Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2016-5-32 (Muafiyet)
Karar Sayısı : 16-35/599-267
Karar Tarihi : 27.10.2016
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN, Fevzi ÖZKAN, Adem BİRCAN, Şükran KODALAK
B. RAPORTÖRLER : İmren KOL, Cihan BİLAÇLI, Eren YALDIZLI
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : Dere Beton Hazır Beton Yaş Sıva San. Tic. A.Ş.
Temsilcisi: Evren GÜLDOĞAN
Atatürk Cad. No:174/1 Ekim Apt. K:2 D:4 Alsancak/İzmir
(1) D. DOSYA KONUSU: Dere Beton Hazır Beton ve Yaş Sıva San. ve Tic. A.Ş. ile Öz
Örnek Hazır Beton Yapı İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında imzalanan ve Öz
Örnek Beton’un Dere Beton tarafından üretilen hazır beton türlerinin yeniden
satışı için yetkilendirilmesini içeren sözleşmeye muafiyet verilmesi talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 12.08.2016 tarihinde giren bildirim üzerine
düzenlenen 13.10.2016 tarih ve 2016-5-32/MM sayılı Rapor görüşülerek karara
bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; bildirime konu sözleşmenin 2002/2 sayılı Dikey
Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği (202/2 sayılı Tebliğ) kapsamında grup
muafiyetinden yararlandığı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
G.1. Taraflar
G.1.1. Dere Beton Hazır Beton ve Yaş Sıva San. ve Tic. A.Ş. (DERE BETON)
(4) Dere Grup’un iştiraklerinden biri olan DERE BETON faaliyetlerine Bornova’daki
tesisinde 300 m3/s’lik bir üretim kapasitesi ile 2004 yılında başlamıştır. DERE BETON,
Bornova tesisine ilave olarak müteakip yıllarda tesis sayısını artırmıştır. Hâlihazırda
İzmir ilinde dört tesisi ile hazır beton sektöründe faaliyetlerini devam ettirmektedir.
G.1.2. Öz Örnek Hazır Beton Yapı İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. (ÖZ ÖRNEK BETON)
(5) Eylül 2014’te Dere Beton’un Foça, Aliağa, Şakran, Çandarlı ve Dikili bölgelerindeki1
hazır beton yetkili satıcısı olarak hazır beton sektörüne giren teşebbüs, faaliyetlerine
aynı bölgede devam etmektedir.
1 Şakran Aliağa ilçesine, Çandarlı da Dikili ilçesine bağlıdır.
16-35/599-267
2/4
G.2. İlgili Pazar
G.2.1. İlgili Ürün Pazarı
(6) Hazır beton belirli oranlarda çimento, doğal veya yapay agrega, su ve belli katkı
malzemelerinin mikserle karıştırılması yöntemiyle üretilen bir inşaat malzemesidir. Hazır
beton ürünleri kullanım amaçları bakımından C14, C16, C18, C20, C25 ve C25+ gibi alt
kategorilere ayrılabilmekle birlikte alt ürün grupları arasında yüksek düzeyde arz
ikamesi bulunmaktadır. Kurulumuzun yerleşik kararları2 da göz önünde
bulundurulduğunda, anılan ürünlere ilişkin alt ürün pazarı tanımlanmasına gerek
görülmemiş ve bu çerçevede ilgili ürün pazarı “hazır beton pazarı” olarak belirlenmiştir.
G.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
(7) İncelemeye konu sağlayıcı teşebbüs DERE BETON’un İzmir’in Foça, Aliağa ve Bornova
ilçelerinde3 dört hazır beton üretim tesisi bulunmaktadır. Bunun yanında,
teşebbüslerden edinilen bilgilerden DERE BETON’un yalnızca Aliağa, Bornova, Foça ve
Konak ilçelerine doğrudan satış yaptığı anlaşılmaktadır. Herhangi bir üretim tesisi
bulunmayan ÖZ ÖRNEK BETON’un ise Foça, Aliağa ve Dikili ilçelerinde yetkili satıcı
olarak faaliyetleri bulunmaktadır4. Her ne kadar DERE BETON’un satış yaptığı ilçeler
Aliağa, Bornova, Foça ve Konak ilçeleri ile sınırlı kalsa da, teşebbüsün tesislerinin ilçe
merkezlerine uzaklıklarını gösteren veriler ile bahse konu tesislerin konumlarına göre 50
km. yarıçapındaki alanı gösteren haritalar incelendiğinde, İzmir’in 30 ilçesinden 21’inin
teşebbüse ait tesislerinden en az birine uzaklığının 50 km.’den az olduğu
anlaşılmaktadır. Bu bakımdan teşebbüsün İzmir’in birçok ilçesine satış yapabileceği
değerlendirilmektedir. Dolayısıyla dosya kapsamında ilgili coğrafi pazarın teşebbüsün
satış yaptığı ilçelerden daha geniş tanımlanabilecektir.
(8) Yukarıda yer verilen bilgiler ışığında, ilgili coğrafi pazarın geniş olarak tanımlanması
mümkün olmakla birlikte dosya kapsamında yapılan analizlerde pazarın en dar
hallerinden olduğu değerlendirilen; DERE BETON’un satışlarının bulunduğu “Aliağa,
Bornova, Foça ve Konak ilçeleri” ile ÖZ ÖRNEK BETON’un satışlarının bulunduğu
“Aliağa, Foça, Dikili ilçeleri” ayrı ayrı ele alınmıştır.
(9) Bununla birlikte, alternatif coğrafi pazar tanımlarının dosya kapsamında yapılacak
değerlendirmeyi değiştirmeyeceği anlaşıldığından, İlgili Pazarın Tanımlanmasına Dair
Kılavuz’un 20. paragrafı da dikkate alınarak kesin bir coğrafi pazar tanımı yapılmamıştır.
G.3. Taraflar Arasında Akdedilen Sözleşme
(10) Yapılan bildirimde, DERE BETON ile ÖZ ÖRNEK BETON arasında 15.06.2016
tarihinde akdedilmiş olan Yetkili Satıcı Satış Sözleşmesi’ne, Yetkili Satıcı Satış
Sözleşmesi Ek Protokolü ile tadil edilmiş haliyle (Sözleşme), 4054 sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 5. maddesi çerçevesinde muafiyet
tanınması talep edilmektedir.
(11) Sözleşme çerçevesinde ÖZ ÖRNEK BETON, DERE BETON tarafından üretilen hazır
beton türlerinin yeniden satışı için yetkilendirilecektir. Sözleşme’nin rekabet hukukunu
ilgilendirebilecek maddelerine aşağıda yer verilmiştir.
2 03.09.2014 tarih, 14-30/616-268 sayılı; 13.08.2014 tarih, 14-28/562-243 sayılı; 09.07.2015 tarih, 15-
29/433-116 sayılı ve 18.02.2016 tarih, 16-05/117-52 sayılı kararlar.
3 Teşebbüsün Konak ilçesinde bulunan bir tesisi 2015 yılının Mayıs ayında kapanmıştır.
4 2016 yılında teşebbüsün çok düşük düzeyde Bornova ilçesinde satışları bulunmaktadır. Bu satışlar
Aliağa, Bornova, Foça ve Konak ilçelerine yönelik yapılan analizlere dâhil edilmiştir.
16-35/599-267
3/4
(12) Sözleşme’nin aşağıda yer alan 6.1. ve 6.2. maddeleriyle, DERE BETON tarafından ÖZ
ÖRNEK BETON’a rekabet etmeme yükümlülüğü getirildiği görülmektedir:
“(…..TİCARİ SIR…..).”
(13) Bunun yanında fiyat ve satış düzenlemelerine ilişkin olarak Sözleşme’nin 6.4.
maddesinde “(…..)”; 6.5. maddesinde de “(…..)” denilmektedir.
(14) Ayrıca Sözleşme’nin 6.6. maddesinde (…..TİCARİ SIR…..) beyan edilmiştir.
(15) Son olarak taraflar arasında akdedilen Sözleşme’nin 12.2. maddesinde yürürlük süresi
düzenlenmektedir.
G.4. Değerlendirme
G.4.1. İşlemin Niteliği
(16) Bildirime konu sözleşme, üretim ve dağıtım zincirinin farklı aşamalarında faaliyet
gösteren teşebbüslerden birinin diğerinin ürettiği malları yeniden satmasına ilişkin
olması nedeniyle, 2002/2 sayılı Tebliğ çerçevesinde bir dikey anlaşmadır.
G.4.2. 4054 sayılı Kanun’un 4. Maddesi Çerçevesinde Değerlendirme
(17) Taraflar arasında akdedilen Sözleşme’nin 6.1. ve 6.2. maddeleriyle ÖZ ÖRNEK
BETON’a rekabet etmeme yükümlülüğü getirilmektedir. Bu nedenle Sözleşme’nin 4054
sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
G.4.3. Sözleşme’nin 2002/2 sayılı Tebliğ Bakımından Değerlendirilmesi
(18) 2002/2 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinde “Üretim veya dağıtım zincirinin farklı seviyelerinde
faaliyet gösteren iki ya da daha fazla teşebbüs arasında belirli mal veya hizmetlerin
alımı, satımı veya yeniden satımı amacıyla yapılan anlaşmalar -dikey anlaşmalar- bu
Tebliğde belirtilen koşulları taşıması kaydıyla, Kanunun 4 üncü maddesindeki
yasaklamadan Kanunun 5 inci maddesinin üçüncü fıkrasına dayanılarak grup olarak
muaf tutulmuştur.” hükmüne yer verilerek 2002/2 sayılı Tebliğ ile sağlanan muafiyetin,
sağlayıcının dikey anlaşmaya konu mal veya hizmetleri sağladığı ilgili pazardaki pazar
payının %40’ı aşmaması koşuluyla uygulanacağı belirtilmiştir. Ayrıca 2002/2 sayılı
Tebliğ’in 5 (a) maddesinde alıcıya getirilen belirsiz süreli veya süresi beş yılı aşan
rekabet etmeme yükümlülüğünün 2002/2 sayılı Tebliğ ile tanınan muafiyetten
yararlanamayacağı hükmü yer almaktadır.
(19) Dosya mevcudu bilgilere göre, DERE BETON’un doğrudan satışları ve ÖZ ÖRNEK
BETON vasıtasıyla yapılan satışlar bakımından sahip olduğu pazar payı, alternatif dar
coğrafi pazar tanımlarında (pazarın en dar tanımlandığı durumda dahi) %40’ın
altındadır.
(20) Bunun yanında Sözleşme, 12.2. maddesine göre, beş yıl için geçerli olacak ve bu süre
ancak tarafların karşılıklı mutabakata varması durumunda en fazla beş yıllık sürelerle
yenilenebilecektir. Anılan madde gereği sözleşme süresinin beş yılla sınırlı kalması,
yenilenmesinin karşılıklı mutabakata bağlanması ve alıcının beş yıllık süre sonunda
rekabet etmeme şartına son vermesini engelleyen herhangi bir hüküm bulunmaması
göz önünde alındığında, Sözleşme’de yer alan rekabet etmeme yükümlülüğünün grup
muafiyetinden yararlanabileceği anlaşılmıştır.
16-35/599-267
4/4
(21) Ayrıca Sözleşmenin 6.4. maddesi incelendiğinde (…..). Benzer şekilde, 6.5. maddede
yer alan hükümde de (…..). Son olarak Sözleşme’nin 6.6. maddesinde yer alan (…..)
rekabete aykırı etkiler doğurabilecek bilgileri içermediği değerlendirilmektedir.
Dolayısıyla, Sözleşme’de 2002/2 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde sayılan anlaşmaları
grup muafiyeti kapsamı dışına çıkaran sınırlamalar kapsamında değerlendirilebilecek
herhangi bir hüküm bulunmadığı sunucuna ulaşılmıştır.
(22) Netice itibarıyla, DERE BETON ile ÖZ ÖRNEK BETON arasında imzalanan
Sözleşme’nin 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında grup muafiyetinden yararlandığı
kanaatine varılmıştır.
H. SONUÇ
(23) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; Dere Beton Hazır Beton ve
Yaş Sıva San. ve Tic. A.Ş. ile Öz Örnek Hazır Beton Yapı İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.
arasında imzalanan bildirim konusu sözleşmenin 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin
Grup Muafiyeti Tebliği kapsamında grup muafiyetinden yararlandığına OYBİRLİĞİ ile
karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy