dolayısıyla, standartlara uymayan
ekipmanın kullanılmasının garanti kapsamı dışında tutulmasının doğrudan güvenlik
gerekçesine dayandığı, rekabetçi endişe doğurabilecek herhangi bir husus olmadığı
açıktır. Oysa dosyada, kombi üreticilerinin garanti sürecinin başlatılması için sadece
ürünleriyle sistem sertifikasyonuna tabi tutulan ve kendi logolarını taşıyan baca
setlerinin kullanımını şart koşması nedeniyle şikayetçinin baca setlerini satamaması
söz konusudur. Bu itibarla, irdelenmesi gereken kombi ve şofben üreticilerinin kendi
logolarını taşıyan baca setini garanti şartı olarak ileri sürmesinin CE belgesine sahip
diğer baca üreticilerini dışlayıcı bir eylem olup olmadığıdır.
(25) Dosya kapsamında ihlal olarak ileri sürülen dışlayıcı davranışın hangi pazarda rekabeti
engellemiş olduğu önem taşımakta olup, kombi ve şofben baca setleri pazarında kombi
üreticileriyle baca üreticilerinin aynı pazarda faaliyet göstermediği açıktır. Bu noktada,
kombi ve şofben üreticilerinin baca üreticilerinin faaliyetini zorlaştırdığı iddiasının
rekabeti engelleyici herhangi bir amaç taşıyıp taşımadığı önem kazanmaktadır.
(26) Riskli ürün grubunda yer aldığı kabul edilen kombi ve şofbenler için atık gazın
tahliyesini sağlayan bacaların da kombilerle bir bütün olarak değerlendirilmesi ve
sistem sertifikasyonuna tabi tutularak, kombi ve baca setinin uyumluluğunun
belgelendirilmesi yukarıda açıklanan mevzuat çerçevesinde yasal bir zorunluluktur.
Kombi üreticilerinin her bir baca seti için, yüksek maliyetli ve uzun süren sertifikasyon
başvurusunda bulunması beklenmemelidir. Baca üreticilerinin de sistem sertifikasyonu
için başvurusunun önünde bir engel bulunmamaktadır. Bu noktada, baca üreticilerinin
kombi üreticilerine ürünlerini sunarak anlaşma için teklifte bulunmaları da olasıdır. Zira
kombi üreticileri anlaştıkları baca seti üreticileriyle münhasıran çalışmamaktadır.
Kriterlerin karşılanması ve fiyatta anlaşılması durumunda herhangi bir baca üreticisi de
kombi üreticilerinin logosunu taşıyan baca üretiminde bulunabilecektir. Ayrıca cihaz
garanti süresinin iki yıl olduğu düşünüldüğünde, garanti süresinin sonunda herhangi bir
arızalanma durumunda müşterinin tercih etmesi halinde diğer baca setlerinin
takılmasına kombi ve şofben üreticilerinin müdahalesi bulunmamaktadır.
(27) Öte yandan Kurul’un 22.03.2007, 07-27/250-85 tarih/sayılı Yalova Kombi Üreticileri;
27.05.2008, 08-35/467-167 tarih/sayılı Ersel Isıtma kararlarında da, garanti süresi
tartışmasından bağımsız olarak, kombi ve şofbenlerin güvenlik gereksinimleri
bakımından farklı değerlendirilmesi gereken ürünler olduğuna dikkat çekilmiştir.
Özellikle Ersel Isıtma kararında bir üreticinin, sattığı ürünün kalitesini, güvenliğini
sağlayabilmek ve servis hizmetlerini yüksek kalitede sunabilmek için getireceği
sistemlerin ticari hayatta makul olarak algılandığı, üstelik riskli ürün grubunda yer alan
doğal gaz sobalarının -ki kombi ve şofbenler için de aynı durum söz konusudur-
güvenlik uygulamalarını iyileştirmeye yönelik çeşitli stratejiler geliştirilmesinin rasyonel
olduğu vurgulanmış ve en önemli güvenlik sorununun montajdan kaynaklandığı
belirtilerek inceleme konusu uygulama rekabet ihlali olarak değerlendirilmemiştir.
16-04/76-32
7/7
(28) Özetle; dosya kapsamında kombi ve şofben üreticilerinin logosu bulunan bacaların
kullanılmasını garanti şartı olarak koşarak diğer baca üreticilerinin faaliyetini
zorlaştırdığı ve böylece kendi baca setlerini daha pahalıya sattıkları yönünde herhangi
bir bulguya rastlanmamıştır. Kombi ve şofben üreticilerinin garanti kapsamına alma
sürecinde, sistemlerine dahil olmayan baca setlerinin ticaretinin yapılmasını
engellemek amacıyla hareket etmeleri, dikey entegrasyon var olmadığı sürece, normal
koşullar altında pek de makul görünmemektedir. Çünkü münhasırlık ilişkisi de
bulunmayan kombi üreticisi-baca üreticisi arasındaki ticari ilişkide ölçütleri karşılayan
birden fazla baca üreticisinin varlığı, baca üreticileri arasındaki rekabeti artıracağından
aslında kombi üreticilerinin daha çok tercih edeceği bir durumdur.
(29) Önaraştırma kapsamında baca üretimi pazarında faaliyet göstermeyen kombi ve
şofben üreticilerinin kendi logolarını taşımayan baca seti kullanılması durumunda
garanti sürecini başlatmaması eyleminin rekabeti kısıtlamaya yönelik olduğuna dair
herhangi bir somut bilgi ve belgeye ulaşılamamış, aksine garanti sürecinin başlatılması
için riskli ürün grubunda yer aldığı kabul edilen kombi ve şofbenlerin vazgeçilmez
parçası olan baca setinin üzerinde üreticinin logosunun bulunması koşulu getirilmesinin
son kullanıcıların can ve mal güvenliğini sağlamayı amaçladığı anlaşılmıştır.
(30) Dolayısıyla haklarında önaraştırma yürütülen teşebbüsler bakımından 4054 sayılı
Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek bulunmamaktadır.
J. SONUÇ
(31) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, 4054 sayılı Kanun’un 41.
maddesi uyarınca şikayetin reddi ile soruşturma açılmamasına OYBİRLİĞİ ile karar
verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy