Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2016-3-56 (Devralma)
Karar Sayısı : 16-32/545-239
Karar Tarihi : 05.10.2016
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN, Fevzi ÖZKAN, Adem BİRCAN
B. RAPORTÖRLER : Cumhur Atalay HATİPOĞLU, Cansu TOPAK
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : Siteki Investments Pte Ltd.
Temsilcisi: Av. Zümrüt ESİN, Av. Hakkı Can YILDIZ
Ebulula Mardin Cad. Gül Sok. No: 2 Maya Park Tower 2 Akatlar,
34335 Beşiktaş/İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU: Wilmar International Limited'in iştiraki olan Siteki
Investments Pte Ltd. ve Bunge Limited'in iştiraki olan Bunge Agribusiness
Singapore Pte Ltd. tarafından, Bunge Indo-China Holdings Pte Ltd. ve onun iştiraki
olan Bunge Vietnam Limited üzerinde ortak kontrol kurulması işlemine izin
verilmesi talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 09.09.2016 tarihinde giren bildirim üzerine
düzenlenen 26.09.2016 tarih ve 2016-3-56/Öİ sayılı Öninceleme Raporu görüşülerek
karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirime konu işleme izin verilmesinde sakınca
bulunmadığı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(4) Bildirim formunda; Wilmar International Limited'in (WILMAR) iştiraki Siteki Investments
Pte Ltd. (SITEKI) ve Bunge Limited'in (BUNGE) iştiraki Bunge Agribusiness Singapore
Pte Ltd. (BAS) tarafından, mevcut bir şirket olan Bunge Indo-China Holdings Pte Ltd.
(BIC) ve onun iştiraki Bunge Vietnam Limited (BVL) üzerinde ortak kontrol kurulması
işlemine izin verilmesi talep edilmiştir.
(5) Taraflar arasında imzalanan Hisse İştirak Sözleşmesi kapsamında, işlem öncesinde
devre konu şirketin hisselerinin %(…..)’una sahip olan BAS’ın BIC’te bulunan %(…..)
oranında hissesi SITEKI’ye devredilecektir.
G.1. Başvuru Konusu İşlemin Niteliği
(6) 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ’in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesinin üçüncü fıkrasında “Bağımsız bir
iktisadi varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak girişimin
oluşturulması bu maddenin 1. fıkrasının (b) bendi kapsamında bir devralma işlemi olarak
kabul edilmektedir.” düzenlemesi yer almaktadır. Bu çerçevede, bir ortak girişimin anılan
Tebliğ kapsamında bir devralma olarak değerlendirilebilmesi için “ortak kontrol” ve “tam
işlevsellik” koşullarının karşılanması gerekmektedir.
16-32/545-239
2/3
G.1.1. Ortak Kontrol
(7) Ortak girişimin kurulmasına yönelik olarak imzalanmış olan Hissedarlar Sözleşmesi’nin
incelenmesi sonucunda, kurulacak ortak girişimde tarafların ortak kontrolünden
bahsedilebilmesi için Birleşme ve Devralma Sayılan Haller ve Kontrol Kavramı Hakkında
Kılavuz’da (Kılavuz) gerekli görülen; yönetim kurulunun yapısının, bütçe ve işletme
planının, stratejik ticari politikasının belirlenmesi, yatırım kararları alınması gibi stratejik
kararların her iki işlem tarafının da mutabakatı ile alınacağı görülmüştür. Bu itibarla,
kurulacak ortak girişimin işlem taraflarının ortak kontrolünde olacağı
değerlendirilmektedir.
G.1.2. Tam İşlevsellik
(8) Bildirim formuna göre ortak girişim şirketi; faaliyetlerini aynı pazarda bulunan diğer
teşebbüslerin normal şartlar altında yerine getireceği şekilde yürütebilecek, yeterli
kaynağa sahip, ticari devamlılığı bakımından ortaklarına bağlı olmayan, faaliyetlerini
bağımsız ve etkin biçimde sürdürebilecek niteliği haiz tam işlevsel bir teşebbüs olacaktır.
(9) Hissedarlar Sözleşmesi’nin 2.3. maddesinde; ortak girişimin, hammaddelerini avantajlı
şart ve koşullarda tedarik etmesini ve en uygun maliyetle işletilmesini temin etmek için
makul çabayı göstereceği düzenlenmiştir. Bildirim formunda bu konuyla ilgili olarak daha
az maliyetli olduğu takdirde ortak girişimin üçüncü kişilerden de hammadde tedarik
edilebileceği yönünde açıklama yer almıştır. Bu husus, ortak girişimin satış ve satın alma
ilişkilerinde ana şirketlere bağımlı olmadığını göstermektedir. Yine ortak girişimin
faaliyetlerinin esas olarak ana şirketlerin ürünlerinin dağıtımı ya da satışıyla sınırlı
olmadığı da ilgili hükümden anlaşılmaktadır. Bu nedenle ortak girişimin ana şirketlerin
belirli bir işlevi ötesinde faaliyet göstereceği görülmektedir.
(10) Yukarıdaki açıklamaları destekleyecek şekilde Hissedarlar Sözleşmesinin 2.4. maddesi;
ortak girişimin, WILMAR'ın şirketlerinin bir kısmı ya da tamamı için Vietnam
rafinerilerinde kullanılmak üzere soya fasulyesi yağı ihtiyaçları için teklif verme
serbestisinin bulunduğunu, buna karşılık WILMAR'ın ilgili şirketlerinin bu teklifi kabul
etme veya ortak girişime ön alım hakkı tanıma gibi bir zorunluluğunun olmadığını
düzenlemektedir.
(11) Son olarak sağlanması gereken koşul, işlem taraflarının ortak girişimin kalıcı olarak
faaliyet göstermesini hedeflemeleridir. Kılavuz’a göre yukarıda değerlendirilen şartların
bir işlem özelinde sağlanmış olması, “tarafların hedefinin bu doğrultuda olduğunu
göstermektedir” (para. 91). Ayrıca bildirim formunda da ortak girişimin kalıcı olarak
faaliyet göstereceği açık bir şekilde belirtilmiştir. Bu çerçevede bildirim konusu ortak
girişimin tam işlevsellik şartını da sağladığı değerlendirilmektedir.
G.2. İşlemin 2010/4 sayılı Tebliğ Kapsamında Değerlendirilmesi
(12) Yukarıda yer verilen bilgiler ve değerlendirmeler ışığında, bildirim konusu işlemin 2010/4
sayılı Tebliğ’in 5. maddesi çerçevesinde bir devralma işlemi olduğu anlaşılmaktadır.
Tarafların cirolarının anılan Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasında öngörülen eşikleri
aşması nedeniyle işlemin izne tabi olduğu belirlenmiştir.
(13) Belirli bir ürün ve onunla yüksek ikame edilebilirliği olan diğer ürünlerden oluşan pazarlar
ilgili ürün pazarını oluşturmaktadır. Bildirime konu ortak girişim Vietnam'da bir soya
fasulyesi öğütme tesisi işletmekte, Vietnam'da bulunan yerli müşterilere, ham soya
fasulyesi yağı; soya fasulyesi öğünü ve küspesi ile yemlik lesitin temin etmektedir. Bu
sebeple ilgili ürün pazarları ortak girişimin faaliyet gösterdiği ham bitkisel yağların
tedariki, yağlı tohum küspesi tedariki ve yemlik lesitin pazarlarıdır. Bu dosya özelinde,
yapılacak değerlendirmeleri değiştirmeyeceğinden, daha dar veya geniş pazar
tanımlamaları yapılmasına gerek olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
16-32/545-239
3/3
(14) İşlemin konusunu oluşturan ürünler bakımından pazara giriş, üretim, dağıtım, pazarlama
ve satış gibi rekabet şartlarının bölgesel bir farklılık göstermediği göz önüne alınarak ilgili
coğrafi pazar “Türkiye” olarak belirlenmiştir.
(15) BUNGE ve WILMAR Grubu'nun faaliyetlerinin Türkiye’de yatay ya da dikey olarak ilişkili
olduğu pazarlar aşağıdaki gibidir:
Yağlı tohum küspesi tedariki: BUNGE ve WILMAR Grubu, Türkiye'de yağlı tohum
küspesi tedariki yapmaktadır. BUNGE soya fasulyesi ve ayçiçeği küspesi tedarik
etmekte iken WILMAR palmiye çekirdeği küspesi tedarik etmektedir.
Ham bitkisel yağ üretimi/tedariki: BUNGE, 2015 yılında, Türkiye'de ham bitkisel
yağ tedariki üst pazarında faaliyet göstermiştir.
Dökme olarak rafine edilmiş bitkisel yağ üretimi/tedariki: WILMAR Grubu, dökme
olarak rafine edilmiş bitkisel yağ tedariki alt pazarında faaliyet göstermektedir. Bu
pazar ise, BUNGE'nin ham bitkisel yağ üst pazarındaki faaliyetleri ile dikey olarak
bağlantılıdır.
(16) Buna göre, tarafların Türkiye’deki faaliyetleri yalnızca yağlı tohum küspesi tedariki
bakımından yatay olarak çakışmaktadır. Bu faaliyetlerin %(…..)’inin BUNGE tarafından,
%(…..)’lik kısmının ise WILMAR tarafından gerçekleştirildiği taraflarca belirtilmektedir.
(17) Buna ek olarak, bildirim formunda Türkiye'deki yağlı tohum küspesi pazarının oldukça
rekabetçi olduğu, BUNGE ve WILMAR gruplarının Türkiye'deki faaliyetleri üzerinde
rekabetçi baskıyı devam ettirecek birçok teşebbüsün bulunduğu ifade edilmektedir.
(18) Tarafların faaliyetlerinin Türkiye’de dikey olarak ilişkili olduğu ham bitkisel yağ tedariki
pazarında ise BUNGE'nin payının %(…..)’den az olduğu belirtilmiştir. WILMAR'ın ise
dökme olarak rafine edilen bitkisel yağ tedariki alt pazarında payı yaklaşık olarak
%(…..)'tür.
(19) Bu bilgiler çerçevesinde, ana şirketlerin Türkiye’deki faaliyet alanları arasında yatay veya
dikey örtüşme bulunsa da, tarafların pazar payları ve pazarların rekabet yapısı dikkate
alındığında bildirime konu işlemle rekabetçi endişelerin ortaya çıkmayacağı kanaatine
ulaşılmıştır.
H. SONUÇ
(20) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet
Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ
kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde yasaklanan
nitelikte hâkim durum yaratılmasının veya mevcut hâkim durumun güçlendirilmesinin ve
böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme
izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy