Rekabet Kurumu Başkanlığından,
(Yargı Kararları Üzerine Verilen)
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2013-1-94
Karar Sayısı : 16-16/261-113
Karar Tarihi : 11.05.2016
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN, Fevzi ÖZKAN, Dr. Metin ARSLAN,
Doç. Dr. Tahir SARAÇ, Adem BİRCAN
B. RAPORTÖRLER: Başak TEKÇAM, Muhammed Safa UYGUR, Metin DEMİRCİ
C. KARŞI TARAF : - Agpaş Petrol Ürünleri Pazarlama San. Tic. ve Dağ. A.Ş.
Ayrancı Mah. Hoşdere Cad. No:22/2 Çankaya/Ankara
- N-Pet Petrol Ürün Pazarlama Nakliye San. ve Tic. Dağ. Ltd. Şti.
Abdullah Şahutoğlu Mah. Kervanyolu Sok. N0:18 Karacailyas
Akdeniz/Mersin
- Öz-Sa Gıda Paz. Petrol ve Petrol Ürn. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.
Milas Bodrum Karayolu 2. Km. Karakaya Mevkii, Efes Pilsen
Deposu Yanı Milas/Muğla
(1) D. DOSYA KONUSU: Agpaş Petrol Ürünleri Pazarlama Sanayi Ticaret ve Dağıtım
A.Ş., N-Pet Petrol Ürün Pazarlama Nakliye Sanayi Ticaret ve Dağıtım Ltd. Şti. ve Öz-
Sa Gıda Pazarlama Petrol ve Petrol Ürünleri Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.’nin
yapmış olduğu dikey anlaşma ve çeşitli uygulamalar yolu ile 4054 sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanun ve 2002/2 Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti
Tebliği’ni ihlal ettiği iddiasına yönelik olarak alınan 12.02.2014 tarih ve 14-06/109-48
sayılı Kurul kararının, Ankara 9. İdare Mahkemesinin 2014/1142 E., 2015/2009 K.
sayılı ve 2014/2298 E., 2015-2010 K. sayılı kararları ile iptali üzerine dosyanın yeniden
değerlendirilmesi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına ilk olarak 15.03.2011 tarihinde Saadettin SÜL
tarafından yapılan başvuru üzerine alınan 22.09.2011 tarihli ve 11-48/1216-429 sayılı
Kurulumuz kararında yer verilen koşulun tarafların anlaşamamaları nedeniyle
sağlanamaması üzerine, Kurlumuz tarafından, 12.02.2014 tarihli ve 14-06/109-48 sayılı
karar; ardından anılan kararının gereğinin ilgili taraflarca yerine getirilmediğine ilişkin
yapılan başvuru üzerine ise, 20.04.2016 tarihli ve 16-14/206-90 sayılı karar alınmıştır.
(3) Kurulumuzun 12.02.2014 tarihli ve 14-06/109-48 sayılı kararına karşı Agpaş Petrol
Ürünleri Pazarlama San. T Dağ. A.Ş. (AGPAŞ) ve Öz-Sa Gıda Pazarlama Petrol ve
Petrol Ürn. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. (ÖZ-SA) tarafından dava açılmış olup, Ankara 9. İdare
Mahkemesinin 01.12.2015 tarihli ve 2014/1142 E., 2015/2009 K. sayılı; 2014/2298 E.,
2015-2010 K. sayılı kararları ile Kurulumuzun anılan kararında hukuka uyarlık bulunmadığı
ifade edilerek işlemin iptal edilmesine karar verilmiştir. Bunun üzerine mezkûr mahkeme
kararı çerçevesinde düzenlenen 09.05.2016 tarih ve 2013-1-94/BN(3) sayılı Bilgi Notu
görüşülerek karara bağlanmıştır.
16-16/261-113
2/4
(4) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notu’nda;
- Saadettin SÜL ile AGPAŞ, N-Pet Petrol Ürün Pazarlama Nakliye San. ve Tic. Dağ. Ltd.
Şti. (N-PET) ve ÖZ-SA arasında muhtelif sözleşmelerle kurulan dikey anlaşmanın
2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında grup muafiyetinden yararlanamayacağı,
- Bahse konu anlaşmaya 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi kapsamında 09.11.2015
tarihine kadar bireysel muafiyet tanınabileceği, bu tarihten sonra ise anlaşmanın
bireysel muafiyetten de yararlanamayacağı,
- Bu nedenle, 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, taraflara
gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren 30 gün içinde aralarındaki dikey ilişkiyi
sonlandırmaları gerektiği, aksi takdirde haklarında 4054 sayılı Kanun çerçevesinde
işlem başlatılacağı yönünde görüş bildirilmesi gerektiği,
- Ayrıca dosya konusu iptal kararının değerlendirilmediği Kurulun 20.04.2016 tarihli ve
16-14/206-90 sayılı kararının geri alınmasının uygun olacağı
ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(5) Kurulumuzun iptale konu olan 12.02.2014 tarihli ve 14-06/109-48 sayılı kararında;
1. “Agpaş Petrol Ürünleri Pazarlama Sanayi Ticaret ve Dağıtım A.Ş., N-Pet Petrol Ürün
Pazarlama Nakliye Sanayi Ticaret ve Dağıtım Ltd. Şti. ve Öz-Sa Gıda Pazarlama
Petrol ve Petrol Ürünleri Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. ekonomik bütünlüğü ile
Saadettin SÜL arasındaki dikey ilişkinin 09.11.2010 tarihine kadar 2002/2 sayılı
Tebliğ ile tanınan grup muafiyetinden yararlanma ve uygulanma imkânı
bulunduğuna,
2. Söz konusu dikey ilişkinin devamı konusunda tarafların uzlaşamadığı dolayısıyla
22.09.2011 tarih ve 11-48/1216-429 sayılı Kurul kararında yer verilen koşulun
sağlanmaması nedeniyle, 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi kapsamında bireysel
muafiyetten yararlanılamayacağına,
3. Bu nedenle, gerekçeli kararın kendilerine tebliği tarihinden itibaren otuz gün içinde
aralarındaki dikey anlaşmayı sonlandırmaları gerektiği, aksi takdirde haklarında 4054
sayılı Kanun çerçevesinde işlem başlatılacağı yönünde 4054 sayılı Kanun’un 9.
maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca taraflara görüş bildirilmesi için Başkanlığın
görevlendirilmesine”
karar verilmiştir. Kararda bahsi geçen ve Saadettin SÜL’ün başvurusu üzerine alınan
22.09.2011 tarihli ve 11-48/1216-429 sayılı Kurulumuz kararında konuyla ilgili olarak;
“Agpaş Petrol Ürünleri Paz. San. Tic. Dağ. A.Ş. ile Öz-Sa Gıda Pazarlama Petrol ve
Petrol Ürünleri Turizm Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. arasında başlayan daha sonra
istasyonun ve intifa hakkının N-Pet Petrol Ürün. ve Paz. Nak. San. Tic. ve Dağ. Ltd.
Şti.’ye kiralanması ile devam eden dikey anlaşmaya,
- söz konusu anlaşmanın daha önce üzerinde akaryakıt bayilik faaliyeti
yapılmamış arazi üzerinde kurulan yeni akaryakıt istasyonuna ilişkin olması ve
- istasyona özgü yatırımın Agpaş Petrol Ürünleri Paz. San. Tic. Dağ. A.Ş.
tarafından karşılanmış olması
dikkate alınarak bu bayinin -anlaşmanın ilk olarak imzalandığı tarihten itibaren 5. yıl
geçmiş olduğundan- “Agpaş Petrol Ürünleri Paz. San. Tic. Dağ. A.Ş./N-Pet Petrol
Ürün. ve Paz. Nak. San. Tic. ve Dağ. Ltd. Şti. tarafından üstlenilen ilişkiye özgü
yatırımın varsa kalan süreye tekabül eden bedelini ödeyerek anlaşmayı sona
16-16/261-113
3/4
erdirebilmesi” konusunda tarafların anlaşmaları koşuluyla, imza tarihinden itibaren on
yıla kadar (09.11.2015 tarihine kadar) muafiyet tanınmasına”
karar verilmiştir.
(6) 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde Rekabet Kuruluna, bu maddede belirtilen koşulların
tamamının varlığı halinde teşebbüsler arası anlaşma, uyumlu eylem ve teşebbüs birlikleri
kararlarının 4. madde hükümlerinin uygulanmasından muaf tutulmasına karar verme
yetkisi tanınmıştır. Kurulumuz tarafından ise akaryakıt sektöründeki dikey anlaşmalara
bireysel muafiyet verilebilmesinin şartları 25.02.2010 tarihli, 10-19/228-86 sayılı OPET ve
10-19/229-87 sayılı DELTA ile 18.03.2010 tarihli, 10-24/338-122 sayılı TOTAL kararlarıyla
belirlenmiş; anılan ve izleyen kararlarda dikey anlaşmaların, daha önce üzerinde hiçbir
gerçek ve/veya tüzel kişi tarafından akaryakıt bayilik faaliyeti yapılmamış arsalar/araziler
üzerinde kurulmuş yeni akaryakıt istasyonlarına ilişkin olmaları ve akaryakıt istasyonlarına
özgü yatırımların dağıtıcı tarafından üstleniliyor olması dikkate alınarak, bayilerin beşinci
yılın sonunda, dağıtım firması tarafından üstlenilen ilişkiye özgü yatırımın varsa kalan
süreye tekabül eden bedelini ödeyerek anlaşmaları sona erdirebilmeleri konusunda
tarafların anlaşmaları koşuluyla 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde düzenlenen şartları
taşıyacağına ve dolayısıyla 10 yıla kadar muafiyet tanınmasına karar verilmiştir. Nitekim
Kurulumuz yukarıda da belirtildiği üzere 22.09.2011 tarihli ve 11-48/1216-429 sayılı dosya
konusu kararında da bu doğrultuda kararını vermiştir.
(7) Bununla birlikte, Kurulumuz 20.08.2014 tarih ve 14-29/586-254 sayılı karar ile bireysel
muafiyet koşullarına ilişkin yeni bir değerlendirmede bulunmuştur. Bu yaklaşıma göre; bir
dikey anlaşmaya 10 yıla kadar bireysel muafiyet tanınabilmesi için söz konusu
anlaşmanın, “daha önce üzerinde akaryakıt bayilik faaliyeti yapılmamış arsa/arazi
üzerinde kurulmuş yeni bir akaryakıt istasyonuna ilişkin olması” yeterli kabul edilmiştir.
Müteakip dosyalarda da Kurulumuz benimsediği yeni yaklaşım doğrultusunda karar tesis
etmiştir.
(8) Nitekim dosya konusu mahkeme kararlarında da ilgili Kurulumuz kararı dikkate alınarak,
“daha önce üzerinde hiçbir gerçek ve/veya tüzel kişi tarafından akaryakıt bayilik faaliyeti
yapılmamış arsa/arazi üzerinde kurulmuş yeni akaryakıt istasyonlarına ilişkin olma
koşulunu sağlayan dava konusu akaryakıt sektöründeki dikey ilişkinin 4054 sayılı
Kanun'un 5. maddesinde yer verilen bireysel muafiyet koşullarını karşılayacağı ve
09.11.2005 tarihinden itibaren 10 yıla kadar bireysel muafiyetten yararlanabileceği”
sonucuna ulaşıldığı ve bu doğrultuda da dava konusu işlemde hukuka uyarlık
bulunmadığına karar verildiği görülmektedir.
(9) Bununla birlikte, aynı konuya ilişkin olarak dikey ilişkinin tarafı olan Saadettin SÜL vekilinin
başvurusu üzerine alınan Kurulumuzun 20.04.2016 tarihli ve 16-14/206-90 sayılı kararında
ise, inceleme konusu dikey anlaşmanın 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında grup
muafiyetinden yararlanamayacağı; anlaşmanın Kurulumuzun yeni yaklaşımı
doğrultusunda 10 yıla kadar, diğer bir deyişle 09.11.2015 tarihine kadar bireysel
muafiyetten yararlandığı, ancak bu sürenin 09.11.2015 tarihinde sona erdiği
anlaşıldığından ilgili anlaşmanın hâlihazırda bireysel muafiyetten de yararlanamayacağı
ifade edilerek, sonuç kısmında;
- Saadettin SÜL ile AGPAŞ N-PET ve ÖZ-SA arasında muhtelif sözleşmelerle
kurulan dikey anlaşmanın 2002/2 sayılı Tebliği kapsamında grup muafiyetinden
yararlanamadığına,
- Bahse konu anlaşmanın, 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi kapsamında bireysel
muafiyetten de yararlanamayacağına,
- Bu nedenle, 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, taraflara
gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren 30 (otuz) gün içinde aralarındaki dikey
16-16/261-113
4/4
ilişkiyi sonlandırmaları gerektiği, aksi takdirde haklarında 4054 sayılı Kanun
çerçevesinde işlem başlatılacağı yönünde görüş bildirilmesi için Başkanlığın
görevlendirilmesine
karar verilmiştir.
(10) Dolayısıyla Kurulumuzun 20.04.2016 tarihli ve 16-14/206-90 sayılı kararı ile Ankara 9.
İdare Mahkemesinin 01.12.2015 tarihli ve 2014/1142 E., 2015/2009 K. sayılı; 2014/2298
E., 2015-2010 K. sayılı kararlarının gereğinin yerine getirildiği anlaşıldığından başkaca
herhangi bir işlem yapılmasına yer olmadığı kanaatine varılmıştır.
H. SONUÇ
(11) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, dosya konusu mahkeme
kararlarının gereği, 20.04.2016 tarih ve 16-14/206-90 sayılı Kurul kararı ile yerine
getirildiğinden herhangi bir işlem tesisine yer olmadığına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy