Rekabet Kurumu - Karar Sayı 16-28/476-213

Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı : 2016-3-13 (Muafiyet/Menfi Tespit)
Karar Sayısı : 16-28/476-213
Karar Tarihi : 18.08.2016
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN, Fevzi ÖZKAN, Adem BİRCAN
B. RAPORTÖR : Emin Cenk GÜLERGÜN
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : Roche Müstahzarları Sanayi A.Ş.
Temsilcileri: İlmutluhan Selçuk, Şahin YAVUZ
Ebulula Mardin Cad. No:57 Akatlar 34335 Beşiktaş, İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU: Roche Müstahzarları Sanayi A.Ş.'ye ait beşeri ilaçların
eczane ve özel hastanelere dağıtımında çalışılan depo sayısının ondan az olacak
şekilde azaltılması uygulamasına menfi tespit verilmesi ya da bireysel muafiyet
tanınmasi talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 24.03.2016 tarih ve 2010 sayı ile giren
bildirim üzerine düzenlenen 09.08.2016 tarih ve 2016-3-13/MM sayılı Muafiyet/Menfi
Tespit Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; Roche Müstahzarları Sanayi A.Ş.’ye
(ROCHE) ait beşeri ilaçların eczane ve özel hastanelere dağıtımında çalışılan depo
sayısının ondan az olacak şekilde azaltılması uygulamasına menfi tespit verilmesi ya
da bireysel muafiyet tanınmasına ilişkin başvurunun, uygulama dahilinde ROCHE’un
hangi ecza depolarıyla çalışacağına veya bu depoların hangi somut ölçüte/ölçütlere
göre belirleneceğine ilişkin bilginin sunulmamış olması nedeniyle, 4054 sayılı
Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun) kapsamında
değerlendirilemeyeceği ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
G.1. İlgili Teşebbüs: Roche Müstahzarları Sanayi A.Ş. (ROCHE)
(4) İsviçre Basel merkezli F. Hoffmann-La Roche Ltd.’nin Türkiye’deki iştiraki konumunda
bulunan ROCHE, beşeri ilaç ve diagnostik cihaz alanlarında faaliyet göstermektedir.
G.2. İlgili Pazar
G.2.1. İlgili Ürün Pazarı
(5) Avrupa Birliği (AB) Komisyonu’nun beşeri ilaç piyasasına yönelik incelemelerinde,
European Pharmaceutical Marketing Association (EphMRA) tarafından oluşturulan
ATC sınıflandırılması esas alınarak pazar tanımı yapılmaktadır. Rekabet Kurumunun
bugüne kadar olan uygulamalarında da AB Komisyonunun kullandığı ATC
sınıflandırılması dikkate alınmaktadır. ATC sınıflandırması hiyerarşik bir yapı
içermektedir. Buna göre gruplar genelden özele doğru sıralanmakta ve 16 temel
kategoriden oluşmaktadır (A, B, C, D, … olarak). Her bir kategoride dörder seviye
bulunmaktadır. Bunlardan birinci seviye en genel (ATC-1), dördüncü seviye ise en
detaylı olanıdır (ATC-4). Pazar tanımı çoğunlukla, ilacın tedavi edici özelliklerine
dayanan ATC-3 sınıflandırmasına göre yapılmaktadır. Ancak incelemenin gerektirdiği
16-28/476-213

2/8


durumlarda, pazarın daha dar tanımlanması da mümkündür (ATC-4 sınıflandırmasına
göre veya etkin madde seviyesinde).
(6) Aşağıda açıklanacağı üzere, başvuru konusu uygulama çerçevesinde henüz nihai bir
sözleşme düzenlenmemiş ve imzalanmamıştır. Ayrıca böyle bir sözleşmenin tarafı
olacak ecza depoları da bilinmemektedir. Dolayısıyla, ROCHE’un tek taraflı tasarrufu
niteliğindeki bir uygulama için menfi tespit başvurusunda bulunulduğu anlaşılmaktadır.
Bu nedenle, ilgili ürün pazarı değerlendirmesi bakımından, ROCHE ürünleri dikkate
alınmıştır. Söz konusu ürünler hakkındaki bilgilere aşağıdaki tabloda yer verilmektedir1.
Tablo 1: Roche Ürünleri Hakkında Bilgiler
Ürün Adı ATC-3 Sınıfı ATC-4 Sınıfı Etkin Maddesi Jeneriği
Tarceva L01h Protein Kinase Inh A-
Neo
L01h0 Protein Kinase Inh
A-Neo
Erlotinib Yok
Zelboraf L01h Protein Kinase Inh A-
Neo
L01h0 Protein Kinase Inh
A-Neo
Vemurafenib Yok
Cellcept L04x Other
Immunosuppressants
L04x0 Other
Immunosuppressants
Mikofenolat
Motefil
Var
Pegasys J05b Antivirals Excl Anti-Hiv J05b1 Viral Hepatitis
Products
Peginterferon
Alfa-2A
Yok
Valcyte J05b Antivirals Excl Anti-Hiv J05b3 Herpes Antivirals Valganciclovir Yok
Copegus

J05b Antivirals Excl Anti-Hiv J05b1 Viral Hepatitis
Products
Ribavirin Var
Cymevene J05b Antivirals Excl Anti-Hiv J05b3 Herpes Antivirals Ganciclovir Var2
Roferon A

L03b Interferons L03b1 Interferons Alpha Interferon Alfa-
2A
Yok
Pulmozyne R05c Expectorants R05c0 Expectorants Dornaz Alfa Yok
Bondronat

M05b Bone Calcium
Regulators
M05b4 Bisphosph Tumour-
Related
İbandronik Asit Var
Neorocormon B03c Erythropoietin Products B03c0 Erythropoietin
Products
Epoetin Beta Yok
Mircera B03c Erythropoietin Products B03c0 Erythropoietin
Products
Metosipolietilen
Glikol Epoetin
Yok
Xeloda L01b Antimetabolites L01b0 Antimetabolites Kapesitabin Var
Actemra M01c Spec Antirheumatic
Agent
M01c0 Spec Antirheumatic
Agent
Tocilizumab Yok
Erivedge L01x All Oth. Antineoplastics L01x9 All Oth.
Antineoplastics
Vismodegib Yok
Kytril A04a
Antiemetics+Antinauseants
A04a1 Serot Antag A-
Emet+A-Naus
Granisetron Var
Xenical A08a Antiobesity
Preparations
A08a0 Antiobesity
Preparations
Orlistat Var
Konakion B02b Antagonists B02b1 Vitamin K Vitamin K1 Yok
Herceptin L01g Mab Antineoplastics L01g0 Mab Antineoplastics Trantuzumab Yok
Altuzan L01g Mab Antineoplastics L01g0 Mab Antineoplastics Bevacizumab Yok
Mabthera L01g Mab Antineoplastics L01g0 Mab Antineoplastics Rituximab Yok
Anexate N07x All Other CNS Drugs N07x0 All Other CNS
Drugs
Flumazenil Var
Kaynak: Bildirim formu ve 04.05.2016 tarihli yazı


1 Ruhsatları ROCHE’a ait olmakla birlikte dağıtımları ve satışları münhasıran başka firmalarca
gerçekleştirilen Roaccuttane ve Bonviva adlı ürünler, bu tabloda dikkate alınmamıştır.
2 Bildirim formunda yer verilen 1. tabloda Cymevene adlı ürünün jeneriğinin bulunmadığı bilgisi işlenmiştir.
Oysa başvurunun ikinci ekinde sunulan IMS satış verisine göre, ürünün Virgan adlı bir jeneriği vardır.
Yapılan araştırmada ikinci bilgi doğrulanmıştır.
16-28/476-213

3/8


(7) Yukarıda belirtildiği üzere, rekabet hukukunun beşeri ilaç piyasasına yönelik
uygulamalarında ATC-3 sınıfı seviyesinde veya daha dar şekilde (ATC-4 sınıfı veya
etkin madde bazında) ilgili ürün pazarı belirlemesi yapılabilmektedir. Ancak aşağıda
açıklanacağı üzere, olası ilgili ürün pazarı tanımları, mevcut dosya bakımından, hakim
durumun varlığına dair tespiti ve esas değerlendirmeyi etkilememektedir. Bu nedenle,
dosya bakımından kesin bir ilgili ürün pazarı tanımı yapılmamıştır.
G.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
(8) Dosya kapsamında bölgesel seviyede coğrafi pazar tanımlanmasına ihtiyaç
duyulmamış olup, ilgili coğrafi pazar Türkiye olarak kabul edilmiştir.
G.3. Değerlendirme
(9) Bildirimin konusu, ROCHE’a ait beşeri ilaçların3 eczane ve özel hastanelere4
dağıtımında çalışılacak depo sayısının ondan az olacak şekilde azaltılması
uygulamasının 4054 sayılı Kanun’un 4. ve 6. maddeleri kapsamında ihlal
oluşturmadığına ilişkin menfi tespit verilmesi ya da bireysel muafiyet tanınması
talebidir. Bildirimin 2.2. maddesinde, söz konusu uygulamanın genel özellikleri sekiz
başlık altında şu şekilde açıklanmıştır:
- “Çalışılacak depo sayısı azaltılacak ve depolara hizmet kalite standartları ile ilgili
yükümlülükler getirilecektir.
- Depolara bölge veya müşteri tahsisi yapılmayacaktır.
- Depolara rakip ürün satma (rekabet) yasağı getirilmeyecektir.
- Depolara asgari sipariş/alım miktarı şartı getirilecektir.
- Depolardan sadece eczanelere ve özel hastanelere dağıtım yapmaları beklenecektir.
- Depoların, yasal yükümlülükleri sebebiyle fiyat düzenlemesine uygun hareket
etmeleri beklenecektir.
- Depoların Roche ürünlerini sadece ülke içinde dağıtmaları (ihracata dönük satış
yapmamaları) beklenecektir.
- Sözleşme süresinin 3 yılı aşmaması planlanmaktadır.”
(10) 21.04.2016 tarihli bilgi isteme yazısında, başvuruyla ilgili diğer konuların yanında,
- Başvuru konusu uygulama kapsamında henüz hiçbir depo ile sözleşme yapılmamış
ve bu ilişkilerin esasları kesinleşmemişken, anılan uygulamanın 4054 sayılı Kanun’un
5. ve 8. maddeleri kapsamında değerlendirilebilmesinin dayanağına,
- Başvuru konusu uygulama kapsamında hazırlanmış bulunan sözleşme veya
sözleşme taslağına,
- Başvuru konusu uygulamaya menfi tespit verilmesi veya muafiyet tanınması
durumunda, ROCHE’un çalışacağı ecza depolarının hangi ölçütlere göre
belirleneceğine
ilişkin bilgi ve belge istenmiştir.

3 ROCHE ürünlerinin, yurtdışındaki grup firmalarından ithal edilen beşeri ilaçları ifade ettiği
anlaşılmaktadır.
4 Başvuru kapsamında eczane ve özel hastanelere yapılacak satışlar, ihale dışı satış kanalları olarak
değerlendirilmiştir.
16-28/476-213

4/8


(11) ROCHE tarafından gönderilen ve Kurum kayıtlarına 24.05.2016 tarih ve 3364 sayıyla
giren yazıda;
- Tek taraflı uygulamaların menfi tespit değerlendirmesine konu edilip edilmemesinin
uygulamanın yaşama geçirilmesi koşuluna bağlı olmadığı, başvuruda depolara
uygulama dahilinde ne tür kısıtlamalar ve yükümlülükler getirileceğinin açıklandığı,
dolayısıyla Kurul’un bu konuda değerlendirme yapabilmesinin sağlandığı, 4054 sayılı
Kanun’un 5. maddesinde anlaşmaların Kanun kapsamında değerlendirilebilmesi için
ortak iradenin varlığının yeterli sayıldığı ve anlaşmaların yazılı veya imzalı olması
koşulunun aranmadığı, nitekim 22.11.2012 tarihli ve 12-59/1570-571 sayılı Kurul
kararında ecza depolarıyla akdedilecek olan tip sözleşmelerin muafiyet
değerlendirmesine konu edildiği,
- Başvuru konusu uygulama kapsamında hazırlanmış bir sözleşmenin veya sözleşme
taslağının bulunmadığı, Kurul’un başvuruyu olumlu yönde karara bağlaması
durumunda depolarla imzalanacak sözleşmenin, ROCHE’un serbest eczane
kanalında çalıştığı depolarla imzalamış olduğu 2016 yılına ait sözleşmelerin bir
benzerinin olmasının beklendiği,
- Bildirim formunun 2.2. maddesinde yer verilen ilgili alt başlıklara ilişkin olarak,
depolara aylık veya yıllık belirli miktarda/tutarda alım yapma yükümlülüğü
getirilmeyeceği, yalnızca her bir siparişin belirli miktarların altında olmamasının
amaçlandığı,
- Uygulama kapsamında çalışılacak depoların seçiminde Türkiye çapında dağıtım
yapma kapasitesinin varlığının dikkate alınacağı
belirtilmiştir. Yazının ekinde, bahsi geçen 2016 yılına ait sözleşmeye yer verilmiştir.
(12) Başvuru konusu uygulama dahilinde, ROCHE’un hangi depolarla çalışacağının belli
olmaması ve hatta bu depoların hangi somut ölçüte/ölçütlere göre belirleneceğinin de
bilinmemesi karşısında, bu konuların netleştirilmesi amacıyla, bildirim sahibine
06.06.2016 tarihli bilgi isteme yazısı gönderilmiştir. Yazıda başvuru sahibinden,
- Uygulamayı düzenleyecek sözleşme taslağının bulunmadığının teyit edilmesi,
- ROCHE’un çalışacağı ecza depolarının ve/veya bu depoların hangi somut
ölçüte/ölçütlere göre belirleneceğinin belirtilmesi,
- Bu depolarla hangi esaslara göre çalışılacağının ayrıntılı açıklanması
talep edilmiştir.









16-28/476-213

5/8


(13) ROCHE tarafından gönderilen ve Kurum kayıtlarına 21.06.2016 tarih ve 4005 sayıyla
intikal eden cevap yazısının ekinde, 24.05.2016 tarihli yazının ardından hazırlandığı
belirtilen bir taslak sözleşme başvuru çerçevesinde değerlendirilmek üzere
sunulmuştur. Yazıda ayrıca, çalışılacak depoların seçimiyle ilgili olarak aşağıdaki
açıklama yapılmıştır:
“…
Yukarıda yer verilen çalışılacak depoların seçiminde, deponun Türkiye çapında dağıtım
yapabilme kapasitesinin (yaygın dağıtım teşkilatının) bulunup bulunmadığı kriteri yanı
sıra aşağıdaki hususlar gözetilerek bir değerlendirme yapılması planlanmaktadır:
1) Ürünlerin depolanması amacıyla kullanılacak tesislerin yeterliliği, özelikle soğuk
zincirin muhafazasına hizmet edecek yetkinlikte olup olmadığı,
2) Dağıtım yöntemleri ve uygulamaları, özellikle iyi dağıtım uygulamalarına (GDP) sahip
olup olmadığı,
3) Nakliye imkanları,
4) Müşteri hizmeti standartları,
5) Raporlama araçları,
6) Bilişim sistemlerinden yararlanma kapasitesi,
7) Bilanço ve gelir tablosu çerçevesinde mali yeterliliği,
8)Çalışan ve şube sayısı çerçevesinde organizasyonel yapısı gözetilerek idari yeterliliği,
9) Deponun artacak alımları çerçevesinde yeterli miktarda teminat verip veremeyeceği,
10) Roche’a veya piyasaya vadesi geçmiş borcunun bulunup bulunmadığı,
11) Varsa Roche ile daha önce yapmış olduğu ticaret çerçevesinde alım miktarları,
12) Varsa Roche ile daha önce yapmış olduğu sözleşmenin feshedilip edilmediği,
13) Depo hissedarları veya yöneticileri arasında Türk Ceza Kanunu hükümleri
dairesinde hüküm giymiş veya halihazırda kovuşturmaya taraf bir kişi olup olmadığı.
…”
(14) Yukarıda yer verilen yazışmaların ardından gelinen noktada, ROCHE’un uygulama
dahilinde çalışacağı ecza depolarının belirli olmadığı ortaya çıkmaktadır. Nihai olarak
başvuru kapsamında değerlendirilmek üzere, bir taslak sözleşme gönderilmiştir. Ne var
ki, henüz olası bir sözleşmenin diğer tarafları belirlenmemiş ve karşılıklı anlaşma
iradesi ortaya konmamıştır. Dolayısıyla 4054 sayılı Kanun’un 4. ve 5. maddeleri
karşısında değerlendirilebilecek bir anlaşma söz konusu değildir.
(15) ROCHE, tek taraflı tasarrufu niteliğindeki uygulamanın 4054 sayılı Kanun’un 6.
maddesi kapsamında kötüye kullanma teşkil etmediğine ilişkin menfi tespit
başvurusunda bulunmaktadır. 4054 sayılı Kanun’un 8. maddesinin birinci fıkrası, “İlgili
teşebbüs veya teşebbüs birliklerinin başvurusu üzerine Kurul, elinde bulunan bilgiler
çerçevesinde bir anlaşmanın, kararın, eylemin veya birleşme ve devralmanın bu
Kanunun 4, 6 ve 7 nci maddelerine aykırı olmadığını gösteren bir menfi tespit belgesi
verebilir.” şeklindedir. Maddenin lafzından, menfi tespit incelemelerinin yazılı
anlaşmalarla sınırlı tutulmadığı ve 6. maddeye aykırılığın bulunmadığının tespitini de
içerdiği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla dosya kapsamında imzalanmış kesin bir
anlaşmanın bulunmamasının, menfi tespit değerlendirmesi yapılmasına engel
oluşturmadığı değerlendirilmektedir.
16-28/476-213

6/8


(16) Bu noktada, ROCHE’un hakim durumda olup olmadığı incelenecektir. Yukarıda, kesin
bir pazar tanımı yapılmasına gerek olmadığı belirtilirken, ilgili ATC-3 sınıflarının en
geniş ürün pazarını teşkil edebileceğine, bunun yanında daha dar ürün pazarlarının
belirlenmesinin de mümkün olduğuna işaret edilmiştir. ROCHE ürünlerinin bulunduğu
ATC-3 sınıflarına bakıldığında, 2012-2015 yıllarında,
- A08A sınıfında, Xenical’in pazar payının %(…..)’den kademeli olarak düşmesine
karşın yine de yüksek bir düzeyde kaldığı (%(…..)),
- B02B sınıfında, Konakion’un pazar payının tam olarak olmasa da benzer bir seyir
izlediği (%(…..), %(…..), %(…..), %(…..)),
- L01G sınıfında, üç ürünün (Herceptin, Altuzan, Mabthera) pazar paylarının
toplamının oldukça yüksek seviyelerde gerçekleştiği (%(…..), %(…..), %(…..),
%(…..))
görülmektedir.
(17) ROCHE ürünlerinin bulunduğu ATC-4 sınıflarına bakıldığında, yine aynı yıllarda,
- A08A0 sınıfında, Xenical’in pazar payının %(…..)’den kademeli olarak düşmesine
karşın yine de yüksek bir düzeyde kaldığı (%(…..)),
- J05B3 sınıfında, iki ürünün (Valcyte, Cymevene) pazar paylarının toplamının
yükselme eğiliminde olduğu (%(…..), %(…..), %(…..), %(…..)),
- B02B1 sınıfında, Konakion’un pazar payının düşmekle birlikte hala yüksek bir
seviyede olduğu (%(…..), %(…..), %(…..), %(…..)),
- L01G0 sınıfında, üç ürünün (Herceptin, Altuzan, Mabthera) pazar paylarının
toplamının oldukça yüksek seviyelerde gerçekleştiği (%(…..), %(…..), %(…..),
%(…..))
anlaşılmaktadır.
(18) Etkin madde seviyesinde ise, ROCHE ürünlerinin önemli bir kısmının jeneriği
bulunmamaktadır. Aynı etkin maddeli rakibi olmayan ROCHE ürünleri Tarceva,
Zelboraf, Pegasys, Valcyte, Roferon A, Pulmozyne, Neorecormon, Mircera, Actemra,
Erivedge, Konakion, Herceptin, Altuzan ve Mabthera’dır. Buna göre, 24 ROCHE
ürününün 14’ü etkin madde seviyesinde alternatifsizdir.
(19) Yukarıda yer verilen bilgiler ışığında, ilgili ürün pazarı en geniş haliyle ATC-3 sınıfları
şeklinde tanımlansa dahi ROCHE’un çok yüksek pazar paylarının söz konusu olduğu,
pazarlar daraltıldığında daha da yüksek paylarla karşılaşıldığı, hatta etkin madde
seviyesinde ürünlerin çoğunun rakipsiz olduğu görülmektedir. Bu durumda, ROCHE’un
ilgili pazarların bir kısmında hakim durumda olduğunu söylemek mümkündür. Ancak
aşağıda açıklanacak nedenlerle ve ulaşılacak sonucu değiştirmeyecek olması dikkate
alınarak ROCHE’un hangi ilgili ürün pazarlarında hakim durumda olduğunun kesin
olarak tespit edilmesine gerek olmadığı değerlendirilmektedir.





16-28/476-213

7/8


(20) Zira başvuru konusu uygulamanın tarafı olacak ecza depolarının kimler olacağı veya
en azından bu depoların hangi ölçütlere göre belirleneceği bilinmediğinden, menfi
tespit başvurusu 4054 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilememektedir.
Başvurunun 2.2. maddesinde sayılan uygulamanın özelliklerine ve ROCHE’un son
yazısında belirtilen ölçütlere bakıldığında, çalışılacak ecza depolarının seçimi
kriterlerinin genel nitelikli olduğu ve hatta bunların büyük ölçüde 2016 yılı
sözleşmesinde düzenlendiği anlaşılmaktadır. Oysa ROCHE 2016 yılı sözleşmesini 34
depo ile imzalamış olup, başvuru konusu uygulamada ondan az sayıda depoyla
çalışılması öngörülmektedir. Dolayısıyla belirtilen özelliklerin eleyici nitelikte olmadığı
ve uygulamanın sonuçlarını yansıtmadığı görülmektedir.
(21) ROCHE’un 21.06.2016 tarihli yazısında, depo seçiminde dikkate alınacak ölçütler
arasında, deponun anılan teşebbüsten geçmiş yıllarda yaptığı alım miktarları da
sayılmıştır. Ne var ki, bu ölçüt de genel bir açıklamadan ibaret olup, ilgili yazıda söz
konusu miktarların düzeyine dair herhangi bir veri sunulmamıştır.
(22) Alternatif pazar tanımlarına göre hakim durumda olabileceği değerlendirilen ROCHE’un
çalışacağı depo sayısını azaltmasına bağlı olarak, gelecekte bazı depolarla sözleşme
yapmayı reddetmesi söz konusu olabilecek, bu eylemin de kötüye kullanma teşkil edip
etmediği gündeme gelebilecektir. Esasen başvurunun amacının da, bu senaryo dikkate
alınarak henüz nihai sözleşmeler imzalanmadan hukuki belirliliğin sağlanması olduğu
anlaşılmaktadır.
(23) “Hakim Durumdaki Teşebbüslerin Dışlayıcı Kötüye Kullanma Niteliğindeki
Davranışlarının Değerlendirilmesine İlişkin Kılavuz”un (Kılavuz) 38. paragrafında, “Bir
teşebbüsün ürettiği mal ya da hizmetler ile sahibi olduğu maddi ya da gayri maddi
işletme unsurlarını diğer teşebbüslere sağlamaması ya da bunların diğer teşebbüsler
tarafından kullanılmasına doğrudan veya dolaylı olarak izin vermemesi sözleşme
yapmayı reddetme olarak ele alınmaktadır.” açıklamasına yer verilmiştir. Kılavuz’un 43.
paragrafında ise, sözleşme yapmayı reddetme eyleminin ihlal teşkil edip etmediği
değerlendirilirken varlığı birlikte aranan üç koşul şu şekilde sıralanmıştır: “a. Reddetme,
alt pazarda rekabet etmek için vazgeçilmez bir ürüne ya da hizmete ilişkin olmalı, b.
Reddetmenin, alt pazarda etkin rekabeti ortadan kaldırması muhtemel olmalı, c.
Reddetmenin tüketici zararına yol açması muhtemel olmalıdır.”
(24) Yukarıda da belirtildiği gibi, başvuruda ve izleyen cevap yazılarında, ROCHE’un sınırlı
sayıda ecza deposuyla çalışacak ve bazı depolarla da sözleşme yapmayı reddedecek
olmasının değerlendirilebilmesi bakımından ihtiyaç duyulan temel bilgiler
sunulmamıştır. Bu durumda, ilgili depolar bakımından, serbest eczane piyasasına
yönelik olarak ROCHE ürünlerini temin edemeyecek olmanın dışlayıcı etkisinin varlığını
sorgulamak mümkün olmayacaktır.
(25) Bilgi isteme yazılarında başvuru konusu uygulamanın somut unsurlarının sorgulanması
üzerine, ROCHE’un son yazısının ekinde bir taslak sözleşme metni gönderilmiştir.
Taslak sözleşmede 4054 sayılı Kanun’a aykırı herhangi bir düzenleme
bulunmamaktadır. Ne var ki, söz konusu sözleşme, uygulamanın somut unsurlarını
içermemektedir. Bu nedenle, sözleşmenin 4054 sayılı Kanun’a aykırı olmadığının
tespiti, başvuru konusu uygulama için de geçerli olmayacaktır.

16-28/476-213

8/8


(26) Geçmiş tarihli dört Kurul kararında beşeri ilaç sağlayıcılarının benzer eylemleri
incelenmiştir5. Bu kararlardan ikisi ROCHE’un esasa ilişkin savlarını dolaylı olarak
desteklemektedir. Diğer ikisi ise aksi yöndedir. Sonuçlarından bağımsız olarak, söz
konusu dört kararda da değerlendirme yapılıp kesin hükümlere ulaşılırken, inceleme
konusu eylemin muhatabı ya da ilgili sözleşmenin diğer tarafı olan deponun bilindiğinin
altı çizilmelidir. Başvuruya konu uygulama bakımından ise, depoların hangi somut
ölçütlere göre belirleneceği veya en azından muhtemel depoların kimler olabileceği
bilgisi dahi sunulmamıştır. Bu koşullar altında, başvuruya konu uygulamanın, 4054
sayılı Kanun kapsamında menfi tespit/muafiyet değerlendirmesine tabi tutulmasının
mümkün olmadığı kanaatine varılmıştır.
H. SONUÇ
(27) Kurum kayıtlarına 24.03.2016 tarihinde 2010 sayı ile giren başvuruda menfi
tespit/muafiyet talebine konu uygulamanın, yeterli bilgi ve belgenin sunulmamış olması
nedeniyle 4054 sayılı Kanun kapsamında menfi tespit/muafiyet değerlendirmesine tabi
tutulmasının mümkün olmadığına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.


5 02.08.2007 tarih ve 07-63/774-281 sayılı Kurul kararında, Pfizer İlaçları Limited Şirketi ve Dilek Ecza
Deposu arasında imzalanan sözleşmeye, anlaşmadan 4.3. maddenin çıkarılması koşuluyla bireysel
muafiyet tanınmıştır. İlgili maddede, Pfizer’in IMS verilerine göre %2,5’in altında pazar payına sahip ecza
depolarına ilaç satışı yapmaması düzenlenmiştir. 20.04.2009 tarih ve 09-16/374-88 sayılı kararda, Sanofi
Aventis İlaçları Ltd. Şti.’nin satış koşullarını değiştirerek depoların aylık 250.000 TL’nin altındaki
alımlarında vadeyi 15 gün ile sınırlandırması, 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi kapsamında kötüye
kullanma sayılmıştır. 03.01.2013 tarih ve 13-01/3-3 sayılı kararda, Ulusal Ecza Deposunun Allergan
İlaçları Tic. A.Ş. hakkındaki şikâyeti reddedilmiştir. 26.11.2014 tarih ve 14-46/845-385 sayılı kararda,
Berko İlaç ve Kimya Sanayi A.Ş. hakkındaki başvuru reddedilmiştir.


Full & Egal Universal Law Academy