Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2013-4-36 (Soruşturma)
Karar Sayısı : 16-40/662-296
Karar Tarihi : 21.11.2016
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan :Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN, Fevzi ÖZKAN,
Adem BİRCAN, Şükran KODALAK
B. RAPORTÖRLER : Çiğdem TUNÇEL, Serap TOPALÖMER, Semih SÜREZ
C. BAŞVURUDA
BULUNANLAR : - IATI Turizm Ticaret A.Ş.
Temsilcileri: Av. Dr. Ali ÇİVİ ve Av. Derya BAŞARAN
Levent Mah. Levent Cad. No: 21 1. Levent 34330 İstanbul
D. HAKKINDA SORUŞTURMA
YAPILAN :- Alkan Grup Turizm İşletmeleri A.Ş.
Güzeloba Mah. 2111 Sok. No:6 Muratpaşa/ANTALYA
- Antalya Pegas Otelcilik Turizm İnşaat Taşımacılık ve Tic.
Ltd. Şti.
Temsilcisi: Av. Burak KULDEMİR
Atatürk Bulvarı M. Kodak Apt. No:149 Kat:3 Daire:6
Konyaaltı/ANTALYA
- ODEON Turizm İşletmeciliği A.Ş.
Temsilcisi: Av. Dr. O. Hakan ÖNCEL
Bağdat Cad. No:240/8 Göztepe/İSTANBUL
- V Turizm Seyahat Acentalığı Taşımacılık İnş. Tic. A.Ş.
Temsilcisi: Dr. Aydın ÖZTUNALI
Mustafa Kemal Mah. 2146. Sok. Demirler Atlas Plaza
No:14/14 Çankaya/ANKARA
(1) E. DOSYA KONUSU: Antalya Pegas Otelcilik Turizm İnşaat Taşımacılık ve Ticaret
Ltd. Şti., Odeon Turizm İşletmeciliği A.Ş., Alkan Grup Turizm İşletmeleri A.Ş. ve V
Turizm Seyahat Acentalığı Taşımacılık İnş. Tic. A.Ş.’nin yatay ve dikey anlaşmalar ile
veya uyumlu eylem içinde rakiplerinin faaliyetlerini zorlaştırmak suretiyle 4054 sayılı
Kanun’un 4. maddesini ihlal edip etmediklerinin tespiti.
16-40/662-296
2/106
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 03.05.2013 tarihinde intikal
eden ve IATI Turizm Ticaret A.Ş. (IATI) tarafından yapılan başvuruda, Antalya Pegas
Otelcilik Turizm İnşaat Taşımacılık ve Ticaret Ltd. Şti.’nin (PEGAS), Odeon Turizm
İşletmeciliği A.Ş.’nin (ODEON) ve Alkan Grup Turizm İşletmeleri A.Ş.’nin (TEZ) birlikte
hareket ederek IATI aracılığıyla gelen müşterilerin Antalya’da bulunan otellere kabul
edilmemesi konusunda otel yöneticilerine ve/veya çalışanlarına baskı yaparak IATI’yi
dışladığı iddia edilmekte ve geçici tedbir talebinde bulunulmaktadır. 03.05.2013 tarihli
başvuruya ilişkin önaraştırma döneminde Antalya Depar Turizm İnş. Taş. Nak. Org. Oto.
Yat. İşl. T San. Ltd. Şti.’nin (ANEX), söz konusu başvuru kapsamında şikâyet edilen
taraflardan biri olmamasına rağmen, şikâyete konu uygulamalarda diğer üç tur operatörü
ile birlikte hareket ettiği kanısıyla incelenen teşebbüslere dâhil edilmesinin uygun olacağı
değerlendirilmiştir1.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 03.05.2013 tarihinde intikal eden başvuru
üzerine hazırlanan 08.05.2013 tarih ve 2013-4-36/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu Rekabet
Kurulunun (Kurul) 15.05.2013 tarihli toplantısında görüşülerek, 13-28/394-M sayı ile
önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. Yapılan inceleme üzerine hazırlanan 17.07.2013
tarih ve 2013-4-36/ÖA Önaraştırma Raporu, 29.08.2013 tarihli Kurul toplantısında
görüşülmüş ve 13-49/701-299 sayı ile; Antalya’da turizm sektöründe faaliyet gösteren
PEGAS, ODEON, TEZ ve ANEX’e 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un
(4054 sayılı Kanun) 4. maddesi kapsamında rekabeti bozucu anlaşma ve uygulamalardan
kaçınılması gerektiği aksi takdirde 4054 sayılı Kanun çerçevesinde haklarında işlem
başlatılacağı yönünde aynı Kanun’un 9. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca görüş
bildirilmesine karar verilmiştir. İlaveten 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin dördüncü
fıkrasında öngörülen koşullar gerçekleşmediğinden, adı geçen teşebbüslere yönelik geçici
tedbir uygulanmasına yer olmadığına hükmedilmiştir.
(4) Anılan Kurul kararının iptali istemiyle açılan dava sonucunda, Ankara 16. İdare Mahkemesi
tarafından alınan 10.11.2014 tarihli ve 2014/236 E., 2014/1415 K. sayılı kararda2“Bu
durumda, rekabet hukukunun amaç ve ilkeleri ve 4054 sayılı Kanun'da öngörülen usul
açısından, 4054 sayılı Kanun'un ihlâl edildiği iddiasına dayanan bir şikâyet hakkında
soruşturma açmaya gerek olup olmadığını anlamak için yapılan önaraştırma sonucunda,
eylemin veya anlaşmanın 4054 sayılı Kanun kapsamında bir ihlal olup olmadığının tespit
edilmesi suretiyle soruşturma açılıp açılmayacağına karar verilmesi gereken somut olayda,
elde edilen deliller doğrultusunda araştırmanın genişletilmesi suretiyle elde edilecek bilgi,
belge ve deliller ışığında değerlendirilmesi suretiyle her türlü şüpheden uzak bir şekilde
açıklığa kavuşturulması için soruşturma açılması gerekirken, yeterli incelemeler
yapılmaksızın, şikâyetin önaraştırma aşamasında reddine ilişkin dava konusu Kurul
kararında hukuka uygunluk bulunmamıştır.” değerlendirilmesi yapılarak Kurul’un
29.08.2013 tarihli ve 13-49/701-299 sayılı kararının iptaline hükmedilmiştir.
(5) Mahkeme kararı üzerine hazırlanan 19.03.2015 tarihli ve 2013-4-36/BN sayılı Bilgi Notu,
26.03.2015 tarihli Kurul gündeminde görüşülmüş ve PEGAS, ODEON, TEZ ve ANEX
hakkında yatay ve dikey anlaşmalar ile veya uyumlu eylem içinde rakiplerinin faaliyetlerini
zorlaştırmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal edip etmediklerinin tespiti
amacıyla aynı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına 15-13/181-M sayı
ile karar verilmiştir.
1 Hakkında soruşturma açılan söz konusu şirketler iddiaların ilgili olduğu dönemde piyasada, sırasıyla,
PEGAS, ODEON, TEZ ve ANEX markaları altında faaliyet gösterdiklerinden ve dosya kapsamında elde
edilen belgelerde bu marka adlarıyla yer aldıklarından ötürü, şirketler dosya kapsamında bu kısaltmalarla
anılmaktadır.
2 Ankara 16. İdare Mahkemesinin söz konusu kararı, Danıştay 13. Dairesinin 23.06.2015 tarihinde aldığı
2015/1664 E. 2015/2537 K. sayılı kararı ile onanmıştır.
16-40/662-296
3/106
(6) 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, Kurul’un 26.03.2015 tarihli ve
15-13/181-M sayılı kararı ile haklarında soruşturma açıldığına dair bildirim 09.04.2015
tarihinde, PEGAS, TEZ, ANEX ve ODEON’a gönderilmiş ve teşebbüslerin ilk yazılı
savunmaları talep edilmiştir3. TEZ, PEGAS, ANEX ve ODEON tarafından gönderilen yazılı
savunmalar süresi içinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.
(7) 19.08.2015 tarihli ve 2013-4-36/BN sayılı Bilgi Notu ile başvuru konusu iddiaların, 2015 yılı
turizm sezonunu da kapsayacak şekilde değerlendirilebilmesini teminen ek süre talep
edilmiştir. Söz konusu talebe istinaden alınan 01.09.2015 tarihli ve 15-34/519-M sayılı
Kurul Kararı ile soruşturmanın ilk altı aylık süresinin, bitiminden itibaren, altı ay
uzatılmasına karar verilmiştir. Alınan süre uzatım kararı IATI, PEGAS, TEZ, ANEX ve
ODEON’a iletilmiştir.
(8) Soruşturma sürecinde 01.04.2015, 12.06.2015, 16.02.2016 tarihlerinde IATI yetkilileri ile
telefon görüşmeleri ve yüz yüze görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Yapılan görüşmelerde ve
22.06.2015 tarihli yazı ile IATI’den bilgi talep edilmiştir. Söz konusu bilgi taleplerine ilişkin
yazılar Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Soruşturma kapsamında, 13.10.2015 tarihinde
soruşturma taraflarının Antalya’da bulunan genel merkezlerinde yerinde inceleme yapılmış
yapılan yerinde inceleme sonucunda bırakılan bilgi isteme tutanakları ile teşebbüslerden
bilgi talebinde bulunulmuştur. Talep edilen bilgilere yönelik cevabi yazılar da Kurum
kayıtlarına intikal ettirilmiştir. Soruşturma taraflarından ayrıca 09.02.2016 tarihli bilgi isteme
yazılarıyla ek bilgi talep edilmiştir ve cevaplar Kurum kayıtlarına girmiştir.
(9) Ayrıca, soruşturma çerçevesinde 09.02.2016 tarihli yazı ile CATT TUR’dan4, Lemar Turizm
ve Tic. Ltd. Şti.’den (LEMAR TUR) ve Beril Otelcilik Turizm ve Tic. Ltd. Şti’den (SUMMER
TUR) bilgi talep edilmiştir5. SUMMER TUR’un ve LEMAR TUR’un cevabi yazıları Kurum
kayıtlarına alınmıştır. 12.02.2016 tarihli yazı ile Üçyürek Tur. Sey. ve Tic. Ltd. Şti.’den
(BELMONDO)6, 12.02.2016 tarihli yazı ile de Kilit Global Turizm Sey. San. Tic. A.Ş.’den
(KİLİT GLOBAL) bilgi istenmiştir. İlgili bilgi talepleri tarafların Kurum kayıtlarına giren
yazılarıyla karşılanmıştır.
(10) Bunlara ek olarak, 14.10.2015 tarihinde Antalya’da bulunan üç otelin yetkilileriyle
görüşmeler gerçekleştirilmiş ve Antalya’da faaliyet gösteren 67 otelden, 28.10.2015 tarihli
yazılar ile bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur. Talep edilen bilgi ve belgelere yönelik 60
tane otel tarafından gönderilen cevabi yazılar Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Ayrıca
10.02.2016 tarihinde 40 otelden, 11.02.2016 tarihinde ise 22 otelden bilgi talep edilmiştir.
Talep edilen bilgi ve belgelere yönelik gönderilen cevabi yazılar da Kurum kayıtlarına intikal
etmiştir.
(11) Yürütülen soruşturma kapsamında, ayrıca, 18.11.2015 tarihinde Kültür ve Turizm Bakanlığı
Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğü Seyahat Acenteleri Daire Başkanlığı yetkilileriyle,
04.02.2016 tarihinde Türkiye Otelciler Federasyonu (TÜROFED) yetkilileriyle ve
15.02.2016 tarihinde Türkiye Seyahat Acentaları Birliği (TÜRSAB) yetkilileriyle görüşmeler
gerçekleştirilmiştir. TÜRSAB yetkilileriyle yapılan görüşme çerçevesinde talep edilen
bilgiler, TÜRSAB tarafından Kurum kayıtlarına intikal ettirilmiştir.
3 09.04.2015 tarihli yazı ile IATI’ye soruşturma açıldığına dair bilgi verilmiştir.
4 İlgili yazı söz konusu teşebbüse tebliğ edilememiştir.
5 Söz konusu şirketler piyasada sırasıyla CATT TUR, LEMAR TUR ve SUMMER TUR markalarıyla faaliyet
gösterdiklerinden ve dosya konusu belgelerde bu marka adlarıyla yer aldıklarından ötürü, dosya kapsamında
bu marka adlarıyla anılmaktadır.
6 Söz konusu şirket piyasada BELMONDO markasıyla faaliyet gösterdiğinden ve dosya konusu belgelerde
bu marka ile yer aldığından ötürü, dosya kapsamında bu marka adlarıyla anılmaktadır.
16-40/662-296
4/106
(12) Yürütülen soruşturmaya istinaden hazırlanan, 25.03.2016 tarihli ve 2013-4-36/SR sayılı
Soruşturma Raporu Kurul üyelerine ve taraflara 4054 sayılı Kanun’un 45. maddesi
gereğince tebliğ edilmiş ve soruşturma taraflarının ikinci yazılı savunmaları talep edilmiştir.
(13) Soruşturma Raporu PEGAS tarafından 30.03.2016 tarihinde, ODEON tarafından
29.03.2016 tarihinde, TEZ tarafından 30.03.2016 tarihinde, ANEX tarafından 29.03.2016
tarihinde tebellüğ edilmiştir. ANEX’in ve ODEON’un yazılı savunma süresinin uzatılması
talepleri, Kurul tarafından uygun görülerek savunma sürelerinin bitiminden itibaren 30 gün
uzatılmasına sırasıyla 20.04.2016 tarih ve 16-14/222-M sayı ile, 20.04.2016 tarih ve 16-
14/235-M sayı ile karar verilmiştir. PEGAS’a ait ikinci yazılı savunma, yasal süresi
içerisinde 28.04.2016 tarihinde, ODEON’a ait -sözlü savunma talebi bulunan- ikinci yazılı
savunma, yasal süresi içerisinde 30.05.2016 tarihinde, TEZ’e ait -sözlü savunma talebi
bulunan- ikinci yazılı savunma, yasal süresi içerisinde 26.04.2016 tarihinde, ANEX’e ait
ikinci yazılı savunma, yasal süresi içerisinde 30.05.2016 tarihinde Kurum kayıtlarına intikal
etmiştir.
(14) Tarafların ikinci yazılı savunmalara karşılık hazırlanmış bulunan 14.06.2016 tarihli ve 2013-
4-36/EG-01 sayılı Ek Yazılı Görüş PEGAS, ODEON, ANEX ve TEZ tarafından sırasıyla
21.06.2016, 16.06.2016, 16.06.2016 ve 17.06.2016 tarihlerinde tebellüğ edilmiştir.
ODEON’un 20.06.2016, ANEX’in 24.06.2016 tarihinde Kurum kayıtlarına giren
başvurularında üçüncü yazılı savunma süresinin uzatılması talep edilmiştir. Kurul ilgili
talepleri ODEON açısından 23.06.2016 tarih ve 16-21/384-M sayılı, ANEX açısından
29.06.2016 tarih ve 16-22/401-M sayılı kararları ile uygun bulmuştur.
(15) Kendilerine gönderilen Ek Yazılı Görüş üzerine soruşturma kapsamındaki teşebbüslerden
PEGAS’ın üçüncü yazılı savunması 20.07.2016 tarihinde, mali tabloları ve vergi kimlik
numaraları ise 27.07.2016 tarihinde; ODEON’un üçüncü yazılı savunması 15.08.2016
tarihinde, mali tabloları ve vergi kimlik numaraları ise 17.08.2016 tarihinde; TEZ’in üçüncü
yazılı savunması 12.07.2016 tarihinde, mali tabloları ve vergi kimlik numaraları ise
18.07.2016 tarihinde; ANEX’in üçüncü yazılı savunması 15.08.2016 tarihinde, mali
tabloları ve vergi kimlik numaraları ise 12.07.2016 tarihinde yasal süresi içerisinde Kurum
kayıtlarına intikal etmiştir. Bu çerçevede, tarafların üçüncü yazılı savunmaları 15.08.2016
tarihinde tamamlanmıştır.
(16) TEZ’in 26.04.2016 tarihinde Kurum kayıtlarına giren ikinci yazılı savunmasında,
ODEON’un 15.08.2016 tarihinde Kurum kayıtlarına giren üçüncü yazılı savunmasında ve
ANEX’in 15.08.2016 tarihinde Kurum kayıtlarına giren üçüncü yazılı savunmasında 4054
sayılı Kanun’un 46. maddesi uyarınca sözlü savunma toplantısı yapılması talep edilmiştir.
İlgili talepler üzerine Kurul, yürütülen soruşturma çerçevesinde 25.08.2016 tarih ve 16-
29/490-M sayı ile 11.10.2016 tarihinde sözlü savunma toplantısı yapılmasına karar
vermiştir. Ardından 05.10.2016 tarih ve 16-32/556-M sayılı Kurul kararı ile sözlü savunma
toplantısının tarihi 08.11.2016 olarak değiştirilmiştir.
(17) Soruşturma kapsamında ANEX’in dosyaya giriş hakkının kullanılmasına yönelik talebini
değerlendiren Kurul bazı belgelerin ticari sır ve gizli bilgi içermeleri nedeniyle bu belgeler
bakımından talebin reddine 18.05.2016 tarih ve 16-17/290-133 sayı ile karar vermiştir.
16-40/662-296
5/106
(18) ODEON tarafından yapılan 17.10.2016 tarihli başvuruda; IATI tarafından Kuruma sunulan
ve 25.03.2016 tarihinde Kurum kayıtlarına giren ‘Mevcut Tur Operatörlerinin Fiillerinin
Rekabet İhlali Teşkil Edip Etmediğinin Ekonomik Açıdan Değerlendirilmesi ve İhlal Varsa
IATI’ye Verilen Zararın Hesaplanması’ başlıklı raporun ve ticari sır içermeyen tüm
belgelerin, delillerin ve görüşlerin dosyaya giriş hakkının kullanılması kapsamında
kendilerine verilmesi talep edilmiştir. Kurul ilgili başvurunun yasal süresi içinde
yapılmamasından dolayı 2010/3 sayılı Dosyaya Giriş Hakkının Düzenlenmesine ve Ticari
Sırların Korunmasına İlişkin Tebliğ’in 8. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca reddine
27.10.2016 tarih ve 16-35/598-266 sayı ile karar vermiştir.
(19) Kurum kayıtlarına 30.09.2016 tarihinde intikal eden ve ODEON temsilcisi tarafından
gönderilen yazıda, 2010/2 sayılı Rekabet Kurulu Nezdinde Yapılan Sözlü Savunma
Toplantıları Hakkında Tebliğ’in (2010/2 sayılı Tebliğ) 12. maddesi uyarınca TÜROFED
Yönetim Kurulu Başkanı Osman AYIK'ın tanık olarak dinlenmesi talep edilmiştir. 4054 sayılı
Kanun’un 47. maddesi ile 2010/2 sayılı Tebliğ'in 12. maddesi çerçevesinde Osman AYIK’ın
tanık olarak dinlenmesine 07.11.2016 tarih ve 16-37/629-M sayı ile karar verilmiştir.
(20) Sözlü savunma toplantısı 08.11.2016 tarihinde gerçekleştirilmiştir. Kurul yürütülen
soruşturma ile ilgili olarak düzenlenen Rapor’a, Ek Görüş’e, toplanan delillere, yazılı
savunmalara, sözlü savunma toplantısında yapılan açıklamalara ve incelenen dosya
kapsamına göre 21.11.2016 tarihinde 16-40/662-296 sayılı nihai kararını vermiştir.
(21) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili dosyada; PEGAS’ın, ODEON’un, TEZ’in ve ANEX’in dikey
ve yatay anlaşmalar yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği, ihlalin 2012
yılının Ağustos ayında başladığı ve Kurul’un 13-49/701-299 sayılı kararı uyarınca 4054
sayılı Kanun’un 9. maddesinin üçüncü fıkrası çerçevesinde gönderilen yazının taraflara
tebliğ edilmesiyle birlikte sonlandırıldığı kabul edilerek, TEZ, ODEON ve ANEX bakımından
05.09.2013, PEGAS bakımından ise 06.09.2013 tarihinde sonlandığı, PEGAS’a,
ODEON’a, TEZ’e ve halefiyet dolayısıyla ANEX’i devralan V Turizm Seyahat Acentalığı
Taşımacılık İnş. Tic. A.Ş.’ye 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve
Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye
Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik (Ceza Yönetmeliği)
uyarınca idari para cezası uygulanması gerektiği ifade edilmektedir.
I. İNCELEME, GEREKÇE VE HUKUKİ DAYANAK
I.1. Hakkında Soruşturma Yürütülen Taraflar
I.1.1. PEGAS
(22) 2005 yılında kurulan PEGAS7 bir A grubu seyahat acentesi olarak, yurt dışındaki tur
operatörlerinin Türkiye’ye gönderdiği müşterilerine incoming hizmeti8 sunmaktadır.
PEGAS’ın turizm sektöründe faaliyet gösteren PGS Taşımacılık Ticaret Ltd. Şti., Ramses
Turizm İşletmeleri Danışmanlık Organizasyon Havacılık Ticaret Ltd. Şti, Pegas Turizm Otel
İşletmeciliği İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş., PGS Otelcilik Turizm Ticaret A.Ş. ile Gül Turizm
İnşaat Yatırımları San. ve Tic. A.Ş. unvanlı iştirakleri bulunmaktadır.
7 17.02.2005 tarihli ve 6242 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde tescil olunmuştur.
8 Incoming seyahat hizmetlerine ilişkin detaylı bilgiye ilerleyen bölümde yer verilecek olup, bu noktada genel
olarak incoming seyahat hizmetlerinin, tur operatörü üzerinden gelen müşterilerin havalimanında
karşılanması, havalimanı-otel transferlerinin gerçekleştirilmesi, müşterinin otel konaklamasına aracılık
edilmesi, Türkiye varış yeri (destinasyonu) hakkında tanıtıcı bilgiler verilmesi, tur ve alışveriş taleplerine
yönelik olarak tur ve alışveriş hizmeti verilmesi, tatil sonunda otel-havalimanı transferlerinin gerçekleştirilmesi
gibi hizmetleri kapsadığı belirtilmelidir.
16-40/662-296
6/106
(23) PEGAS, ağırlıklı olarak Rusya’dan ve diğer Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT)9
ülkelerinden Türkiye’ye gelen turistlere yönelik incoming hizmeti vermektedir10. PEGAS’ın
incoming faaliyetlerinden elde ettiği gelir, toplam gelirinin 2012 yılında yaklaşık %(…..),
2013 yılında yaklaşık %(…..), 2014 yılında yaklaşık %(…..), 2015 yılında ise yaklaşık
%(…..) oluşturmaktadır.
(24) PEGAS, yurt dışında yerleşik tur operatörü PGS International Ltd.’nin11 (PGS) Türkiye’deki
incoming faaliyetlerini yürütmektedir. Bu bağlamda PEGAS; 2012, 2013 ve 2014 yıllarında
PGS ile imzalamış olduğu sözleşmeler uyarınca PGS adına konaklama tesisleri ile
sözleşmeler imzalamış ve ayrıca otel rezervasyonlarına ilişkin onayın alınması, onaylanan
rezervasyonların otellere bildirilmesi ile tur ve transfer hizmetlerini sağlamıştır12. 2015
yılında ise PEGAS, PGS ile imzalamış olduğu hizmetler anlaşması (handling agreement)
uyarınca PGS’nin incoming acentesi olarak konaklama tesisleriyle kendi adına sözleşmeler
imzalamış ve diğer incoming hizmetlerini yerine getirmiştir.
I.1.2. ODEON
(25) A grubu seyahat acentesi olan ODEON, seyahat acenteciliği faaliyeti kapsamında
yurtdışında yerleşik tur operatörlerinin Türkiye’ye gelen müşterilerine incoming hizmeti
vermektedir.
(26) Tur operatörünün paket turunu oluşturan, konaklama, transfer ve ek hizmetler, Türkiye’de
doğrudan ODEON tarafından temin edilmekte, konaklama işletmeleri, taşımacılık (transfer)
hizmetleri ve diğer esnaf hizmet alımlarına ilişkin sözleşmeler ODEON üzerinden
yapılmaktadır. Konaklama yapılacak otel, transfer şekli veya ek hizmetlerin muhteviyatı
tamamen tur operatörü tarafından talep edilen hizmetlerin karşılanması şeklinde
olmaktadır. Bunun haricinde tur operatörü vasıtasıyla paket tur alan müşterilere ve diğer
münferit müşterilere tur ve alışveriş hizmeti verilmektedir.
(27) ODEON’un da bünyesinde yer aldığı OTİ Holding A.Ş. (OTİ), turizm sektöründe faaliyette
bulunan şirketlere iştirak eden ve bu yolla iştirak kazancı elde eden bir teşebbüstür.
ODEON’un turizm sektöründe faaliyet gösteren OTIUM Otelcilik Turizm Ticaret A.Ş. ile
Coral Seyahat A.Ş. unvanlı iştirakleri ve ayrıca güvenlik, koruma ve danışmanlık alanında
faaliyet gösteren Odeon Güvenlik Koruma ve Danışmanlık Hizmetleri A.Ş. unvanlı iştiraki
bulunmaktadır.
(28) ODEON’un incoming faaliyetleri kapsamında çalıştığı ve ODEON ile aynı ekonomik
bütünlük içerisinde yer alan yurtdışında yerleşik olan tur operatörlerine aşağıdaki tabloda
yer verilmektedir:
9 TÜRSAB, TÜROFED ve Akdeniz Turistik Otelciler ve İşletmeciler Birliği (AKTOB) tarafından yayımlanan
rapor ve istatistiklerde BDT kavramı; Rusya, Azerbaycan, Belarus, Ermenistan, Gürcistan, Kazakistan,
Kırgızistan, Moldova, Özbekistan, Tacikistan, Türkmenistan ve Ukrayna’yı içine alan ülkeler topluluğunu ifade
etmek için kullanılmıştır. Bu bağlamda işbu dosyada da BDT kavramı aynı ülkeler topluluğunu ifade
etmektedir. Rusya’nın bir BDT ülkesi olmasına rağmen, dosya kapsamında ayrıca anılmasının sebebi,
Antalya’ya BDT ülkelerinden gelen turistler içerisinde Rusya’dan gelenlerin payının 2012 yılında ~%79,68,
2013 yılında ~%79,70, 2014 yılında ~%81,44 ve 2015 yılında ise ~%77,51 olarak gerçekleşmiş olması ve
sektördeki yaygın kullanımının bu şekilde olmasıdır.
10 PEGAS’ın 2012-2015 döneminde Türkiye’de incoming hizmeti verdiği toplam turist sayısının yıllık ortalama
%(…..) Rusya’dan ve diğer BDT ülkelerinden gelen turistlerden oluşmaktadır.
11 PGS, paket tur satışı yapılan ve/veya incoming ile alakalı hizmetlerin sağlandığı ülkelerde PEGAS
TOURISTIK markasını kullanmaktadır.
12 PEGAS’ın, PGS ile yukarıda açıklanan çalışma şekli çerçevesinde, 2012, 2013 ve 2014 yıllarında
konaklamaya aracılıktan elde etmiş olduğu gelir bulunmamaktadır.
16-40/662-296
7/106
Tablo 1: ODEON’un Yurtdışında Çalıştığı Tur Operatörleri13
Şirket Unvanı Hissedar
31.12.2015
İtibarıyla
Hisse Oranı
(Doğrudan /
Dolaylı) ( %)
Ülke
Çalışılan Dönemler
2012 2013 2014 2015
Coral Travel LLC OTİ - Rusya x x x x
Sunmar Tour LLC OTİ - Rusya x x x x
Coral Travel Ukraine LLC OTİ 100,00 Ukrayna x x x x
Wezyr Holiday Service Sp.
Zoo OTİ 100,00 Polonya x x x x
Coral Travel Limited OTİ 100,00 Gürcistan x x x x
Coral Travel LLC OTİ 99,00 Belarus x x x x
Odeon Tourism International
Malta Ltd. OTİ 99,95 Malta x x x x
(29) ODEON; ağırlıklı olarak Rusya’dan ve diğer BDT ülkelerinden Türkiye’ye gelen turistlere
yönelik incoming hizmeti vermektedir.14 ODEON’un incoming faaliyetlerinden elde ettiği
gelir, toplam gelirinin 2012 yılında yaklaşık %(…..), 2013 yılında yaklaşık %(…..), 2014
yılında yaklaşık %(…..), 2015 yılında ise yaklaşık %(…..) oluşturmaktadır.
I.1.3. TEZ
(30) 1994 yılında kurulan ve A grubu seyahat acentesi olan TEZ, uçak bileti satışı, kültür ve
ticari amaçlı tur organizasyonu düzenlenmesi ve pazarlanması, tur operatörlüğü15 ve
incoming hizmetleri alanında faaliyet göstermektedir.
(31) TEZ, tur operatörlüğü faaliyetlerini yurtiçinde ve yurtdışında Tez Tur markası altında
yürütmektedir. TEZ’in turizm sektöründe faaliyet gösteren Alana Grup Turizm İşletmeleri
A.Ş., Alconstruction İnşaat Taahhüt Turizm Emlak Taşımacılık ve Ticaret A.Ş., Alsem Grup
İnşaat Turizm Ticaret A.Ş., ATİ Anadolu Turizm Yatırım A.Ş., H.T.H. Turizm İnşaat Taahhüt
Ticaret A.Ş., Metati Turizm Yatırım Bilgisayar Ticaret Ltd. Şti., Trol Turizm Sanayi İçecek
ve Ticaret A.Ş. unvanlı iştirakleri bulunmaktadır.
(32) TEZ’in yurtiçinde ve yurtdışında tur operatörlüğü faaliyetleri olmakla birlikte, ağırlıklı faaliyet
alanını; yurt dışından, özellikle Rusya’dan ve diğer BDT ülkelerinden Türkiye’ye turist
getirilmesine aracılık etmek, getirilen turistlerin transferini ve anlaşmalı otellerde
konaklamalarını sağlamak oluşturmaktadır16. TEZ’in incoming faaliyetlerinden elde ettiği
gelir, toplam gelirin 2012 yılında yaklaşık %(…..), 2013 yılında yaklaşık %(…..), 2014
yılında yaklaşık %(…..), 2015 yılında ise yaklaşık %(…..) oluşturmaktadır.
13 ODEON’un Kurumumuza sunmuş olduğu bilgiler çerçevesinde; 30.12.2015 tarihi itibariyle Rusya’nın aldığı
tek taraflı ekonomik yaptırım kararları ile Rusya’da turizm alanında faaliyette bulunan, ortağı ve/veya
yöneticisi Türk olan şirketlerin turizm lisanlarının iptal edilmesi ve faaliyetlerinin yasaklanmasıyla birlikte OTİ
bünyesinde Rusya'da faaliyette bulunan şirketlerin hisselerinin tamamının 30.12.2015 tarihi itibariyle
devredilerek söz konusu şirketlerin (Coral Travel LLC ve Sunmar Tour LLC) OTİ ile ve dolayısıyla ODEON
ile olan ekonomik ve hukuki bağlılıklarının ortadan kaldırıldığı ifade edilmiştir.
14 ODEON’un 2012-2015 döneminde Türkiye’de incoming hizmeti verdiği toplam turist sayısının yıllık
ortalama %(…..) Rusya’dan ve diğer BDT ülkelerinden gelen turistlerden oluşmaktadır.
15 Tur operatörlüğüne ilişkin detaylı bilgiye ilerleyen bölümlerde yer verilecek olup, bu noktada genel olarak
tur operatörlüğünün turizm hareketinin önemli bileşenleri olan konaklama, yiyecek-içecek, eğlence ve ulaşım
gibi ürün ve hizmetleri içeren paket turları (tatil paketi) önceden hazırlayıp, belirlediği varış yerlerine turistik
ürün olarak acenteleri vasıtasıyla pazarlama faaliyetini ifade ettiğini belirtmekle yetinilecektir.
16 TEZ’in 2012-2015 döneminde Türkiye’de incoming hizmeti verdiği toplam turist sayısının yıllık ortalama
%(…..) Rusya’dan ve diğer BDT ülkelerinden gelen turistlerden oluşmaktadır.
16-40/662-296
8/106
I.1.4. ANEX17
(33) Soruşturma açılan teşebbüslerden biri olan ANEX’in tüm aktif ve pasiflerinin, bir bütün (kül)
halinde, 20.04.2015 tarihinde V Turizm Seyahat Acentalığı Taşımacılık İnş. Tic. Ltd. Şti. (V
TURİZM) tarafından devralınması suretiyle V TURİZM bünyesinde grup içi bir şirket
birleşmesi gerçekleşmiştir18. Söz konusu birleşme gerçekleştikten sonra V TURİZM
22.07.2015 tarihinde tür değişikliği ile V Turizm Seyahat Acentalığı Taşımacılık İnş. Tic.
A.Ş. (V TURİZM A.Ş.) olmuştur19.
(34) Türk hukukunda bir hukuk öznesine ait devredilebilir hak veya borçların başka bir hukuk
öznesine geçirilmesinde ve sorumluluğu belirlemede külli halefiyet ilkesi kabul edilmektedir.
Bu bağlamda, devralan teşebbüsün, külli halefiyet ilkesi gereğince, devrolunan teşebbüsün
hak ve borçlarından sorumlu olduğu göz önüne alındığında, 20.04.2015 tarihinden sonra
soruşturmanın muhatabı ANEX’in halefi olan V TURİZM A.Ş. olmuştur.20 Bu nedenle dosya
kapsamında V TURİZM A.Ş. soruşturma taraflarından ANEX’i ifade etmektedir.
(35) A grubu seyahat acentesi olan ANEX; Anextour Moscow, Anex Tour Travel Agency LLC,
Bentour, Delta Travel, Invogue Travel, Orex Travel S.R.O, Globe Travel, GO2 Holiday,
Toco Tour, Smok Travel, Sava Tour , Ephesus Travel, Tourbox CZ unvanlı tur
operatörleriyle imzalamış olduğu sözleşmeler uyarınca, tur operatörlerinin Türkiye’ye
gönderdiği müşterilerine incoming hizmeti vermektedir.
(36) ANEX; ağırlıklı olarak Rusya’dan ve diğer BDT ülkelerinden Türkiye’ye gelen turistlere
yönelik incoming hizmeti vermektedir21. ANEX’in incoming faaliyetlerinden elde ettiği gelir,
toplam gelirinin 2012 yılında yaklaşık %(…..), 2013 yılında yaklaşık %(…..), 2014 yılında
yaklaşık %(…..), 2015 yılında ise yaklaşık %(…..) oluşturmaktadır.22
17 Kararın iki numaralı paragrafında Antalya Depar Turizm İnşaat Taşımacılık Nakliyat Organizasyon
Otomotiv Yat İşletmeciliği Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti. ANEX olarak kısaltılmıştır. V Turizm Seyahat Acentalığı
Taşımacılık İnş. Tic. A.Ş., Antalya Depar Turizm İnşaat Taşımacılık Nakliyat Organizasyon Otomotiv Yat
İşletmeciliği Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti.’yi 20.04.2015 tarihinde kül halinde devraldığı için, herhangi bir
karışıklığa mahal vermemek adına, V Turizm Seyahat Acentalığı Taşımacılık İnş. Tic. A.Ş. de ANEX olarak
anılmıştır.
18 Söz konusu birleşme, 29.04.2015 tarihli ve 8810 sayılı Ticaret Sicil Gazetesi’nde tescil olunmuştur.
19 Söz konusu nevi değişikliği 29.07.2015 tarihli ve 8872 sayılı Ticaret Sicili Gazetesi’nde tescil olunmuştur.
20 Benzer bir durum için bkz. 24.11.2005 tarihli ve 05-79/1082-309 sayılı Kurul kararı, 25.03.2008 tarihli,
E:2006/2437, K:2008/3350 sayılı Danıştay 13. Dairesi kararı. Anılan karar, Danıştay İdari Dava Daireleri
Kurulunun 06.03.2013 tarihli ve E:2008/3084, K: 2013/793 sayılı kararı ile onanmıştır.
21 ANEX’in 2012-2015 döneminde Türkiye’de incoming hizmeti verdiği toplam turist sayısının yıllık ortalama
%(…..) Rusya’dan ve diğer BDT ülkelerinden gelen turistlerden oluşmaktadır.
22 ANEX tarafından elde edilen toplam gelirin 2012 yılında %(…..), 2013 yılında%(…..) ve 2014 yılında %(…..)
kısmı uçak bileti satışlarından elde edilen gelirlerden oluşmaktadır. 2015 yılında ise (…..).
16-40/662-296
9/106
I.2. İlgili Pazar
(37) Rekabet hukuku incelemelerinde ilgili pazarın tanımlanmasının temel amacı, incelenen
teşebbüslerin karşı karşıya bulundukları rekabet koşullarını belirleyerek, bu teşebbüslerin
davranışlarını sınırlama ve rekabetçi baskıdan bağımsız olarak davranmalarını önleme
gücüne sahip rakiplerinin ortaya çıkarılmasıdır. Ancak pazar tanımının taşıdığı bu önem,
inceleme konusu rekabet ihlalinin türüne göre değişebilmektedir. Örneğin, hakim durumun
kötüye kullanılması hallerinde öncelikle bir hakim durum tespiti yapılması gerekeceğinden
ilgili pazarın tanımlanması bir ön şart olarak görülebilir. Benzer şekilde rekabeti azaltıcı
etkisinin olup olmayacağı değerlendirilen yoğunlaşma işlemlerinde de ilgili pazar tanımı
rekabetçi baskının tespiti bakımından önemli bir unsur olarak değerlendirilmektedir.
Bununla birlikte, yatay anlaşmalar gibi ilgili pazar ne şekilde tanımlanırsa tanımlansın ihlalin
unsurlarının ve/veya taraflarının değişmediği hallerde ilgili pazar tanımının
yapılmayabileceği genel olarak kabul edilmektedir. Nitekim Kurul tarafından yayımlanan
“İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz”un (Kılavuz) 20. paragrafında bu husus,
“… inceleme konusu işlem, gerek ürün gerekse de coğrafi açıdan olası alternatif
pazar tanımları çerçevesinde rekabet açısından endişeler yaratmıyor ya da
alternatif tüm tanımlar açısından rekabeti bozucu bir etki söz konusu oluyorsa pazar
tanımı yapılmayabilir”
şeklinde ifade edilmiştir. Bu çerçevede, olası pazar tanımlarının ihlalin varlığına ilişkin
değerlendirmeye halel getirmeyeceği kanaatine ulaşılması halinde ilgili pazar tanımının
yapılmaması mümkündür.
(38) Kılavuz’da ilgili pazar kavramının ‘ilgili ürün pazarı’ ve ‘ilgili coğrafi pazar’ olmak üzere iki
bileşeni bulunduğu ifade edilmektedir. Bu çerçevede, ilgili ürün pazarının, belirli bir mal ya
da hizmet ile tüketici gözünde fiyatı, kullanım amaçları ve nitelikleri bakımından benzer olan
mal ya da hizmetlerden oluştuğunu söylemek mümkündür. İlgili coğrafi pazar ise,
teşebbüslerin, mal ve hizmetlerinin arz ve talebi konusunda faaliyet gösterdikleri, rekabet
koşulları yeterli derecede homojen ve komşu bölgelerden hissedilir derecede farklı olduğu
için komşu bölgelerden ayrılabilen bölgeler olarak tanımlanmaktadır.
(39) Mevcut soruşturma bakımından ilgili pazarın bileşenleri olan ilgili ürün pazarına ve ilgili
coğrafi pazara ilişkin değerlendirmelere aşağıda yer verilmiştir. Ancak, bu
değerlendirmelere geçmeden önce, yapılacak değerlendirmelere zemin hazırlaması
bakımından sektöre ilişkin genel bilgilerin sunulmasında fayda görülmektedir.
I.2.1. Sektöre İlişkin Genel Bilgi23
(40) Dosya konusu şikâyet; turizm sektöründe faaliyet gösteren seyahat acentelerinin
faaliyetleri, bunların tur operatörleriyle ve birbirleriyle olan ilişkileri hakkındadır. Bu sebeple
bu bölümde söz konusu aktörlerin faaliyetleri ile incoming seyahat hizmetleri kapsamında
birbirleriyle ve otellerle olan ilişkileri hakkında bilgi verilecektir.
(41) Dünya Turizm Örgütü; seyahat acentelerini “halkla ilişkiler, konaklama ve ulaştırma
hakkında bilgiler veren ve belli bir komisyon karşılığında tur operatörlerinin ürünlerini belli
fiyatlarla müşteriye satış için aracılık eden kuruluşlar” olarak tanımlamaktadır.
23 Bu bölümün hazırlanmasında, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından 2011 yılında yayımlanan “Konaklama ve
Seyahat Hizmetleri Raporu”ndan (erişim tarihi: 25.02.2016;
), Anadolu
Üniversitesi’nin “Seyahat Acentacılığı ve Tur Operatörlüğü” başlıklı yayınından, Kültür ve Turizm Bakanlığı
tarafından 2009 yılında yayımlanan “Turizm Yönetimi ve Pazarlama Stratejileri Raporu”ndan (erişim tarihi:
14.02.2016; ), yasal düzenlemelerden ve
teşebbüslerden elde edilen bilgilerden yararlanılmıştır.
16-40/662-296
10/106
(42) Türkiye turizm sektöründe bulunan seyahat acentelerinin faaliyetleri, 1618 sayılı Seyahat
Acentaları ve Seyahat Acentaları Birliği Kanunu (1618 sayılı Kanun) ve ilgili ikincil
mevzuatla düzenlenmektedir. 1618 sayılı Kanun’un 1. maddesinde seyahat acenteleri,
“Kâr amacı ile turistlere turizm ile ilgili bilgiler vermeye, paket turları ve turları
oluşturmaya, turizm amaçlı konaklama, ulaştırma, gezi, spor ve eğlence hizmetlerini
görmeye yetkili olan, oluşturduğu ürünü kendi veya diğer seyahat acentaları vasıtası
ile pazarlayabilen ticarî kuruluş”
olarak tanımlanmıştır.1618 sayılı Kanun’un 3. maddesi seyahat acenteliği hizmetini üç
başlık altında toplamıştır: A grubu seyahat acenteleri 1. maddede sayılan tüm seyahat
acenteliği faaliyetlerini yerine getirebilmekte; B grubu acenteler, uluslararası kara, deniz ve
hava ulaştırma araçları ile A grubu seyahat acentelerinin düzenleyecekleri turların biletlerini
satmakta; C grubu acenteler ise, yalnız Türk vatandaşları için yurt içi turlar
düzenlemektedirler. Bu bağlamda, Türkiye’de seyahat acenteliği yapmak isteyen
teşebbüsler söz konusu üç belgeden birine sahip olmak zorundadır. Nitekim dosya
kapsamında, başvuru sahibi seyahat acentesi ile soruşturma tarafı seyahat acenteleri A
grubu seyahat acentesi işletme belgesi olan teşebbüslerdir.
(43) Tur operatörlüğü ise, turizm sektörünün bileşenleri olan konaklama (otel, tatil köyü vb.),
yiyecek-içecek, eğlence ve ulaşım gibi ürünleri ve hizmetleri içeren paket turların, önceden
herhangi bir talep olmadan hazırlanması ve belirlenen varış yerinin turistik ürün olarak
pazarlanması şeklinde tanımlanmaktadır. Tur operatörlerinin sunduğu paket tur, Seyahat
Acentaları Yönetmeliği’nin24 4. maddesinde
”Seyahat acentası tarafından önceden belirlenmiş bir program kapsamında;
ulaştırma, konaklama ve bunlara yardımcı sayılmayan diğer turistik hizmetlerin en
az ikisinin birlikte, her şeyin dâhil olduğu fiyatla satılan veya satış taahhüdü yapılan
ve hizmeti yirmidört saatten uzun bir süreyi kapsayan veya gecelik konaklamayı
içeren, düzenlenen ticarî faaliyet”
olarak tanımlanmıştır.
Şekil 1: Turizm Sektöründeki Ticari İlişkiler
24 05.10.2007 tarihli ve 26664 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
16-40/662-296
11/106
(44) Şekilde de görüldüğü üzere, tur operatörlerinin tüketicilere sunduğu paket turların girdi
tedarikçileri ulaştırma işletmeleri, konaklama işletmeleri ve diğer hizmetler başlığı altında
transfer, rehberlik, sigorta vb. alanlarda faaliyet gösteren işletmelerdir.
(45) Tur operatörleri; farklı varış yerleri için ulaşım, otel, transfer ve sigorta hizmetlerini bir araya
getirerek paket turlar oluşturmakta ve bunu müşterinin yaşadığı ülkede satmaktadır. Tur
operatörleri hazırladıkları paket turların içinde yer alan hizmetlerden konaklama ve transfer
hizmetlerini varış yeri olarak belirlenen ülkedeki iştiraklerinden ya da yerel partnerlerinden
temin etmektedirler. Söz konusu iştiraklere ve yerel partnerlere turizm sektöründe
“incoming (karşılayıcı) acente” denilmektedir. Varış yeri olarak belirlenen ülkede faaliyet
gösteren “incoming acenteler”, tur operatörlerinin oluşturduğu paket turların
bileşenlerinden olan konaklama hizmetine aracılık etmenin (turistlerin konaklama
yapacakları otellerde rezervasyon onaylarının alınması ve konakladıkları otellerde gerekli
bilgilendirmenin yapılması) ve transfer hizmetlerini (havaalanı karşılama, havalimanı-otel-
havalimanı taşımacılık hizmeti, otel transfer gibi) vermenin yanı sıra turistlere ekstra tur ve
transfer hizmeti, ulaşım ve rehberlik hizmeti, alışveriş hizmetleri gibi yerel destek hizmetleri
de sağlamaktadır. “Incoming acenteler”in gerçekleştirdiği bu faaliyetlerin tamamı turizm
sektöründe “incoming seyahat hizmetleri”olarak adlandırılmaktadır25.
(46) Yurt dışındaki tur operatörleri ile Türkiye’deki incoming hizmetlerini veren seyahat
acenteleri arasındaki ilişkiler, taraflar arasında yapılan sözleşme çerçevesinde
şekillenmektedir. Söz konusu ilişkide paket turun bileşenleri olan havayolu ulaşımı,
konaklama, sigorta, transfer gibi hizmetler yurtdışı tur operatörü tarafından temin edilerek
paket oluşturulmakta ve bir paket tur olarak yurtdışındaki turistlere satılmaktadır.
Türkiye’deki seyahat acentesi ise belirli bir komisyon karşılığında paket turun bir bileşenini
oluşturan incoming hizmetini sağlamaktadır. Buna ilaveten, Türkiye’deki seyahat
acentelerinin tur operatörü adına konaklama tesisleriyle sözleşmeler yapmaları ve böylece
konaklama hizmetlerinin sunulmasına aracılık etmeleri de yaygın görülen bir uygulamadır.
Ayrıca, Türkiye’de incoming hizmeti veren seyahat acenteleri pakete dahil olmayan ekstra
hizmetler (ören yerleri, alışveriş merkezleri turları gibi) sunması halinde doğrudan
turistlerden gelir elde edebilmektedirler.
(47) Tur operatörlerinin en yoğun çalıştıkları işletme grubu konaklama işletmeleridir. Bunun en
önemli sebebi; turistik hizmeti satın alan konuk için en önemli ihtiyacın barınma olması ve
zamanının büyük çoğunluğunu konaklama işletmesinde geçirmesidir. TÜRSAB tarafından
hazırlanan Turizm Destek Paketi Raporu’nda, tur fiyatının %70’ini otel hizmetlerinin
oluşturduğu belirtilmektedir26. Bu noktada, bazı tur operatörleri paket turların hazırlanması
aşamasında doğrudan kendisi konaklama hizmeti sunanlarla bağlantıya geçmekteyken; bir
diğer yöntem olarak bazıları da çalıştıkları veya dikey entegrasyon kapsamında
bünyesinde yer alan incoming seyahat acentesine bu görevi devretmektedir. Türkiye’deki
genel uygulamaya bakıldığında, konaklamaya yönelik kontenjan anlaşmalarının
konaklama hizmeti sunan işletmelerle incoming seyahat hizmeti sunan acenteler arasında
yapıldığı görülmektedir.
25 Türkiye’de turizm sektörü ile ilgili mevzuatta tur operatörü ve/veya incoming acente kavramları yer
almazken, 1618 sayılı Kanun’da tanımlanan A grubu seyahat acentesi işletme belgesine sahip olan seyahat
acenteleri, tur operatörlerinin ve/veya incoming acentelerinin gerçekleştirdiği faaliyetleri yerine getirmektedir.
26, erişim tarihi 02.02.2016.
16-40/662-296
12/106
I.2.2. İlgili Ürün Pazarı
(48) Dosya konusu şikâyet; turizm sektöründe faaliyet gösteren seyahat acentelerinin
faaliyetleri ve birbirleriyle olan ilişkileri hakkındadır. Hakkında soruşturma yürütülen
seyahat acenteleri, yurt dışında anlaşmalı oldukları tur operatörlerinin paket turlar
kapsamında özellikle Rusya’dan ve diğer BDT ülkelerinden Antalya’ya getirdikleri turistlerin
konaklamalarına aracılık etmekte ve bu turistlere yönelik transfer, ekstra tur (ören yerleri,
alışveriş noktaları, eğlence merkezleri vb.) hizmetleri sunmaktadır. Bu çerçevede “incoming
seyahat hizmetleri” olarak tanımlanan bu faaliyetlerin, hakkında soruşturma yürütülen
teşebbüsler bakımından örtüştüğü söylenebilecektir.
(49) Yukarıda yer verildiği üzere, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlal edilip edilmediğine
ilişkin olarak yapılan rekabet değerlendirmeleri bakımından ilgili pazar tanımlanmasının
sonuca etkisi olmamaktadır. Bu nedenle, işbu soruşturma kapsamında kesin bir ilgili ürün
pazarı tanımlanmasına gerek duyulmamaktadır. Bununla beraber, başvuruya ilişkin tespit
ve değerlendirmeler, Kurul’un önceki kararlarıyla27 paralel olarak “incoming seyahat
hizmetleri pazarı” çerçevesinde yapılacaktır. Ancak bu noktada şikâyet konusu eylemlerin
Rusya’dan ve diğer BDT ülkelerinden gelen turistlere sunulan incoming hizmetlerinin
engellenmesine yönelik olduğu göz önünde bulundurularak soruşturma tarafı teşebbüslerin
söz konusu ülkelere yönelik faaliyetlerine daha detaylı bakılması gerektiği
değerlendirilmektedir. Nitekim aşağıda yer verilen Tablo 2’de ve 3’te de görüleceği üzere,
soruşturma tarafı teşebbüslerin incoming hizmeti sundukları müşterilerin ortalama olarak
2012 yılında %(…..), 2013 yılında %(…..), 2014 yılında %(…..), 2015 yılında (…..)
Rusya’dan ve diğer BDT ülkelerinden gelen turistlerden oluşmaktadır. Yine, soruşturma
tarafı teşebbüslerin incoming hizmeti sunduğu turistlerden elde ettiği gelirlerin toplamının
ortalama olarak 2012 yılında %(…..), 2013 yılında %(…..), 2014 yılında %(…..), 2015
yılında %(…..) Rusya’dan ve diğer BDT ülkelerinden gelen turistlere yönelik sundukları
incoming hizmetinden elde ettikleri gelirlerden oluşmaktadır28.
Tablo 2: Tarafların Incoming Hizmeti Verdiği Turist Sayısında Rusya’nın ve Diğer BDT Ülkelerinin Payı (%)
2012 2013 2014 2015
PEGAS (…..) (…..) (…..) (…..)
ODEON (…..) (…..) (…..) (…..)
TEZ (…..) (…..) (…..) (…..)
ANEX (…..) (…..) (…..) (…..)
Tablo 3: Tarafların Incoming Hizmeti Verdiği Turistlerden Elde Edilen Gelir İçerisinde Rusya’nın ve Diğer BDT
Ülkelerinin Payı (%)
2012 2013 2014 2015
PEGAS (…..) (…..) (…..) (…..)
ODEON (…..) (…..) (…..) (…..)
TEZ (…..) (…..) (…..) (…..)
ANEX (…..) (…..) (…..) (…..)
27 Söz konusu pazarın önceki Kurul kararlarına da konu olduğu görülmektedir. Örneğin; 25.02.2010 tarihli ve
10-19/227-85 sayılı karar ile 01.07.2010 tarihli ve 10-47/870-303 sayılı karar.
28 Şikâyetçi konumundaki IATI’nin incoming hizmeti sunduğu müşteri sayısının 2013 yılında %(…..), 2014
yılında %(…..) ve 2015 yılında %(…..) Rusya’dan ve diğer BDT ülkelerinden gelen turistlerden oluşmaktadır.
IATI’nin incoming hizmeti sunduğu turistlerden elde ettiği gelirlerinin ise 2013 yılında %(…..), 2014 yılında
%(…..) ve 2015 yılında %(…..) Rusya’dan ve diğer BDT ülkelerinden gelen turistlere verilen incoming
hizmetinden elde edildiği tespit edilmiştir.
16-40/662-296
13/106
(50) Bu açıklamalar çerçevesinde şikâyetçinin ve hakkında soruşturma yürütülen teşebbüslerin
çıkar ilişkilerinin Rusya’dan ve diğer BDT ülkelerinden gelen turistlere yönelik
gerçekleştirilen incoming seyahat hizmetleri bakımından örtüştüğü görülmektedir. Bu
nedenle dosya kapsamında yapılacak tespit ve değerlendirmelerde, soruşturma konusu
davranışlardan en çok etkilenen pazar olan Rusya’dan ve diğer BDT ülkelerinden gelen
turistlere sunulan incoming seyahat hizmetlerine odaklanılacaktır.
(51) Diğer taraftan dosya konusu eylemlerden etkilenen diğer pazarlar olarak “konaklama
hizmetleri pazarı” ve turistlerin eğlence, alışveriş ve ören yerlerine götürülmelerine ilişkin
“yabancı turistlere yönelik turlar kapsamındaki eğlence, alışveriş ve sosyal aktivite
hizmetleri pazarı” olmak üzere iki farklı pazar mevcuttur. Şöyle ki, tarafların şikâyet konusu
davranışlarını ağırlıklı olarak otellerle ve mağaza, eğlence yeri vb. diğer teşebbüslerle olan
dikey ilişkilerini kullanarak gerçekleştirdikleri görülmüştür. Soruşturma tarafı teşebbüslerin
incoming seyahat hizmetlerinden elde ettikleri gelirler incelendiğinde, Tablo 4’te de yer
verildiği üzere, konaklamaya aracılık hizmeti verdikleri yıllarda bu hizmetleri karşılığında
elde ettikleri gelirlerin toplam incoming gelirleri içindeki payının yaklaşık %(…..)
seviyesinde gerçekleştiği görülmektedir.
Tablo 4: Tarafların Konaklama Hizmetlerine Aracılıktan Elde Ettikleri Gelirlerin Incoming Gelirleri İçerisindeki
Payı (%)29
2012 2013 2014 2015
PEGAS (…..) (…..) (…..) (…..)
ODEON (…..) (…..) (…..) (…..)
TEZ (…..) (…..) (…..) (…..)
ANEX (…..) (…..) (…..) (…..)
(52) Bu çerçevede, yapılacak analiz ve değerlendirmelerde, soruşturma taraflarının konaklama
hizmetlerine aracılıktan elde ettikleri gelirin incoming gelirleri içindeki payı göz önünde
bulundurularak, soruşturma konusu davranışlardan göreli olarak daha çok etkilendiği
değerlendirilen konaklama hizmetleri pazarı üzerinde durulacaktır.
I.2.3. İlgili Coğrafi Pazar
(53) Öncesinde de ifade edildiği üzere 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi ile yasaklanan
eylemlere yönelik incelemelerde, ilgili coğrafi pazarın belirlenmesi sonuç açısından
belirleyici olmadığından işbu dosya bakımından ilgili coğrafi pazar tanımlanmasına gerek
duyulmamıştır. Öte yandan, yapılan analizlerin ve değerlendirmelerin anlaşılabilir ve
karşılaştırılabilir olmasını teminen teşebbüslerin faaliyet gösterdikleri coğrafi alanın da
dikkate alınması gerekmektedir. Dosya kapsamında edinilen bilgilerden ve belgelerden
şikâyetçinin ve hakkında soruşturma yürütülen teşebbüslerin ağırlıklı olarak Antalya ve
Muğla illerinde faaliyette bulundukları anlaşılmaktadır.
29 PEGAS’ın (…..), ANEX’in ise (…..).
16-40/662-296
14/106
(54) Öncelikle belirtilmelidir ki, Türkiye turizm pazarının en yoğun olduğu illerden biri Antalya’dır.
TÜROFED tarafından hazırlanan “2015 Yılı Turizm Raporu”nda30, 2014 yılı sonu itibari ile
Antalya’ya toplam 11.506.133 yabancı turistin geldiği görülmektedir. Anılan sayı ülkemize
gelen yabancı ziyaretçilerin yaklaşık %41’ine tekabül etmektedir. Aşağıda Tablo 5’te yer
verildiği üzere, Antalya’ya gelen turistler arasında Rusya’dan ve diğer BDT ülkelerinden
gelenlerin, 2012 yılında %33,65, 2013 yılında %33,11, 2014 yılında %32,86 ve 2015 yılında
%33,68 payla ilk sırayı aldığı görülmektedir. Türkiye’ye, Rusya’dan ve diğer BDT
ülkelerinden gelen turistlerin ise 2012 yılında %76,70’i, 2013 yılında %78,19’u, 2014 yılında
%77,90’ı Antalya ilini tercih etmiştir31.
Tablo 5: Antalya’ya Gelen Turistlerin Milliyetlere Göre Dağılımı (%)
ÜLKELER32 2012 2013 2014 2015
Almanya 28,00 30,01 30,32 28,97
Rusya 26,81 25,48 25,96 26,11
İngiltere 3,97 3,99 3,91 4,25
Ukrayna 3,17 3,46 2,49 2,92
Kazakistan 2,18 2,34 2,34 2,47
Belarus 0,78 1,13 1,24 1,27
Moldova 0,45 0,42 0,46 0,54
Azerbaycan 0,20 0,21 0,30 0,33
Ermenistan 0,06 0,07 0,07 0,04
Tablo 6: Antalya’ya Gelen Rus Turistlerin Türkiye’ye Gelen Rus Turistler İçindeki Payı
2012 2013 2014 2015
Antalya Toplam Rus Turist Sayısı 2.761.145 3.338.166 3.489.007 2.838.134
Türkiye Toplam Rus Turist Sayısı 3.599.925 4.269.306 4.479.049 -
Türkiye Toplamı İçinde Antalya’nın Payı (%) 76,70 78,19 77,90 -
(55) TÜROFED tarafından hazırlanan “2014 Yılı Turizm Raporu”nda, Muğla ilinin ise genel
olarak Avrupa merkezli turist profiline sahip bir destinasyon olduğu tespitine yer
verilmektedir. Muğla’nın, özellikle İngiltere vatandaşlarının yoğun olarak tercih ettiği
bölgelerin başında geldiği, bu kapsamda Muğla’ya gelen turistlerden 2012 yılında
%44,86’sını, 2013 yılında %43,43’ünü, 2014 yılında %44,22’sini, 2015 yılında ise
%43,31’ini İngiltere’den gelen turistlerin oluşturduğu tespit edilmiştir. İngiltere’den sonra
Hollanda’dan ve Almanya’dan gelen turistlerin çoğunluğu oluşturduğu da tespitler arasında
yer almaktadır. Rusya’dan ve diğer BDT ülkelerinden Muğla’ya gelen turistlerin oranının
2012 yılında %8,92, 2013 yılında %10,23, 2014 yılında %10,87, 2015 yılında %10,04
olduğundan hareketle, Rusya’dan ve diğer BDT ülkelerinden gelen turistlere yönelik
yapılacak analizlerde Muğla ilinin ayrıca değerlendirilmesine gerek olmadığı
düşünülmektedir.
(56) Yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde, işbu dosya kapsamında kesin bir ilgili
coğrafi pazar tanımlanmamakla beraber, ilerleyen bölümlerinde yapılacak analizlerde,
teşebbüslerin çıkar ilişkilerinin örtüştüğü öncelikli il olması dikkate alınarak ve ayrıca
başvuru konusu şikâyetin Rusya’dan ve diğer BDT ülkelerinden gelen turistlere Antalya’da
sunulan incoming hizmetlerine yönelik olduğu göz önünde bulundurularak “Antalya ili”
üzerinde durulacaktır.
30, erişim tarihi 03.02.2016.
31 2015 yılı verileri Rapor tarihi itibarıyla henüz yayımlanmamıştır.
32 Tabloda, toplam turist sayısı içerisinde ilk beşte yer alan ülkelere ve Rusya ile diğer BDT ülkelerine yer
verilmiştir.
16-40/662-296
15/106
I.3. Dosya Kapsamında Elde Edilen Deliller
(57) İşbu dosya kapsamında, başvuru sahibi IATI ve dosya konusu davranışlardan etkilendiğini
iddia eden BELMONDO tarafından, Kurumumuza dosya konusu iddialar bakımından delil
niteliği taşıyan çeşitli yazışmalar sunulmuştur. Dosya kapsamında, ayrıca, hakkında
soruşturma yürütülen teşebbüslerde yerinde incelemeler yapılmış ve bu incelemelerde
dosya konusuyla ilgili çeşitli yazışmalar elde edilmiştir. Aşağıda dosya kapsamında elde
edilen bu yazışmalardan gerekli görülenlere en eski tarihliden başlamak üzere sırasıyla yer
verilmiştir.33
(58) Delillere ilişkin olarak açıklanmasında yarar görülen bir diğer husus da delillerde adı geçen
bazı teşebbüslerin faaliyetleridir. Delillerde ‘Biblio Globus’ olarak anılan teşebbüs, DBL-
Biblio Travel LLC (BIBLIO GLOBUS) ticaret unvanıyla Rusya’da ve diğer BDT ülkelerinde
tur operatörü olarak faaliyet göstermektedir. BIBLIO GLOBUS, 2012 yılının sonlarından
itibaren Türkiye’ye turist getirmek üzere yerel incoming acentelerle işbirliği arayışına
girmiştir. Bu çerçevede, delillerde adı geçen SUMMER TUR ile giriştiği işbirliği çabası
sonuçsuz kalmış, IATI ile 2013 yılının Ocak ayından itibaren bir işbirliği içerisinde
bulunmuş, BELMONDO ile 26.04.2013-31.10.2013 döneminde, LEMAR TUR ile de
15.03.2013-15.03.2015 döneminde çalışmıştır.
(59) Delil 1: TEZ’de yapılan yerinde incelemede elde edilen ve 22.08.2012 tarihinde TEZ
Kontrat Müdürü F. Y. tarafından TEZ Genel Müdür Yardımcısı S. İ.’ye gönderilen ve bilgi
olarak TEZ Genel Müdür Yardımcısı F.Y.’ye sunulan e-postada aşağıdaki ifadeler yer
almaktadır:
“F. Bey'in vermiş olduğu bilgiye istinaden 2013 kontrat taslağına otelerin Biblio
Globus ile çalışmaması Madde 5 'e ilave edilmiştir.”
(60) Anılan e-postada bahsi geçen kontrat taslağına, e-postanın ekinde ‘2013 YAZ SEZONU
KONTENJAN SÖZLEŞMESİ’ başlığıyla yer verilmiştir. TEZ ve ilgili otel arasında
imzalanmak üzere hazırlanan sözleşme taslağının 5. maddesine eklendiği ifade edilen
metin aşağıdaki gibidir:
**Otel, Acenta’nın kontrattında yer alan Usd ve Euro pazarlarında Biblio Globus
(Türkiye’deki temsilcisi dahil) ile hiçbir şekilde toplantı grupları dahil çalışma
yapmayacaktır.”
33 Deliller mümkün olduğunca geçmişten günümüze tarih sırasıyla sunulmuştur. Ancak pek çok delil belli tarih
aralıklarında gerçekleşen e-posta yazışmalarını içerdiğinden zaman zaman tarih sırasında atlamalar
gerçekleşmiştir. Bazı delillerin orijinal dili İngilizce olduğundan, Türkçe tercümelerine yer verilmiştir. Delillerde
bahsi geçen şirketler, delillerin ilgili olduğu dönemde geçerli olan ticaret unvanları ile; gerçek kişiler ise
delillerin ilgili olduğu dönemde sahip oldukları unvanları ile anılmıştır. Kişilerin isimleri hem belgelerde hem
de dosya kapsamında isim ve soy isimlerinin kısaltmaları ile kullanılmaktadır.
16-40/662-296
16/106
(61) Delil 2: TEZ’de yapılan yerinde incelemede elde edilen ve 03.09.2012 tarihinde TEZ Genel
Müdür Yardımcısı S.İ. tarafından Club Mega Saray Hotel çalışanı A. E.’ye gönderilen e-
postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Sayın E. ;(…)
2013 ile ilgili olarak iki önerimiz bulunmaktadır
1.. TEKLIF
(…)
C- Pegas veya Odeon, Anex Tour, Biblio Globus kendisi ve/veya Türkiye temsilcileri
ile sozlesme yapılmayacak.
2.. TEKLIF
(…)
B- Anex Tour, Biblio Globus kendisi ve/veya Türkiye temsilcileri ile sozlesme
yapılmayacak.
(…)
Diğer koşullar geçen senelerde olduğu gibidir.”
(62) Delil 3: TEZ’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, 21.09.2012, 25.09.2012 ve
26.09.2012 tarihlerinde TEZ Bölge Kontrat Sorumlusu D. A. B. tarafından TEZ Kontrat
Müdürü F. Y.’ye hitaben yazılan, kontrat@ adresine gönderilen ve TEZ
çalışanlarına da bilgi olarak sunulan “Alanya Bölge Ziyaret Raporu” konulu e-postalarda
yer alan ifadeler aşağıdaki gibidir:
“21 Eylül 2012 tarihinde Alanya Bölgesi’nde yapılmış olan tesis ziyaretleri aşağıda
bilgilerinize sunulmuştur.
DIAMOND HILL RESORT HOTEL – İ. E. / Genel Müdür
(…) 2013 yılı kontenjan anlaşması imza altına alınmıştır. Biblio Globus ile
ilgili uyarılarda bulunuluştur. Daha önce Summer Tour tarafından konunun
bahsedildiğini ve anlaşmaya sıcak bakmadıklarını, bizim uyarılarımız
doğrultusunda ise seneye kesinlikle anlaşma yapmayacaklarını iletmişlerdir.
(…)
SUN FIRE BEACH HOTEL – M. T. / Genel Müdür
(…) M. Bey'e Biblio Globus hakkında bilgi verilmiştir ve konuya tarafımızca
sıcak bakılmadığı kontratta iletilmesine rağmen tekrar iletilmiştir.
(…)
24 Eylül 2012 tarihinde Alanya Bölgesi’nde yapılmış olan tesis ziyaretleri aşağıda
bilgilerinize sunulmuştur.
MONTE CARLO HOTEL – H. B. / İşletme Sahibi
(…)Biblio Globus hakkında gerekli bilgiler aktarıldı ve çalışılmaması konusundaki
düşüncelerimiz iletildi.
HEDEF RESORT HOTEL & SPA – L. F. / Yön.Kur.Bşk.Yrd.
(…)Biblio Globus ile ilgili düşüncelerimiz kendisine iletildi. Odeon'un da bizim gibi L.
Bey'e görüş belirttiği bilgisi alınmıştır. L. Bey'in Pegas' ı araması sağlanmıştır ve
Pegas da Odeon ve şirketimiz gibi Biblio Globus ile ilgili tesislerinde çalışılmaması
gerektiğini iletmişlerdir…
CLUB INSULA – A. M. / Satıştan Sorumlu Önbüro Müdürü
(…)Summer Tour ile anlaşmaları olmasına rağmen volüme yakalayamayan tesise
Biblio Globus hakkında gerekli bilgiler aktarılmıştır.”
25 Eylül 2012 tarihinde Alanya Bölgesi’nde yapılmış olan tesis ziyaretleri aşağıda
bilgilerinize sunulmuştur.
SUNLIFE PLAZA HOTEL – A. Y / Satış Pazarlama Müdürü
16-40/662-296
17/106
(…) Biblio Globus hakkında gerekli bilgiler aktarıldı ve çalışılmaması konusundaki
düşüncelerimiz iletildi.
LONG BEACH RESORT & SPA – H. Ş. / Satış Pazarlama Müdürü
(…) Biblio Globus hakkında gerekli bilgiler aktarıldı ve çalışılmaması konusundaki
düşüncelerimiz iletilmiştir.
ATLAS BEACH HOTEL – T. Y. / Genel Müdür
(…) Biblio Globus hakkında gerekli bilgiler aktarıldı ve çalışılmaması konusundaki
düşüncelerimiz iletilmiştir.
BEACH CLUB DOĞANAY – M. A. / Genel Müdür
(…) Biblio Globus hakkında gerekli bilgiler aktarıldı ve çalışılmaması
konusundaki düşüncelerimiz iletilmiştir.
26 Eylül 2012 tarihinde Alanya Bölgesi’nde yapılmış olan tesis ziyaretleri aşağıda
bilgilerinize sunulmuştur.
MARITIM HOTEL CLUB ALANTUR – G. A. / Satış Pazarlama Müdürü
(…)Biblio Globus hakkında gerekli bilgiler aktarıldı ve çalışılmaması konusundaki
düşüncelerimiz iletildi.
KRIZANTEM HOTELS – M. Ö. Ü. / Genel Müdür
(…)Biblio Globus hakkında gerekli bilgiler aktarıldı ve çalışılmaması
konusundaki düşüncelerimiz iletildi.
28 Eylül 2012 tarihinde Alanya Bölgesi’nde yapılmış olan tesis ziyaretleri aşağıda
bilgilerinize sunulmuştur.
(…)
SEABIRD BEACH HOTEL – A. B. / İşletme Sahibi
(…)Biblio Globus hakkında gerekli bilgiler aktarıldı ve çalışılmaması konusundaki
düşüncelerimiz iletildi.”
(63) Delil 4: PEGAS’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen, 21.11.2012 tarihinde PEGAS
Kontrat Direktörü G. K. tarafından PEGAS Rezervasyon Şefi M. K.’ye gönderilen e-posta
aşağıdaki gibidir34:
“M. Hanım,
Alibey tesislerini 2013 otel listemize alabiliriz, kontratları imzalandı Biblio Globus ile
anlaşma yapmadılar.
Erkal Resort ve Solim&Solim ınn tesislerini bekleme listesine alalım Ltf, otellere
Summer- Rus uyarısı yapıldı kendilerinin Rus kontratı olmadığı bilgisi alındı, takip
edilerek nihai bilgi iletilecektir.”
(64) Söz konusu e-postaya ilişkin olarak aynı gün içerisinde PEGAS Kontrat Müdürü K. K.
tarafından PEGAS Kontrat Direktörü G. K.’ya “Re: Satışa Kapatılan ve Bekletilen Hoteller
Listesi” konu başlığı ile gönderilen e-posta aşağıdaki gibidir:
“Erkal ve solim leri sayfadan kaldirmislar”
34 Söz konusu e-posta M. K.’nın aynı tarihte gönderdiği “2013 yılı için katalog çalışmaları kapsamına
alınmayan Hoteller ile ilgili liste ekte bilgilerinize sunulmuştur.” ifadesini ve “2013 Satışa kapatılan ve
beklemede olan hoteller” başlıklı bir excel dosyasını içeren e-postaya yanıt olarak gönderilmiştir.
16-40/662-296
18/106
(65) Bu e-posta ile K. K. tarafından yapılan bilgilendirmeye istinaden 22.11.2012 tarihinde
PEGAS Kontrat Direktörü G. K. tarafından PEGAS Rezervasyon Şefi M. K.’ye gönderilen
ve PEGAS Alanya Kontrat Müdürü B. Ü. ile PEGAS Kontrat Müdürleri Y. Ö. ve K. K.’ya
bilgi olarak iletilen e-postaya aşağıda yer verilmektedir:
“M. hanım, günaydın,
E. Resort'u beklem listesinden de çıkarabiliriz, Solim & Solim inn tesislerini şu an
için bekleme listesinde tutmaya devam edelim,
Lyra Deluxe'u de 2013 Otel listemize alalım Itf.”
(66) Delil 5: TEZ’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, 15.01.2013 tarihinde Club Hotel
Sera Satış ve Pazarlama Müdürü Z. K. tarafından TEZ Genel Müdür Yardımcısı F. Y.’ye
gönderilen e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Aşağıda isimleri belirtilen acenteler ile 2013 Yaz kontratı yapmayacağımız
konusunda anlaşmıştık. Bu Acentelerin yanında TUI Rusya ile kontrat yapmamızda
bir sıkıntı var mıdır acaba? Bilgi verirseniz sevinirim.
2013 KONTRAT YAPILMAYACAKLAR:
1. SUMMER TUR - RUSYA (BÎBLİO GLOBUS)
2. ODEON - RUSYA
3. ANEX- RUSYA
4. INTOURIST - RUSYA
5. LAGİNA”
(67) Bu e-postaya cevaben 16.01.2013 tarihinde TEZ Kontrat Müdürü F. Y. tarafından Club
Hotel Sera Satış ve Pazarlama Müdürü Z. K.’ya gönderilenve bilgi olarak F. Y.’ye
sunulan“TEZ TUR - 2013YAZ” konulu e-postada ise aşağıdaki ifadeler bulunmaktadır:
“2013 sezonunda Tui Rusya ile kontrat yapılmamasını tercih ederiz. Ayrıca kontrat
yapılmayacak diğer acentalarda pazar ayrımı söz konusu değildir.
Odeon, Anex, Summer (Bibllo Globus ) ,Intourist ve Prens Group (Lagina) acenteleri
ve bunların iştirakleri ile hiç bir şekilde ve hiç bir pazarda çalışmayacaktır, grup fiyat
teklifi ve bireysel fiyatlar vermeyecektir.”
(68) Delil 6: IATI’nin başvuru kapsamında sunmuş olduğu, 28.01.2013 tarihinde IATI çalışanı
O. Y. tarafından Katya Hotel Genel Müdürü M. Ö. Ü.’ye gönderilen e-posta aşağıdaki gibidir:
“(…)
Daha önce ağırlıklı Rus Pazarı ve Ortadoğu operasyonu yapmış bir acente olmamız
vesilesi ile volüm alabileceğimiz şekilde planlamamızı bu bölgelere yöneltmiş
durumdayız. Bu sebeple sizden Rus Pazarına yönelik USD fiyatlarınızı alabilirsek
sistemimize girmek isteriz. Yani aynı diğer operatörleriniz ile yaptığınız kontratlar
gibi düşünebilirsiniz.
(…)”
(69) Söz konusu e-postaya cevaben 29.01.2013 tarihinde M. Ö. Ü. tarafından IATI çalışanı O.
Y.’ye gönderilen e-posta aşağıdaki gibidir:
“Tüm acentalarımıza uyguladığımız Usd fiyatlarımız ektedir.”
(70) Yukarıdaki e-postalarla ilişkili olarak, 13.02.2013 tarihinde M. Ö. Ü. tarafından IATI çalışanı
O. Y.’ye gönderilen e-posta aşağıdaki gibidir:
“O…Hanım,
Usd pazarında fiyatlarımızı alt acentalarınızla paylaşmanız uygundur. Fakat Biblio
Globus vb. büyük tur operatörleri ile satış yapmayınız lütfen.
(…)”
16-40/662-296
19/106
(71) Delil 7: PEGAS’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen ve 28.01.2013 ve 04.02.2013
tarihlerinde PGS Mısır Ürün Müdürü H. K.35 tarafından aralarında PEGAS Kontrat Müdürü
K. K.’ya e-posta adresinin de bulunduğu ‘’ uzantılı çok sayıda adrese
gönderilen e-postalara36 aşağıda sırasıyla yer verilmektedir37:
“STELLA DI MARE BEACH RESORT ile yakın zamanda yapılan anlaşma nedeniyle,
otel sezon sonuna kadar Biblio Globus Tour’a stop sale gönderdi ve BG da
halihazırda onların fiyatlarını internet sitesinden kaldırdı.
Lütfen acilen ‘STELLA DI MARE BEACH RESORT’un satışlarını tekrar aktif hale
getirin/ stop sale’i kaldırın.
Aşağıdaki otellerle yakın zamanda yapılan anlaşma nedeniyle, oteller sezon sonuna
kadar Biblio Globus Tour’a stop sale gönderdiler ve BG da halihazırda onların
fiyatlarını internet sitesinden kaldırdı.
Lütfen acilen ‘SHARM IN AMARIEN ve ROYAL OASIS NAAMA BAY RESORT’un
satışlarını tekrar aktif hale getirin/stop sale’i kaldırın.”
(72) Delil 8: PEGAS’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen, 30.01.2013 tarihinde PEGAS
Kontrat Direktörü G. K. tarafından PEGAS Genel Müdürü E. A.’ya ve PEGAS’ın kontrat
departmanı çalışanlarını içeren e-posta grubuna adresine gönderilen e-postada şu ifadeler
yer almaktadır:
“E. Bey,
Biblio Globus ile anlaşmasını bozduktan sonra tarafımızca kontrat yapılmış ve
yapılmamış otellerin listesini aşağıda dikkatinize sunarız. Odeon'culara da C. Bey
tarafından dün bilgilendirme yapılmış konu ile ilgili, onlarda uygulama ile ilgili nihai
talimatı beklemekteler, aşağıda ki otellerde Odeoncularında durumu belirtilmiştir.
** Kontratını Beklettiğimiz, Biblio Globus ile bozduktan sonra Kontrat imzaladığımız
Oteller;
Amelia
Seamelia
Galeri Resort
Mirabell
Kahya Hotel
Baia Lara
Matiate
Rixos
Club Boran Mare
Club Hotel Phaselis Rose
** Biblio Globus ile anlaşma yapan ve bizim halen anlaşma yapmadığımız ve
yapmama kararı alınan Oteller;
Alaiye
Anabella Diamond
Miracle
Titanic ( Odeon imzalamış)”
35 PEGAS tarafından Kuruma sunulan bilgiler kapsamında H. K. isimli şahsın PGS’nin Mısır'da gösterdiği
faaliyetlerinin temsilcisi olduğu ve tamamen PGS adına hizmet ve hareket ettiği, Türkiye incoming acentesi
olan PEGAS ile herhangi bir bağlantısının bulunmadığı, sadece SGK'dan kendisi ve ailesinin hizmet
alabilmesi ve emeklilik hakkının sağlanabilmesi amacıyla PEGAS’ın iştiraki olan Pegas Turizm Otel İşl. İnş.
San. ve Tic. A.Ş.’de sigortalı olarak gösterildiği belirtilmiştir.
36 Anılan e-postaların ilgili kısımlarının Türkçe tercümesine yer verilmiştir.
37 “Stop sale” veya “stoplamak” kavramları; turizm sektöründe konaklama işletmelerinin satışlarını geçici
olarak durdurması anlamına gelmektedir.
16-40/662-296
20/106
(73) Delil 9: IATI’nin başvuru kapsamında sunmuş olduğu ve 31.01.2013 tarihinde Concorde
De Luxe Resort Hotel Satış ve Pazarlama Müdürü Ş. S. tarafından IATI çalışanı H. Y.’ye
gönderilen e-postanın içeriğine aşağıda yer verilmektedir38:
“H. hanım,
B. hanım tarafından size gönderilen fiyatlar daha önce yapılmış görüşmeler
doğrultusunda mevcut IATI platformunda kullanılması gereken fiyatlardır. Bu
doğrultuda gönderilen fiyatlar paket tur ve/veya paket tatil satan spesifik tur
operatörleri için geçerli değildir.
Bu durumda mevcut şartların özellikle ve öncelikle BIBLO GLOBUS için geçerli
olmadığını bildirmek isteriz.
Diğer kanallarda satışa sunabilirsiniz.”
(74) Delil 10: IATI’nin başvuru kapsamında sunmuş olduğu, 02.02.2013 tarihinde Kempinski
Hotel The Dome Belek Satış ve Pazarlama Müdürü Ç. K. tarafından IATI çalışanı H. Y.’ye
gönderilen e-posta aşağıdaki gibidir:
“(…)
Operatorlerinizden birinin Biblo Globus oldugu bilgisi tarafimiza ulasti. mevcut
partnerlerimizden oturu ne yazik ki bu durumda Rus Pazari icin sizlerle calisma
sansimiz olmayacak.B. Bey ile yapmis oldugumuz gorusmeye iliskin olarak, acilen
satisa kapatilmasini onemle rica ederim.
(…)”
(75) Söz konusu e-postaya cevaben aynı gün içerisinde IATI çalışanı H. Y. tarafından
Kempinski Hotel The Dome Belek Satış ve Pazarlama Müdürü Ç. K.’ye gönderilen e-
postada yer alan ifadeler aşağıdadır:
“(…)
Tabiki saygi ile karsiliyoruz, fakat diğer pazarlarda diğer operatörlerimiz icin
calismayi isteriz.. Umarım cok yakin zamanda bunlari herkes icin asilan noktaya
geliriz cunku akdeniz canaginda her gecen yil yatak sayisi artarken pax sayilarini
arttiracak operatörlere ihtiyacimiz var.. (…)”
(76) Yukarıdaki e-postanın devamı niteliğinde olan, aynı gün içerisinde Kempinski Hotel The
Dome Belek Satış ve Pazarlama Müdürü Ç. K. tarafından IATI çalışanı H. Y.’ye gönderilen
e-posta aşağıdaki gibidir:
“(…)Rus pazarini kapatalim, Almanya . Belcika ve Local tek yetkili zaten diger
pazarlarda memnuniyetle calisiriz. (…)”
(77) Delil 11: PEGAS’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen, 11.02.2013 tarihinde
Ambassador Hotels Ön Büro Müdürü İ. G. tarafından IATI çalışanı E. K.’ya gönderilen e-
postadaki ifadelere aşağıda yer verilmektedir:
“(…)
Sizinle daha önceden yaptığımız görüşmeler belirtildiği üzere RUS pazarında
Ambassador Otelin bağlayıcı sözleşmeleri doğrultusunda Biblio Globus acentası
üzerinden satışa sunulmamasını önemle rica ederiz.”
38 E-postada “B. Hanım” olarak anılan şahıs, Concorde De Luxe Resort Hotel çalışanıdır.
16-40/662-296
21/106
(78) Söz konusu e-posta IATI çalışanı E. K.’dan gelen cevabi yazı39 ile birlikte, 14.02.2013
tarihinde Ambassador Hotels Ön Büro Müdürü İ. G. tarafından, aşağıdaki not eklenerek,
PEGAS Kontrat Direktörü G. K.’ya iletilmiştir.
“G. hnm Merhabalar;
Rus pazarında Biblo Globus ile herhangi bir işbirliğimiz söz konusu hiçbir zaman
olmamıştır. Ancak sonradan iznimiz dışında bizi satışa sundukları haberini almış
bulunmaktayız aynı zamanda iznimiz dışında satışa sunumu engellemiş
bulunmaktayız. Zaten söz konusu operatorden direk veya dolaylı hiçbir şekilde satış
kabul etmeyeceğimizi açıkça önceden belirtmiş durumdayız. İlginiz ve güveninize
teşekkür ederim.”
(79) Ambassador Hotels Ön Büro Müdürü İ. G., yine 14.02.2013 tarihinde IATI çalışanı E. K.’ye,
PEGAS Kontrat Direktörü G. K.’nın posta kutusunda bulunan aşağıdaki e-postayı
göndermiştir.
“E. Bey Merhaba;
Biblo Globus üzerinde otelimizin satışa sunulmaması talebimizi yinelemek ve Biblo
Globus üzerinden direk veya dolaylı hiçbir satışı kabul etmeyeceğimizi üzülerek
belirtmek isterim.(…)”
(80) PEGAS Kontrat Direktörü G. K., İ. G. ve E. K. arasındaki yazışmaları içeren yukarıdaki e-
posta silsilesini 15.02.2013 tarihinde (…..)@ adresine iletmiştir.
(81) Delil 12: IATI’nin başvuru kapsamında sunmuş olduğu, 12.02.2013 tarihinde MÇS Oasis
Beach Club Satış ve Pazarlama Müdürü İ. K. tarafından IATI çalışanı O. Y.’ye gönderilen
e-posta aşağıdaki gibidir:
“O. Hanım Selamlar,
Geçen hafta kontratımızı yaparken de belirttiğim gibi diğer partnerlerimle yaptığımı
anlaşmalar gereğince kendilerine 2013 sezonunda BİBLİO GLOBUST ile
çalışmayacağımın sözünü vermiştim. Buna istinaden BİBLİO GLOBUST ile
çalışamayacağını söylediğimden dolayı bu operatörün satışlarından beni
çıkarmanızı rica ediyorum. (…)”
(82) Delil 13: IATI’nin başvuru kapsamında sunmuş olduğu, 13.02.2013 tarihinde Begonville
Hotel Müdürü A. Ç. tarafından IATI Ege Bölge Müdürü G. A.’ya gönderilen e-posta
aşağıdaki gibidir:
“(…)
Sizlerin de bildiği, bizim dışımızda oluşan baskı ve otelimizin yaklaşık 250.000 usd
dolayında bir kaybı söz konusu olduğundan dolayı ;üzülerek 07.02.2013 tarihinde
yapmış olduğumuz kontratın iptal edilerek ,otelimizin online satıştan kaldırılmasını
önemle rica ederiz. (…)”
(83) Söz konusu e-posta 15.02.2013 tarihinde PEGAS Kontrat Direktörü G. K. tarafından
Simena Hotels çalışanı C. C.’ye iletilmiştir.
39 Söz konusu cevabi yazıda “İ. Bey Merhaba, Yapmış olduğunuz bilgilendirme doğrultusunda gerekli işlem
yapılacaktır. İyi çalışmalar dileriz.” ifadeleri yer almaktadır.
16-40/662-296
22/106
(84) Delil 14: IATI’nin başvuru kapsamında sunmuş olduğu, 14.02.2013 tarihinde Belkon Hotel
Satış Müdürü A. K. tarafından IATI çalışanı H. Y.’ye gönderilen e-postanın içeriği aşağıdaki
gibidir:
“(…)
Dün telefonla yapmış olduğumuz görüşmeye istinaden tarafınıza vermiş olduğum
RUS fiyatları iptalini ister lütfen gün içerisinde sistemden çıkarılmasını rica
ediyorum…2013 yaz sezonu için yapmış olduğum kontratlarda sizin çalışmış
olduğunuz tur operatörü BİBLİO GLOBUS olamayacağı garantisini vererek
imzalanmıştır..Konuyla ilgili diğer acentelereden gelen tepkiler üzerine üzülerek İATİ
rusya satış kanalını kapatmak zorunda kaldım tarafınıza vermiş olduğum fiyatlar
geçerlilik taşımayacağı gibi gerçekleşen satışlarda konfirme
verilmeyecektir.Konuyla ilgili tarafıma bilgi verilmesini rica eder , iyi çalışmalar
dilerim.”
(85) Delil 15: IATI’nin başvuru kapsamında sunmuş olduğu, 14.02.2013 tarihinde Grand Haber
Hotel Satış Pazarlama Müdür Yardımcısı A. Z. tarafından IATI çalışanı H. Y.’ye gönderilen
e-postanın içeriği aşağıdaki gibidir:
“(…)
Aşağıda belirtilen tarihler arasında tüm oda tiplerindeBDT PAZARINDA satışlarınızı
durdurmanızı rica ederiz.
Tarihler : 14.02.2013 (dahil) – 31.10.2013 (dahil)
Oda Tipi : Tüm oda tipleri”
(86) Delil 16: IATI’nin başvuru kapsamında sunmuş olduğu, 14.02.2013 tarihinde Güral Premier
Hotel Genel Müdürü A. A. tarafından IATI çalışanı B. G.’ye gönderilen ve IATI çalışanı H.
Y.’ye bilgi olarak iletilen ‘Iati satışlarının durdurulması hakkında’ konulu e-postanın içeriği
aşağıdaki gibidir:
“B. Bey Merhaba,
yapmış olduğumuz telefon görüşmemizde de belirtmiş olduğum gibi Biblo Globus’a
sisteminiz üzerinden satış imkanı tanıdığınız için üzülerek Güral Premier tesislerini
“gün içerisinde” sisteminizden çıkarmanızı üzülerek bildirmek isteriz. (…)”
(87) Delil 17: IATI’nin başvuru kapsamında sunmuş olduğu, 14.02.2013 tarihinde Kemer
Holiday Club Satış ve Pazarlama Müdürü S. D. tarafından IATI çalışanı E. K.’ye gönderilen
‘ACİLLEN OTEL SATIŞININ DURDURULMASI’ konulu e-postanın içeriği aşağıdaki gibidir:
“Sayın E. Bey,
İati üzerinden biblo globus otelimizin (KEMER HOLIDAY CLUB)satışının acilen
durdurulmasını önemle rica ederiz.Gelecek herhangi bir satışın konfirmesi
yapılmayacaktır.”
(88) Delil 18: IATI’nin başvuru kapsamında sunmuş olduğu, 14.02.2013 tarihinde XPERIA
Group Genel Müdür Yardımcısı A. G. tarafından IATI çalışanı H. Y.’ye gönderilen ‘FW:
GLOBUS’ konulu e-postaya aşağıda yer verilmektedir:
“Merhabalar H. Hanım,
Görüştüğümüz üzere firmanızın Globus Travel ile çalıştığını farketmiş
bulunmaktayız.
Önceden imzalanmış kontratlarımızda bulunan maddeye istinaden Globus Travel
tarafından satışımızı kapatmanızı rica eder,(…)”
16-40/662-296
23/106
(89) Delil 19: IATI’nin başvuru kapsamında sunmuş olduğu, 14.02.2013 tarihinde
(…..)@ adresinden IATI çalışanı H. Y.’ye gönderilen e-postaya aşağıda
yer verilmektedir:
“H. hanim merhaba ,yapmis oldugumuz gorusmeye istinaden Biblio Globus ile
calismayacagimizi tarafınıza iletmiştik . Fiyatlarimizi sisteme girdiğinizi ogrenmis
bulunuyoruz . Kararimiz kesin olup bizi sistemden acilen cikarmanizi rica ediyoruz.
(…)”
(90) Delil 20: IATI’nin başvuru kapsamında sunmuş olduğu, 14.02.2013 tarihinde Stone Group
Hotels Satış Temsilcisi F. A. tarafından IATI çalışanı E. K.’ye gönderilen ‘BIBLIO GLOBUS
STOP SALES’ konulu e-postaya aşağıda yer verilmektedir:
“E. bey selamlar, (…)
Daha önce imzalamış olduğumuz 2013 yaz IATI kontrat anlaşmamız üzerinden
BIBLIO GLOBUS tarafından tesislerimizin satışlarının yapıldığı tespit edilmiş olup,
bu durum bizleri diğer tour operatörlerimiz ile zor durumda bırakmaktadır.
Sizlerin de bildiği üzere, IATI üzerinden BIBLIO GLOBUS için anlaşma
imzalanmadığını ve IATI kontrat fiyat ve şartlarımızın BIBLIO GLOBUS için geçerli
olmadığını hatırlatmak isteriz. 14.02.2013 tarihi itibariyle BIBLIO GLOBUS
satışlarının durdurulmasını ve Biblio Globus’un tüm satış kanallarından Otellerimizin
çıkarılmasını rica ederiz
P.S: BIBLIO GLOBUS otellerimizde satışa açılmamıştır ve 2013 sezonunda satışa
kapalıdır.
(…)”
(91) Söz konusu e-postaya cevaben, aynı gün içerisinde IATI çalışanı E. K. tarafından Stone
Group Hotels Satış Temsilcisi F. A.’ya gönderilen e-postada aşağıdaki ifadeler yer
almaktadır:
“F. Hanım Merhaba,
Mailinize istinaden gerekli görüşme yapılacaktır.(…)”
(92) Yukarıdaki e-postaların devamı niteliğinde olan ve 15.02.2013 tarihinde Stone Group
Hotels Satış Temsilcisi F. A. tarafından IATI çalışanı E. K.’ye gönderilen e-posta aşağıdaki
gibidir:
“E. bey selamlar,
Telefon görüşmemize istinaden; Bıblıo Globus’un hala satışa kapatılmaması
nedenyle, bugün itibatile sezon sonunda kadar tüm tesislerimiz IATI’nın çalışmış
olduğu tüm satış kanalları satışa kapatılmıştır.
Sisteminizden gerekli işlemlerin yapılmasını rica ederiz.(…)”
(93) Söz konusu e-postayla ilişkili olarak aynı gün içerisinde Stone Group Hotels Satış
Temsilcisi F. A. tarafından IATI çalışanı E. K.’ye gönderilen diğer bir e-postada ise
aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“E. bey,
R. bey’ile L. bey’in bugünkü görüşmesine istinaden, Biblio Globus’un tüm satış
kanallarında satışa kapalı olacaktır ve 2013 yılında satışa yapmayacaktır.
Bugünkü görüşme neticesinde IATI üzerinden satış yapabilirsiniz. Aşağıdaki IATI
stop sale’miz iptal edilmiştir. (…)”
16-40/662-296
24/106
(94) Delil 21: IATI’nin başvuru kapsamında sunmuş olduğu, 15.02.2013 tarihinde Delphin
Hotels çalışanı E. A. tarafından IATI çalışanı B. G.’ye gönderilen e-postada aşağıdaki
ifadeler yer almaktadır:
“Sayın G., (…)
Tarafınızla imzalamış olduğumuz 2013 Yaz Sezonu Kontenjan Sözleşmesindeki
Rus Pazarı fiyatlarının Biblio Globus operatörü için geçerli olmadığını bilgilerinize
sunar, konuyla ilgili teyidinizi rica ederiz.”
(95) Delil 22: IATI’nin başvuru kapsamında sunmuş olduğu ve ayrıca PEGAS’ta yapılan yerinde
incelemede elde edilen, 15.02.2013 tarihinde Barut Hotels çalışanı S. Ö. tarafından IATI
çalışanları H. Y.’ye ve H. Ö.’ye gönderilen “IATI” konulu e-posta aşağıdaki gibidir:
“Merhaba H. hanım ve H. bey,
Dün yapmış olduğumuz görüşmeler doğrultusunda, otellerimizin halen Biblioglobus
web sitesinde satışa sunulduğunu görmüş bulunuyoruz.
Yönetimimizin almış olduğu karar doğrultusunda sizlerle bu doğrultuda diğer
operatörleriniz ve pazarlarınız için de çalışamayacağımızı, anlaşmamızı tek taraflı
olarak iptal ettiğimizi bildiririz.”
(96) Söz konusu e-posta aynı gün içerisinde Barut Hotels Satış ve Pazarlama Yöneticisi Y. B.
tarafından, aşağıdaki not eklenerek, Barut Hotels’in bazı çalışanlarına iletilmiştir.
“Arkadaşlar,
Aşağıda mevcut yazışma doğrultusunda; Iati’den gelebilecek rezervasyonların
hiçbirini kabul etmeyeceğimizi bildirmek isteriz. (…)”
(97) Yukarıdaki e-posta silsilesi 08.03.2013 tarihinde Barut Hotels Satış ve Pazarlama
Yöneticisi Y. B. tarafından PEGAS Kontrat Direktörü G. K.’ya iletilmiştir. Bu e-postada şu
ifadeler yer almaktadır:
“G. Hanım merhabalar,
S. Hanım’ın İati ile yapmış olduğu yazışma ve Barut Hotels olarak tüm otellerimizin
yetkililerine göndermiş olduğumuz iç yazışma bilgilendirmemiz mevcuttur.”
(98) Delil 23: IATI’nin başvuru kapsamında sunmuş olduğu, 18.02.2013 tarihinde Hotel Grand
Pearl Resort&Spa Genel Müdürü H. K. tarafından IATI çalışanı O. Y.’ye gönderilen e-posta
aşağıdaki gibidir:
“Merhaba O. Hanım
İATİ ile yapmış olduğumuz kontratta TL, EURO ve DOLLAR fiyatlarımızı mevcut.Lakin
Dollar fiyatlarımızı Rus Tur Operatörünüz Biblo Globus afişe etmiş
bulunmaktadır.Sizlerden ricamız Rusya da Biblo Globusun fiyatlarımızı çıkmaması ve
Grand Pearl olarak satış yapmamasıdır. (…)”
(99) Delil 24: IATI’nin başvuru kapsamında sunmuş olduğu, 18.02.2013 tarihinde Sealife Family
Resort Hotel Satış ve Pazarlama Müdür Yardımcısı E. H. T. tarafından IATI çalışanı H.
Y.’ye gönderilen e-posta aşağıdaki gibidir:
“H.
Tarafınıza vermiş olduğumuz b2b fiyatlarımızın Biblio Globus portföyünden
çıkarılması ricadır.”
16-40/662-296
25/106
(100) Delil 25: IATI’nin başvuru kapsamında sunmuş olduğu ve ayrıca TEZ’de yapılan yerinde
incelemede elde edilen, 19.02.2013 tarihinde Nar Hotels Genel Müdürü C. C. tarafından
IATI çalışanı E. K.’ye gönderilen e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır.
“Daha önce telefonda yapmış olduğumuz görüşmeye rağmen Nar Hotel fiyatları
Biblio Globus sayfalarında görülmektedir.
Otelimizin ivedi olarak satıştan kaldırılmasını rica ederim.”
(101) Söz konusu e-postayla ilgili olarak 27.02.2013 tarihinde Nar Hotels Genel Müdürü C. C.
tarafından IATI çalışanı E. K.’ye gönderilen e-postada ise aşağıdaki ifadeler yer almaktadır.
“19 şubat tarihli yazıma ve sonrasında yapmış olduğumuz telefon görüşmelerimize
rağmen Nar Hotel, Bıblio Globus tarafından satışa sunulmaya devam edilmektedir.
27.02.2013 tarihi itibarıyla Nar Hotel, 26.04.2013-31.10.2013 tarihleri arasında
sistemsel olarak satışa kapatılmıştır.”
(102) Söz konusu e-posta “bilginize” notu ile 27.02.2013 tarihinde TEZ, ANEX, PEGAS, ODEON
çalışanlarına ve (…..)@ ile (…..)@ adreslerine iletilmiştir40.
(103) Delil 26: ODEON’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve 20.02.2013 tarihinde
Asteria Hotels & Resorts Satış ve Pazarlama Sorumlusu G. Ö. tarafından IATI çalışanı O.
Y.’ye gönderilen “Asteria Hotels – IATI /Satışa kapalı pazarlar hk.” konulu e-posta aşağıdaki
gibidir:
“Sayın Y.,
2013 yaz sezonuna yönelik tarafınızla yapmış olduğumuz anlaşmaya istinaden;
Tesislerimizin acentanız tarafından pazarlanabileceği ülkeler Batı Avrupa ülkeleri
(Almanya, Belçika, Hollanda, İngiltere, İsviçre, Avusturya, Lüksemburg, Fransa)
olup, bu ülkeler dışındaki ülkelerde (Rus ve BDT Pazarı) tesislerimizin satışını
durdurmanızı önemle rica ederiz.
Tarafınıza verilmiş olan USD bazlı fiyatlarımızın, Ortadoğu ülkeleri (İran Irak, Suriye)
için geçerliliğini koruduğunu belirtir, satış kanallarınızı bu bilgi doğrultusunda
yönlendirmenizi rica ederiz. (…)”
(104) Söz konusu e-posta 11.03.2013 tarihinde Asteria Hotels & Resorts Satış ve Pazarlama
Sorumlusu H. Ş. tarafından ODEON Ürün Müdürü H. Ç.’ye aşağıdaki notla birlikte
iletilmiştir.
“Merhaba H. Bey,
Geçtiğimiz günlerde telefonda gerçekleşen görüşmemizde bahsetmiş olduğunuz
üzere, latı sistemindeki Rus Pazarına iletilen stop sale bildirimimizi aşağıda
bilgilerinize sunarız.
Değerli işbirliğimizin artarak devamını dileriz.”
40 Söz konusu e-posta adreslerinin Intourist ve TUI markalarıyla faaliyet gösteren tur operatörlerinin ya da
bunların Türkiye’deki incoming hizmetlerini yürüten seyahat acentelerinin çalışanlarına ait olduğu tahmin
edilmektedir.
16-40/662-296
26/106
(105) Delil 27: ODEON’da yapılan yerinde incelemede elde edilen, 21.02.2013 tarihinde Klas
Hotels Satış ve Pazarlama Koordinatörü H. Y. tarafından IATI çalışanı O. Y.’ye gönderilen
e-postada yer alan ifadeler aşağıdaki gibidir:
“Sayın O. Y.,
Gurubumuza bağlı Klas Dom Hotel ve Klas Boutique Hotel de BDT PAZARI 2013
yaz sezonu için Odeon Tour ile tek yetkililik anlaşması yapılmıştır. Bu sebeple BDT
pazarında ki satışlarınızı durdurmanızı önemle rica eder, diğer pazarlarda ki
satışlarınızı ve desteğinizin devamını ümit ederiz.
(…)
Not; İleriye dönük olabilecek satışlarınız KONFİRME edilmeyeceği için
misafirlerinizin bir sorun yaşamaması adına konuya hassasiyet göstermenizi önemle
rica ederiz.”
(106) Söz konusu e-posta 07.03.2013 tarihinde Klas Hotels Satış ve Pazarlama Koordinatörü H.
Y. tarafından ODEON Ürün Müdürü H. Ç.’ye aşağıda yer verilen ifade ile iletilmiştir.
“Sayın H. Ç.,
Aşağıda IATI Travel e satışlarınızı durdurmaları yönünde gönderdiğim mail aşağıda
bilgilerinize sunulmuştur.”
(107) Delil 28: IATI’nin başvuru kapsamında sunmuş olduğu, 25.02.2013 tarihinde Sirene Belek
Hotel Satış Müdürü D. E. tarafından IATI çalışanı H. Y.’ye gönderilen e-posta aşağıdaki
gibidir:
“Merhaba H. Hanım, (…)
Telefon görüşmemizde de bahsettiğim üzere internette, partneriniz olduğunu
öğrendiğiz Biblo Globus’ un tesisimize yönelik paketlerini görmüş bulunmaktayız.
Kendileri ile kontrat yapmadığımız ve fiyat beyanında bulunmadığımız için Sirene
Belek ve Sirene Diamond olarak görünen fiyatların acilen kaldırılmasını rica
etmekteyiz. Gerekli değişiklikleri yaptırmanızı önemle rica eder, saygılarımızı
sunarız.”
(108) Delil 29: IATI’nin başvuru kapsamında sunmuş olduğu, 25.02.2013 tarihinde Crystal Hotels
Resort&Spa Satış ve Pazarlama Müdürü Ö. Ş. tarafından IATI çalışanları B. A. ile B. G.’ye
gönderilen e-posta aşağıdaki gibidir:
“Sayın A. ve Sayın G.
Tarafınızla yapmış olduğumuz 2013 yaz sezonu IATI AG anlaşmasının Rusya
pazarında BİBLO GLOBUS Tur operatörü tarafından tüm şartlarının özellikle web
sayfasında afişe edildiği ve satış yapıldığı tarafımızca tespit edilmiştir.
İATİ AG kontratı sadece İATİ web sayfası veya diğer kendine ait ambleminin olduğu
satış kanallarında kullanılabilir.
Bu nedenle BİBLO GLOBUS Tur operatörü üzerinden gelebilecek tüm
rezervasyonların kesinlikle kabul edilmeyeceğini beyan eder ,bununla ilgili tüm satış
kanallarının derhal kapatılmasını ve özellikle web sayfalarında tüm Crystal otellerinin
kaldırılmasını önemle rica ederiz.
Aksi bir durumda İATİ AG ile olan işbirliğimiz ciddi olarak zarar görecek ve kontrat
iptaline yol açabilecektir. (…)”
16-40/662-296
27/106
(109) Delil 30: IATI’nin başvuru kapsamında sunmuş olduğu, 26.02.2013 tarihinde Vera Hotel
Verde Satış Pazarlama Müdürü P. A. tarafından IATI çalışanı H. Y.’ye gönderilen e-posta
aşağıdaki gibidir:
“Merhaba H.,
Biblio Globus’un sisteminizden fiyat aldığı ve tesislerimizi satışa çıkardığı tespit
edilmiştir.
Bizim büyük tur operatörleriyle yapmış olduğumuz bağlayıcı anlaşmalar gereği, bu
durumu kabul etmemiz imkansızdır.
Mevcut extra-netimiz olmadığından tüm sezonu her fiyattan TÜM OTELLERİMİZDE
satışa kapatmanızı rica ediyorum.
İati üzerinden gelecek satışlar not-confirmedir. Kabul edilmeyecektir. (…)”
(110) Delil 31: IATI’nin başvuru kapsamında sunmuş olduğu, 27.02.2013 tarihinde Gelidonya
Hotel Satış Pazarlama Müdürü E. E. tarafından IATI çalışanı E. K.’ye gönderilen e-posta
aşağıdaki gibidir:
“E. bey merhaba,
21 ŞUBATTA DOLULUKLARIMIZDAN DOLAYI VE KONTRATIMIZIN OLMAMASI
NEDENİ İLE SİZE STOP GEÇMEMİZE RAĞMEN BIBLIO GLOBUS SİTESİNDE
HALEN SATIŞA AKTİF GÖRÜNÜYORUZ.
REZERVASYON GELMESİ DURUMUNDA NOT CONFIRMED VERİLECEĞİNİ
BİLMENİZİ İSTERİZ.RUS PAZARI KONTURATIMIZ OLMADIĞINDAN DOLAYI
BIBLIO GLOBUS TA SATIŞAN KALDIRMANIZI ÖNEMLİ RİCA EDERİM.”
(111) Aynı konuyla ilgili olarak, yine, IATI’nın başvuru kapsamında sunmuş olduğu, 27.02.2013
tarihinde Gelidonya Hotel Genel Müdürü E. İ. tarafından IATI çalışanı E. K.’ye gönderilen
diğer bir e-postada ise aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Sayın E. K.
21.02.2013 tarihinde otelimizin doluluklarından dolayı tarafınıza bildirmiş olduğumuz
“01.04.2013 ile 31.10.2013 tarihleri arasında STOP SALE” ‘e rağmen gerek
sisteminizde, gerekse sizin üzerinizden satış yapan acentalarda otelimizin halen
satışına devam etmektesiniz.
Tarafımıza stop öncesi göndermiş olduğunuz rezervasyonların haricinde gelecek
olan hiçbir rezervasyonunuzu konfirme edebilmemiz maalesef mümkün değildir.
Sizden ricamız otelimizin satışlarını bir an evvel durdurmanızdır. (…)”
(112) Delil 32: PEGAS’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen ve 08.03.2013 tarihinde TEZ
Genel Müdür Yardımcısı S. İ. tarafından PEGAS Kontrat Direktörü G. K.’ye gönderilen
“BİBLİO GLOBUS BODRUM” konulu e-postanın ilgili kısımlarına aşağıda yer verilmektedir:
“Sevgili G. Hnm ;
Bugun telefonda basettiğim gibi BIBLIO GLOBUS'un Bodrum Bölgesinde 35 tesisi
satışa açtığı tespit edilmiştir.
Açılan Tesislerin listesini ve hangi tur operatörleriyle çalıştığını Ek’teki listede
bulabilirsiniz.
Tesislerle yaptığımız ön görüşmede çok büyük orandaki tesislerin IATI ile kontrat
yapmadığı tespit edilmiştir. Bu nedenle IATI'nin yerel bir firma olan, Kazak ve Beyaz
Rusya pazarında faaliyette bulunan BRONTES TOUR ile işbirliğine gittiği tespit
edilmiştir.
(…)”
16-40/662-296
28/106
(113) Delil 33: PEGAS’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen ve 02.04.2013 tarihinde IC
Hotels Genel Müdürü D. B. tarafından BIBLIO GLOBUS İcra Kurulu Başkanı A. T.’ye
gönderilen e-postanın ilgili kısımlarına aşağıda yer verilmektedir41:
“Sayın Bay T., (…)
“IC Otelleri” olarak 2013 yaz sezonunda Biblio Globus ile ve/veya Biblio Globus
adına Türkiye’den bir firmayla işbirliği için herhangi bir sözleşme imzalamamış
olmamızdan dolayı, Biblio Globus, internet sitesinde yer verdiği konaklama ve
paket fiyatları adına yetkili değildir ve Biblio Globus’un “IC OTELLERİ”
satışları geçersizdir.
Biblio Globus’tan gelen bütün rezervasyonların “IC Otelleri” tarafından satışa
kapatılacağını ve Biblio Globus’un rezervasyon fişi ile gelen turistlerin check-in
işlemlerinin yapılmayacağını lütfen dikkate alınız.
Yukarıda bahsedilen durumları göz önüne alarak, kanuni haklarımızın saklı kalması
kaydıyla, “IC Oteller”inin (Antalya) satışlarının derhal durdurulması konusunda
ısrar ediyoruz.”
(114) Söz konusu e-postanın aynı gün içinde IC Hotels Genel Müdürü D. B. tarafından “Aşağıdaki
yazı Biblio Globus Genel Müdürü Mr. T.’a tarafımdan gönderilmiştir.” notuyla PEGAS
Kontrat Direktörü G. K.’ye iletildiği görülmektedir.
(115) Yukarıda bahsedilen e-posta silsilesi 19.04.2013 tarihinde PEGAS Kontrat Direktörü G. K.
tarafından (…..)@ ve (…..)@ e-posta adreslerine
iletilmiştir.
(116) Delil 34: PEGAS’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen, 04.04.2013 tarihinde
Özkaymak Hotel Genel Müdürü B. Ç. tarafından BIBLIO GLOBUS’a ait e-posta adreslerine,
Özkaymak Otellerine ait çeşitli e-posta adreslerine ve ODEON Ürün Müdürü H. Ç.’ye
gönderilen e-postaya aşağıda yer verilmektedir42:
“(…)
“ÖZKAYMAK OTELLERİ - (SELECT, İNCEKUM, FALEZ, MARİNA, ALAADDİN) 6
OTELİN TAMAMI” olarak 2013 yaz sezonunda Biblio Globus ile ve/veya Biblio
Globus adına Türkiye’den bir firmayla işbirliği için herhangi bir sözleşme
imzalamamış olmamızdan dolayı, Biblio Globus, internet sitesinde yer verdiği
konaklama ve paket fiyatları adına yetkili değildir ve Biblio Globus’un
“ÖZKAYMAK OTELLERİ” satışları geçersizdir.
Biblio Globus’tan gelen bütün rezervasyonların “ÖZKAYMAK OTELLERİ” tarafından
satışa kapatılacağını ve Biblio Globus’un rezervasyon fişi ile gelen turistlerin check-
in işlemlerinin yapılmayacağını lütfen dikkate alınız.
Yukarıda bahsedilen durumları göz önüne alarak, kanuni haklarımızın saklı kalması
kaydıyla, “ÖZKAYMAK Otelleri”nin (Antalya) satışlarının derhal durdurulması
konusunda ısrar ediyoruz.
(…)”
41 Anılan e-postanın ilgili kısımlarının Türkçe tercümelerine yer verilmiştir.
42 Söz konusu e-posta, 05.04.2013 tarihinde bir BIBLIO GLOBUS çalışanı tarafından IATI çalışanı E. K.’ye
iletilmiş olup, başvurusu kapsamında IATI tarafından da Kurumumuza sunulmuştur. Anılan e-postanın ilgili
kısımlarının Türkçe tercümelerine yer verilmiştir.
16-40/662-296
29/106
(117) Söz konusu e-posta 26.04.2013 tarihinde Özkaymak Falez Otel Genel Müdürü Ü. U.
tarafından PEGAS Kontrat Müdürü Y. Ö.’ye, ODEON Ürün Müdürü E. T.’ye ve ANEX
çalışanı T. A.’ya iletilmiş ve bilgi olarak TEZ Genel Müdür Yardımcısı F. Y.’ye sunulmuştur.
Bu e-postanın iliştirildiği e-postada Ü. U. tarafından aşağıdaki ifadeler kaleme alınmıştır:
“Sevgili Arkadaşlarım,
Özkaymak Falez Otel olarak bahse konu olan Biblio Globus arsında her hangi bir iş
birliği olmamakla beraber aşağıdaki yazışmada da göreceğiniz gibi 4.nisan.2013
tarihinde tüm ÖZKAYMAK otelleri adına Biblio Globus yetkililerine herhangi bir
anlaşmamız olmadığı ve bu suretle otellerimiz adına herhangi bir satış
yapamayacağı ve bizi satıştan çıkarması için gerekli yazışma yapılmıştır.
Bu gün elimize ulaşan ve Biblio Globus satışları olduğu beyan edilen 5 adet
rezervasyon ise sistemimizde Belmando Tour rezervasyonu olarak görünmektedir.
Bunun üzerine Özkaymak Falez Otel olarak Belmendo Tour satışlarını da bütün
pazarlarda 31.10.2013 tarihine kadar durdurmuş bulunuyoruz.
Bütün bu süreçte partnerliğimize zarar verecek hiçbir anlaşma veya uygulama
tarafımızdan yapılmadığı aşikardır.
Bu sebeple aramızdaki işbirliğinin aksamaması yönünde acil önlem ve desteklerinizi
bekleriz.
(…)
Ps: Belmondo tour stop yazısı ikinci maille gönderilecektir.”
(118) Delil 35: TEZ’de yapılan yerinde incelemede elde edilen ve 05.04.2013 tarihinde TEZ
Kontrat Müdürü F. Y. tarafından ODEON Genel Müdür Yardımcısı H. K.’ye gönderilen
“Oteller” konulu e-posta aşağıdaki gibidir:
“F. Bey ile yapmış olduğunuz görüşmeye istinaden Biblio Globus ile ilgili konu için
seçmiş olduğumuz oteller aşağıda bilginize sunulur.
Delphin Palace
Rixos Sungate
Titanik Deluxe Belek
Letoonia Golf Resort
Spıce Hotel
Vogue Avangard
Sunfıre Beach
Club Hotel Sunbel
Blauhimmel”
16-40/662-296
30/106
(119) Delil 36: PEGAS’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen, 12.04.2013 tarihinde43 Grand
Ring Hotel yönetimi tarafından BIBLIO GLOBUS İcra Kurulu Başkanı A. T. ile BIBLIO
GLOBUS’a ait bir başka e-posta adresine gönderilen ve içlerinde (…..)@44
adresinin de bulunduğu üç e-posta adresine bilgi olarak sunulan e-postaya aşağıda yer
verilmektedir45:
“(…)
“Grand Ring Otel ve Ring Beach Otel” olarak 2013 yaz sezonunda Biblio Globus ile
ve/veya Biblio Globus adına Türkiye’den bir firmayla işbirliği için herhangi bir
sözleşme imzalamamış olmamızdan dolayı, Biblio Globus, internet sitesinde yer
verdiği konaklama ve paket fiyatları adına yetkili değildir ve Biblio Globus’un
“ÖZKAYMAK OTELLERİ” satışları geçersizdir.
Biblio Globus’tan gelen bütün rezervasyonların “Grand Ring Otel ve Ring Beach
Otel” tarafından satışa kapatılacağını ve Biblio Globus’un rezervasyon fişi ile gelen
turistlerin check-in işlemlerinin yapılmayacağını lütfen dikkate alınız.
Yukarıda bahsedilen durumları göz önüne alarak, kanuni haklarımızın saklı kalması
kaydıyla, “Grand Ring Oteli ile Ring Beach Oteli”nin (Antalya) satışlarının derhal
durdurulması konusunda ısrar ediyoruz”
(120) Bu e-posta 12.04.2013 tarihinde (…..)@ adresinden PEGAS Kontrat Direktörü
G. K.’ya iletilmiştir.
(121) Delil 37: BELMONDO tarafından sunulan ve16.04.2013 tarihinde Prestige Hotel Satış
Pazarlama Müdürü V. D. tarafından BELMONDO çalışanı S. A.’ya gönderilen “Rus Pazarı
Stop Sale” konulu e-postanın içeriği aşağıdaki gibidir:
“Merhabalar S. Hanım,
Yapmış olduğumuz görüşmeye istinaden Rus Pazarı satışlarımızın kapatılması
diğer pazarlarda satışlarımızın devam etmesi konusunda gereğini rica ederiz.”
(122) Delil 38: ODEON’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve 16.04.2013 tarihinde
ODEON Genel Müdür Yardımcısı H. K. tarafından ODEON’un ortaklarından biri olan C.
Y.’ye gönderilen ve OTİ çalışanlarına bilgi olarak sunulan “GREEN NATURE MARMARIS”
konulu e-posta aşağıdaki gibidir:
“C. BEY,
GREEN NATURE BIBLOYLU STOPLAMAYACAGI ICIN PEGAS OTELI
TUMSEZON STOPLADI
BİZDE STOPLAYALIMMI?
KONUYLA ILGILI YORUMUNUZU RICA EDERIM.”
(123) Söz konusu e-postaya cevaben aynı gün içerisinde C. Y. tarafından gönderilen e-postada
ise aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Hemen stoplansin ve diger otellere ornek olarak da kullanilsin. Tez ve Anex'e de
bildirin...”
43 Delil 36’dan Grand Ring Hotel tarafından BIBLIO GLOBUS’a atılan e-postanın tarihi görülememektedir.
Bununla birlikte söz konusu e-postanın 12.04.2013 tarihinde Grand Ring Hotel çalışanı tarafından PEGAS
çalışanına iletilmiş olması nedeniyle ilk e-postanın gönderildiği tarihin de 12.04.2013 olabileceği tahmin
edilmektedir.
44 Grand Ring Hotel’in Kuruma sunmuş olduğu bilgiler çerçevesinde (…..)@ adresinin Grand
Ring Hotel Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı H. B.’ye ait olduğunu belirtmiştir.
45 Anılan e-postanın ilgili kısımlarının Türkçe tercümelerine yer verilmiştir.
16-40/662-296
31/106
(124) Delil 39: BELMONDO tarafından sunulan, 18.04.2013 tarihinde Maya World Hotels
Rezervasyon Şefi İ. Ü. tarafından BELMONDO çalışanına gönderilen ve ODEON Ürün
Müdürü H. Ç.’ye de bilgi olarak iletilen e-postada aşağıdaki ifadeler bulunmaktadır:
“İyi günler Sn. Partnerimiz ;
Rus Pazarında ki internet sayfaları kontrol edildiğinde Biblio Globus‘un Maya World
Group bünyesinde mevcut Hotel’lerimizi internet sayfasına yerleştirdiği ve satış
yapmaya çalıştığı gözlenmiştir.Belmondo Travel olarak şirketinizin Biblio Globus
ile çalıştığı tespit edilmiştir.Bu sebepten dolayı 2013 Yaz sezonunda BDT
Pazarı’ndaki satışlarınızı Tüm Hoteller’imiz de kapatmanızı rica ederiz.
Yakın işbirliğimizin artarak devamını ümit eder, iyi çalışmalar dileriz.”
(125) Delil 40: ODEON’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve 18.04.2013 tarihinde
ODEON Kontrat Müdür Yardımcısı B. E. Y. tarafından ODEON Satış ve Pazarlama Birimi
çalışanı E. D.’ye gönderilen “RE: Classic Voyage Info Turu-Değişiklik” konulu e-postada
yer alan ifadeler aşağıdaki gibidir:
“Aşağıda üzeri kırmızı boyalı Tesislerin Classic Voyage Info Gezisinden çıkartılması
gerekmektedir.(Biblo Globus ile çalıştığı için Stopladıklarımız). Tur Operatörü dilerse
bunların yerine başka tesis koyabiliriz veya sıkışık programı bunları çıkartarak
rahatlatmış olabiliriz. Operatöre bu durumun aktarılmasını ve Son Durumun ne
olacağını bilgi vermenizi rica ederim.”
25.04.2013
SARIGERME-
MARMARIS
INSPECTIONS
TIME
KUSADASI
GOLF
RESORT
…
AQUA HOTEL 16:00 – 16:30
CAPRICE BEACH
HOTEL
16:45 –
17:00
…
(126) Delil 41: PEGAS’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen ve 19.04.2013 tarihinde
Starlight Hotel çalışanı M. G. tarafından BELMONDO çalışanı E. Ö.’ye gönderilen “Biblio
Globus Tur Op. Hk.” konulu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır46:
“(….)
Otellerimizin Rusya pazarında Biblio Globus Tur Operatörü üzerinden satışa
sunulduğu gözlemlenmiştir.
Bahse konu Tur Operatörü planlamalarımız içinde yer almadığımdan , satışa
kapatılmasını ve internet sitelerinden kaldırılmasını talep ederiz.”
Şu ana kadar teyid edilmiş rezervasyonlarınız konfirme olup, bundan sonra bahse
konu Tur operatörü tarafından yeni gönderilen rezervasyon alınmayacağını
bilgilerinize sunarız.”
(127) Söz konusu e-posta 26.04.2013 tarihinde Starlight Hotel çalışanı M. G. tarafından PEGAS
Kontrat Direktörü G. K.’ya “Sevgili G., Aşağıdadır.” notuyla iletilmiştir.
46 Söz konusu ifadede geçen “konfirme” kavramı, onay ya da onaylama anlamına gelmektedir. Turizm
sektöründe konaklama işletmesi, kendisine gönderilen müşteri rezervasyon formunu veya oda/müşteri
listesini imzalayıp kaşeler ve acenteye geri gönderir. Bu işlem konfirme (onaylama) olarak adlandırılmaktadır.
16-40/662-296
32/106
(128) Delil 42: BELMONDO tarafından sunulan, 19.04.2013 tarihinde Grand Prestige Hotel-Side
Satış Pazarlama Sorumlusu D. K. tarafından, BELMONDO çalışanı E. Ö.’ye “BİBLİO
GLOBUS BELMONDO” adlı bir Word dosyasını ek olarak içeren bir e-posta gönderilmiş ve
bu e-posta ODEON Ürün Müdürü H. Ç.’ye, ODEON Genel Müdür Yardımcısı H. K.’ye ve
ANEX Ürün ve Kontrat Departmanı çalışanı Ö. A.’ya bilgi olarak sunulmuştur. Bu e-
postanın ekinde yer alan belge aşağıdaki gibidir:
“(…)
Biblio Globus üzerinden yapacağınız satışlarınızı otelimizde konaklatamayacağız.
Bu nedenle satış listesinden çıkarmanızı rica ederiz.
Başka acentalarınızın misafirlerini memnuniyetle kabul eder iyi çalışmalar dileriz.”
(129) Delil 43: PEGAS’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Sailor’s Beach Club&Park
Satış Pazarlama ve Ön Büro Müdürü Ç. A. tarafından BELMONDO çalışanı E. Ö.’ye
gönderilen ve bilgi olarak ANEX Genel Müdür Yardımcısı M. Y.’ye ve
info@ adresine sunulan e-postaya aşağıda yer verilmektedir47:
“E. Hn,
(…) İMZALANMIŞ OLAN 2013 YAZ SEZONU KONTRATINDA BELİRTİLEN
PAZARLARDAN (RUS VE BDT) GELECEK MİSAFİRLERİNİZİN BİRLİKTE
GETİRECEKLERİ VOUCHERLARDA RUS TUR OPERATÖRÜ BİBLİO GLOBUS
TARAFINDAN GELDİĞİ TESPİT EDİLECEK MİSAFİRLERİNİZİN OTELE
ALINMAYACAĞINI TARAFINIZA BİLDİRİR. (…)”
(130) PEGAS Kontrat Direktörü G. K.’nın bilgisayarından alınan bu e-posta, 19.04.2013 tarihinde
info@ adresinden PEGAS’ın kontrat departmanına ait e-posta
grubuna gönderilmiştir
(131) Delil 44: BELMONDO tarafından sunulan ve ayrıca PEGAS’ta yapılan yerinde incelemede
elde edilen, 19.04.2013 tarihinde Saphir Hotels Ön Büro Müdürü H. Y. tarafından
BELMONDO çalışanı E. Ö.’ye gönderilen ve ODEON Ürün Müdürü H. Ç.’ye, ODEON
Genel Müdür Yardımcısı H. K.’ye, PEGAS Genel Müdürü E. A.’ya, PEGAS çalışanları B.
Ü. ile G. K.’ye, TEZ Genel Müdür Yardımcısı F. Y.’ye ve ANEX Genel Müdür Yardımcısı
M. Y.’ye bilgi olarak sunulan e-postaya aşağıda yer verilmektedir:
“SAYIN E. HANIM,
EKTE BIBLIO GLOBUS SATISLARI ILE ILGILI YAZIMIZ GONDERILMISTIR.
GEREGINI BILGILERINIZE SUNARIZ.”
47 Söz konusu belgede geçen “Voucher” kavramının kelime anlamı ‘makbuz’ olup, otel ve acenteler arasındaki
rezervasyon işlemlerinde kullanılan, acentenin adı, amblemi, adresi, telefon numaraları, voucher’ı
düzenleyen kişi ile otelde onay veren rezervasyon memurunun adı gibi rezervasyon bilgilerini içeren basılı
formlardır.
16-40/662-296
33/106
(132) E-postanın ekinde yer alan “BIBLIO GLOBUS HK.” başlıklı 19.04.2013 tarihli belgede yer
alan ifadeler ise aşağıdaki gibidir:
“SAYIN E. HANIM,
RUS PAZARINDAKİ İNTERNET SAYFALARINDA, BIBLIO GLOBUS’ UN SAPHIR
HOTEL VE SAPHIR HOTEL&SPA’YI İNTERNET VE 2013 KATALOĞUNDA BİZİM
ONAYIMIZ OLMADAN YER VERDİĞİ VE SATIŞ YAPMAYA ÇALIŞTIĞI
ÖĞRENİLMİŞTİR.
SAPHIR HOTELS OLARAK, BIBLIO GLOBUS İLE BİR ANLAŞMAMIZ OLMADIĞI
GİBİ, ONLARLA ÇALIŞAMAK İSTEMEDİĞİMİZİ AÇIK BİR ŞEKİLDE
BELİRTİYORUZ. BU NEDENLE; 20/04/2013 TARİHİNDEN İTİBAREN,BIBLIO
GLOBUS’ UN SATIŞLARINI KABUL ETMEYECEĞİMİZİ ÜZÜLEREK
BİLDİRİYORUZ. 20/04/2013 TARİHİNDEN İTİBAREN YENİ YAPILACAK
SATIŞLARINIZIN HANGİ ACENTA ( REISEBUERO) ÜZERİNDEN SATILDIĞI
MUTLAKA REZERVASYON FİŞİ ÜZERİNDE BELİRTİLECEKTİR. AKSİ HALDE
EKSİK BİLGİ NEDENİYLE KONFİRME EDİLMEYECEKTİR.
BIBLIO GLOBUS’UN İNTERNET SAYFASINDAN, REKLAM, SATIŞ VE BROŞÜR
V.B. TANITIMLARINDAN SAPHIR HOTEL VE SAPHIR RESORT&SPA ‘NIN
KALDIRILMASINI, KANUNİ HAKLARIMIZIN SAKLI KALMASI KAYDIYLA,
GEREĞİNİN YAPILMASINI BİLGİLERİNİZE ARZ EDERİZ.”
(133) Aynı konuyla ilgili olarak 23.04.2013 tarihlerinde Saphir Hotels Ön Büro Müdürü H. Y.
tarafından BELMONDO çalışanı E. Ö. ile product@ adresine
gönderilen ve ODEON Genel Müdür Yardımcısı H. K.’ye, ODEON Ürün Müdürü H. Ç.’ye,
PEGAS Genel Müdürü E. A.’ya, PEGAS Kontrat Direktörü G. K.’ye, PEGAS Alanya Kontrat
Müdürü B. Ü.’ye, TEZ Genel Müdür Yardımcısı S. İ.’ye, TEZ Genel Müdür Yardımcısı F.
Y.’ye, TEZ çalışanı G. H.’ye, ANEX Genel Müdür Yardımcısı M. Y.’ye ve
product@ e-posta adresine bilgi olarak iletilen e-postaya aşağıda yer
verilmektedir:
“SAYIN E. HANIM,
DAHA ONCEDE (BIRKAC GUN ONCE) AYNI KONUDA BIBLIO GLOBUS İLE
CALISMAK İSTEMEDİĞİMİZİ VE HERTHANGİ BİR ANLAŞMAMIZ OLMADIĞINI
SIZLERE BILDIRMISTIK. ANCAK, SATISA KAPATILAN OTELİMİZ BUGUN
TEKRAR INTERNET SAYFASINDA SATISA ACILDIĞI GORULMUSTUR.BU
NEDENLE, BUNU İSTEMEDİĞİMİZİ TEKRAR BILDIRIYORUZ.AYRICA DAHA
ONCE GONDERDIĞIMIZ YAZIMIZI EKTE TEKRAR KONUNUN ONEMI
HASEBIYLE GONDERIYORUZ
(…)”
(134) Delil 45: ANEX’te yapılan yerinde incelemede elde edilen ve 02.05.2013 tarihinde
Kleopatra Alış Otel çalışanı N. Ç. tarafından BELMONDO çalışanı E. Ö.’ye gönderilen “rus
pazarı satış durdurma” konulu e-posta aşağıdaki gibidir:
“E. hanım merhabalar
Rusya, Kazakistan, Özbekistan, Azerbaycan, Ukrayna, Moldovya ve Gürcistan
pazarlarının çıkarılmasını rica ederim. Online ve Ofline satışlarınızda Rusya ve/veya
bahsi geçen BDT ülkelerinden gelecek satışlar veya rezervasyonlar kesinlikle
tarafımızdan kabul edilmeyecektir.”
(135) Söz konusu e-posta aynı gün Kleopatra Alış Hotel’e ait e-posta adresinden gizli alıcılara
iletilmiştir. Söz konusu e-postanın ANEX Genel Müdür Yardımcısı M. Y.’nin posta
kutusunda bulunmuş olmasından dolayı bu gizli alıcılardan birinin ANEX Genel Müdür
Yardımcısı M. Y. olduğu tahmin edilmektedir.
16-40/662-296
34/106
(136) Delil 46: ODEON’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve 20.04.2013 tarihinde
Konaktepe Otel Genel Müdürü S. Z. A. tarafından IATI çalışanı O. Y.’ye gönderilen
“Biblioglobus için 03.05.2013-31.10.2013 Arası STOP SALE” konulu e-posta aşağıdaki
gibidir:
“Biblioglobus acentanız için otelimizi 03.05.2013 - 31.10.2013 tarihleri arası
için satışa kapatmanızı rica ederim.”
(137) Söz konusu e-posta, aynı gün içerisinde Konaktepe Otel Müdürü S. Z. A. tarafından
ODEON Ürün Müdürü H. Ç.’ye aşağıdaki not eklenerek iletilmiştir.
“Merhaba H. Bey,
Biblioglobus için gönderilen STOP SALE ekteki gibidir.
Not: Biz sizinde bildiğiniz gibi 2013 yaz sezonu için hiç bir zaman biblioglobus
ile ilgili olarak anlaşma yapmadık. Ama bizim dışımızda gelişen olaylardan
siz değerli partnerimizden gelen bilgiler doğrultusunda bu gelişmelerden
haberdar oluyoruz ve bu konuda acentanız lehinde tavrımızı koyuyoruz.
Bundan sonraki süreçtede bu tavrımız devam edecektir.”
(138) Delil 47: PEGAS’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen, 23.04.2013 tarihinde Fame
Residence Hotels çalışanı B. B. Ş. tarafından BIBLIO GLOBUS İcra Kurulu Başkanı A.
T.’ye gönderilen ve aynı gün içinde Fame Residence Hotels çalışanı U. G. tarafından
PEGAS Kontrat Direktörü G. K.’ye iletilen e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır48:
“Sayın Bay T., (…)
“Fame Residence Otelleri” olarak 2013 yaz sezonunda Biblio Globus ile ve/veya
Biblio Globus adına Türkiye’den herhangi bir firmayla işbirliği için sözleşme
imzalamamış olmamızdan dolayı, Biblio Globus, internet sitesinde yer verdiği
konaklama ve paket fiyatları adına yetkili değildir ve Biblio Globus’un “Fame
Residence Otelleri” satışları geçersizdir.
Biblio Globus’tan gelen bütün rezervasyonların “Fame Residence Otelleri”
tarafından satışa kapatılacağını ve Biblio Globus’un rezervasyon fişi ile gelen
turistlerin check-in işlemlerinin yapılmayacağını lütfen dikkate alınız.
Yukarıda bahsedilen durumları göz önüne alarak, kanuni haklarımızın saklı kalması
kaydıyla, “Fame Residence Oteller”inin satışlarının derhal durdurulması
konusunda ısrar ediyoruz”
(139) Delil 48: PEGAS’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen ve 23.04.2013 tarihinde Kilikya
Palace & Elize Resort Hotel Satış ve Pazarlama Müdürü Ç. E. tarafından PEGAS Kontrat
Direktörü G. K.’ye gönderilen “Biblio Globus hk.” konulu e-postada aşağıdaki ifadeler yer
almaktadır:
“G. Günaydın,
Biblio Globus için gönderilecek stop sale için otellerin gönderdiği yazışma
örneğinden gönderebilir misin rica etsem. Teşekkürler..”
48 Anılan e-postanın ilgili kısımlarının Türkçe tercümelerine yer verilmiştir.
16-40/662-296
35/106
(140) Söz konusu e-postaya ilişkin olarak 24.04.2013 tarihinde Kilikya Palace&Elize Resort Satış
ve Pazarlama Müdürü Ç. E. tarafından PEGAS Kontrat Direktörü G. K.’ye gönderilen e-
postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“G., henüz maili atmadım. Bu şekilde yazdım uygun mudur?teşekkürler..
Sayın Ö.,
Daha önceki görüşmelerimizde de belirttiğimiz üzere, Biblio Globus operatörü ile bir
anlaşmamamız bulunmamaktadır. Dolayısıyla bu operatöre ait satışları
tesislerimizde konaklatamayacağımızı belirtmek isteriz. Alt acentalardan gelen
bilgiler doğrultusunda, ekli listelerdeki boyalı olan rezervasyonlar Biblio Globus
satışıdır.Giriş günü herhangi bir sorun yaşanmaması adına bu rezervasyonların
iptalini rica ederiz. Bundan sonrası için de Biblio Globus satışlarını tüm sezon her iki
tesisimiz için durdurmanızı önemle rica ederiz.”
(141) Yukarıdaki e-postaya cevaben, PEGAS Kontrat Direktörü G. K. tarafından e-postada uygun
olup olmadığı sorulan yazının aynı gün içerisinde değiştirilerek geri gönderildiği
görülmektedir. Söz konusu e-postaya aşağıda yer verilmektedir:
“(…)
Sayın Ö.,
Daha önceki görüşmelerimizde de belirttiğimiz üzere, Biblio Globus tur operatörü ile
bir anlaşmamız bulunmamasına rağmen kendisinin sayfasında yer almaktayız ve
söz konusu tur operatörünün sizlerle anlaşması olduğu tespit edilmiştir. Rusya’dan
alt satış acentelerinden bugünlerde rezervasyonumuz gözükmekte midir diye
aldığımız telefonlar neticesinde ekte ki renklendirilmiş satışların çalışmadığımız bir
tur operatörüne ait olduğu ve sizin tarafınızdan tarafımıza gönderildiği tespit
edilmiştir.
Dolayısıyla söz konusu rezervasyonlar ile ilgili tarafımıza bilgi vermenizi ve
tarafınızdan iptalini rica ederiz.”
(142) G. K.’nin yukarıdaki e-postasını takiben yine 24.04.2013 tarihinde Kilikya Palace & Elize
Resort Satış ve Pazarlama Müdürü Ç. E. tarafından BELMONDO çalışanı E. Ö.’ye
aşağıdaki e-posta gönderilmiştir:
“Sayın Ö.,
Daha önceki görüşmelerimizde de belirttiğimiz üzere, Biblio Globus operatörü ile bir
anlaşmamız bulunmamaktadır. Bu sebeple, mümkünse bu rezervasyonların iptalini
rica ederiz. Alt acentalardan gelen bilgiler doğrultusunda, ekli listelerdeki boyalı olan
rezervasyonlar Biblio Globus satışıdır. Bundan sonrası için de Biblio Globus
satışlarını tüm sezon her iki tesisimiz için durdurmanızı önemle rica ederiz.”
(143) G. K. tarafından düzeltilen metni içeren ve G. K. tarafından 24.04.2013 tarihinde Ç. E.’ye
gönderilen e-posta, 25.04.2013 tarihinde yine G. K. tarafından Vera Hotel Mare’nin bir
çalışanına, Magic Sun Hotel’in işletmecisine ait olduğu anlaşılan (…..)@
adresine ve 25.04.2013 tarihinde Larissa Hotel’in işletmecisi olduğu anlaşılan M. A.’ya
iletilmiştir.
(144) Delil 49: TEZ’de yapılan yerinde incelemede elde edilen ve 24.04.2013 tarihinde TEZ
Bölge Kontrat Sorumlusu D. A. B. tarafından TEZ Kontrat Müdürü F. Y.’ye hitaben yazılan
“Saphir Hotel – Ziyaret” konulu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Saphir Hotel’den S. Bey ile gorusulmstur. Bizlerin ve diger Rus operatörlerin
baskisiyla birlikte Bibli Globus'a ve Belmondo’ya karşı mücadele etmektedir. Tesiste
Belmondo'dan gelen ve gelece olan her oda ile ilgili detayli takip icerisinde olduklarini
belirtmektedir. Tum yaptiklari yazismalara ragmen halen Biblio Globus'un Saphir
Hotel ve Saphir Resort'un fiyatlari ciktigi gorulmektedir.(…)”
16-40/662-296
36/106
(145) Delil 50: PEGAS’ta yapılan yerinde incelemede PEGAS Kontrat Direktörü G. K.’nin e-posta
kutusundan elde edilen ve 24.04.2013 tarihinde Orange County Resort Hotel Genel
Müdürü K. H. tarafından BIBLIO GLOBUS çalışanlarına49 gönderilen “Biblio Globus
Rezervasyonları” konulu e-postanın içeriğine aşağıda yer verilmektedir50:
“Biblio Globus ile 2013 yılında sözleşme imzalamamış olmamıza rağmen internet
sitenizde Orange County Resort’un fiyatları bulunmaktadır.
Bu bilginin en kısa zamanda silinmesi hususuna özen gösterin.”
(146) Aynı gün içerisinde Orange County Resort Hotel Satış ve Pazarlama Müdürü N. M. S.
tarafından BELMONDO çalışanı E. Ö.’ye gönderilen e-posta ise aşağıdaki ifadeleri
içermektedir:
“Merhaba E. Hanım (…)
Sizinle daha önce yaptığımız görüşmeye istinaden Rusya üzerinden gelen
rezervasyoniarın Bibllo Globus olmadığını beyan etmiştiniz.
Tekrar belirtmek isterim ki Otel olarak Biblio Globus üzerinden gelen rezervasyonlar
tarafımızdan konfirme edilmeyecektir. (…)”
(147) Aynı konuyla ilgili olarak 27.04.2013 tarihinde Orange County Resort Hotel Satış ve
Pazarlama Müdürü N. C. tarafından BELMONDO çalışanı E. Ö. ile
product@ adresine gönderilen ve PEGAS Kontrat Direktörü G. K.’nin
bilgisayarından elde edilen e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“27 Nisan 2013 -31 Ekim (dahil) 2013 tarihleri arasında Tüm oda tiplerini Rus ve
BDT Pazarlar için satışa kapatmanızı önemle rica eder, Anlayışınıza sunar, iyi
çalışmalar dilerim.”
(148) Yine aynı konuyla ilgili olarak, PEGAS’ta yapılan yerinde incelemede PEGAS Kontrat
Direktörü G. K.’nin e-posta kutusunda bulunan, ayrıca ODEON’da yapılan yerinde
incelemede ODEON Kontrat Müdürü Y. Y.’nin posta kutusunda bulunan ve 29.04.2013
tarihinde Orange County Resort Hotel Satış ve Pazarlama Müdürü N. C. tarafından K. H.
adına BİBLİO GLOBUS İcra Kurulu Başkanı A. T.’ye ve BIBLIO GLOBUS’a ait bir e-posta
adresine gönderilen “ORANGE COUNTY RESORT HOTEL/TURKEY- Aşağıdaki konuda
acil yardımınızı rica ederiz” konulu e-postanın içeriğine aşağıda yer verilmektedir51:
“Sayın Bay T.,
“ORANGE COUNTY RESORT OTEL” olarak 2013 yaz sezonunda Biblio Globus ile
ve/veya Biblio Globus adına Türkiye’den bir firmayla işbirliği için herhangi bir
sözleşme imzalamamış olmamızdan dolayı, Biblio Globus, internet sitesinde yer
verdiği konaklama ve paket fiyatları adına yetkili değildir ve Biblio Globus’un
“ORANGE COUNTY RESORT OTEL” satışları geçersizdir.
Biblio Globus’tan gelen bütün rezervasyonların “ORANGE COUNTY RESORT
OTEL” tarafından satışa kapatılacağını ve Biblio Globus’un rezervasyon fişi ile gelen
turistlerin check-in işlemlerinin yapılmayacağını lütfen dikkate alınız.
Yukarıda bahsedilen durumları göz önüne alarak, kanuni haklarımızın saklı kalması
kaydıyla, ORANGE COUNTY RESORT OTEL satışlarının derhal durdurulması
konusunda ısrar ediyoruz.”
49 Söz konusu e-posta, BIBLIO GLOBUS çalışanları olduğu tahmin edilen ‘’ uzantılı mail
adreslerine iletilmiştir.
50 Anılan e-postanın ilgili kısımlarının Türkçe tercümelerine yer verilmiştir.
51 Anılan e-postanın ilgili kısımlarının Türkçe tercümelerine yer verilmiştir.
16-40/662-296
37/106
(149) Delil 51: BELMONDO tarafından sunulan ve 26.04.2013 tarihinde Alantur Hotel çalışanı
G. A. tarafından BELMONDO çalışanı E. Ö.’ye gönderilen e-postanın içeriği aşağıdaki
gibidir:
“E. merhaba,
Az önce sizin Rus pazari satislarinizin Biblio Globus ile yapildiğini öğrendim.
Bilmiyordum ve çok sasirdim.
Yonetimimizin daha önceden aldigi karar dogrultusunda Biblio Globus ile calismamiz
mumkun değil. Bu nedenle acilen satisa kapatilmamizi rica ediyorum.
Konu önemli ve acil . Beni bu konuda zor durumda birakmazsiniz umarim.
Senden haber bekliyorum.”
(150) Delil 52: IATI’nin başvuru kapsamında sunmuş olduğu, 29.04.2013 tarihinde Hotel La Mer
Kemer ve Hotel La Mer Art Satış ve Pazarlama Müdürü F.A. tarafından IATI çalışanları E.
K. ile Ş. S.’ye gönderilen e-posta aşağıdaki gibidir:
“E. Bey merhaba,
Yapmış olduğumuz görüşmede de belirtmiş olduğum üzere, Rus Pazarı Biblio
Globus satışlarını LA MER KEMER ve LA MER ART tesislerimiz için kapatmanızı
önemle rica ederiz.”
(151) Delil 53: IATI’nin başvuru kapsamında sunmuş olduğu, 29.04.2013 tarihinde MÇS Oasis
Beach Club Satış ve Pazarlama Müdür Yardımcısı A. I. tarafından IATI çalışanı O. Y.’ye
gönderilen “Biblio Globus Satışları Hakkında” konulu e-posta aşağıdaki gibidir:
“Merhaba O. Hanım,
Biblio Globus operatörü satışları hakkındaki yazışma ekte mevcuttur.(…)”
(152) Söz konusu e-postanın ekinde yer alan belge aşağıdaki gibidir:
“Merhaba O. Hanım;
2013 yaz kontrat dönemi satışlarınız için Biblio Globus konusundaki
hassasiyetimize tarafınıza daha önce bildirmiştik.
Gerek diğer acentelerin bize geri dönüşlerinden gerekse afişe fiyatlar
karşılaştırılmasındaki BİBLIO GLOBUS farkından dolayı herhangi bir hassasiyet
gösterilmediğini fark ettik.
Bu durumlardan dolayı üzülerek acentenizin satışlarını sezon sonuna kadar
durduracağımız bilgilerinize sunarız. Bu sebeple bu operatörün satışlarından
otelimizin çıkarılmasını ve geri bildiriminizi ivedilikle bekliyoruz.”
(153) Delil 54: PEGAS’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen ve 25.04.2013 tarihinde
PEGAS Kontrat Direktörü G. K. tarafından Ulusoy Kemer Holiday Club Satış ve Pazarlama
Müdürü S. D.’ye gönderilen “STOP BILDIRIMI” konulu e-posta aşağıdaki ifadelerden
oluşmaktadır:
“Sayın ….,
Daha önceki görüşmelerimizde de tüm partnerlerimize belirttiğimiz üzere, Biblio
Globus tur operatörü ile bir anlaşmamız bulunmamasına rağmen kendisinin
sayfasında yer almaktayız.
Söz konusu tur operatörünün sizlerle anlaşması olması halinde tarafımıza bilgi
verilmesi önemle ricadır.
Bugün itibariyle kaynağını veya pazarını belirtmediğiniz rezervasyonlar ile ilgili tüm
sezon için satışlarınızı durdurmanızı önemle rica ederiz.”
16-40/662-296
38/106
(154) Delil 55: PEGAS’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen ve 26.04.2013 tarihinde Alva
Donna Hotels Satış ve Pazarlama Müdürü H. S. tarafından BELMONDO çalışanı S. A.’ya
gönderilen “ALVA DONNA HOTELS – BELMONDO – RUSYA PAZARI KONTENJAN
KISITLAMASI HAKKINDA” konulu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Sayın A.,
Rusya Pazarı kontenjan dağılımlarımız ve 2013 yaz sezonuna istinaden Avrupa
pazarı satışlarımızın yüksek seyretmesi nedenlerinden dolayı sezona yönelik Rusya
pazarına yönelik satışlarınız tüm sezon satışa kapatılmıştır. (…)”
(155) Söz konusu e-posta aynı gün içerisinde Alva Donna Hotels Satış ve Pazarlama Müdürü H.
S. tarafından, aşağıdaki not eklenerek, PEGAS Kontrat Direktörü G. K.’ye ve PEGAS
Kontrat Müdürü Y. Ö.’ye iletilmiştir.
“Sayın K.,
Belmondo stop sale, daha önce de stoplanmıştı. bende birkaç rus odası hariç odası
yoktur”
(156) Aynı konuyla ilgili olarak 26.04.2013 tarihinde Alva Donna Hotels Satış ve Pazarlama
Müdürü H. S. tarafından info@ ve management@ adreslerine
gönderilen “BİLGİLENDİRME – TAU TRAVEL – RUSYA PAZARI SATIŞLARI HAKKINDA”
konulu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Değerli Partnerimiz, (…)
2013 yaz sezonu satışlarımızın yüksek seviyede seyretmesi nedeni ile Rusya
pazarın için yapılmış kontratlarda belirlenmiş ve ilgili kontenjanlara istinaden belirli
kullanım garantisi verilmiş operatörlerimizin satışlarını devam ettirmelerini
sağlayabilmek adına, ilgili pazardaki satışlarımızı üzülerek tüm sezon kapattığımızı
belirtmek isteriz. (…)”
(157) PEGAS Kontrat Direktörü G. K.’nin bilgisayarından elde edilen, Alva Donna Hotels Satış
ve Pazarlama Müdürü H. S. tarafından aynı tarihte sales@ adresine
gönderilen “BİLGİLENDİRME – TAU TRAVEL – RUSYA PAZARI SATIŞLARI HAKKINDA”
konulu e-postaya aşağıda yer verilmektedir. Bu e-posta ile birlikte, Alva Donna Hotels Satış
ve Pazarlama Müdürü H. S. tarafından info@ ve management@tau-
adreslerine gönderilen e-posta da iletilmiştir.
“Değerli Partnerlerimiz, (…)
2013 yaz sezonuna istinaden mevcut Rusya pazarına ayrılmış kontenjanların
sadece sizler tarafından kullanılması konusundaki hassasiyetimiz nedeni ile,
kontenjanlarınızın ana pazarı Rusya olmayan diğer tur operatörleri ile paylaşılmasını
önleme adına atmış olduğumuz adımlara devam edeceğimizi bilmenizi isteriz.
(…)
İş bu sıkıntının yaşandığı bu dönemde siz değerli partnerimizin yanında olacağımızı
ve ilgili pazardaki kontenjanlarımızı kontratımızda belirtildiği gibi sadece sizlere
kullandırmak üzere elimizden gelen desteği vereceğimizi altını çizerek belirtir, (…)”
(158) Delil 56: PEGAS’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen ve 26.04.2013 tarihinde Selge
Beach Hotel çalışanı L. Y. tarafından PEGAS Kontrat Müdürü Y. Ö.’ye gönderilen e-
postaya aşağıda yer verilmektedir:
“Sevgili dostum selam,
Belmandoya çekilen tüm sezon stopu eline geçmiştir herhalde ,ayrıca bibloya
gönderdiğim yazıda ekte,gördüğüm kadarıylada siteden kaldırmış beni bilgilerine, iyi
çalışmalar.”
16-40/662-296
39/106
(159) Delil 57: PEGAS’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen ve 26.04.2013 tarihinde Hedef
Group Hotels çalışanı L. F. tarafından PEGAS Alanya Kontrat Müdürü B. Ü.’ye gönderilen
“Biblio Globus satışları hk.” konulu e-postadaki ifadeler aşağıda yer almaktadır:
“B. Hanım Merhaba,
Bahsettiğiniz firmaya tekrar mail gönderdim. AYrıca telefonda İlgili kişiye Biblio
Globusun sitesinde bızım otelleri görürsem acentanızı tamamen satışa kapatacak
ve stoplayacağım nerden ve kimin satışı olduğu önemli değil dedim.”
(160) Aynı konuyla ilgili olarak, 27.04.2013 tarihinde Hedef Group Hotels çalışanı L. F. tarafından
BELMONDO çalışanı E. Ö.’ye gönderilen, aynı gün içerisinde de ANEX Ürün ve Kontrat
Müdürü T. A.’ya, TEZ Genel Müdür Yardımcısı F. Y.’ye, ODEON Ürün Müdürü H. Ç.’ye ve
PEGAS Alanya Kontrat Müdürü B. Ü.’ye iletilen e-posta aşağıdaki gibidir:
“E. Hanım Merhabalar,
Daha önceki telefon görüşmelerimize ve maillerimize rağmen Biblio Globusun
sitesinde otellerimizin satışının devam edilği görülmektedir. Sİteden bizim otellerimiz
satıştan çıkarılmadığı sürece tarafınızdan gelecek hiç bir rezervasyonun konfırme
edilmeyeceği gibi mevcut konfirme edilmiş olan rezervasyonlarınızda hangi ülke ve
hangi operatör tarafından yapıldığı dikkate alınmaksızın Belmondadan gelecek tüm
yolcular tesisimizde konaklatılmayacaktır.”
(161) Delil 58: IATI’nin başvuru kapsamında sunmuş olduğu ve 27.04.2013 tarihinde Spice Hotel
Satış ve Pazarlama Müdürü İ. Ç. tarafından IATI çalışanı O. Y.’ye gönderilen e-posta
aşağıdaki gibidir:
“Merhaba O. Hanım,
(…)
2013 Yaz Sezonu için garantili kontenjan anlaşması yaptığımız tour operatörleri ile
gerçekleştirmiş olduğumuz görüsmeler neticesinde, IATI üzerinden otelimize ulaşan
Biblio Globus Tour Operotörü'nün rezervasyonları Ile ilgili duymuş oldukları
rahatsızlıklar konuşulmuş ve şirket olarak bahsi geçen satışların teyid etmemiz
halinde yaşayabileceğimiz olumsuzluklar değerlendirilmiştir.
Gelmiş olduğumuz nokta itibariyle, garantili kontenjan anlaşması yapmış olduğumuz
Tour Operatörlerinden almış olduğumuz tepkilerin katlanabileceğimiz sınırların
üzerine çıktığı, bu olumsuz durumun otelimizin Satış rakamlarını ciddi şekilde
etkilediği, bu olumsuzluğun devam etmesi halinde hedeflediğimiz ciro rakamlarına
ulaşabilmemizin imkansız olacağı çok net bir şekilde görülmektedir.
Sonuç olarak 27 Nisan 2013 tarihi itibariyle Biblio Globus Tour Operatörü’nün Stop
Sale kapsamına alınmasını, otelimizin web portalınızdan ivedi olarak çıkarılmasını,
Biblio Globus voucherı ile veya başka bir kanal üzerinden otelimize gelecek Biblio
Globus müşterilerin otelimize giriş işlemlerinin yapılmayacağının not alınmasını rica
ederiz.”
16-40/662-296
40/106
(162) Delil 59: PEGAS’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen, 27.04.2013 tarihinde Bayar
Group Hotel çalışanı N. K. tarafından BELMONDO çalışanı E. Ö.’ye ve
product@ adresine “Sayın E. Hanım; Gerekli hassasiyeti göstermenizi
ümit ediyoruz.” notuyla gönderilen “bayar group hotel satışları” konulu e-postanın ekinde
yer alan metin aşağıdaki gibidir:
“Sayın E. Ö.;
Belmondo Travel olarak 2013 yılı için yapmış olduğumuz kontratlar üzerinden satış
yapmaktasınız. Fakat yapılan satışların BİBLİO GLOBUS rezervasyonları olduğu ve
tarafınızdan bize gönderildiği anlaşılmıştır. Bu durumla ilgili olarak gerekli önlemi
almanızı aksi takdirde diğer pazarlardada tarafınıza yardımcı olamayacağımızı
bildiririz. BAYAR GROUP HOTEL'lerin BİBLİO GLOBUS online satış sitelerinden
kaldırılmasını rica ediyoruz
(…)”
(163) Söz konusu e-posta aynı gün içerisinde PEGAS çalışanı B. Ü.’ye aşağıda yer alan
ifadelerle iletilmiştir.
“Sayın B. Hanım;
Yapmış olduğumuz görüşmeye istinaden mail Belmondo Travel gönderilmiştir.”
(164) Delil 60: PEGAS’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen, 27.04.2013 tarihinde Holiday
Park Resort ve Holiday Garden Resort Satış ve Ön Büro çalışanı E. E. tarafından
BELMONDO çalışanı E. Ö.’ye ve BELMONDO’ya ait çeşitli e-posta adreslerine “Biblio
Globus satışları hk.” konu başlığı ile gönderilen e-postanın içeriğine aşağıda yer
verilmektedir:
“Merhaba E. Hnm,
Biblio Globus operatörü satışları hakkında tarafınıza ekte bilgilendirme yazısı
gönderilmiştir. Konuyla ilgili gerekli hassasiyeti göstereceğinizden eminim.”
(165) Söz konusu e-postanın ekinde yer alan bilgilendirme yazısına aşağıda yer verilmektedir:
“Sayın E. Hanım,
Rus pazarındaki internet sayfalarında, BIBLIO GLOBUS operatörünün Holiday Park
Resort & Holiday Garden Resort tesislerini satmaya devam ettiği ve rezervasyonları
acenteniz üzerinden otellerimize göndermeye çalıştığı öğrenilmiştir.
Holiday Group Hotels olarak, BIBLIO GLOBUS ile bir anlaşmamız olmadığı gibi
onlarla çalışmak istemediğimizi daha önceki telefon görüşmelerimizde açık bir
şekilde belirtmiştik ve tekrar belirtiyoruz. Bu nedenle; 29.04.2013 tarihinden
itibaren, BIBLIO GLOBUS’UN rezervasyonlarını kabul etmeyeceğimizi üzülerek
bildiriyoruz.29.04.2013 tarihinden itibaren yeni yapılacak satışlarınızın hangi satış
operatörü üzerinden yapıldığını mutlaka rezervasyon fişi üzerinde belirtilecektir. Aksi
halde eksik bilgi nedeniyle KONFİRME EDİLMEYECEKTİR.
BIBLIO GLOBUS’un internet sayfasından, reklam, satış ve broşür vb.
tanıtımlarından Holiday Park Resort & Holiday Garden Resort otellerinin
kaldırılmasını, kanuni haklarımızın saklı kalması kaydıyla, gereğinin yapılmasını
bilgilerinize arz ederiz.”
(166) Yukarıda yer verilen e-posta, eki ile birlikte aynı gün içerisinde Holiday Park Resort ve
Holiday Garden Resort Satış ve Ön Büro çalışanı E. E. tarafından aşağıdaki ifadelerle
PEGAS Alanya Kontrat Müdürü B. Ü.’ye gönderilmiştir.
“Merhaba B. Hanım,
Ekteki ve aşağıdaki yazışma tarafımızca belirtilen saat ve tarihte Belmondo Travel
yetkili kişilerine mail olarak gönderilmiştir.”
16-40/662-296
41/106
(167) Delil 61: PEGAS’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen, PEGAS çalışanı K. K.’nin
bilgisayarından alınan ve 27.04.2013 tarihinde Kadıkale Resort ve Bendis Beach Hotel
çalışanı Ü. K. tarafından LEMAR TUR çalışanı H. D.’ye gönderilen e-postaya aşağıda yer
verilmektedir:
“H. Hanım Merhaba,
Daha öncede konuştuğumuz gibi Kadıkale Resort ve Bendis Beach Hotellerimizde
,Rusya Pazarında Biblio Globus Tour Operatorunun satışlarını kabul
etmeyecegimizi tekrar hatırlatmak istiyoruz. Bundan sonra gelecek rezervasyonların
kesinlikle kabul edilmeyecegini ve konfirme edilmeyecegini ,aksi takdirde tüm
sezonu satışa kapatmak zorunda kalacağımızı belirtmek isteriz.(…)”
(168) Söz konusu e-posta aynı tarihte HST Bodrum52 çalışanı A. A. tarafından S. A.’ya
gönderilmiş ve bilgi olarak PEGAS çalışanları G. K.’ye, K. K.’ye ve PEGAS’ın kontrat
departmanına ait e-posta grubuna aşağıdaki not ile iletilmiştir:
“Merhaba S. Bey,
Aşağıda Kadıkalesi ve Bendis Hotel’in Lemar Travel’a göndermiş olduğu
bilgilendirme maili bulunmaktadır.”
(169) Delil 62: IATI’nin başvuru kapsamında sunmuş olduğu, 29.04.2013 tarihinde Hotel Asdem
Beach Labada çalışanı E. U. tarafından aralarında PEGAS’ın, TEZ’in ANEX’in, ODEON’un,
IATI’nin ve BELMONDO’nun da bulunduğu seksen seyahat acentesine gönderilen ayrıca
PEGAS Kontrat Direktörü G. K.’ya, ANEX Genel Müdür Yardımcısı M. Y.’ye, TEZ Genel
Müdür Yardımcıları F. Y. ile S. İ.’ye, TEZ Kontrat Müdürü F. Y.’ye, ODEON Kontrat Müdürü
Y. Y.’ye, ODEON Ürün Müdürü E. T.’ye, BELMONDO çalışanı E. Ö.’ye ve IATI çalışanı E.
K.’ya bilgi olarak sunulan e-posta aşağıdaki gibidir:
“Sn. Yetkili;
Rus pazarında faaliyet gösteren Biblio Globus tur operatörü ile ilgili yazımız ekte
bilginize sunulmuştur.”
(170) Yukarıdaki e-postanın ekinde yer alan ifadeler ise aşağıdaki gibidir:
“Değerli İş Ortağımız,
(…)
İşletme olarak çalışmama kararımız bulunan Biblio Globus İsimli Rus Pazarı Tur
Operatörünün Bir şekilde Tesisimizin Fiyat ve Bilgilerini Başka Acentalar üzerinden
Elde ettiği Görülmüştür.
İlerleyen Günlerde Herhangi bir sorun Yaşanmaması için Adı geçen Biblio Globus
Operatörüne ait tesisimize Sizlerin üzerinden gelecek olan hiçbir odasının
alınmayacağını bildirmek isterim.
Tarafımızdan Herhangi bir şekilde onay alınmadan Tesisimize ait hiçbir bilginin adı
geçen Biblio Globus Tur operatörüne yasal haklarımız saklı kalmak kaydı ile
verilmemesini önemle rica ederim.
(…)”
52 HST Bodrum’un incoming hizmetleri sunan bir seyahat acentesi olduğu anlaşılmaktadır.
16-40/662-296
42/106
(171) Delil 63: ODEON’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve 29.04.2013 tarihinde
Artemis Princess Hotel Ön Büro Müdürü S. T. tarafından BELMONDO çalışanları E. Ö.’ye
ve S. A.’ya gönderilen “STOP SALE” konulu e-postada aşağıdaki ifadeler bulunmaktadır:
“Sn. E. ö.
29.04.2013-31.10.2013 tarihleri arasında Rus pazarında satış yapmamanızı rica
ederiz.
30.04.2013 tarihinden itibaren gelecek rezervasyonlar konfırme edilmeyecektir.
Bilgilerinize sunar iyi çalışmalar dileriz.”
(172) Söz konusu e-posta aynı gün içerisinde Artemis Princess Hotels çalışanı İ. E. tarafından
ODEON Ürün Müdürü H. Ç.’ye aşağıda yer alan ifade ile birlikte gönderilmiştir.
“Merhaba H.,
Konuştuğumuz üzere, stop sale gönderilmiştir.”
(173) Delil 64: PEGAS’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen, 29.04.2013 tarihinde Club
Hotel Phaselis Rose Satış ve Pazarlama Müdürü N. D. tarafından PEGAS Kontrat Direktörü
G. K.’ye gönderilen e-postanın bir bölümü şu şekildedir:
“Sevgili G. Hanım;
Bugün ve günlerdir yapmış olduğumuz görüşmelere istinaden yıllardır süren iyi
işbirliğimizi göz önüne alarak gerekli acentalara ve BİBLİO GL0BUS operatörüne
direk hatırlatmalar yapılmış Satış yapabilecek tüm kanallar kapatılmış olmasına
istinaden sadece internet sayfalarından sebebini anlamadığımız bir şekilde otelimizi
kaldırmıyorlar ve saatlerdir E. hanımda telefonla yetkilisinden neden sitede
olduğumuza dair bilgi almaya çalışmasına rağmen hala sonuçta alamadık
Bu konuyla ilgili daha yardımcı olabileceğiniz bir kanal varsa da yardım istiyorum
mümkünse Sizede ekte onlara giden maili ve gelebilecek acentadan kapatıldığımıza
dair yazıyı da gönderiyorum. Sizden de ricamız bu kadar yılın işbirliğine istinaden
asılsız bir durumda bizi yalnız bırakmamanız.Biz tarafımıza düşen hassasiyeti
göstererek bu güne kadar gelen tüm taleplerde süregelen işbirliğimizi göz önüne
alarak gereken önlemi aldık. (…)”
(174) Delil 65: PEGAS’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen, 29.04.2013 tarihinde Q
Premium Resort Aventura Park Hotel Genel Müdürü C. Ç. tarafından BELMONDO çalışanı
E. Ö.’ye gönderilen “Biblio globus satışları hk.” konulu e-posta aşağıdaki gibidir53:
“Sn. E. Hnm ,
Ekte tarafınıza göndermiş olduğumuz talep yazımızın ivedilikle işleme alınmasını
rica eder, iyi çalışmalar dilerim.”
(175) Söz konusu e-posta aynı gün içinde ODEON Ürün Müdürü H. Ç.’ye ve PEGAS çalışanı B.
Ü.’ye iletilmiştir.
53 Söz konusu e-postanın eki yerinde incelemede alınan belgeler arasında bulunmamaktadır.
16-40/662-296
43/106
(176) Delil 66: PEGAS’ta yapılan yerinde incelemede PEGAS Kontrat Müdürü K. K.’nin
bilgisayarından elde edilen ve 29.04.2013 tarihinde White City Resort Hotel Genel Müdürü
M. Z. Ü. tarafından BELMONDO çalışanı E. Ö.’ye gönderilen e-postada geçen ifadelere
aşağıda yer verilmektedir:
“Sayın E. Hanım;
Yaptığımız rus pazarı anlaşmasında üzülerek Biblio Globus seyahat acentesiyle
anlaşma yaptığınızı öğrenmiş bulunuyoruz. Diğer rus tur operatörleriyle yapmış
olduğumuz anlaşmadan ötürü adı geçen acenteyle kesinlikle çalışmamaktayız. En
kısa zamanda bu acentenin satışlarını durdurarak online satış sistemlerinden
otellerimizin çıkarılmasını kesinlikle rica ederiz. Aksi taktirde yapmış olduğunuz tüm
rezervasyonlar iptal edilip misafir girişi yapılmayacaktır. (…)”
(177) Delil 67: PEGAS’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen ve 05.04.2013 tarihinde Porto
Bello Hotel Satış ve Pazarlama Müdür Yardımcısı H. Ç. tarafından BIBLIO GLOBUS İcra
Kurulu Başkanı A. T.’ye gönderilen ve bgoperator@ adresine bilgi olarak
iletilen e-postaya aşağıda yer verilmektedir54:
“Sayın Bay T., (…)
“Porto Bello Otel” olarak 2013 yaz sezonunda Biblio Globus ile ve/veya Biblio Globus
adına Türkiye’den bir firmayla işbirliği için herhangi bir sözleşme imzalamamış
olmamızdan dolayı, Biblio Globus, internet sitesinde yer verdiği konaklama ve
paket fiyatları adına yetkili değildir ve Biblio Globus’un “Porto Bello Otel”
satışları geçersizdir.
Biblio Globus’tan gelen bütün rezervasyonların ““Porto Bello Otel”” tarafından
satışa kapatılacağını ve Biblio Globus’un rezervasyon fişi ile gelen turistlerin check-
in işlemlerinin yapılmayacağını lütfen dikkate alınız.
Yukarıda bahsedilen durumları göz önüne alarak, kanuni haklarımızın saklı kalması
kaydıyla, “Porto Bello Otel” satışlarının derhal durdurulması konusunda ısrar
ediyoruz.”
(178) Söz konusu e-posta 29.04.2013 tarihinde Porto Bello Hotel Satış ve Pazarlama Müdür
Yardımcısı H. Ç. tarafından PEGAS Kontrat Müdürü Y. Ö.’ye aşağıdaki ifadelerle iletilmiştir:
“Merhaba Y.,
05 nisan tarihinde biblo globusa gönderdiğimiz mail aşağıda yer almakta.”
(179) Delil 68: IATI’nin başvuru kapsamında sunmuş olduğu, aynı zamanda ODEON’da yapılan
yerinde incelemede elde edilen, 29.04.2013 tarihinde Phaselis Hill Resort & Club Phaselis
Hotel Satış ve Pazarlama Müdürü S. Y. tarafından IATI çalışanı O. Y.’ye gönderilen ve
Phaselis Hill Resort & Phaselis Hotel çalışanlarının bilgilendirildiği “BDT PAZARI SATIŞI
STOP SALE HK” konulu e-postada aşağıdaki ifade yer almaktadır:
“Merhaba O. Hanım,
Bugün yapmış olduğumuz görüşmede de belirtiğim gibi BDT pazarındaki
kontenjanımız dolduğundan; otelimizi BDT pazarında 29.04.2013 - 31.10.2013
tarihleri arsında Satışa kapatmanızı rica ederim.”
(180) Söz konusu e-posta aynı gün içerisinde, aşağıdaki ifadelerle IATI çalışanı O. Y. tarafından
hotelsupport@ adresine ve IATI çalışanı B. A.’ya aşağıdaki not eklenerek bilgi
olarak iletilmiştir:
“Otel baskılara ancak bu kadar dayanabildik diyor ve BG sayfasından inmeyi rica
ediyor. Bugün saat 17:00’ ye kadar süre vermiş Odeon…”
54 Anılan e-postanın ilgili kısımlarının Türkçe tercümelerine yer verilmiştir.
16-40/662-296
44/106
(181) Phaselis Hill Resort & Club Phaselis Hotel Satış ve Pazarlama Müdürü S. Y. tarafından
IATI çalışanı O. Y.’ye gönderilen e-posta, aynı gün içerisinde ODEON Ürün Müdürü E.
T.’nin “Club Phaselis & Phaselis hill IATI stopu…” ifadesi ile ODEON’un kontrat birimine
gönderilmiştir.
Delil 69: IATI’nin başvuru kapsamında sunmuş olduğu, 30.04.2013 tarihinde Laphetos
Beach Resort & Spa Genel Müdürü O. B. tarafından IATI çalışanı U. D.’ye gönderilen e-
posta aşağıdaki gibidir:
“Sayın U. Bey;
Daha önce de yapmış olduğumuz görüşmelerde belirttiğimiz üzere Rusya Pazarında
çalıştığımız firmaların telkinlerini de göz önüne alarak; Laphetos Beach Resort &
Spa Hotel olarak BIGLIO GLOBUS tur operatörüyle çalışmak istememekteyiz. Bu
vesile ile bundan sonra oradan gelecek olan rezervasyonları konfirme
etmeyeceğimizi beyan eyler , Firmanın satış kanallarında otelimizin isminin
olmamasına özen gösterilmesini rica ederiz. (…)”
(182) Delil 70: BELMONDO tarafından sunulan ve 30.04.2013 tarihinde Kilikya Palace& Elize
Resort Satış ve Pazarlama Müdürü Ç. E. tarafından BELMONDO çalışanı E. Ö.’ye
gönderilen “biblio globus odaları hk.” konulu e-postanın içeriğine aşağıda yer verilmektedir:
“Sayın Ö.,
Günlerdir gerek mail yoluyla gerek telefonla Biblio Globus sitesindeki otellerimizin
isimlerinin çıkarılıp satışlarının durdurulmasını kendilerine bildirmekteyiz.Halen
siteden otellerimiz kaldırılmamıştır.Bu sebeple konfirmeli olan ve tarafınızdan
rezervasyonları gelen odaların dahi otele kabulü yapılmayacaktır.Kendilerine
iletmeniz önemle ricadır.Siteden ve fiyat listesinden isimler kalktığı, satış
durdurulduğu takdirde konfirmeli rezervasyonlar alınacaktır.Ancak yeni rezervasyon
kabulü yapılmayacaktır.(…)”
(183) Aynı gün içerisinde Kilikya Palace&Elize Resort Satış ve Pazarlama Müdürü Ç. E.
tarafından BELMONDO çalışanı E. Ö.’ye gönderilen e-postanın içeriği aşağıdaki gibidir:
“Sayın Ö.,
Siteden otellerimiz kaldırılmıştır.Konfirmeli rezervasyonlarımızın otellerimize kabulü
yapılacaktır.(…)”
(184) Delil 71: BELMONDO tarafından sunulan ve 30.04.2013 tarihinde SENTIDO Zeynep
Resort-SENTIDO Zeynep Golf&Spa Rusya-B.D.T. Pazarları Satış Müdürü S. Y. tarafından
BELMONDO çalışanı E. Ö.’ye gönderilen ve otelin Satış ve Pazarlama Müdürü M. K.’ye
bilgi olarak iletilen “Biblio Globus hk.” konulu e-posta aşağıdaki gibidir:
“E. Hanım Merhaba,
(…) Fakat ciddi bir sorunumuz var;
Belmondo Travel olarak sizlerin Rusya kökenli tur operatörü olan Biblio Globus ile
çalıştığınız tarafımızdan tespit edilmiş olup, otelimize yapılan satışların da bu tur
operatörü üzerinden geldiği anlaşılmıştır.
Adı geçen bu tur operatörü ile çalışmayacağımızı, Rus pazarında otelimize yüksek
volüm ve ciro sağlayan ana partnerlerimize aylar önce teyit etmiş, ve sözü geçen tur
operatörünün otelimizi satmasının mümkün olamayacağını belirtmiştik.
Bu sebepten dolayı, SENTIDO Zeynep Golf & Spa otelimizin Biblio Globus web sitesi
üzerinden bugün ivedilikle kaldırılmasını önemle rica ederiz. Aksi taktirde Belmondo
Travel acentasına tüm sezon Stop Sale çekilerek satışa kapatacağımızı üzülerek
bildirmek zorundayız.
Konuyla ilgili talebimizin ivedilikle yerine getirilmesi, ve bir daha böyle bir sorunla
karşılaşmamayı ümit ederiz.”
16-40/662-296
45/106
(185) BELMONDO tarafından sunulan ve ayrıca PEGAS’ta yapılan yerinde incelemede elde
edilen, 01.05.2013 tarihinde Sentido Zeynep Resort Hotel Rusya-B.D.T. Pazarları Satış
Müdürü S. Y. tarafından otelin Satış ve Pazarlama Müdürü M. K.’ye bilgi verilen ve PEGAS
Kontrat Direktörü G. K.’nin bilgisayarından alınan “Rus tur operatörü Biblio Globus hk.”
konulu e-postaya aşağıda yer verilmektedir55,56:
“Değerli Partnerimiz,
2013 yaz sezonundan itibaren Rusya kökenli tur operatörü olan Biblio Globus’un
Türkiye destinasyonuna operasyon başlatacağı, ve sözü geçen tur operatörün
izleyeceği çalışma tarzı, paket fiyatlarında agresif tutum sergileyeceği, ülkemiz
turizmine katkı değil zarar vereceği sebebiyle (özellikle Moskova piyasasında
Türkiye destinasyonuna olumsuz etki edeceği) rahatsız olmuştuk.
Sentido Zeynep Resort – SENTIDO Zeynep Golf & Spa Otel Yönetimi olarak biz
de aynı düşünceleri paylaşıyor, ve Rus pazarında yıllardır otelimizin satışında ve
pazarlamasında ciddi katkıları ve emekleri olan, yüksek volüm ve ciro sağlayan ana
partnerlerimizin de aynı düşünce ve görüş içinde olmasından dolayı, Biblio Globus
tur operatörü ile çalışmayacağımızı kendilerine kontrat döneminde teyit ettik.
Yapmış olduğumuz araştırmalar neticesinde, Otelimizin sözü geçen tur
operatörünün ürün portföyünde ve satış sistemlerinde yer aldığı tarafımızdan tespit
edilmiş olup, bu bizlere ciddi anlamda rahatsızlık vermiştir.
Bu sebepten dolayı, siz değerli partnerlerimize konu hakkındaki hassasiyetimizi bir
kez daha önemle hatırlatmak isteriz.
Rus tur operatörü Biblio Globus ile ticari faaliyeti olan ve Incoming yapan Acenta'lar
ile çalışmadığımızı tekrar hatırlatır ve bu tur operatörü üzerinden otelimize
rezervasyon / satış yapıldığı tespit edilmesi durumunda aynı gün içerisinde bu
rezervasyonların otelimize kabul edilmeyeceği gibi tarafınıza tüm konaklama tutarı
kadar %100 No-Show kesileceği bilgisini önemle vermek isteriz. (…)”
55 Söz konusu e-postada geçen “No-show” kavramı, turizm sektöründe iptali bildirilmeyen rezervasyonlar için
kullanılmaktadır. Acenteler veya tur operatörleri, opsiyon tarihi geçtikten sonra rezervasyon işlemini iptal
ederse oda ücretini ödemek zorunda kalmaktadır.
56 Sentido Zeynep Resort Hotel tarafından Kuruma sunulan bilgiler kapsamında, söz konusu e-postanın 2013
yaz sezonu için Rusya ve diğer BDT ülkeleri pazarında kontenjan sözleşmesi yapılmış, tüm seyahat
acentelerine ve tur operatörlerine gönderildiği belirtilmiştir.
16-40/662-296
46/106
(186) Delil 72: TEZ’de yapılan yerinde incelemede elde edilen ve 01.05.2013 tarihinde TEZ
Kontrat Bölge Sorumlusu D. A. B. tarafından TEZ Kontrat Departmanına ait e-posta
grubuna gönderilen “Biblio Globus İle İlgili Görüşülen Tesisler” konulu e-posta aşağıdaki
gibidir:
“Sayın Y.,
Aşagıda daha önce belirttiğim tesisler haricinde görüşülen diğer tesisler aşağıdaki
gibidir.
Antique Roman Palace
Aventura Park
Tivoli Resort
Seabird Beach Hotel
Akın Paradise
Kleopatra Alış Hotel
Hedef Group Hotels
Hedef Group Hotels’den K.57 Bey ile tekrar görüşüldü. Dün Hedef Resort ve bugün
Hedef Rose; Biblio Globus tarafından tekrar satışa açılmıştır. L. Bey konu ile ilgili İati
ve Belmondo’ya mail atması yanında beklenerek sağlanmıştır. Ayrıca yanımda İati
ile telefonda görüşmüştür. Belmondo ise telefonlara çıkmamaktadır. L. Bey’e ayrıca
Biblio Globus Rusya’ya da mail atması sağlanmıştır.
(…)”
(187) Delil 73: PEGAS’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen ve 03.05.2013 tarihinde CATT
TUR Ürün Departmanı tarafından Grand Ring Hotel’in rezervasyon departmanına ait
olduğu anlaşılan rezervasyon@ adresine ve (…..)@
adresine gönderilen, daha sonra rezervasyon@ adresi tarafından bilgi
olarak Grand Ring Hotel Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı H. B.’ye iletilen “CATT TOUR
– BILGILENDIRME!!” konulu e-posta aşağıdaki gibidir:
“Değerli Partnerlerimiz,
Son günlerde acentemiz hakkında yanlış birtakım bilgilendirmelerin yapıldığını
öğrenmiş bulunuyoruz. Bu nedenle aşağıda yer alan bilgilendirmeyi lütfen dikkate
alınız.
Rusya Tur Operatörlerinden biri olan “BIBLIO GLOBUS” oda satışlarının
Acentemiz üzerinden yapıldığına dair bilgilerin gerçek olmadığını, firma olarak
kendileriyle herhangi bir çalışma içerisinde olmadığımızı bildirmek isteriz.
Daha detaylı bir inceleme için sistemimizi tüm partnerlerimize, ofisimizde bir kahve
eşliğinde, inceleme fırsatı memnuniyetle sağlanacaktır.
Bu konuya en az sizler kadar hassasiyet gösterdiğimizi ve doğru bilgilendirme için
bizleri her zaman arayabileceğinizi bilmenizi ister,(…)”
(188) Söz konusu e-posta aynı gün içerisinde H. B. tarafından PEGAS Kontrat Direktörü G. K.’ye
iletilmiştir.
57 Belgede yazım hatası bulunmasından dolayı “K. Bey” ifadesi yer almaktadır ancak “K. Bey” belgede “L.
Bey” olarak yer verilen kişiyi ifade etmektedir.
16-40/662-296
47/106
(189) Delil 74: PEGAS’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen, 03.05.2013 tarihinde Turan
Prince Hotels Genel Müdürü Z. A. tarafından gönderilen ve PEGAS çalışanı P. İ. ile PEGAS
Kontrat Direktörü G. K.’nin bilgisayarlarından elde edilen “BİBLİO GLOBUS SATIŞLARI
HK” konulu e-postalarda yer alan ifadelere aşağıda yer verilmektedir:
“Grubumuz bünyesinde bulunan ‘Club Hotel Turan Prince World ve Hotel Turan
Prince Residence’ otellerimiz Rusya Pazarı’nda birçok tur operatörüyle garantili ve
yüksek volümlü çalıştığından dolayı acentenizin üzerinden satış yapan veya
yapması düşünülen “Biblio Globus” acentasına ait yolcuların otelimize kabul
edilmeyeceğini ve tespiti durumunda otellerimizin hiçbirin de konaklatılmayacağını
bilgilerinize sunarım.”
(190) Delil 75: BELMONDO tarafından sunulan ve 08.05.2013 tarihinde Martı Hotels& Marinas
Rusya ve BDT Pazarı Genel Müdürü M. C. tarafından BELMONDO çalışanı E. Ö.’ye
gönderilen e-postanın içeriği aşağıdaki gibidir:
“Sn. E. Hanım, (…)
2013 yılı otel kontratlımız gereği Biblio Globus ve Türkiye’de ki Partnerleri ile
çalışmamız diğer partnerimiz ile yapmış olduğumuz sözleşme gereği ciddi sıkıntılar
yaratmaktadır.
Bugün itibariyle hali hazırda konfirme ve gelecek olan (Rusya Biblio Globus
Rezervasyonları) odalarınızı üzülerek kabul edemiyeceğimizi bildiririz.
Ekli dosyada bulunan rezervasyon detayları ve listesi bulunan odalarınızı üzülerek
çekmenizi rica ederiz.”
(191) Delil 76: BELMONDO tarafından sunulan ve 28.05.2013 tarihinde Grand Haber Otel Satış
Departmanı tarafından BELMONDO çalışanı E. A.’ya ve BELMONDO’ya ait diğer bazı e-
posta adreslerine gönderilen e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Sayın E. Hnm.,
Defalarca uyarı yapmış olmamıza rağmen, otelimiz BIBLIO GLOBUS tür operatörün
web-sayfasındaki otel listesinde hala mevcuttur. Geçerli olan sözleşmemiz olmadığı
için otelimizin ismini web-sayfasından en kısa zamanda kaldırmanızı ÖNEMLE
RİCA EDERİZ. Aksi halde, ilgili makamlara başvurmak zorunda kalacağımızı
bildiririz.!”
(192) Delil 77: BELMONDO tarafından sunulan ve 05.06.2013 tarihinde Solim Hotels Genel
Müdürü O. G. tarafından BELMONDO çalışanı E. Ö.’ye gönderilen e-posta aşağıdaki
gibidir:
“E. hanım (…)
Biblio globus veb sayfasında oldugumuz icin diger operatorler hotellerimizi satişa
kapatmıştır. Şuana kadar zararımız 70.000 usd üzerindedir. Biblio globus pazara bu
yıl girmiştir. sizde biliyorsunuzki biblio globusun hotellerimizde 2.000.000 usd ciro
yapması cok zor. daha fazla magdur olmak şluklarımızı
dolduramıyoruz. Şuan günlük zararimiz 15000 usd.
Lütfen bizi anlayışla karşilamanızı ve gün icerisinde biblio globus veb sayfasından
hotellerimizi(Solim hotel- Solim inn Hotel) kaldırmanızı önemle rica ederiz”
(193) Delil 78: TEZ’de yapılan yerinde incelemede elde edilen ve 10.06.2013 tarihinde Adress
Beach Otel çalışanı T. D. tarafından satispazarlama@ e-posta adresine
gönderilen “BİLĞİLENDİRME” konulu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır.
“BU GÜN GÖNDERMİŞ OLDUĞUMUZ AKSİYON YALNIŞLIKLA İATİ TURİZME DE
GİTMİŞTİR NORMAL ŞARTLARDA İATİ ACENTASIYLA ÇALIŞMAMAKTAYIZ.
STOPLUYUZ. YANLIŞ ANLAŞILMAMAMIZ İÇİN SİZLERİ BİLGİLENDİRİR İYİ
ÇALIŞMALAR DİLERİM”
16-40/662-296
48/106
(194) Söz konusu e-postaya istinaden 11.06.2013 tarihinde TEZ Rezervasyon Müdürü tarafından
TEZ çalışanlarına gönderildiği tahmin edilen e-postada “Adress Beach kapatalim.” ifadesi
yer almaktadır.
(195) Aynı gün içerisinde TEZ Kontrat Müdürü F. Y. tarafından gönderilen cevabi e-postada ise;
“Forecastlarına bakıldı aiati satışı yok. Ayrıca iatı stoplandı.Kapatmayalım.” ifadeleri yer
almakta ve bu e-postaya cevap olarak aynı gün içerisinde TEZ Rezervasyon Müdürü
tarafından gönderilen e-postada; “Biblioglobusta fiyatlari var ama.” ifadeleri
kullanılmaktadır. Bunun üzerine TEZ Kontrat Müdürü F. Y. tarafından TEZ çalışanlarına58
gönderilen e-postada “BiBLiODA FIYATI OLMAYAN VARMI??” denilmektedir.
(196) Delil 79: IATI’nin ek bilgi olarak sunmuş olduğu ve 15.07.2013 tarihinde Ulusoy Kemer
Holiday Club Satış ve Pazarlama Müdürü S. D. tarafından IATI’ye gönderilen e-postanın
içeriği aşağıdaki gibidir:
“Değerli Partnerimiz,
Satışlarımızın yoğunluğu nedeniyle aşağıdaki şekilde STOP SALES zorunluluğu
doğmuştur. Gerekli güncellemelerin yapılarak bu şekilde satışa sunulmasını rica
ederiz.
TÜM ODA TİPLERİ ROOM 16-07-2013 – 31.10.2013 – (DAHİL) STOP SALE
TÜM PAZARLAR İÇİN GEÇERLİDİR.”
(197) Delil 80: IATI’nin ek bilgi olarak sunmuş olduğu ve 16.07.2013 tarihinde Phaselis Rose
Hotel çalışanı N. D. tarafından IATI çalışanları E. K. ile B. A.’ya gönderilen e-postanın içeriği
aşağıdaki gibidir:
“Merhabalar Sayın yetkililer;
2013 YAZ döneminde sizlerle defalarca görüştük ama BIBLIOGLOBUS bizi
sitesinden kaldırmadı direk ve sizle de yazışmamıza rağmen, yeri geldi repeat
misafirlerinize elimizden gelen desteği vermeye çalıştık herhangi bir çalışmamız
olmamasına rağmen ancak tesisimizin aldığı prensip kararına istinaden
BIBLIOGLOBUS operatörü ile satışınızı tamamen kaldırmanızı siteden bizi
kaldırtmanızı önemle rica ederiz…. (…)”
(198) Delil 81: IATI’nin ek bilgi olarak sunmuş olduğu ve 16.07.2013 tarihinde Sümela Garden
Hotel Genel Müdürü S. S. tarafından IATI çalışanı E. K. ile hotelsupport@ adresine
gönderilen e-postanın içeriği aşağıdaki gibidir:
“Sayın K.,
Otelimiz, yoğun satışlardan dolayı
Tüm Oda Tiplerinde
17 Temmuz 2013 (dahil) – 31 Ekim 2013 (dahil)
tarihleri arasında satışa kapatılmıştır.”
(199) Delil 82: IATI’nin ek bilgi olarak sunmuş olduğu ve 16.07.2013 tarihinde Club Hotel Sunbel
çalışanı Ç. G. tarafından IATI çalışanı E. K.’ye, hotelsupport@ ve hotels@
adreslerine gönderilen e-postanın içeriği aşağıdaki gibidir:
“Sayın K.;
2013 yılı yaz sezonu acentalarımızın kontenjan satışlarının tamamını
gerçekleştirdiklerinden dolayı tarafınıza bu sezon oda kontenjanı
ayıramayacağımızı ve bundan sonraki rezervasyonlarınızın hiçbirini kabul
edemeyeceğimizi bildirir, tesisimizin satış listelerinden çıkarılması rica ederiz.”
58 İlgili e-posta “(…..)@>, (…..)@>, (…..)@>" e-posta adreslerine
iletilmiştir.
16-40/662-296
49/106
(200) Delil 83: IATI’nin ek bilgi olarak sunmuş olduğu ve 16.07.2013 tarihinde Selçukhan Hotel
Satış Pazarlama Müdürü G. S. tarafından IATI’ye gönderilen e-postanın içeriği aşağıdaki
gibidir:
“Sayın Yetkili,
Diğer acentalarla yaşadığımız problemlerden dolayı, bugünden itibaren sezon
sonuna kadar satışların durdurulmasını rica ederiz.”
(201) Delil 84: IATI’nin ek bilgi olarak sunmuş olduğu ve 16.07.2013 tarihinde Saphir Hotels
çalışanı I. S. tarafından IATI çalışanı O. Y.’ye gönderilen e-postanın içeriği aşağıdaki
gibidir:
“Sayın O. HANIM
Bugünden itibaren Biblio Globus a Saphir hotel ve Saphir Resort olarak tüm oda
tiplerinde sezon sonuna kadar stop sale verilmiştir. Hiçbir şekilde bugünden itibaren
Biblio Globustan gelecek olan rezervasyonlar konfirme edilmeyecektir.”
(202) Delil 85: IATI’nin ek bilgi olarak sunmuş olduğu ve 17.07.2013 tarihinde Özkaymak
İncekum Hotel Ön Büro Müdürü Y. D. tarafından IATI’ye gönderilen yazının içeriği
aşağıdaki gibidir:
“(…)
WORLD OZKAYMAK INCEKUM OTELIMIZ IÇIN 31.10.2013 TARIHINE KADAR
SATIŞLARIN DURDURULMASI ÖNEMLE RİCA OLUNUR.
LÜTFEN SATIŞLARINIZI DURDURUNUZ.
(…)”
(203) Delil 86: IATI’nin ek bilgi olarak sunmuş olduğu ve 18.07.2013 tarihinde Delphin Hotels
Satış ve Pazarlama yetkilisi D. Ö. tarafından IATI çalışanı O. Y.’ye gönderilen ‘IATI STOP
– SALE’ konulu e-postanın içeriği aşağıdaki gibidir:
“(…)
18.07.2013 – 31.10.2013 tarihleri arasında Delphin Botanik, Delphin Deluxe Resort,
Delphin Palace, Delphin Diva ve Delphin Imperial tesislerimizde Rus ve Kazak
pazarlarında tüm oda tiplerini satışa kapatmanızı rica ederiz.
(…)”
(204) Delil 87: IATI’nin ek bilgi olarak sunmuş olduğu ve 18.07.2013 tarihinde Laphetos Hotels
Ön Büro Müdürü B. U. tarafından IATI çalışanı U. D.’ye gönderilen ‘SATIŞ KAPATMA’
konulu e-postanın içeriği aşağıdaki gibidir:
“Sayın U. Bey,
Acentelerin uyguladığı baskı nedeni ile satışı bir süre kapatmak zorunda kaldık.
Anlayışınız ve iyi işbirliğiniz için teşekkür ederiz.
18.07 - 31.07 dahil
Tüm oda tiplerinde STOP SALE İŞLEME ALIRSANIZ SEVİNİRİM.”
(205) Delil 88: IATI’nin ek bilgi olarak sunmuş olduğu ve 20.07.2013 tarihinde Hotel Asdem
Beach Labada Rezervasyon Şefi E. U. tarafından IATI çalışanı E. K.’ye gönderilen e-
postanın içeriği aşağıdaki gibidir:
“Sn. K.;
Biblio Globus Operatörü için Asdem Beach Labada satışlarını 31.10.2013 tarihine
kadar kapatmanız ricadır.(…)”
16-40/662-296
50/106
(206) Delil 89: IATI’nin ek bilgi olarak sunmuş olduğu ve 22.07.2013 tarihinde Belconti Hotel
Genel Müdür Yardımcısı Ş. Ö. tarafından IATI çalışanları B. G. ile O. Y.’ye gönderilen e-
postanın içeriği aşağıdaki gibidir:
“B. BEY MERHABALAR,
Bugün yapmış olduğumuz görüşmeye istinaden, Rusya da ki tour operatörünüz
Biblio Globus’un web sayfasında ve kataloglarında Otelimize yer verilmemesini rica
ederiz.Satış listelerinden en geç 23.07.2013 tarihine kadar (yarın) saat 12:00 ye
kadar otelimizin çıkartılmasını ve bu operatör tarafından Belconti Resort Hotel satışı
yapılmamasını önemle rica ederiz, Satış listelerinden kaldırılmaması halinde
gönderilecek rezervasyonlara konfirme verilmeyeceğini bilgilerinize sunarız.”
(207) Delil 90: IATI’nin ek bilgi olarak sunmuş olduğu, bila tarihli, Titanic Hotels çalışanı M. Ö.
tarafından IATI çalışanı B. A.’ya gönderilen yazının içeriği aşağıdaki gibidir:
“Sayın B. A.,
Titanic Deluxe Belek Otel Yönetiminin almış olduğu karar gereği 27/07/2013 tarihi
itibariyle RUSYA-UKRAYNA-KAZAKİSTAN (Bütün BDT. Ülkeleri) satışlarının
durdurulmasını ve Rusya’daki partnerinizin online rezervasyon sisteminden
TITANIC DELUXE BELEK satışlarını kaldırması için tarafınızca gerekli uyarıların
ivedi bir şekilde yapılmasını önemle rica ederiz.”
I.4. Değerlendirme
I.4.1. Dosya Konusu Şikâyete İlişkin Genel Bilgi
(208) Başvuru sahibi IATI tarafından Kurumumuza dosya kapsamında çok sayıda bilgi ve belge
sunulmuş, ayrıca IATI yetkilileriyle çeşitli görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda IATI
tarafından özetle,
- %99,99 oranındaki hissesine Levent AYDIN’ın sahip olduğu IATI’nin 2010 yılında
kurulduğu ve iş geliştirme sürecinin ardından 2012 yılında ticari faaliyetlerine
başladığı,
- IATI’nin diğer grup şirketleriyle59 birlikte uçak bileti satışı, konaklama ürünleri satışı,
incoming hizmetleri, turistik tatil paketi tedariki, son kullanıcıya seyahat ve tatil
ürünleri satışı ve kurumsal seyahat hizmetleri satışı alanında faaliyet gösterdiği,
- IATI’nin bu faaliyetleri tedarikçileri (uçuşlar, oteller, diğer seyahat hizmetleri) ve
satış kanallarını (acente arayüzü, , seyahat toptancıları, otel web
siteleri-HWEB, acente web siteleri, kurumsal) buluşturan online tabanlı bir seyahat
sistemi (IATI SİSTEMİ) vasıtasıyla gerçekleştirdiği, bir başka deyişle bu sistemle
tedarikçiler ile satış kanalları arasında bir aracı işlevi gördüğü,
- IATI’nin bu sistem çerçevesinde tedarikçi konumundaki otelleri Rusya’da ve diğer
BDT ülkelerinde faaliyet gösteren bir seyahat toptancısı olan BIBLIO GLOBUS60 ile
buluşturmak amacıyla Rusya’dan ve BDT’den gelecek turistlere yönelik olarak 2013
yılının Ocak ayında bir Niyetler Protokolü, 28.03.2013 tarihinde ise üç yıl süreyle
geçerli olacak bir işbirliği anlaşması imzaladığı ve bu işbirliği sonucunda BIBLIO
GLOBUS ile IATI arasında “Tur operatörü-incoming partner” şeklinde bir ticari
ilişkinin hayata geçirildiği,
59 IATI’nin Türkiye’deki diğer grup şirketleri; Aerobilet Turizm Ticaret A.Ş., Gama IATI Turizm Ticaret A.Ş.
olarak bildirilmiştir.
60 BIBLIO GLOBUS’un ayrıca Rusya’nın en büyük havayolu şirketi olduğu belirtilen Transaero’nun stratejik
partneri olduğu ifade edilmiştir.
16-40/662-296
51/106
- Bu işbirliği çerçevesinde BIBLIO GLOBUS tarafında uçak kapasitesi alımına ve
pazarlama hazırlıklarına, IATI tarafında ise incoming faaliyeti hazırlıklarına
başlandığı, bu kapsamda IATI’nin 2013 yılı için çok sayıda otelle sözleşme
imzaladığı,
- IATI ile BIBLIO GLOBUS arasındaki bu işbirliğinin 2013 yılının Şubat ayında
kamuoyuna duyurulduğu,
- İşbirliğinin kamuoyuna duyurulmasını takiben TEZ’in, ODEON’un ve PEGAS’ın
oteller üzerinde baskı kurarak otellerin IATI’ye ve BIBLIO GLOBUS’a oda vermesini
engellemeye başladıkları, IATI ve BIBLIO GLOBUS ile çalışan otellerin satışlarını
durdurdukları ya da bu otellerin dahil olduğu paket fiyatlarını artırmak suretiyle
otellere müşteri gelmesini engellemek yoluna gittikleri,
- Bu baskı nedeniyle otellerin IATI ile çalışmak istemediği, Nisan ayının sonlarında
rezervasyonu konfirme edilmiş IATI misafirlerinin dahi otellere alınmadığı,
- Kurum tarafından yürütülen önaraştırma sürecinde baskıların azalmış olduğu
ancak 2013 yılının Temmuz ayı itibariyle tekrar başladığı,
- Bu baskıların yalnızca otellerle sınırlı kalmadığı, diğer eğlence yerlerinin,
mağazaların ve transfer hizmeti sağlayan firmaların da benzer bir baskıya maruz
bırakıldığı,
- Bu durum sonucunda otellerin ve diğer teşebbüslerin IATI’yle ve BIBLIO
GLOBUS’la çalışmayı sonlandırdıkları,
- Oteller arasında bu otellerde ağırlanan misafirlerin milliyetlerine göre çok net bir
ayrım bulunduğu, Antalya’da Rus pazarına yönelik olarak hizmet veren yaklaşık 50
adet marka otelin bulunduğu ve bu otellerle çalışılmadıkça bir operatörün pazarda
yer almasının zor olduğu bunlar dışında kalan beş yıldızlı otellerin başka
milliyetlerden gelen turistlere hizmet verdiği ve bu nedenle IATI ve BIBLIO GLOBUS
için bir alternatif teşkil etmediği,
- 2013 yılında IATI’nin konaklamalarına aracılık ettiği turistlerin yaklaşık %95’inin
BIBLIO GLOBUS ile olan ilişki kapsamında geldiği,
- Hakkında soruşturma yürütülen teşebbüslerin dosya konusu davranışları
sonucunda IATI-BIBLIO GLOBUS işbirliği kapsamında hedeflenenden az sayıda
turistin Türkiye’ye getirilebildiği; oysa Niyetler Protokolü çerçevesinde hedeflenen
320.000 kişiye ulaşılması halinde ilgili yılda BIBLIO GLOBUS’un pazar payının %8
seviyesinde olacağı,
- Dosya konusu davranışların IATI’nin HWEB kanalında sahip olmayı beklediği
üstünlükten dolayı doğrudan IATI’ye yönelik olduğu, BIBLIO GLOBUS’un ve IATI’nin
dinamik ve esnek fiyatlama modeli sunan inovatif şirketler oldukları ve klasik tur
operatörlüğü faaliyetine bir tehdit olarak algılandıkları için dosya konusu
davranışlara maruz bırakıldıkları,
- IATI’nin dosya konusu eylemler nedeniyle aşağıda belirtilen iki şekilde kayba
uğradığı;
o IATI’nin 2013, 2014 ve 2015 yılları için BIBLIO GLOBUS üzerinden yapacağı
satışlarda elde edilmesi beklenen gelirin sırasıyla (…..) TL, (…..) TL ve (…..)
TL olduğu ancak dosya konusu eylemler nedeniyle (…..) TL, (…..) TL ve (…..)
TL olarak gerçekleştiği, bu durumun IATI’nin 2013 yılındaki kârının yalnızca
(…..) TL olmasına, 2014 yılında ise (…..) etmesine yol açtığı,
16-40/662-296
52/106
o IATI’nin pazara girdiği zamandan itibaren temel hedefinin BIBLIO GLOBUS’a
yapılacak satışlar çerçevesinde otellerle ilişkiler kurarak ve geniş bir otel
portföyüne ulaşarak HWEB kanalında büyümek olduğu ancak dosya konusu
eylemler nedeniyle IATI’nın otellerle ilişkilerinin sekteye uğradığı ve
planlanan bu büyümenin gerçekleştirilemediği,
- Ayrıca, dosya konusu davranışların dünyada giderek yaygınlaşan online
yapıların Antalya’ya gelmesini geciktirerek ve eski yapıların pazardaki payını
pekiştirerek Türkiye’deki turizm sektörünün geneline zarar verdiği
ifade edilmiştir.
(209) Bunların yanı sıra IATI, Kuruma, 04.02.2016 tarihli ve ‘Sorumlu Tur Operatörlerinin Yatay
ve Dikey Faaliyetlerinin Ekonomik Analizi’ başlıklı bir rapor sunmuştur61. Doç. Dr. Sencer
ECER ve Doç. Dr. David A. WEISKOPF tarafından hazırlanan rapor, anılan
akademisyenlerin hakkında soruşturma yürütülen dört teşebbüsün dosya konusu
davranışlarının tüketici refahı üzerindeki ekonomik etkilerine ilişkin görüşlerini içermektedir.
Anılan raporda özetle;
- Dosya kapsamında “Antalya’ya gelen Rus turistlerine incoming hizmetleri”
sağlayan seyahat acentelerinin ilgili pazarı oluşturduğu,
- Başarılı bir dışlayıcı strateji için davranışın dışlayıcı olması, davranışın rekabeti
önleyici etkilere sahip olması ve davranışın denkleştirici62 rekabet avantajlarına
sahip olmaması olmak üzere üç koşulun varlığının arandığı,
- Dosya konusu belgelerin hakkında soruşturma yürütülen teşebbüslerin
davranışlarının dışlayıcı olduğunun net bir göstergesi olması nedeniyle ilk
koşulun sağlandığı,
- İkinci koşul olan davranışın rekabeti önleyici etkilere sahip olduğunun
gösterilmesi için dört unsurun bulunması gerektiği, bu dört unsurun bir rakibin
rekabet etme becerisinin azalması, davranış sonucunda dışlayan firmaların
pazar gücünün artması, tüketicilere zarar verilmesi ve olumsuz sözleşme
sonuçları olarak sıralanabileceği, dosya özelinde bu unsurların varlığına ilişkin
olarak aşağıda yer verilen açıklamalar neticesinde başarılı bir dışlayıcı strateji
için aranan ikinci koşulun da sağlandığı,
- IATI’nin 2013 yılında yalnızca (…..) TL (…..), 2014 yılında ise (…..) TL (…..)
etmiş olması sonucunda IATI’nin iflas riskiyle karşı karşıya kaldığı ve gelecekteki
müşteriler için rekabet edebilme becerisinin bozulduğu, bu nedenle ilk unsurun
mevcut olduğu,
- Hakkında soruşturma yürütülen teşebbüslerin 2013 yılında %75,00, 2014 yılında
%69,00 ve 2015 yılının ilk beş ayında %68,00 olmak üzere önemli bir pazar
payının bulunduğu, bu durumun pazar gücünün doğrudan delili olup ikinci
unsurun mevcudiyetini ortaya koyduğu,
- Tüketici konumundaki Rus turistlerin yeni giren teşebbüsün sağlamış olabileceği
rekabetçi faydalardan yararlanamadıklarından dolayı zarar gördükleri,
dolayısıyla üçüncü unsurun sağlandığı,
61 Söz konusu raporun orijinal dili İngilizce olup, Kurumumuza yeminli Türkçe tercümesi de sunulmuştur.
62 “Denkleştirici” sözcüğü raporun Türkçe tercümesinde, orijinal versiyonunda yer alan “offsetting” kelimesi
yerine kullanılmıştır.
16-40/662-296
53/106
- Diğer üç unsur var olduğu için, bir tarafın diğer taraflar arasındaki bir sözleşmenin
özelliklerinden dolayı olumsuz bir etki yaşadığı ve dolayısıyla dördüncü unsurun
da karşılandığı.
- Hakkında soruşturma yürütülen teşebbüslerin dosya konusu davranışları
sonucunda denkleştirici rekabeti destekleyen faydalar ortaya çıkmadığı için
başarılı bir dışlayıcı strateji için aranan son koşulun da yerine getirildiği
ifade edilmekte ve bu nedenle hakkında soruşturma yürütülen teşebbüslerin dosya konusu
davranışlarının rekabeti önleyici olduğu sonucuna varıldığı belirtilmektedir.
(210) Bu raporun yanı sıra Soruşturma Raporunun teslim edildiği tarih olan 25.03.2016 tarihinde
Kurum kayıtlarına giren ‘Mevcut Tur Operatörlerinin Fiillerinin Rekabet İhlali Teşkil Edip
Etmediğinin Ekonomik Açıdan Değerlendirilmesi ve İhlal Varsa IATI’ye Verilen Zararın
Hesaplanması’ başlıklı bir rapor daha IATI tarafından sunulmuştur.
(211) Doç. Dr. Sencer ECER tarafından hazırlanan rapor, anılan akademisyenin hakkında
soruşturma yürütülen dört teşebbüsün dosya konusu davranışlarının rekabet ihlali teşkil
edip etmediğine ve rekabet ihlali söz konusuysa bunun tüketici refahı ve IATI üzerindeki
ekonomik etkilerine ilişkin görüşlerini içermektedir. Anılan raporda özetle;
- Dosya kapsamında “Antalya’ya gelen Rus turistlere incoming hizmetleri”
sağlayan seyahat acentelerinin ilgili pazarı oluşturduğu,
- Rusya’dan ve diğer BDT ülkelerinden gelen turistlerin ağırlıklı olarak Antalya ilini
tercih ettiği, bu sebeple dosya kapsamında “Antalya” ilinin ilgili coğrafi pazarı
oluşturduğu,
- Oteller arasında bu otellerde ağırlanan misafirlerin milliyetlerine göre çok net bir
ayrım bulunduğu, Antalya’da Rus turistlere yönelik olarak hizmet veren marka
otellerin bulunduğu ve bu otellerle çalışılmadıkça bir operatörün pazarda yer
almasının zor olduğu, bunlar dışında kalan beş yıldızlı otellerin başka
milliyetlerden gelen turistlere hizmet verdiği ve bu nedenle IATI ve BIBLIO
GLOBUS için bir alternatif teşkil etmediği,
- Dosya konusu davranışlar neticesinde IATI’nin hem incoming seyahat hizmetleri
pazarında, hem de HWEB kanalında zarara uğradığı, IATI’nin anılan pazarlarda
toplamda yaklaşık olarak (…..) TL ile (…..) TL arasında zarar63 ettiği,
- Dışlayıcı bir fiilin rekabet ihlali sayılabilmesi için, fiilin dışlayıcı olması, fiilin
rekabete zararlı etkilerinin olması ve fiilin rekabete verdiği zararı aşacak
derecede faydalı bir yönünün olmaması olmak üzere üç koşulun varlığının
arandığı,
- Dosya konusu belgelerin hakkında soruşturma yürütülen teşebbüslerin
davranışlarının dışlayıcı olduğunun net bir göstergesi olması nedeniyle ilk
koşulun sağlandığı,
63 Raporda yer alan bilgilere göre, zarar hesaplama yönteminde dört adım takip edilmiştir: Rusya’dan ve diğer
BDT ülkelerinden Antalya’ya paket turla gelen ortalama bir turist başına IATI’nin elde ettiği kâr hesaplanmış,
IATI’nin dosya konusu fiiller nedeniyle kaybettiği turist sayısı tahmin edilmiş, bu iki unsur için hesaplanan
rakamlar 2013-2015 dönemindeki her yıl için çarpılmış ve bulunan yıllık rakamlar finansal yöntemlerle 2016
başındaki değere taşınmıştır.
16-40/662-296
54/106
- İkinci koşul olan fiilin rekabete zararlı etkilerinin olduğunun gösterilmesi için dört
unsurun bulunması gerektiği, bu dört unsurun IATI’nin rekabet etme kabiliyetinin
kısıtlanması, dışlayan firmaların pazar gücünün korunması veya artması,
tüketicilere zarar verilmesi ve negatif kontrat dışsallıkların ortaya çıkması olarak
sıralanabileceği, dosya özelinde bu unsurların varlığına ilişkin olarak aşağıda yer
verilen açıklamalar neticesinde başarılı bir dışlayıcı strateji için aranan ikinci
koşulun da sağlandığı,
o IATI’nin 2013, 2014 ve 2015 yıllarında sırasıyla (…..) ve (…..) TL ciro
beklerken, gerçekleşen ciroların sırasıyla (…..),(…..) ve (…..) TL olduğu,
bu nedenle ilk unsurun mevcut olduğu,
o Hakkında soruşturma yürütülen teşebbüslerin 2013 yılında %75,00, 2014
yılında %69,00 ve 2015 yılının ilk beş ayında %68,00 olmak üzere önemli
bir pazar payının bulunduğu, bu durumun pazar gücünün doğrudan delili
olup ikinci unsurun mevcudiyetini ortaya koyduğu,
o Tüketici konumundaki Rus turistlerin yeni giren teşebbüsün sağlamış
olabileceği rekabetçi faydalardan yararlanamadıklarından dolayı zarar
gördükleri, dolayısıyla üçüncü unsurun sağlandığı,
o Diğer üç unsur var olduğu için, bir tarafın diğer taraflar arasındaki bir
sözleşmenin özelliklerinden dolayı olumsuz bir etki yaşadığı ve dolayısıyla
dördüncü unsurun da karşılandığı.
- Hakkında soruşturma yürütülen teşebbüslerin dosya konusu davranışları
sonucunda rekabeti destekleyen faydalar ortaya çıkmadığı için başarılı bir
dışlayıcı strateji için aranan son koşulun da yerine getirildiği,
ifade edilmekte ve bu nedenle hakkında soruşturma yürütülen teşebbüslerin dosya konusu
davranışlarının rekabeti önleyici olduğu sonucuna varıldığı belirtilmektedir.
I.4.2. 4054 sayılı Kanun’un 4. Maddesinin İhlal Edilip Edilmediğine İlişkin
Değerlendirme
I.4.2.1. Dosya Kapsamında Elde Edilen Delillere İlişkin Değerlendirme
(212) Dosya kapsamında elde edilen toplam 90 delilin incelenmesi neticesinde;
- önemli bir kısmı Antalya ilinde faaliyet göstermekte olan oteller ile BIBLIO
GLOBUS, IATI, BELMONDO ve diğer bazı seyahat acenteleri arasında,
- bu oteller ile hakkında soruşturma yürütülen seyahat acenteleri arasında,
- hakkında soruşturma yürütülen seyahat acenteleri arasında,
- hakkında soruşturma yürütülen seyahat acentelerinin kendi içlerinde
dosya konusu iddialara yönelik çeşitli yazışmaların gerçekleştiği tespit edilmiştir. Daha
sistematik bir anlatım sağlayabilmek amacıyla bu yazışmaların içeriklerine, ilgili oldukları
konular itibarıyla oluşturulan alt başlıklar halinde yer verilmektedir.
BIBLIO GLOBUS ve onun Türkiye’deki partnerleri ile ilgili konuların soruşturma taraflarının
ve otellerin gündemine gelmesi
16-40/662-296
55/106
(213) Dosya kapsamındaki delillerin incelenmesinden, 22.08.2012 tarihinden itibaren hakkında
soruşturma yürütülen tarafların ve otellerin gündemine BIBLIO GLOBUS ve BIBLIO
GLOBUS’un Türkiye’deki incoming partnerleri ile ilgili konuların girdiği ve soruşturma tarafı
teşebbüslerin otellerin BIBLIO GLOBUS ve/veya onun Türkiye’deki incoming partnerleriyle
çalışmasını engellemek adına girişimlerde bulunmaya başladıkları görülmektedir. Zira en
eski tarihli delil olarak dosyada bulunan ve TEZ çalışanları arasında gerçekleşen bir
yazışma olan Delil 1, TEZ’de 2013 yılı için otellerle yapılacak olan “2013 Yaz Sezonu
Kontenjan Sözleşmesi” taslak metninin “Sözleşmenin Geçerli Olduğu Pazarlar ve Para
Birimleri” başlıklı 5. maddesine,
“**Otel, Acenta’nın kontrattında yer alan Usd ve Euro pazarlarında Biblio Globus
(Türkiye’deki temsilcisi dahil) ile hiçbir şekilde toplantı grupları dahil çalışma
yapmayacaktır.”
hükmünü eklemek üzere çalışmalar yapıldığını göstermektedir64. Benzer şekilde, Delil 3
olarak sunulan ve TEZ Kontrat Bölge Sorumlusunun 21.09.2012 ve 28.09.2012 tarihleri
arasında Alanya’daki otellere yaptığı ziyaretlerin ve bu ziyaretlerde otel yöneticileriyle
gerçekleştirdiği görüşmelerin özetini içeren e-postaların incelenmesinden, bu
görüşmelerde TEZ’in otellere BIBLIO GLOBUS ile çalışmamaları doğrultusunda uyarılarda
bulunduğu anlaşılmaktadır.
Soruşturma taraflarının otellerle çalışmalarını otellerin BIBLIO GLOBUS ve/veya onun
Türkiye’deki incoming partnerleriyle ile sözleşme yapmaması koşuluna bağlaması
(214) 22.08.2012 tarihinden sonrasına ilişkin pek çok delilde, hakkında soruşturma yürütülen
teşebbüslerin otellerle çalışmalarını, otellerin 2013 yılı için BIBLIO GLOBUS’la ve/veya
onun Türkiye’deki incoming partnerleri ile sözleşme yapmamasına bağladığını gösteren
ifadeler bulunmaktadır. Şöyle ki; TEZ’in 03.09.2012 tarihinde 2013 yılı için bir otele
sunduğu alternatif teklifleri içeren Delil 2’de TEZ’in anlaşma koşullarından biri olarak otelin
diğer bazı seyahat acentelerinin yanı sıra BIBLIO GLOBUS ve/veya onun Türkiye’deki
incoming partnerleri ile sözleşme yapılmamasına bağladığı görülmektedir.65 Yine bir otelin,
yapmış oldukları kontrat çerçevesinde hangi acentelerle sözleşme yapamayacağı
hususunda teyit almak üzere TEZ’e gönderdiği 15.01.2013 tarihli e-postadan ve bu e-
postanın cevabından (Delil 5), 2013 yaz sezonu için TEZ’in, otelin, diğer bazı acentelerin
yanı sıra BIBLIO GLOBUS’un Türkiye temsilcisi olduğu belirtilen SUMMER TUR66 ile
sözleşme yapmasını engellediği görülmektedir.
(215) PEGAS çalışanları arasında 21-22.11.2012 tarihlerinde ve ayrıca 30.01.2013 tarihinde
yapılan yazışmaları içeren Delil 4’ten ve Delil 8’den ise PEGAS’ın 2013 yılına yönelik olarak
anlaşma yapacağı otelleri belirlerken otellerin BIBLIO GLOBUS ile anlaşma yapmamış
olmalarını aradığı ve bazı otellerle ancak bu oteller BIBLIO GLOBUS ile anlaşmalarını
bozduktan sonra anlaşma yaptıkları anlaşılmaktadır.
64 TEZ, sunmuş olduğu bilgiler çerçevesinde 2013 yaz sezonu için imzalanan (…..) kontenjan sözleşmesinde
bu hükmün yer aldığını ifade etmiştir. Bu sözleşmeler dışında TEZ’in otellerle otellerin hangi operatörlerle
çalışabileceğini hükme bağlayan sözleşmeler imzaladığı görülmektedir. Bu çerçevede örneğin, Martı Hotels
& Marinas ile 2013 yılı için imzalanan sözleşmede otelin çalışabileceği operatörler arasında BIBLIO GLOBUS
sayılmamıştır.
65 TEZ tarafından sunulan bilgilerin incelenmesinden delile konu yazışmaya taraf olan otelle TEZ arasında
2013 yaz sezonuna ilişkin olarak imzalanmış olan BDT, Ortadoğu ve Avrupa pazarlarına ilişkin kontenjan
sözleşmesinde Sırbistan dışındaki ülkelere yönelik olarak bir acente sınırlaması öngörülmediği tespit
edilmiştir. Sırbistan pazarı için ise TEZ’e tek yetkililik verilmiştir.
66 SUMMER TUR, Kuruma sunmuş olduğu bilgiler çerçevesinde herhangi bir dönemde BIBLIO GLOBUS ile
çalışmadığını ifade etmiştir. Ancak, Delil 5’e konu olan yazışma, soruşturma taraflarının davranışlarının
başvuru sahibinin iddia ettiği gibi yalnızca IATI’ye yönelik olmadığını ve asıl hedefin BIBLIO GLOBUS
olduğunu göstermesi bakımından önem taşımaktadır.
16-40/662-296
56/106
(216) TEZ’in ve PEGAS’ın otellerin BIBLIO GLOBUS ile çalışmasına yönelik bu tutumlarının
soruşturma tarafı diğer teşebbüsler bakımından da geçerli olduğu, Delil 14 olarak sunulan
ve Belkon Hotel Satış Müdürünün 14.02.2013 tarihinde IATI çalışanına göndermiş olduğu
e-postada yer alan “2013 yaz sezonu için yapmış olduğum kontratlarda sizin çalışmış
olduğunuz tur operatörü BIBLIO GLOBUS olamayacağı garantisini vererek imzalanmıştır.”
ifadesinden hareketle söylenebilecektir. Zira, Belkon Otel’in 2013 yaz sezonu için kontrat
imzalamış olduğu teşebbüsler PEGAS, ODEON, ANEX, TEZ ve IATI’den ibarettir.
Otellerin BIBLIO GLOBUS ile çalışmaları nedeniyle soruşturma tarafı teşebbüsler
tarafından satışa kapatılması
(217) Soruşturma tarafı teşebbüslerin, otellerin BIBLIO GLOBUS ile ve/veya onun Türkiye’deki
incoming partnerleriyle çalışmamasına yönelik olarak yukarıda belirtilen yaklaşımları,
tarafların, BIBLIO GLOBUS ile çalışması nedeniyle bazı otellerin satışını durdurduklarını
gösteren delillerde de açıkça görülebilmektedir. Bu delillerin en çarpıcılarından biri,
ODEON ve OTİ’nin çalışanları arasındaki 16.04.2013 tarihli yazışmaları içeren Delil 38’dir.
Bu yazışmalarda ODEON Genel Müdür Yardımcısı, ODEON’un ortaklarından biri olan C.
Y.’ye,
“GREEN NATURE BIBLOYLU STOPLAMAYACAGI ICIN PEGAS OTELI TUM
SEZON STOPLADI BİZ DE STOPLAYALIMMI?”
sorusunu yöneltmiş ve karşılığında
“HEMEN STOPLANSIN VE DİĞER OTELLERE DE ÖRNEK OLARAK
KULLANILSIN”
cevabını almıştır. Bu yazışmadan görüleceği üzere, ODEON’un Green Nature Hotel’in
satışlarını durdurmaya karar vermesinin nedeni, otelin BIBLIO GLOBUS ile çalışmayı
sürdürmesidir. Yine, ODEON çalışanları arasındaki 18.04.2013 tarihli yazışmaları içeren
Delil 40’ta yer alan
“Aşağıda üzeri kırmızı boyalı Tesislerin Classic Voyage Info Gezisinden çıkartılması
gerekmektedir.(Biblo Globus ile çalıştığı için Stopladıklarımız).”
ifadesi de bu duruma açık bir örnek teşkil etmektedir. Club Phaselis Satış ve Pazarlama
Müdürü tarafından 29.04.2013 tarihinde IATI’ye gönderilmiş olan “BDT PAZARI SATIŞI
STOP SALE HK” konulu e-postanın diğer bir IATI çalışanına iletilmesi esnasında eklenen
“Otel baskılara ancak bu kadar dayanabildik diyor ve BG sayfasından inmeyi rica
ediyor. Bugün saat 17:00’ ye kadar süre vermiş Odeon…”
ifadesini içeren Delil 68 de otelin BIBLIO GLOBUS satışlarını devam ettirmesi durumunda
ODEON tarafından satışa kapatılacağını gösteren başka bir yazışma olarak
değerlendirilmektedir.
(218) Bunun yanı sıra, Club Hotel Phaselis Rose çalışanı tarafından 29.04.2013 tarihinde
PEGAS çalışanına gönderilen ve Delil 64 olarak sunulan e-postada, otelin BIBLIO
GLOBUS’a ve ilgili acentelere gerekli hatırlatmaların yapılmış olduğundan ve bunların satış
yapabilecekleri tüm kanalların kapatılmış olduğundan bahsedilmekte ve buna rağmen
BIBLIO GLOBUS’un web sayfasından otellerini kaldırmadığı belirtilmektedir. Bu e-postada
yer alan
“Sizden de ricamız bu kadar yılın işbirliğine istinaden asılsız bir durumda bizi yalnız
bırakmamanız.”
ifadesinin, BIBLIO GLOBUS’un web sayfasında bulunması nedeniyle PEGAS’ın otelin
satışını durdurması ihtimali karşısında önlem almak amacıyla kaleme alındığı
değerlendirilmektedir.
16-40/662-296
57/106
(219) Solim Hotels Genel Müdürü tarafından 05.06.2013 tarihinde BELMONDO’ya yazılan ve
Delil 77 olarak sunulan e-postada yer alan “Biblio globus veb sayfasında oldugumuz icin
diger operatorler hotellerimizi satişa kapatmıştır.” ifadesi de bu durumu doğrular
niteliktedir.67
(220) Delil 78 olarak sunulan ve 10.06.2013 tarihinde Adress Beach Otel tarafından TEZ’e
gönderilen e-postada yer alan
“BU GÜN GÖNDERMİŞ OLDUĞUMUZ AKSİYON YALNIŞLIKLA İATİ TURİZME DE
GİTMİŞTİR NORMAL ŞARTLARDA İATİ ACENTASIYLA ÇALIŞMAMAKTAYIZ.
STOPLUYUZ. YANLIŞ ANLAŞILMAMAMIZ İÇİN SİZLERİ BİLGİLENDİRİR İYİ
ÇALIŞMALAR DİLERİM”
ifadesi üzerine bir TEZ çalışanının diğer TEZ çalışanlarına yazdığı e-postadaki “Adress
Beach kapatalım” ifadesi TEZ’in de IATI ile çalışan otellerin satışlarını durdurmak yönünde
bir yol izlediğini göstermektedir.
(221) Bu delillerden hareketle soruşturma tarafı teşebbüslerin, BIBLIO GLOBUS ve/veya onun
Türkiye’deki temsilcileriyle çalışan otellerle çalışmayı durdurduğu, bir başka deyişle bu
otelleri boykot ettiği söylenebilecektir.
Otellerin BIBLIO GLOBUS’un web sayfasında yer almamaya yönelik girişimleri
(222) BIBLIO GLOBUS’la çalışmaları nedeniyle soruşturma tarafı teşebbüsler tarafından boykot
edilen veya boykot edilme riskiyle karşı karşıya kalan pek çok otel, BIBLIO GLOBUS’un
web sayfasında yer almamak için 25.02.2013-27.07.2013 tarihleri arasında BIBLIO
GLOBUS ve BIBLIO GLOBUS’un Türkiye’deki partnerleri nezdinde çeşitli girişimlerde
bulunmuşlardır. Bu çerçevede; 02.04.2013 tarihinde IC Hotels (Delil 33), 04.04.2013
tarihinde Özkaymak Hotels (Delil 34), 05.04.2013 tarihinde Porto Bello Hotel (Delil 67),
12.04.2013 tarihinde Ring Hotels (Delil 36), 23.04.2013 tarihinde Fame Hotels (Delil 47),
24.04.2013 ve 29.04.2013 tarihlerinde Orange County Resort Hotel (Delil 5068) tarafından
BIBLIO GLOBUS’a tamamen aynı şekilde kaleme alınmış olan ve BIBLIO GLOBUS’un web
sitesinden otelin satışının yapılmamasını talep eden e-postalar gönderilmiştir.69 İngilizce
olarak kaleme alınan bu e-postaların Türkçe tercümesi aşağıdaki gibidir:
“… Otelleri” olarak 2013 yaz sezonunda Biblio Globus ile ve/veya Biblio Globus
adına Türkiye’den herhangi bir firmayla işbirliği için sözleşme imzalamamış
olmamızdan dolayı, Biblio Globus, internet sitesinde yer verdiği konaklama ve
paket fiyatları adına yetkili değildir ve Biblio Globus’un “… Otelleri” satışları
geçersizdir.
Biblio Globus’tan gelen bütün rezervasyonların “… Otelleri” tarafından satışa
kapatılacağını ve Biblio Globus’un rezervasyon fişi ile gelen turistlerin check-in
işlemlerinin yapılmayacağını lütfen dikkate alınız.
Yukarıda bahsedilen durumları göz önüne alarak, kanuni haklarımızın saklı kalması
kaydıyla, “… Otelleri’nin satışlarının derhal durdurulması konusunda ısrar
ediyoruz”
67 Solim Hotels’in Kuruma sunmuş olduğu bilgiler çerçevesinde, 2013 yılında hakkında soruşturma yürütülen
seyahat acenteleriyle çalıştığı ve anılan yılda elde ettiği gelirin %(…..) oranındaki kısmını bu dört teşebbüsün
konaklamalarına aracılık ettiği misafirlerden elde etmiş olduğu anlaşılmaktadır.
68 Bir tek Delil 50 olarak sunulan e-postada yer alan metin, esası itibarıyla aynı talebi içermekle birlikte, kaleme
alınışı bakımından diğerlerinden farklılık arz etmektedir.
69 Holiday Group Hotels tarafından Kuruma sunulan bilgiler çerçevesinde, 27.04.2013 tarihinde aynı şekilde
kaleme alınmış bir e-postanın Holiday Group Hotels tarafından BIBLIO GLOBUS’a gönderildiği anlaşılmıştır.
16-40/662-296
58/106
(223) Bunun yanı sıra, oteller, BIBLIO GLOBUS’un Türkiye’deki partnerleri olan IATI’den (Delil
28, 29, 80, 89, 90) ve BELMONDO’dan (Delil 59, 70, 76, 77), BIBLIO GLOBUS’un web
sayfasından otellerinin kaldırılması yönünde taleplerde bulunmuştur.
Otellerin IATI’ye ve BELMONDO’ya BIBLIO GLOBUS ile çalışmamaları yönündeki uyarıları
ve satışlarını durdurması
(224) BIBLIO GLOBUS’la ve/veya onun Türkiye’deki incoming partnerleriyle çalışmaları
nedeniyle soruşturma tarafı teşebbüsler tarafından boykot edilen veya boykot edilme
riskiyle karşı karşıya kalan otellerin bir yandan BIBLIO GLOBUS ve IATI ile BELMONDO
nezdinde otellerinin BIBLIO GLOBUS’un web sayfasından kaldırılmasını sağlamak üzere
girişimlerde bulunurken diğer yandan da özelllikle Şubat, Nisan ve Temmuz aylarında
IATI’nin ve BELMONDO’nun otellerinin satışını BIBLIO GLOBUS üzerinden
gerçekleştirmemelerini sağlamaya yönelik çabalarda bulundukları görülmektedir. Bu
girişimlerin çoğu, otellerin IATI’ye (Delil 6, 11, 12, 17, 19, 25, 29, 31, 46, 52, 69, 80) ve
BELMONDO’ya (Delil 41, 42, 43, 44, 48, 50, 51, 57, 6070, 66, 70, 75) BIBLIO GLOBUS
üzerinden otelin satışını yapmamaları ve BIBLIO GLOBUS üzerinden gelen misafirlerin
otelde konaklatılmayacağı yönünde uyarılarda bulunmaları şeklinde gerçekleşmiştir.
Bunun yanı sıra oteller, IATI’ye (Delil 9, 20, 21, 23, 24, 29) kendilerine verdikleri fiyatların
BIBLIO GLOBUS için geçerli olmadığına yönelik bildirimlerde bulunmuşlardır. BIBLIO
GLOBUS ile çalıştığı için IATI’nin (Delil 10, 13, 16, 18, 20, 22, 25, 30, 53, 58, 84, 88) ve
BELMONDO’nun (Delil 39, 57, 59, 71) Rusya’ya ve diğer BDT ülkelerine yönelik olarak ya
da tamamen satışlarının durdurulduğu ve BIBLIO GLOBUS ile çalışmaya devam etmeleri
halinde tüm pazarlarda satışlarının durdurulacağı yönünde tehdit edildiği görülmektedir.
(225) Bunlara ilaveten, çok sayıda e-postada, IATI’nin (Delil 15, 31, 68, 79, 81, 82, 85, 86, 87) ve
BELMONDO’nun (Delil 37, 45, 50, 63), BIBLIO GLOBUS üzerinden satış yapmaları
gerekçe gösterilmeksizin, 2013 yaz sezonu sonuna kadar satışlarının durdurulduğu
görülmektedir. Bu e-postalardan bazılarının soruşturma tarafı seyahat acentelerine de
gönderilmiş olduğunun tespit edilmesi (Delil 68, 50, 63), Delil 86 kapsamında 18.07.2013
tarihinde Rus ve Kazak pazarlarında satışları kapatmak isteyen Delphin Hotels’in
19.07.2013 tarihinde tesislerin satışına ivme kazandırmak amacıyla uygulanacak indirim
oranlarını duyurması ve Delil 87’de yer alan “Acentelerin uyguladığı baskı nedeni ile
satışı bir süre kapatmak zorunda kaldık.” ifadesi, satışların durdurulmasına yönelik olarak
gönderilen bu e-postaların nedeninin söz konusu acentelerin BIBLIO GLOBUS üzerinden
satış yapmaları olduğu değerlendirilmiştir.
(226) Otellerin BIBLIO GLOBUS ile çalışmaları nedeniyle IATI’ye ve BELMONDO’ya göstermiş
olduğu yaklaşım, diğer acenteleri de tedirgin etmiştir. Nitekim CATT TUR 03.05.2013
tarihinde otellere
“Rusya Tur Operatörlerinden biri olan “BIBLIO GLOBUS” oda satışlarının
Acentemiz üzerinden yapıldığına dair bilgilerin gerçek olmadığını, firma olarak
kendileriyle herhangi bir çalışma içerisinde olmadığımızı bildirmek isteriz. Daha
detaylı bir inceleme için sistemimizi tüm partnerlerimize, ofisimizde bir kahve
eşliğinde, inceleme fırsatı memnuniyetle sağlanacaktır.”
ifadelerini içeren bir bilgilendirme postası atmıştır (Delil 73).
70 Saphir Otel tarafından gönderilen metin ile (Delil 44), Holiday Park-Holiday Garden Otelleri (Delil 60)
tarafından gönderilen metin aynı şekilde kaleme alınmıştır.
16-40/662-296
59/106
Dosya konusu eylemlerin yalnızca IATI’ye yönelik olmadığı
(227) IATI tarafından başvuru kapsamında, soruşturma konusu iddiaların doğrudan IATI’ye
yönelik olarak gerçekleştirildiği iddia edilmiştir. Ancak, dosya kapsamında elde edilen
deliller incelendiğinde, soruşturma konusu davranışların yalnızca IATI’ye yönelik olmadığı,
2012 yılında BIBLIO GLOBUS’a incoming hizmeti vermek üzere temaslarda bulunan
SUMMER TUR’un (Delil 3, 4, 5), Muğla iline yönelik olarak BIBLIO GLOBUS ile çalışan
LEMAR TUR’un (Delil 61) ve BELMONDO’nun (Delil 34, 55, 57, 59, 60, 62, 63, 65, 66, 70,
71, 75) da faaliyetlerinin zorlaştırılmasının söz konusu olduğu ve bazı otellerin pazarda
faaliyet gösteren tüm seyahat acentelerine BIBLIO GLOBUS üzerinden gelen hiçbir
misafirin tesislerine alınmayacağını bildiren uyarılar gönderildiği (Delil 62) anlaşılmıştır.
(228) Ayrıca, yedi otel tarafından doğrudan BIBLIO GLOBUS’a yönelik satış kapatma yazıları
gönderildiği (Delil 33, 34, 36, 50, 64, 67) ve PEGAS’ın çalıştığı tur operatörü olan PGS
tarafından Mısır’da da BIBLIO GLOBUS’u dışlamaya yönelik bir politika izlendiği, bu
durumun da PEGAS Genel Müdürünün bilgisi dahilinde gerçekleştiği (Delil 7) tespit
edilmiştir. Bu tespitler, dosya konusu eylemlerin öncelikli hedefinin BIBLIO GLOBUS’un
Rusya’dan ve diğer BDT ülkelerinden Türkiye’ye turist getirmesini önlemek olduğunu ve bu
nedenle BIBLIO GLOBUS’un Türkiye’deki incoming partnerlerine yönelik rekabeti
kısıtlayıcı eylemlerde bulunulduğunu göstermektedir. Nitekim, otellerin Rusya ve diğer BDT
ülkeleri dışında kalan pazarlarda veyahut da başka tur operatörlerine yönelik olarak IATI
ve BELMONDO’yla çalışmaya devam etmesinin (Delil 10, 20, 27, 37, 39, 42) de bu tespiti
doğrular nitelikte olduğu değerlendirilmektedir.
Otellerin BIBLIO GLOBUS’a yönelik tavırlarının hakkında soruşturma yürütülen tarafların
bilgisi dahilinde ve yönlendirmesiyle gerçekleşmesi
(229) Dosya kapsamında elde edilen deliller, otellerin yukarıda belirtilen eylemlerinin hakkında
soruşturma yürütülen tarafların bilgisi dahilinde ve yönlendirmesiyle gerçekleştiğini ortaya
koymaktadır. Şöyle ki; 02.02.2013-18.07.2013 tarihleri arasında otellerden IATI’ye ve
BELMONDO’ya gönderilen muhtelif e-postalarda yer alan ifadeler bu durumu açıkça
göstermektedir. Oteller tarafından IATI’ye ve BELMONDO’ya hitaben yazılan e-
postalardaki bu ifadelere aşağıda yer verilmektedir71:
“Operatorlerinizden birinin Biblo Globus oldugu bilgisi tarafimiza ulasti. mevcut
partnerlerimizden oturu ne yazik ki bu durumda Rus Pazari icin sizlerle calisma
sansimiz olmayacak.” (Delil 10)72
“RUS pazarında Ambassador Otelin bağlayıcı sözleşmeleri doğrultusunda Biblio
Globus acentası üzerinden satışa sunulmamasını önemle rica ederiz.” (Delil 11)73
“diğer partnerlerimle yaptığımı anlaşmalar gereğince kendilerine 2013
sezonunda BİBLİO GLOBUST ile çalışmayacağımın sözünü vermiştim.” (Delil 12)
“bizim dışımızda oluşan baskı ve otelimizin yaklaşık 250.000 usd dolayında bir
kaybı söz konusu olduğundan dolayı ;üzülerek 07.02.2013 tarihinde yapmış
olduğumuz kontratın iptal edilerek ,otelimizin online satıştan kaldırılmasını önemle
rica ederiz.” (Delil 13)74
71 Aşağıdaki alıntılarda yer alan vurgular eklenmiştir.
72 Söz konusu ifadeyi kaleme alan Kempinski Hotel’in 2013 yılında elde ettiği gelirin %(…..)’lik kısmı
soruşturma tarafı teşebbüslerin konaklamalarına aracılık ettiği turistlerden elde edilmiştir.
73 Söz konusu ifadeyi kaleme alan Ambassador Hotels’in 2013 yılında elde ettiği gelirin %(…..)’lik kısmı
soruşturma tarafı teşebbüslerin konaklamalarına aracılık ettiği turistlerden elde edilmiştir.
74 Söz konusu ifadeyi kaleme alan Begonville Hotel’in 2013 yılında elde ettiği gelirin %(…..)’lık kısmı
soruşturma tarafı teşebbüslerin konaklamalarına aracılık ettiği turistlerden elde edilmiştir.
16-40/662-296
60/106
“2013 yaz sezonu için yapmış olduğum kontratlarda sizin çalışmış olduğunuz tur
operatörü BİBLİO GLOBUS olamayacağı garantisini vererek
imzalanmıştır..Konuyla ilgili diğer acentelereden gelen tepkiler üzerine üzülerek
İATİ rusya satış kanalını kapatmak zorunda kaldım” (Delil 14)75
Daha önce imzalamış olduğumuz 2013 yaz IATI kontrat anlaşmamız üzerinden
BIBLIO GLOBUS tarafından tesislerimizin satışlarının yapıldığı tespit edilmiş olup,
bu durum bizleri diğer tour operatörlerimiz ile zor durumda bırakmaktadır.
(Delil 20)76
“Biblio Globus’un sisteminizden fiyat aldığı ve tesislerimizi satışa çıkardığı tespit
edilmiştir. Bizim büyük tur operatörleriyle yapmış olduğumuz bağlayıcı
anlaşmalar gereği, bu durumu kabul etmemiz imkansızdır.” (Delil 30)77
“Saphir Hotel’den S. Bey ile gorusulmstur. Bizlerin ve diger Rus operatörlerin
baskisiyla birlikte Bibli Globus'a ve Belmondo’ya karşı mücadele etmektedir.”
(Delil 49)78
“2013 Yaz Sezonu için garantili kontenjan anlaşması yaptığımız tour
operatörleri ile gerçekleştirmiş olduğumuz görüsmeler neticesinde, IATI
üzerinden otelimize ulaşan Biblio Globus Tour Operotörü'nün rezervasyonları Ile
ilgili duymuş oldukları rahatsızlıklar konuşulmuş ve şirket olarak bahsi geçen
satışların teyid etmemiz halinde yaşayabileceğimiz olumsuzluklar
değerlendirilmiştir. Gelmiş olduğumuz nokta itibariyle, garantili kontenjan
anlaşması yapmış olduğumuz Tour Operatörlerinden almış olduğumuz
tepkilerin katlanabileceğimiz sınırların üzerine çıktığı,…” (Delil 58)79
“Yaptığımız rus pazarı anlaşmasında üzülerek Biblio Globus seyahat acentesiyle
anlaşma yaptığınızı öğrenmiş bulunuyoruz. Diğer rus tur operatörleriyle yapmış
olduğumuz anlaşmadan ötürü adı geçen acenteyle kesinlikle çalışmamaktayız.”
(Delil 66)80
“Rusya Pazarında çalıştığımız firmaların telkinlerini de göz önüne alarak;
Laphetos Beach Resort & Spa Hotel olarak BIGLIO GLOBUS tur operatörüyle
çalışmak istememekteyiz.” (Delil 69)81
“Adı geçen bu tur operatörü ile çalışmayacağımızı, Rus pazarında otelimize
yüksek volüm ve ciro sağlayan ana partnerlerimize aylar önce teyit etmiş, ve
sözü geçen tur operatörünün otelimizi satmasının mümkün olamayacağını
belirtmiştik.” (Delil 71)
75 Söz konusu ifadeyi kaleme alan Belkon Hotel’in 2013 yılında elde ettiği gelirin %(…..)’lik kısmı soruşturma
tarafı teşebbüslerin konaklamalarına aracılık ettiği turistlerden elde edilmiştir.
76 Söz konusu ifadeyi kaleme alan Stone Group Hotels’in 2013 yılında elde ettiği gelirin %(…..)’lik kısmı
soruşturma tarafı teşebbüslerin konaklamalarına aracılık ettiği turistlerden elde edilmiştir.
77 Söz konusu ifadeyi kaleme alan Vera Hotels’in 2013 yılında elde ettiği gelirin %(…..)’lik kısmı soruşturma
tarafı teşebbüslerin konaklamalarına aracılık ettiği turistlerden elde edilmiştir.
78 Söz konusu ifadede adı geçen Saphir Hotel’in 2013 yılında elde ettiği gelirin %(…..)’lik kısmı soruşturma
tarafı teşebbüslerin konaklamalarına aracılık ettiği turistlerden elde edilmiştir.
79 Söz konusu ifadeyi kaleme alan Spice Hotel’in 2013 yılında elde ettiği gelirin %(…..)’lık kısmı soruşturma
tarafı teşebbüslerin konaklamalarına aracılık ettiği turistlerden elde edilmiştir.
80 Söz konusu ifadeyi kaleme alan White City Hotel’in 2013 yılında elde ettiği gelirin %(…..)’lik kısmı
soruşturma tarafı teşebbüslerin konaklamalarına aracılık ettiği turistlerden elde edilmiştir.
81 Söz konusu ifadeyi kaleme alan Laphetos Beach Hotel’in 2013 yılında elde ettiği gelirin %(…..)’lik kısmı
soruşturma tarafı teşebbüslerin konaklamalarına aracılık ettiği turistlerden elde edilmiştir.
16-40/662-296
61/106
“yüksek volüm ve ciro sağlayan ana partnerlerimizin de aynı düşünce ve görüş
içinde olmasından dolayı, Biblio Globus tur operatörü ile çalışmayacağımızı
kendilerine kontrat döneminde teyit ettik.” (Delil 71)82
“2013 yılı otel kontratlımız gereği Biblio Globus ve Türkiye’de ki Partnerleri ile
çalışmamız diğer partnerimiz ile yapmış olduğumuz sözleşme gereği ciddi
sıkıntılar yaratmaktadır.” (Delil 75)83
“Diğer acentalarla yaşadığımız problemlerden dolayı, bugünden itibaren sezon
sonuna kadar satışların durdurulmasını rica ederiz.” (Delil 83)84
“Acentelerin uyguladığı baskı nedeni ile satışı bir süre kapatmak zorunda kaldık.”
(Delil 87)
(230) Yukarıda alıntılanan bu ifadelerden hareketle, otellerin IATI’nin ve BELMONDO’nun
satışlarını durdurmalarının gerekçesinin Rusya’da ve diğer BDT ülkelerinde çalıştıkları
diğer acentelerin otellerin BIBLIO GLOBUS ile çalışmasını engellemek yolundaki baskıları
olduğu, bir başka deyişle bu seyahat acentelerinin BIBLIO GLOBUS üzerinden yaptıkları
satışların durdurulmasının soruşturma tarafı seyahat acentelerinin yönlendirmesi ile
gerçekleştiği söylenebilecektir.
(231) Otellerin BIBLIO GLOBUS’a ve onun Türkiye’deki partnerlerine yönelik davranışlarının
hakkında soruşturma yürütülen seyahat acentelerinin bilgisi dahilinde ve yönlendirmesiyle
gerçekleştiğine dair diğer bir gösterge ise otellerin BIBLIO GLOBUS’a, IATI’ye ve
BELMONDO’ya gönderdikleri e-postaları ayrıca hakkında soruşturma yürütülen taraflara
göndermiş olmalarıdır. Aşağıdaki tabloda otellerin BIBLIO GLOBUS’a, IATI’ye ve
BELMONDO’ya satışların durdurulması yönünde gönderdikleri e-postaları iletmiş oldukları
soruşturma tarafı teşebbüsler gösterilmektedir.
82 Söz konusu ifadeyi kaleme alan Sentido Hotels’in 2013 yılında elde ettiği gelirin %(…..)’luk kısmı
soruşturma tarafı teşebbüslerin konaklamalarına aracılık ettiği turistlerden elde edilmiştir.
83 Söz konusu ifadeyi kaleme alan Martı Hotels&Marinas’ın 2013 yılında elde ettiği gelirin %(…..)’lik kısmı
soruşturma tarafı teşebbüslerin konaklamalarına aracılık ettiği turistlerden elde edilmiştir.
84 Söz konusu ifadeyi kaleme alan Selçukhan Hotel’in 2013 yılında elde ettiği gelirin %(…..)’lik kısmı
soruşturma tarafı teşebbüslerin konaklamalarına aracılık ettiği turistlerden elde edilmiştir.
16-40/662-296
62/106
Tablo 7: Oteller Tarafından Satış Durdurma Yazılarının İletildiği Teşebbüsler
Delil No Tarih Gönderen Otel Kime Gönderildiği PEGAS ODEON TEZ ANEX
BIBLIO GLOBUS’a gönderilen e-postalar
Delil 33 02.04.2013 IC Hotels
Delil 34 04.04.2013 Özkaymak Hotel
Delil 34 26.04.2013 Özkaymak Hotel
Delil 36 12.04.2013 Grand Ring Hotel
Delil 50 29.04.2013 Orange County Resort
Delil 50 24.04.2013 Orange County Resort
Delil 64 29.04.2013 Phaselis Rose Hotel
Delil 67 29.04.2013 Porto Bello Hotel
IATI’ye gönderilen e-postalar
Delil 11 14.02.2013 Ambassador Hotels
Delil 22 08.03.2013 Barut Hotels
Delil 25 27.02.2013 Nar Hotels
Delil 26 11.03.2013 Asteria Hotel
Delil 27 07.03.2013 Klas Hotels85
Delil 46 20.04.2013 Konaktepe Hotel
Delil 68 29.04.2013 Club Phaselis Hotel
BELMONDO’ya gönderilen e-postalar
Delil 39 18.04.2013 Maya World Hotels
Delil 41 26.04.2013 Starlight Hotel
Delil 42 19.04.2013 Grand Prestige Hotel
Delil 43 19.04.2013 Sailors Beach Club
Delil 44 19.04.2013 Saphir Hotels
Delil 45 02.05.2013 Kleopatra Alış Hotel
Delil 50 27.04.2013 Orange County Resort
Delil 55 26.04.2013 Alva Donna Hotels
Delil 56 26.04.2013 Selge Beach Hotel
Delil 57 27.04.2013 Hedef Group Hotels
Delil 59 27.04.2013 Bayar Group Hotel
Delil 60 27.04.2013 Holiday Hotels
Delil 63 29.04.2013 Artemis Princess Hotel
Delil 65 29.04.2013 Q Premium Resort
Delil 66 29.04.2013 White City Hotel
85 Delil 27’de bahsedildiği ve Klas Hotels’in 2013 yılı için ODEON ile imzalamış olduğu kontenjan
sözleşmesinden görüldüğü üzere sözleşme kapsamında BDT pazarı için ODEON’a tek satıcılık yetkisi
verilmiştir. Ancak, Klas Hotels’in Kuruma sunmuş olduğu bilgiler çerçevesinde, 2013 yılında ODEON dışında
başka bir acenteyle de çalışıldığı tespit edilmiştir. Bu nedenle, BELMONDO’nun satışlarının durdurulmasına
yönelik bu yazışma bir delil olarak değerlendirilmiştir.
16-40/662-296
63/106
(232) Tablo 7’den görüldüğü üzere, oteller tarafından BIBLIO GLOBUS’a, IATI’ye ve
BELMONDO’ya gönderilen toplamda 31 adet e-posta soruşturma tarafı teşebbüslere de
iletilmiştir.86 Bu iletilerden bir kısmı, soruşturma tarafı teşebbüslerin otelleri yönlendirici
konumda bulunduklarını göstermesi bakımından ayrıca önem taşımaktadır. Örneğin,
Asteria Hotels tarafından IATI’ye gönderilen satışların durdurulması e-postasının
11.03.2013 tarihinde ODEON Ürün Müdürü H. Ç.’ye iletilmesi sırasında eklenen
“Geçtiğimiz günlerde telefonda gerçekleşen görüşmemizde bahsetmiş olduğunuz
üzere, Iatı sistemindeki Rus Pazarına iletilen stop sale bildirimimizi aşağıda
bilgilerinize sunarız.”
ifadesi, IATI’ye söz konusu e-postanın gönderilmesinde ODEON’un yönlendirici bir rol
oynadığının bir göstergesi olarak değerlendirilmektedir (Delil 26). Benzer şekilde, Starlight
Hotel tarafından BELMONDO’ya gönderilen satışların durdurulması e-postasının
26.04.2013 tarihinde yalnızca “Sevgili G., Aşağıdadır.” notuyla PEGAS Kontrat Direktörü
G. K.’ye iletilmiş olmasının konunun taraflar arasında daha önce konuşulmuş olduğunu ve
PEGAS’ın e-postanın gönderilmesinde yönlendirici olduğunu göstermesi bakımından
önem taşıdığı belirtilmelidir (Delil 41). Bayar Group Hotels tarafından BELMONDO’ya
gönderilen satışların durdurulması e-postasının 27.04.2013 tarihinde “Yapmış olduğumuz
görüşmeye istinaden mail Belmondo Travel’a gönderilmiştir.” notuyla PEGAS Alanya
Kontrat Müdürü B. Ü.’ye iletilmesi de BELMONDO’nun satışlarının PEGAS’ın
yönlendirmesiyle durdurulduğuna bir örnek teşkil etmektedir (Delil 59). Artemis Princess
Hotel’in 29.04.2013 tarihinde BELMONDO’ya göndermiş olduğu satışların durdurulması e-
postasının aynı tarihte “Konuştuğumuz üzere, stop sale gönderilmiştir.” notuyla ODEON
Ürün Müdürü H. Ç.’ye iletilmiş olması da aynı kapsamda değerlendirilebilecek bir başka
delil özelliği göstermektedir (Delil 63). Soruşturma taraflarına bilgi olarak iletilen bu e-
postalarda yer alan ifadelerin yanı sıra, bilgi olarak otellerden kendilerine gelen e-postaların
soruşturma tarafı teşebbüslerin çalışanları arasında iletilmesi (Delil 11, 22, Delil 46, 57, 60,
68) ve bu durumun çalışanlar tarafından da doğal karşılanarak sorgulanmamasının da
soruşturma tarafı şirketlerin çalışanlarının otellere yönelik olarak yapılan bu yönlendirmenin
bilincinde olduğuna işaret ettiği dile getirilmelidir.
(233) BIBLIO GLOBUS’a, IATI’ye ve BELMONDO’ya gönderilen e-postaların yanı sıra, konuyla
ilgili olarak oteller tarafından diğer bazı acentelere gönderilen e-postaların da soruşturma
taraflarına iletildiği görülmektedir. Şöyle ki; 27.04.2013 tarihinde Kadıkale Resort ve Bendis
Beach otelleri tarafından LEMAR TUR’a87 gönderilmiş olan BIBLIO GLOBUS’un
satışlarının kabul edilmeyeceğini bildiren e-posta aynı tarihte PEGAS çalışanlarına
iletilmiştir (Delil 61). Benzer şekilde, Asdem Beach Otel tarafından 29.04.2013 tarihinde
seksen adet seyahat acentesine gönderilen ve BIBLIO GLOBUS’a ait misafirlerin otele
alınmayacağını bildiren e-postanın ayrıca PEGAS’a, ODEON’a, ANEX’e ve TEZ’e bilgi
olarak gönderildiği görülmektedir (Delil 62). Ayrıca, CATT TUR’un 03.05.2013 tarihinde
BIBLIO GLOBUS ile çalışmadığına ilişkin olarak otellere yaptığı bilgilendirmenin Grand
Ring Hotel tarafından PEGAS çalışanına iletilmiş olması da bu durumda PEGAS’ın
yönlendirmesi olduğunu göstermektedir (Delil 73).
86 Ayrıca Delil 74’ten Club Hotel Turan Prince World Rezervasyon Şefi tarafından BIBLIO GLOBUS’un
incoming partnerlerinden birine BIBLIO GLOBUS misafirlerinin otellerinde konaklatılmayacağını bildirmek
üzere yazılan bir e-postanın da 03.05.2013 tarihinde PEGAS’a iletilmiş olduğu görülmektedir. Söz konusu
yazışmanın hangi acenteye gönderildiği anlaşılamadığından bu delile tabloda yer verilmemiştir.
87 LEMAR TUR, Rusya, Beyaz Rusya, Kazakistan, Özbekistan, Bulgaristan, Sırbistan ve Ukrayna’dan gelen
turistlere ve Aydın ile Muğla illerindeki destinasyonlara yönelik olarak incoming hizmetleri sağlayan bir
teşebbüstür. LEMAR TUR 15.03.2013-15.03.2015 dönemi için 14.03.2013 tarihinde BIBLIO GLOBUS ile
sözleşme imzalamıştır.
16-40/662-296
64/106
(234) Bu yönlendirmenin en çarpıcı kanıtı belki de Delil 72 olarak sunulan ve 01.05.2013 tarihinde
TEZ Kontrat Bölge Sorumlusu D. A. B. tarafından TEZ Kontrat Departmanına ait e-posta
grubuna gönderilen “Biblio Globus İle İlgili Görüşülen Tesisler” konulu e-postada yer alan
“Hedef Group Hotels’den K. Bey88 ile tekrar görüşüldü. Dün Hedef Resort ve bugün
Hedef Rose; Biblio Globus tarafından tekrar satışa açılmıştır. L. Bey konu ile ilgili
İati ve Belmondo’ya mail atması yanında beklenerek sağlanmıştır. Ayrıca
yanımda İati ile telefonda görüşmüştür. Belmondo ise telefonlara çıkmamaktadır. L.
Bey’e ayrıca Biblio Globus Rusya’ya da mail atması sağlanmıştır.”
ifadeleridir. Zira bu ifadelerden otellerin IATI’ye ve BELMONDO’ya gönderdikleri e-postaları
soruşturma taraflarının zorlamasıyla gönderdikleri çıkarımı yapılabilmektedir. Bu
açıklamalardan hareketle, soruşturma taraflarından PEGAS’ın, ODEON’un ve TEZ’in,
otellerin BIBLIO GLOBUS’a ve onun Türkiye’deki partnerlerine yönelik davranışlarını
yönlendirici konumda bulunduğu; ANEX’in ise sadece bu davranışlardan bilgi sahibi olduğu
söylenebilecektir.
(235) Hakkında soruşturma yürütülen teşebbüslerden PEGAS’ın, ayrıca, bir otel tarafından
kendisine bilgi olarak gönderilen yazıları başka otellere örnek olarak gönderdiği tespit
edilmiştir. Delil 11’de Ambassador Hotels’in IATI’ye gönderdiği ve bilgi olarak PEGAS’a
ilettiği yazı, PEGAS çalışanı tarafından örnek olarak Simena Hotels çalışanına
gönderilmiştir. Benzer şekilde IC Hotels tarafından BIBLIO GLOBUS’a gönderilen yazı, bilgi
olarak PEGAS’a iletilmiş ve PEGAS tarafından Saphir Hotels’e örnek olarak gönderilmiştir
(Delil 33). Bunun dışında BIBLIO GLOBUS’a yedi farklı otel tarafından gönderilmiş olan
yazıların bütünüyle aynı şekilde kaleme alınmış olması ve bilgi olarak farklı soruşturma
taraflarına gönderilmiş olması89 da otellerin bu yazıları tek bir elden gerçekleşen
yönlendirme sonucunda gönderdiğini göstermektedir.
(236) Delil 48 ise, PEGAS’ın yazıları örnek olarak otellere iletmesinin dışında yazıların
hazırlanmasında da rol oynadığını göstermektedir. Şöyle ki; Delil 48 olarak sunulan
yazışmalarda Kilikya Palace çalışanının PEGAS’tan yazışma örneği istediği ve hazırladığı
taslak metni onay için PEGAS çalışanına gönderdiği görülmektedir. Delilin devamında
PEGAS tarafından hazırlanan bu yazının PEGAS çalışanı tarafından Vera Hotel Mare’nin,
Magic Sun Hotel’in ve Larissa Hotel’in çalışanlarına örnek olarak gönderildiği
anlaşılmaktadır. Ayrıca Delil 54’te örnek yazının Ulusoy Kemer Holiday Club çalışanı S.
D.’ye gönderildiği görülmektedir.
88 Belgede yazım hatası bulunmasından dolayı “K. Bey” ifadesi yer almaktadır ancak “K. Bey” belgede “L.
Bey” olarak yer verilen kişiyi ifade etmektedir.
89 Delil 33, 36, 47, 50 ve 67’ye konu olan yazılar PEGAS’a, Delil 34 ve 50’ye konu olan yazılar ODEON’a bilgi
olarak iletilmiştir.
16-40/662-296
65/106
Soruşturma tarafı teşebbüsler arasında BIBLIO GLOBUS ile çalışan otellerle çalışmama
yönünde bir irade uyuşması olduğu
(237) Dosya kapsamında elde edilen delillere ilişkin olarak yukarıda yapılan açıklamalar
çerçevesinde, hakkında soruşturma yürütülen seyahat acentelerinin otellerin BIBLIO
GLOBUS ile çalışmasını engellemek üzere çeşitli girişimlerde bulundukları, BIBLIO
GLOBUS ile ve/veya onun Türkiye’deki temsilcileriyle çalışan otellerle çalışmayı
durdurdukları ve otellerin BIBLIO GLOBUS ve/veya onun Türkiye’deki temsilcileriyle
çalışmayı sonlandırmaları yönünde hareket ettikleri ortaya konmuştur. Bir başka deyişle
dosya kapsamında elde edilen deliller, hakkında soruşturma yürütülen teşebbüslerin, 2012
yılının Ağustos ayından itibaren otellerle olan dikey anlaşmalarını kullanarak BIBLIO
GLOBUS’un ve BIBLIO GLOBUS’un Türkiye’deki incoming partnerlerinin 2013 yılı yaz
sezonuna90 ilişkin faaliyetlerini zorlaştırmaya yönelik eylemlerde bulunduğunu
göstermektedir.
(238) Konuyla ilgili olarak incelenmesi gereken nihai unsur ise, soruşturma taraflarının bu
davranışlarını danışıklılık içinde gerçekleştirip gerçekleştirmediğidir. Aşağıda, taraflar
arasındaki irade uyuşmasına gösterge teşkil ettiği değerlendirilen delillere ayrıntılı olarak
yer verilmektedir.
(239) İlk olarak, Delil 3 olarak sunulan ve TEZ Kontrat Bölge Sorumlusunun 24.09.2012 tarihinde
Hedef Resort Hotel & Spa’ya gerçekleştirdiği ziyaret kapsamında otelin Yönetim Kurulu
Başkan Yardımcısı L. F. ile yaptığı görüşmeye ilişkin olarak TEZ Genel Müdür Yardımcısı
F. Y.’ye hitaben kaleme alınan raporda;
“Biblio Globus ile ilgili düşüncelerimiz kendisine iletildi. Odeon'un da bizim gibi L.
Bey'e görüş belirttiği bilgisi alınmıştır. L. Bey'in Pegas' ı araması sağlanmıştır ve
Pegas da Odeon ve şirketimiz gibi Biblio Globus ile ilgili tesislerinde çalışılmaması
gerektiğini iletmişlerdir…”
ifadeleri yer almaktadır. Bu ifadelerden, TEZ Kontrat Bölge Sorumlusunun PEGAS’ın
konuyla ilgili görüşünden haberdar olduğu ve bu nedenle otel yetkilisine PEGAS’ı araması
yönünde telkinde bulunduğu sonucu çıkarılmaktadır. Nitekim otel yetkilisinin PEGAS ile
gerçekleştirdiği görüşmede PEGAS’ın da ODEON ve TEZ ile paralel şekilde otelin BIBLIO
GLOBUS ile çalışmaması gerektiği yönünde görüş belirttiği anlaşılmaktadır.
90 İlgili dönemde tur operatörleri/incoming seyahat acenteleri ile oteller arasında yapılan sözleşmelerden
hareketle 2013 yılı yaz sezonunun 01.04.2013-31.10.2013 tarihleri arasındaki yedi aylık dönemi kapsadığı
ifade edilebilecektir.
16-40/662-296
66/106
(240) İkinci olarak, Delil 8 olarak sunulan ve 30.01.2013 tarihinde PEGAS Kontrat Direktörü G.
K.’den PEGAS Genel Müdürü E. A.’ya ve PEGAS Kontrat Departmanına ait e-posta
adresine gönderilen e-postada;
“Biblio Globus ile anlaşmasını bozduktan sonra tarafımızca kontrat yapılmış ve
yapılmamış otellerin listesini aşağıda dikkatinize sunarız. Odeon'culara da C. Bey
tarafından dün bilgilendirme yapılmış konu ile ilgili, onlarda uygulama ile ilgili nihai
talimatı beklemekteler, aşağıda ki otellerde Odeoncularında durumu belirtilmiştir.
** Kontratını Beklettiğimiz, Biblio Globus ile bozduktan sonra Kontrat imzaladığımız
Oteller;
(…)
** Biblio Globus ile anlaşma yapan ve bizim halen anlaşma yapmadığımız ve
yapmama kararı alınan Oteller;
• (…)
• Titanic ( Odeon imzalamış)”
ifadeleri yer almaktadır. Bu ifadelerden, PEGAS çalışanlarıyla ODEON çalışanlarının
BIBLIO GLOBUS ile ilgili konularda irtibat halinde oldukları ve otellerle olan sözleşme
ilişkileri hakkında bilgi paylaşımında bulundukları açıkça anlaşılmaktadır.
(241) Üçüncü olarak, Delil 32 olarak sunulan ve 08.03.2013 tarihinde TEZ Genel Müdür
Yardımcısı S. İ. tarafından PEGAS Kontrat Direktörü G. K.’ye gönderilen e-posta, tarafların
BIBLIO GLOBUS ile ilgili konularda iletişim içinde olduğunun en açık göstergesidir. “BIBLIO
GLOBUS BODRUM” konulu bu e-posta,
“Sevgili G. Hnm ;
Bugun telefonda basettiğim gibi BIBLIO GLOBUS'un Bodrum Bölgesinde 35 tesisi
satışa açtığı tespit edilmiştir.
Açılan Tesislerin listesini ve hangi tur operatörleriyle çalıştığını Ek’teki listede
bulabilirsiniz.
Tesislerle yaptığımız ön görüşmede çok büyük orandaki tesislerin IATI ile kontrat
yapmadığı tespit edilmiştir. Bu nedenle IATI'nin yerel bir firma olan, Kazak ve Beyaz
Rusya pazarında faaliyette bulunan BRONTES TOUR ile işbirliğine gittiği tespit
edilmiştir.”
şeklindedir. Bu e-postadan TEZ’in ve PEGAS’ın BIBLIO GLOBUS’un faaliyetleri, çalıştığı
oteller ve acenteler hakkında doğrudan iletişim içerisinde olduğu anlaşılmakta ve taraflar
arasında paylaşılan bu bilgilerin, tarafların BIBLIO GLOBUS ile çalışan otellere yönelik
olarak kullanıldığı görülmektedir.
(242) Dördüncü olarak, Delil 35 olarak sunulan ve 05.04.2013 tarihinde TEZ Kontrat Müdürü F.
Y. tarafından ODEON Genel Müdür Yardımcısı H. K.’ye gönderilen ve TEZ Genel Müdür
Yardımcısı F. Y.’ye bilgi olarak sunulan e-postanın içerdiği,
“H. Abla merhaba,
F. Bey ile yapmış olduğunuz görüşmeye istinaden Biblio Globus ile ilgili konu için
seçmiş olduğumuz oteller aşağıda bilginize sunulur.”
ifadeleri de TEZ ile ODEON arasında BIBLIO GLOBUS ile ilgili konularda doğrudan bir
iletişim ve işbirliği olduğunu gösterir niteliktedir.
16-40/662-296
67/106
(243) Son olarak, Delil 38 olarak sunulan ve 16.04.2013 tarihinde ODEON çalışanı H. K.
tarafından ODEON ortaklarından biri olan C. Y.’ye gönderilen ve ayrıca OTİ çalışanlarına
bilgi olarak sunulan “GREEN NATURE MARMARIS” konulu e-postada yer alan
“C. BEY,
GREEN NATURE BIBLOYU STOPLAMAYACAĞI İÇİN PEGAS TÜM OTELİ
SEZON STOPLADI
BIZDE STOPLAYALIMMI?”
sorusu ve bu soruya cevaben aynı tarihte C. Y. tarafından gönderilen e-postada yer alan
“Hemen stoplansın ve diğer otellere ornek olarak da kullanilsin. Tez ve Anex’e de
bildirin…”
ifadesi de tarafların BIBLIO GLOBUS ile ilgili konularda danışıklı bir şekilde davrandığının
ve BIBLIO GLOBUS ile çalışan otelleri boykot etmek konusunda bir irade uzlaşması içinde
olduğunun açık bir işareti olarak değerlendirilmektedir. Zira PEGAS’ın, BIBLIO GLOBUS
ile çalışması nedeniyle bir otelin satışlarını durdurduğunu edinen ODEON da, BIBLIO
GLOBUS’la çalışmakta olan bu oteli boykot etmekte ve otelin BIBLIO GLOBUS ile
çalıştığından ve bu nedenle PEGAS’ın ve kendisinin oteli boykot ettiğinden TEZ’in ve
ANEX’in de bilgi sahibi olmasını sağlamaktadır.
(244) Tarafların BIBLIO GLOBUS ile ilgili konularda iletişim halinde olduğunu ve danışıklı hareket
ettiğini gösteren ve yukarıda ayrıntılarına yer verilen delilleri özetleyen tablo aşağıda
sunulmaktadır:
Tablo 8: Tarafların Karşılıklı İletişim Halinde Olduğunu Gösteren Deliller
Delil No Yazışmanın Tarihi
Yazışmanın İlgili Olduğu Taraf
PEGAS ODEON TEZ ANEX
3 24.09.2012
8 30.01.2013
32 08.03.2013
35 05.04.2013
38 16.04.2013
(245) Tarafların iletişim içerisinde olduğunu gösteren ve yukarıdaki tabloda özetlenen bu delillerin
yanı sıra, oteller tarafından BIBLIO GLOBUS’a gönderilen e-postaların tamamen aynı
şekilde kaleme alınmış olması ve aynı şekilde kaleme alınan bu yazıların, Tablo 7’de yer
verildiği üzere, bazı oteller tarafından PEGAS’a (Delil 33, 36, 47, 50 ve 67), bazı oteller
tarafından ise ODEON’a (Delil 34 ve 50) bilgi olarak gönderilmiş olması, Özkaymak Otelleri
tarafından ise hakkında soruşturma yürütülen teşebbüslerin tümüne gönderilmiş olması
nedeniyle, bu metnin hakkında soruşturma yürütülen teşebbüsler tarafından danışıklı
olarak hazırlanarak otellere gönderildiği değerlendirilmektedir.
(246) Ayrıca, IATI’ye ve BELMONDO’ya gönderilen yazıların aynı anda bilgi olarak birden çok
soruşturma tarafına gönderilmiş olmasının da soruşturma taraflarının birlikte hareket
ettiğine dair bir gösterge olduğu değerlendirilmektedir. Şöyle ki; Tablo 7’de yer verildiği
üzere, Delil 50 ile Delil 65 PEGAS’a ve ODEON’a, Delil 42 ODEON’a ve ANEX’e, Delil 43
PEGAS’a ve ANEX’e, Delil 25, 34, 44, 57 ve 62 ise PEGAS’a, ODEON’a, ANEX’e ve TEZ’e
gönderilmiştir.
16-40/662-296
68/106
(247) Dosya kapsamında elde edilen delillere yönelik olarak yapılan yukarıdaki değerlendirmeler
çerçevesinde, hakkında soruşturma yürütülen teşebbüslerin 2012 yılının Ağustos
ayından91 2013 yılının Temmuz ayının sonuna92 kadar olan dönemde otellerle olan dikey
anlaşmalarını kullanmak suretiyle BIBLIO GLOBUS’un ve onun Türkiye’deki incoming
hizmetlerini yürüten partnerlerinin faaliyetlerini zorlaştıran davranışlarda bulundukları ve bu
davranışları anlaşma içinde gerçekleştirdikleri değerlendirilmektedir.
I.4.2.2. Dosya Kapsamında Elde Edilen Diğer Bilgilere İlişkin Değerlendirme
(248) Önaraştırma ve soruşturma dönemlerinde Raportörler tarafından görüşülen yahut da yazılı
bilgi istenen çok sayıda otel yetkilisi, hakkında soruşturma yürütülen teşebbüsler tarafından
BIBLIO GLOBUS’la ve/veya onların Türkiye’deki temsilcileriyle çalışmamaları yönünde
kendilerine baskı yapıldığını ifade etmiştir.93 Otel yetkilileri tarafından ifade edilen
hususlara, ilgili olduğu ölçüde, aşağıda yer verilmektedir:
(249) Belconti Resort tarafından aşağıdaki hususlar belirtilmiştir:
“Önceden IATI’nın yerinde, Biblio Globus ile anlaşacağı söylenilen Summer Tour
vardı. Bu çerçevede Kasım-Aralık aylarında Summer Tour’a yönelik tepkiler vardı.
Daha sonra IATI, Summer Tour’un yerine geçince piyasadaki baskı daha da arttı.
Büyük operatörler, IATI ve Biblio Globus ile çalışmayın demeye başladılar. Diğer
büyük operatörler zaman zaman satışlarını durdurdular.”
(250) Delphin Imperial tarafından aşağıdaki hususlar belirtilmiştir:
“Diğer tur operatörlerinden şifahi olarak "biz size yeteriz, başka operatörler ile
çalışmanıza gerek yok" şeklinde telkinler aldık. Ayrıca piyasada bu yönde duyumlar
aldım ancak somut bir şeylere şahit olmadım. Nitekim biz. IATI yolcularını kabul ettik
ve diğerleri de satışı kesmedi.”
(251) Adonis Hotel tarafından aşağıdaki hususlar belirtilmiştir:
“Pegas, Tez, Odeon ve Anex, Rus pazarı kontrat döneminde Biblio Globus – IATI
ya da kendileri arasında bir seçim yapmamızı söylediler. Bunu sözlü olarak ifade
ettiler.”
(252) Asya Otel ve Akasya Otel tarafından aşağıdaki hususlar belirtilmiştir:
“Biblio Globus sayfasında benim otelim olduğu için Tez, Pegas ve Odeon bana
satmıyor. Hatta mayıs ayının ortasında Odeon satışları tamamen kaldırdı. Bunun
sebebini sorduğumda Biblio Globus yüzünden dedi.”
91 Soruşturma taraflarının BIBLIO GLOBUS’un ve onun Türkiye’deki incoming partnerlerinin faaliyetlerini
zorlaştırmaya yönelik girişimlerde bulunduğuna yönelik ilk delil TEZ bakımından 22.08.2013 tarihli Delil 1,
PEGAS bakımından 21.09.2012 tarihli Delil 4, ODEON bakımından 30.01.2013 tarihli Delil 8, ANEX
bakımından ise 27.02.2013 tarihli Delil 25’tir. Otellerin satışı kapatmalarının diğer acentelerin baskısıyla
gerçekleştiğine yönelik ilk delil ise, 02.02.2013 tarihli Delil 10’dur. Bununla birlikte, soruşturma konusu
teşebbüslerin her biri tarafından gerçekleştirilen davranışların bir bütünü oluşturduğu değerlendirilmekte ve
bu nedenle bu eylemlerin başlama tarihi hakkında soruşturma yürütülen teşebbüslerin tamamı için 2012
yılının Ağustos ayı olarak kabul edilmektedir.
92 Dosya kapsamında elde edilen en son tarihli delil 27.07.2013 tarihlidir.
93 25.06.2013 tarihinde, Raportörlerce telefon görüşmesi yapılan Barut Hotels, Porto Bello Resort & Spa,
Silence Beach Resort ve Vera Hotel Verde yetkilileri çalışanı bulundukları otellere yönelik olarak BIBLIO
GLOBUS ile çalışmamaları yönünde soruşturma tarafı seyahat acentelerinden bir baskı almadıklarını
belirtmişlerdir. Ayrıca kendilerinden yazılı olarak bilgi talep edilen otellerden 36 adedi de BIBLIO GLOBUS ile
çalışmamaları yönünde soruşturma tarafı seyahat acentelerinden bir baskı almadıklarını ifade etmişlerdir.
16-40/662-296
69/106
(253) Sirius Otel tarafından aşağıdaki hususlar belirtilmiştir:
“Tez, Pegas ve Odeon bana ‘Biblio Globus’un otobüsünü görürsem, benden müşteri
bekleme’ diyordu. Yani beni satışa kapat demek istiyordu.”
(254) Grand Ring Hotel tarafından aşağıdaki hususlar belirtilmiştir:
“Bu tur operatörlerinden Mayıs ayının başında baskı değil de tavsiye niteliğinde
‘Biblio ile satışlarınızı durdurursanız, onlarla çalışmazsanız daha iyi olur’ gibi teklifler
aldık.(…) Biblio piyasaya uygun fiyat ile agresif şekilde girmek istiyordu. Bu
çerçevede de aracı acenta arıyordu ve sonrasında IATI ile anlaştı. Diğer tur
operatörleri ise agresif giriş yapmak isteyen böyle bir gücü istemediler.”
(255) IC Otel tarafından aşağıdaki hususlar belirtilmiştir:
“Şahsıma böyle bir baskı almadım ancak piyasada böyle bir söylenti vardı. (…)
Baskı olarak Şubat ve Mart aylarındaki fuarlarda ‘Biblio piyasaya giriyor, onunla
çalışıyor musunuz’ gibi konuşmalar oldu. Tam olarak baskı denmese bile tur
operatörleri Biblio’dan rahatsızlık duyduklarını yansıttılar.”
(256) Kervansaray Otel tarafından aşağıdaki hususlar belirtilmiştir:
“Sezon başında bu tur operatörlerinden baskı oldu ama tam anlamıyla baskı değildi
aslında. Tavsiye niteliğindeydi. (…) Bu baskılar hep sözlü olarak yapıldı.”
(257) Sailor’s Beach Club tarafından aşağıdaki hususlar belirtilmiştir:
“Sezon başında bu yönde baskılar aldık. Öncesinde baskıları dikkate aldık ve stop
sale çektik IATI müşterileri adına, ancak daha sonra onları dinlemedik, IATI ile
çalışmaya devam ettik. (…) Biblio yurt dışı paket fiyatlarının %30-40 daha düşüğünü
teklif ediyor. Biblio’nun agresif bir pazarlama tarzı var. Bu durum o pazardaki fiyat
skalamızı bozuyor, bizi olumsuz etkiliyor.”
(258) Kemal Bay Otel tarafından aşağıdaki hususlar belirtilmiştir:
“Bu tur operatörleri Mart-Nisan aylarından beri Biblio ile çalışmamamızı, ya onları
ya da Biblio’yu tercih etmemizi söylüyorlar ama Rekabet Kurumu devreye
girdiğinden beri son yirmi gündür hiçbiri sesini çıkarmıyor ceza alırız diye. Biblio tek,
diğer tur operatörleri dört-beş şirket olduğundan biz de zor durumda kalıyoruz…”
(259) Özkaymak Hotel tarafından aşağıdaki hususlar belirtilmiştir:
“20 Nisan- 15 Haziran döneminde bu operatörlerden baskı aldık. Hepsi telefonla
aradılar, gelip yüz yüze de görüştüler. Biblio Globus ile çalışırsak onlarla
çalışamayacağımızı, hatta seneye onlarla sözleşme yapamayacağımızı söylediler.
Anex dahil bütün tur operatörleri bunu yaptı.”
(260) Saphir Hotel tarafından aşağıdaki hususlar belirtilmiştir:
“Ancak Nisan-Mayıs aylarının başında tur operatörlerinden ‘Biblio’nun odalarını
almayın, onlarla iş yapmayın, ya onlar, ya biz, size yanlış yapmak istemiyoruz’ gibi
baskılar aldık. (…) ODEON, TEZ, PEGAS VE ANEX baskılarını aynı gün içinde ön
büro müdürünü arayarak yaptılar.”
(261) Silence Beach Resort tarafından aşağıdaki hususlar belirtilmiştir:
“Biblio diğer tur operatörlerine karşı rekabet olsun diye otel odalarını kapatıp altı ay-
bir sene gibi bir süre için peşin para (çek) verip piyasaya güçlü bir şekilde girmek
istiyordu. Diğer operatörler buna karşı çıktılar.”
16-40/662-296
70/106
(262) Vera Hotel Verde tarafından aşağıdaki hususlar belirtilmiştir:
Ben daha öncesinde (…)’da çalışıyordum. Oradayken tur operatörlerinden ‘Biblio
olmasa daha iyi olur, bizi bozar, Türkiye’yi bozar, satışlarımızı engeller’ tarzında
tavsiyeler aldım ama baskı şeklinde değildi. (…) Ayrıca Biblio’nun yeni ve güçlü bir
rakip olarak görülüp pazara girerse çok büyüyeceğinden endişelenilmektedir.”
(263) Adonis Hotel tarafından aşağıdaki hususlar belirtilmiştir:
“2013 yılında PEGAS, ANEX, TEZ ve ODEON tarafından kontrat müdürleri
aracılığıyla sözlü olarak baskı yapıldığı, bu baskıların toplu değil de her bir operatör
tarafından ayrı ayrı yapıldığı, ancak hiçbir yıl IATI ile çalışmayı sonlandırmadığını,
diğer otellerin sözlü olarak yapılan baskıya ticari nedenlerle boyun eğmelerinin söz
konusu olmadığı, sektorün yapısı gereği böyle bir engellemenin uygulamaya
geçirilmesinin zor olduğu, nitekim bu baskıların pazarda etkili olmadığı”
(264) Sarıtaş Hotel ve YEP Turizm tarafından aşağıdaki hususlar belirtilmiştir:
“Başta Alkan Grup Turizm işletmeleri A.Ş. (TEZ) , Odeon Turizm işletmeciliği A.Ş. (
ODEON) ve Antalya Depar turizm inşaat Taşımacılık Nakliyat Organizasyon
Otomotiv Yat işletmeciliği Tic. San. Ltd. Şti (ANEX) tarafından otelimize Biblo
Globus(yurt dışı operatör) firması ile çalışılır ise bizimle çalışamayacakları ve
satışlarını durduracaklarını ayrıca bir daha kontrat yapmayacaklarını belirtmişlerdir.
(…)Bu istekler firmaların Alanya bölgesi kontrat müdürleri tarafından yüz yüze ya da
telefon ile bize söylenmiştir.”
(265) Simena Hotel tarafından aşağıdaki hususlar belirtilmiştir:
“Ancak; Odeon Turizm İşletmeciliği AŞ ODEON) ve (Antalya Depar Turizm İnşaat
Taşımacılık Nakliyat Organizasyon Otomotiv Yat İşletmeciliği Ticaret ve Sanayi Ltd.
Şti. (ANEX) firmaları tarafından özellikle BİBLİO GLOBUS Tur Operatörü ile
çalışılmaması yönünde sözlü olarak baskı uygulanmıştır. Nihayetinde ODEON
TOURS ile 2014 ve 2015 yıllarında sözleşme imzalanamamıştır. ANEXTOUR ile
2015 yılında sözleşme imzalanamamıştır”
(266) Alantur tarafından aşağıdaki hususlar belirtilmiştir:
“Hakkında soruşturma yapılan acentelerin, Biblio Globus isimli acentenin maliyet altı
fiyatlama ile otel satışı yapması nedeniyle bu acente ile rekabet edemez hale
geldikleri ve satış yapamadıkları ve bu gerekçeyle Biblio Globus ile çalışan oteller
ile çalışmak istemedikleri, aksi halde otelin satışlarını yapmayı reddettikleri ve bu
şekilde otelleri, Biblio Globus ile çalışılmaması yönünde zorladıkları iç pazarda
turizm sektöründe faaliyet gösteren tüm otel ve acentelerin malumudur.”
(267) Otel yetkililerinin yukarıda aktarılan bu ifadeleri, hakkında soruşturma yürütülen
teşebbüslerin otellere BIBLIO GLOBUS’la ve onun Türkiye’deki temsilcileriyle
çalışmamaları yönünde baskı uyguladığını, BIBLIO GLOBUS’la çalışan otelleri bu otellere
yönelik satışlarını durdurmakla tehdit ettiklerini ya da satışlarını durdurduklarını açıkça
göstermekte ve dolayısıyla delillerle paralellik arz etmektedir.
(268) Dosya kapsamında, Raportörlerce, otel yetkililerinin yanı sıra Antalya ilinde kuyumculuk,
mağazacılık ve taşımacılık ile iştigal eden bazı teşebbüslerin yetkilileriyle de görüşmeler
gerçekleştirilmiştir. Bu görüşmelerde kaleme alınan tutanakların ilgili kısımlarına aşağıda
yer verilmektedir:
16-40/662-296
71/106
(269) Violla Kuyumculuk ve Dericilik tarafından aşağıdaki hususlar belirtilmiştir:
“Ben bahse konu tur operatorleri ( Tez, Odeon ve Pegas) ile çalışmıyorum. IATI ile
çalışıyorum. Diğerleri ile bir anlaşmam olmadığı için onlardan bir baskı almadım
ancak çevremde bulunan mağazalara IATI müşterisini gönderiyorum. Sonrasında
bu mağazalar beni arayıp IATI müşterisini kabul edemeyeceklerini ve bu muhterileri
artık göndermememi söylüyorlar. Bu durum sezon başından beri devam etmekte.
Aynı engelleme Biblio Globus ile çalışan Belmondo için de söz konusu”
(270) Kuyumcu ve Gül Otel tarafından aşağıdaki hususlar belirtilmiştir:
“Kuyum mağazamda Pegas’la çalışıyorum. Tur operatörleri Biblio Globus
müşterilerini almayın dediler. (…) Tur operatörlerinden biri IATI müşterisi ve
rehberini mağazamda görünce resmini çekip telefonuma mesaj atmıştı. Pegas ‘IATI
rehberlerini mağazana sokma’ diyor.”
(271) Daved Group tarafından aşağıdaki hususlar belirtilmiştir:
“Şu an Anex ve IATI ile çalışıyorum. Üç büyük tur operatörlerinden (Tez, Pegas ve
Odeon) aldığım baskılar bende tam tersi bir etki yarattı ve daha önceden Tez’de
çalışmış olmama rağmen Ocak, Şubat aylarında üç operatörün de satışlarını
almadım, onlarla ilişiğimi kestim. Ancak otellerin bu acentelere muhtaç olduğunu
belirtmeliyim. (…) IATI’ye yapılan baskının sebebi aslında Türkiye’ye yeni bir
operatörün girmesinin ve teknolojinin istenmemesidir.”
(272) Ercihan Turizm ve Deniz Onyx Mağazacılık tarafından aşağıdaki hususlar belirtilmiştir:
“Diğer tur operatörleri ‘Mağazanıza IATI/Belmondo müşterisi girerse, yatınıza
IATI/Belmondo müşterisi binerse senle işimi bitiririm’ diyor. En başta Odeon söylüyor
bunu. Sonra Pegas ve diğerleri. Bu baskılara mecburen evet diyoruz ve Biblio
Globus ile çalışan IATI ile Belmondo’yu sokamıyoruz pazara. Biblio Globus’u
biliyorum, tur operatörleri tehdit etmese 600-700 bin kişi getirecek Türkiye’ye Bu
uygulamalar toplam turist sayısını azaltıyor ve Türk turizmine zarar veriyor.”
(273) Bir taşımacılık firması tarafından aşağıdaki hususlar belirtilmiştir:
“Tur operatörleri otobüs firmalarına ‘IATI ve Biblio Globus ile çalışırsanız sonrasında
bizden iş alamazsın’ diyor. (…) Pegas, Odeon ve Tez yapıyor bunu.”
(274) Bu ifadeler göstermektedir ki, hakkında soruşturma yürütülen teşebbüslerin BIBLIO
GLOBUS’un ve onun Türkiye’deki incoming partnerlerinin faaliyetlerini zorlaştırmak üzere
gerçekleştirdiği davranışlar yalnızca otellere yönelik değildir. BIBLIO GLOBUS’un ve onun
Türkiye’deki temsilcilerinin hizmet aldığı otel dışındaki işletmeler de bu baskıya maruz
kalmıştır.
16-40/662-296
72/106
(275) Soruşturma tarafı teşebbüslerin otellere ve diğer alanlarda faaliyet gösteren teşebbüslere
yönelik bu davranışlarının bir anlaşma çerçevesinde gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği
noktasında ise TEZ’in ortaklarından olan Alexander SINIGIBSKY’nin 2013 yılının Şubat
ayında web sitesine verdiği röportajda dile getirdiği hususlar önem
taşımaktadır. Zira bu röportajda kendisine yöneltilen “Teztour'un piyasadaki rakibi kim
sizce?” şeklindeki soruya SINIGIBSKIY aşağıdaki cevabı vermiştir94:
"Biz özellikle 2012 yılı itibariyle aynı pazarda faaliyet gösteren tur operatörlerinin
birbirine rakip olmaktansa, daha çok birbirleriye anlaşarak daha fazla kar elde
etmeleri noktasında bir yol izledik. Bu nedenle oluşturulmuş olan güzel işbirliğinde
böyle bir yorum yapmak istemiyoruz. Biz bir numarayız gibi bir söylemimiz yok.
Kendimizi seviyoruz, iyi olduğumuza inanıyoruz ve elbette ki pazarda çok önemliyiz.
Bir numara ile beş numarayı kişiler değil, müşteriler belirler."
(276) SINIGIBSKIY’in bu ifadeleri çerçevesinde, soruşturma tarafı teşebbüslerin otellerle ve
turistlere yönelik hizmet sunan mağaza, eğlence yeri gibi diğer tesislerle olan dikey
anlaşmalarını kullanarak BIBLIO GLOBUS’un ve onun Türkiye’deki incoming partnerlerinin
piyasadaki faaliyetlerini zorlaştırmaya yönelik davranışlarının bir anlaşma kapsamında
gerçekleştirildiği ifade edilebilecektir.
(277) Bu noktada, üzerinde durulması gereken bir husus daha bulunmaktadır. Şöyle ki; dosya
kapsamında edinilen delilleri ve diğer bilgileri daha sağlıklı bir şekilde yorumlayabilmek,
otellerin BIBLIO GLOBUS’la, IATI’yle ve BELMONDO’yla çalışmak istememelerinin
arkasında yatan nedenleri tam olarak kavrayabilmek ve ilgili dönemde söz konusu olan
pazar yapısını netleştirebilmek amacıyla delillerde adı geçen otellerin tamamına konuyla
ilgili sorular yöneltilmiştir. Bu sorular çerçevesinde otellerin çoğu,
- BIBLIO GLOBUS ile doğrudan bir sözleşmesi bulunmadığını,
- Bununla birlikte BIBLIO GLOBUS’un web sitesinde otellerini çok düşük fiyatla
satışa sunduğunu,
- Bu düşük fiyatların hem tüketici nezdinde otelin fiyat-kalite dengesini olumsuz
etkilediğini, hem de otelin diğer acentelerle sorun yaşamasına neden olduğunu,
- Bu nedenle otelin BIBLIO GLOBUS üzerinden satılmasını önlemeye yönelik
olarak girişimlerde bulunulduğunu
ifade etmiştir.
94 , erişim tarihi:16.03.2016. Vurgu eklenmiştir.
16-40/662-296
73/106
(278) IATI ise, otellerin sözleşme yaparken IATI’nin Rusya’ya ve diğer BDT ülkelerine yönelik
faaliyet gösterdiğini ve ana partnerinin BIBLIO GLOBUS olduğunu bildiklerini, IATI’nin
otellerle imzaladığı tesis katılım sözleşmelerinin tüm pazarlara ve tüm satış kanallarına
yönelik olarak düzenlenmiş bir tip sözleşme olduğunu, bu sözleşme çerçevesinde ve
kullanılan teknolojik altyapı gereği kontenjan tahsisi, fiyat, satış kısıtlaması gibi unsurların
tamamen otellerin kontrolü altında olduğunu belirtmiştir. IATI, ayrıca, 2013 yılında BIBLIO
GLOBUS’un sitesinde yayınlanan otel fiyatlarının95 sürekli olarak IATI tarafından takip
edildiğini ve bu fiyatların otellerin IATI SİSTEMİ ara yüzünden tanımladıkları fiyatlar ile
birebir aynı olduğunun gözlendiğini, bir başka deyişle BIBLIO GLOBUS’un otel fiyatlarını
düşürme gibi bir uygulamasının söz konusu olmadığını ifade etmiştir. IATI bu hususla ilgili
olarak, otellerin BIBLIO GLOBUS üzerinden yapılacak satışların durdurulmasına yönelik
taleplerinin BIBLIO GLOBUS tarafında somut bir satış performansı oluşmadan
başladığının, bu nedenle düşük fiyatlarla satış yapılarak otellere zarar verilmesi gibi bir
durumun söz konusu olamayacağının altını çizmiştir. Dosya kapsamında elde edilen deliller
de bu durumu doğrulamaktadır. Şöyle ki, 31.01.2013-27.02.2013 tarihleri arasında
toplamda 23 otel IATI’den ve BELMONDO’dan, BIBLIO GLOBUS üzerinden yapılacak
satışların durdurulması yönünde talepte bulunmuştur. Henüz sezonun başlamamış olduğu
bu dönemde otellerin BIBLIO GLOBUS satışlarından dolayı zarara uğradıkları gerekçesiyle
satışlarının durdurulması rasyonel görünmemektedir. Bu noktada, BIBLIO GLOBUS’a,
IATI’ye ve BELMONDO’ya satışların durdurulmasına ilişkin olarak gönderilen e-postaların
hiçbirinde BIBLIO GLOBUS’un düşük fiyat uyguladığından bahsedilmediğinin de
vurgulanması gerekmektedir. Kaldı ki, delillerde otellerin satışlarını durdurmasının esas
nedeninin otellerin çalıştığı diğer acentelerin baskısı olduğunu gösteren çok sayıda ifade
bulunması da, otellerin BIBLIO GLOBUS üzerinden yapılan satışları durdurmasının
hakkında soruşturma yürütülen teşebbüslerin soruşturma konusu davranışlarından
bağımsız ticari kararları olmadığını açıkça ortaya koymaktadır. Bu nedenle oteller
tarafından dosya konusu delillere ilişkin yapılan açıklamaların değerlendirmeyi
değiştirmeyeceği belirtilmelidir.
I.4.2.3. Dosya Kapsamında Elde Edilen Sayısal Verilere İlişkin Değerlendirme
(279) Dosya kapsamında delillerin ve diğer bilgilerin incelenmesi aşamasında haklarında
soruşturma yürütülen teşebbüsler tarafından, otellerin BIBLIO GLOBUS ile ve BIBLIO
GLOBUS’un Türkiye’deki partnerleriyle çalışmayı sonlandırmaları yönünde baskıya maruz
bırakıldıkları ve bu suretle BIBLIO GLOBUS’un ve partnerlerinin faaliyetlerinin zorlaştırıldığı
somut delillerin varlığı ışığında tespit edilmiştir. Bu bölümde ise, haklarında soruşturma
yürütülen teşebbüslerin bu kapsamdaki davranışlarının rakipleri dışlama kabiliyetine sahip
olup olmadığı ve bu yönde bir etki doğurup doğurmadığı pazara ilişkin parametreler
çerçevesinde değerlendirilmektedir.
(280) Bilindiği üzere, bir teşebbüsün pazar gücünün ortaya konulması bakımından en önemli
unsurlardan biri, söz konusu teşebbüsün sahip olduğu pazar payıdır. Rusya’dan ve diğer
BDT ülkelerinden gelen turistlere yönelik olarak Antalya’da sunulan incoming seyahat
hizmetleri pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerin söz konusu pazarda hizmet sundukları
turist sayısı dikkate alınarak hesaplanan pazar payı verileri aşağıda yer almaktadır.
95 IATI’nin sunmuş olduğu bilgiler çerçevesinde, BIBLIO GLOBUS’un web sayfasından yayımlanan otel
fiyatlarının hem bir pakete dahil otelleri hem de ayrıca satılan otelleri kapsadığı anlaşılmaktadır
16-40/662-296
74/106
Tablo 9: Antalya’da Rusya’ya ve diğer BDT Ülkelerine96 Yönelik Sunulan Incoming Seyahat Hizmetleri
Pazarındaki Teşebbüslerin Pazar Payları (%)
2012 2013 2014 2015
PEGAS (…..) (…..) (…..) (…..)
ODEON (…..) (…..) (…..) (…..)
TEZ (…..) (…..) (…..) (…..)
ANEX (…..) (…..) (…..) (…..)
IATI97 (…..) (…..) (…..) (…..)
BELMONDO (…..) (…..) (…..) (…..)
KİLİT GLOBAL (…..) (…..) (…..) (…..)
DİĞERLERİ (…..) (…..) (…..) (…..)
(281) Yukarıdaki tablodan görüldüğü üzere, soruşturma tarafı teşebbüslerin 2012, 2013 yıllarında
yaklaşık %70 ve üzerinde olan toplam pazar payı, 2014, 2015 yıllarında %60’lar civarında
gerçekleşmiştir. 2013 yılında BIBLIO GLOBUS ile çalışan IATI ve BELMONDO, söz konusu
yılda sırasıyla yaklaşık olarak %(…..), %(…..) oranında pazar payına sahip olmuşken;
2012, 2014 ve 2015 yıllarında bu teşebbüslerin pazar payları genel olarak %(…..)’in altında
kalmıştır. Pazara 2013 yılında giren oyunculardan KİLİT GLOBAL98 ise, 2014 yılında
%(…..) ve 2015 yılında %(…..)99 oranında pazar payı elde etmiştir. Bu açıklamalar
çerçevesinde, 2012-2015 döneminde soruşturma tarafı teşebbüslerin pazar payları
toplamının önemli düzeyde olduğu ve bu teşebbüslerden her birinin rakipleriyle arasındaki
pazar payı farkının oldukça yüksek seyrettiği söylenebilecektir. Bu nedenle, pazar payı
verileri esas alındığında soruşturma tarafı teşebbüslerin incelenen davranışlarıyla
rakiplerini dışlama kabiliyetine sahip olduğu değerlendirilmektedir.
(282) Bununla birlikte, soruşturma konusu davranışların rakipleri dışlama kabiliyetine sahip olup
olmadığı değerlendirilirken göz önünde bulundurulması gereken bir diğer önemli faktör,
soruşturma tarafı seyahat acentelerinin oteller açısından sahip oldukları konum ve güçtür.
Bu kapsamda, aşağıda yer verilen tablolarda, otellerin ağırladıkları yabancı turist sayısı ve
anılan turistlerden elde ettikleri gelirler içinde soruşturma tarafı dört teşebbüsün ve bunların
rakiplerinin paylarına yer verilmiştir. Sonrasında ise, bu veriler ışığında, soruşturma tarafı
seyahat acentelerinin ticari çıkarları doğrultusunda alacakları kararlarla otellerin ticari
kararlarını belirlemelerinin veya yönlendirmelerinin mümkün olup olmadığı, diğer bir
ifadeyle otellerin ekonomik olarak soruşturma tarafı teşebbüslere bağımlı olup olmadıkları
değerlendirilmiştir.
96 Diğer BDT ülkelerinden olan Gürcistan, Kazakistan, Özbekistan, Tacikistan ve Türkmenistan; gerek söz
konusu ülkelerden Antalya’ya gelen toplam turist sayısına ulaşılamaması, gerekse Tablo 9’da yer verilen
teşebbüslerin söz konusu ülkelere yönelik faaliyetlerinin kısıtlı olması nedeniyle analize dahil edilmemiştir.
97 (…..).
98 KİLİT GLOBAL 2013 yılından itibaren incoming seyahat hizmetleri alanında faaliyet göstermeye
başlamıştır.
99 2015 yılında TEZ ile KİLİT GLOBAL arasında yapılan “İşbirliği Sözleşmesi” gereğince, TEZ tarafından
incoming faaliyetleri kapsamında sunulan hizmetlerden bir kısmının ifası, alt acente/taşeron aracılığıyla
çalışma esası çerçevesinde KİLİT GLOBAL tarafından gerçekleştirilmiştir.
16-40/662-296
75/106
Tablo 10:Otellerde100 Konaklayan Turistlerin Geldikleri Ülkelere ve Seyahat Acentelerine Göre Dağılımı (%)
Soruşturma
Tarafları IATI
Diğer
Acenteler
Diğer
Yöntemler TOPLAM
2012
Rusya-Diğer BDT 22,80 (…..) (…..) (…..) 33,21
Diğer Ülkeler 1,41 (…..) (…..) (…..) 66,79
TOPLAM 24,22 (…..) (…..) (…..) 100,00
2013
Rusya-Diğer BDT 28,44 (…..) (…..) (…..) 41,56
Diğer Ülkeler 2,16 (…..) (…..) (…..) 58,44
TOPLAM 30,59 (…..) (…..) (…..) 100,00
2014
Rusya-Diğer BDT 27,25 (…..) (…..) (…..) 45,85
Diğer Ülkeler 2,59 (…..) (…..) (…..) 54,15
TOPLAM 29,83 (…..) (…..) (…..) 100,00
2015
Rusya-Diğer BDT 26,47 (…..) (…..) (…..) 43,59
Diğer Ülkeler 1,85 (…..) (…..) (…..) 56,41
TOPLAM 28,33 (…..) (…..) (…..) 100,00
(283) Yukarıdaki tablo incelendiğinde öncelikle, otellerin belirli ülkelerden gelen turistlere
yoğunlaşmadıkları, hem Rusya’dan ve diğer BDT ülkelerinden hem de Avrupa
ülkelerinden, Orta Doğu ülkelerinden ve bunların dışındaki ülkelerden gelen turistlere
konaklama hizmeti sundukları görülmektedir. Şöyle ki; analize dahil edilen otellerde
konaklayan turistlerin,
- 2012 yılında %33,21’i Rusya’dan ve diğer BDT ülkelerinden olup, bunun %22,80
puanlık kısmı (%68,65’i) soruşturma tarafı dört teşebbüs aracılığıyla,
- 2013 yılında %41,56’sı Rusya’dan ve diğer BDT ülkelerinden olup, bunun
%28,44 puanlık kısmı (%68,43’ü) soruşturma tarafı dört teşebbüs aracılığıyla,
- 2014 yılında %45,85’i Rusya’dan ve diğer BDT ülkelerinden olup, bunun %27,25
puanlık kısmı (%59,43’ü) soruşturma tarafı dört teşebbüs aracılığıyla,
- 2015 yılında %43,59’u Rusya’dan ve diğer BDT ülkelerinden olup, bunun %26,47
puanlık kısmı (%60,72’si) soruşturma tarafı dört teşebbüs aracılığıyla
getirilmiştir. Soruşturma tarafı seyahat acenteleri tarafından Rusya ve diğer BDT ülkeleri
dışında kalan ülkelerden getirilerek, analize dahil edilen otellerde konaklatılan turistlerin,
bu otellerde ağırlanan toplam turistler içerisindeki payı ise ilgili dönemdeki her bir yılda %2
civarında seyretmiştir.
100 Analize dâhil edilen oteller; şikâyet kapsamında yer alan otelleri, yerinde incelemeler sonucunda elde
edilen belgelerde adı geçen otelleri ve şikâyetçi tarafından Rusya’dan ve diğer BDT ülkelerinden gelen
turistler için marka olduğu belirtilen otelleri kapsamaktadır. Bu otellerin tamamı Antalya’da bulunmaktadır.
Ayrıca, anılan otellerde konaklayan ve Rusya ve diğer BDT ülkelerinden gelen turist sayısının Antalya’ya
Rusya’dan ve diğer BDT ülkelerinden gelen toplam turist içerisindeki payı 2012 yılında %50,34, 2013 yılında
%48,83, 2014 yılında %47,65 ve 2015 yılında %44,10 olarak gerçekleşmiştir.
16-40/662-296
76/106
Tablo 11: Otellerin Turistlerden Elde Ettiği Gelirlerin Ülkelere ve Seyahat Acentelerine Göre Dağılımı (%)101
Soruşturma
Tarafları IATI
Diğer
Acenteler
Diğer
Yöntemler TOPLAM
2012
Rusya-Diğer BDT 31,76 (…..) (…..) (…..) 47,80
Diğer Ülkeler 2,39 (…..) (…..) (…..) 52,20
TOPLAM 34,15 (…..) (…..) (…..) 100,00
2013
Rusya-Diğer BDT 33,52 (…..) (…..) (…..) 50,50
Diğer Ülkeler 2,86 (…..) (…..) (…..) 49,50
TOPLAM 36,38 (…..) (…..) (…..) 100,00
2014
Rusya-Diğer BDT 29,22 (…..) (…..) (…..) 47,47
Diğer Ülkeler 3,10 (…..) (…..) (…..) 52,53
TOPLAM 32,32 (…..) (…..) (…..) 100,00
2015
Rusya-Diğer BDT 25,43 (…..) (…..) (…..) 46,75
Diğer Ülkeler 2,05 (…..) (…..) (…..) 53,25
TOPLAM 27,48 (…..) (…..) (…..) 100,00
(284) Ayrıca, Tablo 11’de anılan otellerde konaklayan toplam turistlerden elde edilen gelirlerin
ülkelere ve seyahat acentelerine göre dağılımına ilişkin analiz yer almaktadır. Buna göre,
- 2012 yılında gelirin %47,80’i Rusya’dan ve diğer BDT ülkelerinden gelen
turistlerden elde edilmiş olup, bunun %31,76 puanlık kısmı (%66,44’ü)
soruşturma tarafı dört teşebbüs aracılığıyla,
- 2013 yılında gelirin %50,50’si Rusya’dan ve diğer BDT ülkelerinden gelen
turistlerden elde edilmiş olup, bunun %33,52 puanlık kısmı (%66,37’si)
soruşturma tarafı dört teşebbüs aracılığıyla,
- 2014 yılında gelirin %47,47’si Rusya’dan ve diğer BDT ülkelerinden gelen
turistlerden elde edilmiş olup, bunun %29,22 puanlık kısmı (%61,55’i)
soruşturma tarafı dört teşebbüs aracılığıyla,
- 2015 yılında gelirin %46,75’i Rusya’dan ve diğer BDT ülkelerinden gelen
turistlerden elde edilmiş olup, bunun %25,43 puanlık kısmı (%54,39’u)
soruşturma tarafı dört teşebbüs aracılığıyla
getirilmiştir. Soruşturma tarafı seyahat acenteleri tarafından Rusya ve diğer BDT ülkeleri
dışında kalan ülkelerden getirilerek, analize dahil edilen otellerde konaklatılan turistlerden
elde edilen gelirin, bu otellerde ağırlanan toplam turistlerden elde edilen gelirler içerisindeki
payı ise ilgili dönemdeki her bir yılda %2-3 civarında seyretmiştir.
(285) Tablolardan hareketle yukarıda sunulan bilgilere göre, analize dahil edilen otellerde kalan
yabancı turistlerin 2012 yılında %24,22’si, 2013 yılında %30,59’u, 2014 yılında %29,83’ü,
2015 yılında ise %28,33’ü soruşturma tarafı teşebbüsler aracılığıyla getirilmiştir.
Soruşturma tarafı teşebbüsler aracılığıyla analize dahil edilen otellerde konaklayan
turistlerden elde edilen gelirlerin otellerin toplam gelirleri içerisindeki payı ise 2012 yılında
%34,15, 2013 yılında %36,38, 2014 yılında %32,32 ve 2015 yılında %27,48 olarak
gerçekleşmiştir. Otellerin faaliyetleri içinde soruşturma taraflarının görece küçük bu payları,
otellerin faaliyetleri bakımından soruşturma tarafı teşebbüslere bağımlılığının düşük
olduğunun bir göstergesi olarak değerlendirilmektedir. Bu çerçevede, soruşturma tarafı
teşebbüslerin Rusya’dan ve diğer BDT ülkelerinden gelen turistler açısından pazarda
önemli paya sahip olmalarına rağmen oteller açısından pazarda ticari faaliyetlerini
sürdürebilmek için zorunlu olmadıkları değerlendirilmektedir.
101 bkz dipnot 100.
16-40/662-296
77/106
(286) Nitekim, soruşturma taraflarının BIBLIO GLOBUS’la ve onun Türkiye’deki partnerleriyle
çalışmamaları yönündeki baskılarına rağmen, otellerin BIBLIO GLOBUS’a ve onun
Türkiye’deki partnerlerine yönelik satışlarını tamamen durdurmamış olmaları da bu
değerlendirmeyi teyit eder niteliktedir. Şöyle ki; soruşturma sürecinde görüşülen otel
yetkililerinin bir kısmı tarafından BIBLIO GLOBUS’un Türkiye’deki temsilcilerine satışların
durdurulması talepli e-postalar gönderilmesine rağmen, bunların sadece geçici bir dönem
için satışa kapatıldığı ya da satışların gizli bir şekilde sürdürüldüğü belirtilmiştir. Hatta bizzat
IATI, Kuruma sunduğu bilgiler çerçevesinde otellerle çalışmasını tümüyle
sonlandırmadığını ifade etmiştir.102 Sonuç olarak, soruşturma tarafı teşebbüslerin
incelenen davranışlarının rakipleri dışlama kabiliyetine sahip olmadığı
değerlendirilmektedir.
(287) IATI’nin pazardaki faaliyetlerinin de dosya konusu davranışların pazarda sonuç doğurup
doğurmadığının tespitinde önem arz ettiği belirtilmelidir. Bu nedenle, aşağıda, IATI’nin
incoming hizmetleri sunmaya başladığı 2013 yılından 2015 yılının sonuna kadar olan
dönemdeki faaliyetleri incelenmiştir.
(288) Grafik 1’de IATI’nin Antalya’ya getirilmesine aracılık ettiği turist sayısının 2013-2015
döneminde aylar itibarıyla dağılımına yer verilmiştir:
Grafik 1: IATI’nin 2013-2015 Döneminde Aylar İtibarıyla Satışlarının Kişi Sayısı Bazında Dağılımı
(…..TİCARİ SIR…..)
(289) Grafik 1’e göre; IATI’nin Antalya iline getirilmesine aracılık ettiği turistlerin 2013 yılında
%(…..)’ı, 2014 yılında %(…..)’ü ve 2015 yılında %(…..)’i Rusya’dan ve diğer BDT
ülkelerinden gelen turistlerden oluşmaktadır. IATI’nin Rusya’dan ve diğer BDT ülkelerinden
getirilmelerine aracılık ettiği toplam turist sayısının da 2013 yılında %(…..)’una, 2014
yılında %(…..)’sine ve 2015 yılında %(…..)’üne BIBLIO GLOBUS ile olan işbirliği
aracılığıyla incoming hizmeti sunduğu görülmektedir.
(290) Grafik 2’de IATI’nin Antalya’ya getirilmesine aracılık ettiği turistlerden elde ettiği gelirlerin
2013-2015 döneminde aylar itibarıyla dağılımına yer verilmiştir:
Grafik 2: IATI’nin 2013-2015 Döneminde Aylar İtibarıyla Satışlardan Elde Ettiği Gelirin Dağılımı
(…..TİCARİ SIR…..)
102 Kaldı ki, soruşturma kapsamında elde edilen belgelerde BIBLIO GLOBUS’la ve onun Türkiye’deki
temsilcileriyle çalışmamaları yönünde baskıya maruz kaldığı tespit edilen otellerin bazılarında soruşturma
tarafı teşebbüslerin, turist sayısı ve turistlerden elde edilen gelirler bakımından çok düşük paylar aldığı
görülmektedir.
16-40/662-296
78/106
(291) IATI’nin incoming hizmetinden elde ettiği gelir bazında inceleme yapıldığında, IATI’nin
Antalya iline getirilmesine aracılık ettiği turistlerden elde ettiği toplam gelirin 2013 yılında
%(…..)’ü, 2014 yılında %(…..)’si ve 2015 yılında %(…..)’si Rusya’dan ve diğer BDT
ülkelerinden gelen turistlere sunulan incoming hizmetinden elde edilmiştir. IATI’nin
Rusya’dan ve diğer BDT ülkelerinden getirilmelerine aracılık ettiği turistlerden elde ettiği
toplam gelirin de 2013 yılında %(…..)’ini, 2014 yılında %(…..)’unu ve 2015 yılında
%(…..)’sini BIBLIO GLOBUS ile olan işbirliği aracılığıyla incoming hizmeti sağladığı
turistlerden elde ettiği görülmektedir.
(292) Yukarıda ayrıntılarına yer verilen faaliyetleri sonucunda IATI, Rusya’dan ve diğer BDT
ülkelerinden gelen turistlere yönelik olarak Antalya’da sunulan incoming hizmetleri
pazarında faaliyete geçtiği yıl olan 2013 yılında %(…..), 2014 yılında %(…..) ve 2015
yılında %(…..) pazar payı elde etmiştir.
(293) İhlalin 2012 yılının Ağustos ayından başlayarak 2013 yılının Temmuz ayına kadar sürmesi
ve ilgili dönemdeki sezonun 2013 yılının Ekim ayının sonuna kadar olan dönemi kapsadığı
tespit edildiğinden IATI’nin bu dönemdeki103 faaliyetlerinin yakından incelenmesi
gerekmektedir. Aşağıdaki grafiklerde sırasıyla IATI’nin 2013 yılında incoming hizmeti
sunduğu turist sayısının ve aynı dönemde bu turistlerden elde ettiği gelirin aylar itibarıyla
dağılımına yer verilmektedir.
Grafik 3: IATI’nin 2013 Yılında Satışlarının Aylar İtibarıyla Kişi Sayısı Bazında Dağılımı
(…..TİCARİ SIR…..)
Grafik 4: IATI’nin 2013 Yılında Elde Ettiği Gelirlerin Aylar İtibarıyla Dağılımı
(…..TİCARİ SIR…..)
(294) Yukarıdaki grafikler incelendiğinde, IATI’nin 2013 yılındaki satışlarının yaz sezonu
içerisinde kabul edilen Nisan-Eylül döneminde kişi sayısı ve gelir bazında bir artış içerisinde
olduğu görülmektedir. Sezonun son ayı olan Ekim ayında ise IATI satışları önemli düzeyde
gerilemiştir. IATI’nin satışlarına ilişkin bu durum, ihlal konusu davranışların 2013 yılının
Şubat, Nisan ve Temmuz aylarında yoğunlaşmasına rağmen, IATI’nin satışlarının bir
kesintiye uğramadığını göstermektedir. Bu durum, soruşturma konusu davranışların 2013
yılında IATI üzerindeki etkisinin sınırlı olduğunu göstermektedir.
(295) Bu noktada, IATI’nin satışlarında 2014 yılında gözlenen düşüşün nedeninin ve dosya
konusu davranışlarla olan ilgisinin de incelenmesi gerekmektedir. Zira IATI, BIBLIO
GLOBUS ile üç yıllık anlaşması bulunmasına rağmen soruşturma konusu davranışlar
neticesinde, 2014 yılında BIBLIO GLOBUS ile çalışamadığını ve bu nedenle zarar ettiğini
belirtmiştir. Ancak, dosya kapsamında ihlalin 2014 yılında devam ettiğine dair bir delil
bulunmadığı, BIBLIO GLOBUS’un 2014 yılında Antalya incoming hizmetleri pazarından
%2,85 pay aldığı ve ayrıca IATI’nin 2015 yılında BIBLIO GLOBUS ile çalışmaya devam
ettiği göz önünde bulundurulduğunda, IATI’nin satışlarında 2014 yılında gerçekleşen
düşüşün soruşturma konusu davranışlarla ilgili olmadığı değerlendirilmektedir.
103 (…..).
16-40/662-296
79/106
(296) Soruşturma konusu davranışların asıl hedefinin BIBLIO GLOBUS olduğundan hareketle,
bu davranışların BIBLIO GLOBUS’un faaliyetlerine ilişkin etkisinin de değerlendirmeye
dâhil edilmesi gerekmektedir. AKTOB’un hazırladığı “Türkiye Paket Tur (Incoming) Pazarı
2013”104 ve “Türkiye Paket Tur (Incoming) Pazarı 2014”105 isimli raporlara göre, BIBLIO
GLOBUS Antalya incoming hizmetleri pazarından 2013 yılında %1,53, 2014 yılında ise
%2,85 pay almıştır. Aynı raporlara göre, BIBLIO GLOBUS Rusya’dan Türkiye’ye gelen
turistlerin 2013 yılında %5,00’ini, 2014 yılında ise %9,00’unu getirmiştir. Bu veriler
çerçevesinde, BIBLIO GLOBUS’un yıllar itibarıyla pazardan aldığı payı arttırdığı
söylenebilecektir.
(297) Dosya kapsamında elde edilen sayısal verilere ilişkin olarak yukarıda yapılan
değerlendirmeler sonucunda;
- Soruşturma taraflarının Rusya’dan ve diğer BDT ülkelerinden gelen turistlere
yönelik olarak Antalya’da sunulan incoming hizmetleri pazarındaki paylarının,
ihlal konusu davranışlar sonucunda rakiplerin dışlanmasına yol açabilecek
düzeyde olduğu,
- Ancak, soruşturma taraflarının otellerin ağırladıkları toplam turist sayısı ve
bunlardan elde ettikleri gelirler içindeki payının otelleri ekonomik olarak bu
teşebbüslere bağımlı kılacak seviyede olmadığı,
- Otellerin BIBLIO GLOBUS’la ve onun Türkiye’deki incoming partnerleriyle
çalışmaya devam etmiş olmasının da otellerin soruşturma taraflarına bağımlı
olmadığının bir göstergesi olduğu,
- Soruşturma taraflarının otellere yapmış oldukları baskılara rağmen 2013 yılında
IATI’nin sezon boyunca satışlarını artırarak %(…..), BELMONDO’nun satışlarını
bir önceki yıla kıyasla önemli ölçüde arttırarak %(…..) ve BIBLIO GLOBUS’un
toplamda %5,00 düzeyinde pazar payı elde etmiş olduğu
sonucuna ulaşılmıştır. Bunların yanı sıra, dosya kapsamında ihlal konusu davranışlardan
etkilendiği tespit edilen otellerin Antalya konaklama hizmetleri pazarının yaklaşık %50’sini
oluşturduğu, diğer bir ifadeyle BIBLIO GLOBUS’un ve onun Türkiye’deki partnerlerinin
alternatif otellerle çalışmasının mümkün olduğu belirtilmeldir. Sonuç olarak, soruşturma
taraflarının ihlal olduğu değerlendirilen davranışlarının incoming hizmetleri ve konaklama
hizmetleri pazarlarındaki etkisinin sınırlı olduğu değerlendirilmektedir.
I.4.2.4. Genel Değerlendirme
(298) Dosya kapsamında elde edilen delillere, diğer bilgilere ve sayısal verilere ilişkin olarak
yukarıda yer verilen değerlendirmeler ışığında;
- 2012 yılının Ağustos ayından 2013 yılının Temmuz ayının sonuna kadar olan
dönemde PEGAS’ın, ODEON’un, TEZ’in ve ANEX’in otellerle ve turistlere
yönelik hizmet sunan mağaza, eğlence yeri gibi diğer tesislerle olan dikey
anlaşmalarını kullanarak BIBLIO GLOBUS’un ve başta IATI ve BELMONDO
olmak üzere BIBLIO GLOBUS’un Türkiye’deki incoming hizmetlerini yürüten
seyahat acentelerinin piyasadaki faaliyetlerini zorlaştırıcı ve bu teşebbüsleri
dışlayıcı davranışlarda bulunduğu,
- PEGAS’ın, ODEON’un, TEZ’in ve ANEX’in BIBLIO GLOBUS’u ve onun
Türkiye’deki incoming hizmetlerini yürüten seyahat acentelerini dışlayıcı bu
davranışları bir anlaşma çerçevesinde gerçekleştirdikleri
104 , erişim tarihi:10.03.2016.
105 , erişim tarihi:10.03.2016.
16-40/662-296
80/106
sonucuna ulaşılmıştır.
(299) Bilindiği üzere, 4054 sayılı Kanun’un 2. maddesinde;
“Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde mal ve hizmet piyasalarında faaliyet gösteren ya
da bu piyasaları etkileyen her türlü teşebbüsün aralarında yaptığı rekabeti engelleyici,
bozucu ve kısıtlayıcı anlaşma, uygulama ve kararlar ile piyasaya hâkim olan
teşebbüslerin bu hâkimiyetlerini kötüye kullanmaları ve rekabeti önemli ölçüde
azaltacak birleşme ve devralma niteliğindeki her türlü hukukî işlem ve davranışlar,
rekabetin korunmasına yönelik tedbir, tespit, düzenleme ve denetlemeye ilişkin
işlemler bu Kanun kapsamına girer.”
hükmüyle Kanun’un kapsamı belirlenmiştir.
(300) Delillerden açıkça anlaşıldığı ve yukarıda detaylı olarak değerlendirildiği üzere hakkında
soruşturma yürütülen teşebbüslerin inceleme konusu davranışlarının esas hedefi Rusya’da
ve diğer BDT ülkelerinde bulunan tüketicilere Türkiye’ye yönelik paket tur hizmeti sunan
BIBLIO GLOBUS’tur. Bir başka ifadeyle, bu eylemler ile, 2013 yılında Rusya’dan Türkiye’ye
gelecek tüketicilere paket tur sağlamak üzere yenilikçi bir iş modeliyle ve mevcut tur
operatörlerinden daha düşük paket fiyatlarıyla piyasaya girmek isteyen BIBLIO
GLOBUS’un faaliyetlerinin zorlaştırılması ve bu teşebbüsün piyasadan dışlanması
amaçlanmıştır. Bu yönüyle değerlendirildiğinde, Rusya’da ve diğer BDT ülkelerinde
bulunan tüketicilere yönelik faaliyet gösteren bir teşebbüse yönelik davranışların Türkiye
piyasalarını etkileyip etkilemediği, diğer bir deyişle 4054 sayılı Kanun kapsamında ele
alınıp alınamayacağı sorusu gündeme gelmektedir. Zira soruşturma taraflarının
davranışlarının başarılı olması halinde, daha düşük fiyatlarla ve farklı bir iş modeliyle
piyasaya girmek isteyen potansiyel bir rakip piyasa dışı bırakılmış olacak ve bu durumdan
öncelikli olarak Rusya’da ve diğer BDT ülkelerinde bulunan tüketiciler etkilenecektir.
(301) Ancak soruşturma konusu eylemlerin etkilerinin yalnızca bu ülkelerde bulunan tüketicilere
yönelik olduğunu söylemek mümkün değildir. Zira yurtdışında bulunan ve Türkiye’ye turist
getiren tur operatörleri, getirdikleri turistlerin Türkiye’deki hizmetlerinin görülmesi için
Türkiye’de incoming seyahat hizmetleri veren seyahat acenteleriyle birlikte çalışmaktadır.
Dolayısıyla BIBLIO GLOBUS’un Türkiye’ye turist getirmesinin engellenmesi, BIBLIO
GLOBUS’un Türkiye’deki incoming hizmetlerini sağlayan teşebbüslerin de faaliyetlerinin
engellenmesi ve bu teşebbüslerin incoming seyahat hizmetleri pazarından dışlanması
anlamına gelmektedir. Nitekim Türkiye’de seyahat acentesi olarak faaliyet gösteren ve
faaliyetlerinin önemli bir kısmı Rusya’dan ve diğer BDT ülkelerinden gelen turistlere
incoming hizmeti sunmak olan, bir başka deyişle doğrudan BIBLIO GLOBUS’un rakibi
konumunda bulunmayan, soruşturma taraflarının BIBLIO GLOBUS’u dışlamak üzere
gösterdikleri çabanın arkasında yatan rasyonelin de bu dışlamanın incoming seyahat
hizmetleri pazarındaki etkisi olduğu değerlendirilmektedir. Zira BIBLIO GLOBUS’un
Rusya’dan ve diğer BDT ülkelerinden getirdiği turist sayısı artıkça, BIBLIO GLOBUS’un
incoming partnerlerinin hizmet verdiği turist sayısı artacak, bu durum da hakkında
soruşturma yürütülen teşebbüslerin pazar payında azalmaya neden olacaktır.
(302) Ayrıca, hakkında soruşturma yürütülen tarafların BIBLIO GLOBUS’u dışlamaya yönelik
davranışlarının bu teşebbüslerin otellerle veya turistlere yönelik hizmet sunan mağaza,
eğlence yeri gibi diğer tesislerle olan dikey ilişkilerini kullanarak gerçekleştirdiği göz önünde
bulundurulduğunda, bu tesislerin BIBLIO GLOBUS kanalıyla gelen turistlere hizmet
vermesinin engellenmesi sonucunda soruşturma konusu davranışların hizmet verdikleri
turist sayısında azalmaya yol açmak suretiyle bu tesislerin faaliyetlerini olumsuz etkilediği
değerlendirilmektedir.
16-40/662-296
81/106
(303) Bu açıklamalar çerçevesinde, soruşturma tarafı teşebbüslerin asıl olarak BIBLIO
GLOBUS’u dışlamaya yönelik eylemlerinin Türkiye’de ‘incoming seyahat hizmetleri’,
‘konaklama hizmetleri’ ve ‘yabancı turistlere yönelik turlar kapsamındaki eğlence, alışveriş
ve sosyal aktivite hizmetleri’ pazarlarında etki doğurduğu anlaşılmakta, bu nedenle 4054
sayılı Kanun’un kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir.
(304) 4054 sayılı Kanun’un ‘Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar’ başlıklı 4.
maddesinin ilk fıkrası,
“Belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti
engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut
doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve
teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri hukuka aykırı ve yasaktır.”
hükmünü amirdir. Anılan maddenin ikinci fıkrasında ise hukuka aykırı ve yasak kabul edilen
haller örneklendirilmektedir. Bu hallerden biri, ikinci fıkranın (d) bendinde,
“Rakip teşebbüslerin faaliyetlerinin zorlaştırılması, kısıtlanması veya piyasada
faaliyet gösteren teşebbüslerin boykot ya da diğer davranışlarla piyasa dışına
çıkartılması yahut piyasaya yeni gireceklerin engellenmesi”
olarak sayılmaktadır.
(305) Yukarıda ifade edildiği üzere, dosya kapsamında elde edilen deliller ve diğer bilgiler
ışığında 2012 yılının Ağustos ayından 2013 yılının Temmuz ayının sonuna kadar olan
dönemde PEGAS’ın, ODEON’un, TEZ’in ve ANEX’in aralarındaki bir anlaşma dahilinde ve
otel, mağaza, eğlence yeri gibi tesislerle olan dikey anlaşmalarını kullanmak suretiyle
BIBLIO GLOBUS’un ve başta IATI ve BELMONDO olmak üzere onun Türkiye’deki
incoming hizmetlerini yürüten teşebbüslerin faaliyetlerini zorlaştırmak ve bu teşebbüsleri
piyasa dışına çıkarmak amacını taşıyan eylemlerde bulunduğu tespit edilmiştir. 4054 sayılı
Kanun’un yukarıda alıntılanan 4. maddesinin ilk fıkrasında belirli bir mal veya hizmet
piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama
amacını taşıyan eylemlerin hukuka aykırı ve yasak olduğu açıkça düzenlenmektedir. Bu
düzenleme uyarınca, rekabeti kısıtlama amacı taşıyan anlaşmaların varlığı halinde 4054
sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlalinden söz edebilmek için bu anlaşmaların etkisinin
ayrıca değerlendirilmesine gerek olmadığı kabul edilmektedir. Bu çerçevede, rekabeti
kısıtlama amacıyla bir anlaşma dahilinde hareket ettikleri tespit edilen PEGAS’ın,
ODEON’un, TEZ’in ve ANEX’in belirtilen dönemde 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal
ettiğinden şüphe bulunmamaktadır.
(306) Her ne kadar, rekabeti kısıtlama amacı taşıyan bir anlaşmanın söz konusu olması halinde
ihlalin varlığına hükmedebilmek için bu anlaşmanın piyasadaki etkilerini değerlendirmeye
gerek bulunmasa da, söz konusu anlaşmaya uygulanacak yaptırımın belirlenmesinde söz
konusu anlaşmanın piyasadaki etkileri önem kazanmaktadır. Dosya kapsamında elde
edilen deliller ve diğer bilgiler, hakkında soruşturma yürütülen teşebbüslerin, aralarındaki
anlaşma çerçevesinde, otellerle olan dikey anlaşmalarını kullanarak otellerin BIBLIO
GLOBUS’a veya onun Türkiye’deki incoming hizmetlerini yürüten teşebbüslere oda
vermesini engelleme yönünde girişimlerde bulunduklarını göstermektedir. Nitekim
soruşturma tarafı teşebbüslerin bu girişimleri sonucunda çok sayıda otelin BIBLIO
GLOBUS’a, IATI’ye ve BELMONDO’ya yönelik satış durdurma yazıları gönderdiği tespit
edilmiştir.
16-40/662-296
82/106
(307) Bununla birlikte, pazarda gerçekleşen fiili duruma bakıldığında; IATI tarafından Antalya’ya
Rusya’dan ve diğer BDT ülkelerinden gelen turistler tarafından öncelikli olarak tercih edilen
marka oteller oldukları belirtilen otellerin ve ayrıca delillerde adı geçen otellerin 2013 yılı
toplam gelirlerinin %36,38’inin soruşturma tarafı teşebbüslerden elde edilmiş olduğu,
toplam gelirleri içinde bu düzeyde bir paya sahip teşebbüslerin dayatmalarının oteller için
bağlayıcı olmadığı görülmektedir. Nitekim, bizzat IATI ve ayrıca pek çok otel yetkilisi
soruşturma tarafı teşebbüslerin davranışları sonucunda otellerin sadece geçici bir dönem
satışa kapatıldığını ya da satışların gizli bir şekilde sürdürüldüğünü ifade etmiştir. IATI’nin
2013 yılında aylar itibarıyla incoming hizmeti verdiği turist sayısında ve anılan turistlerden
elde ettiği gelir bazında bir dalgalanma görülmemesinin, özellikle sezon döneminde gerek
turist sayısı gerekse gelir bakımından artış trendinin tespit edilmesinin de bu durumu
doğrular nitelikte olduğu değerlendirilmektedir. Keza pazardan dışlanması amaçlanan
BIBLIO GLOBUS’un da 2013 yılında Antalya incoming pazarında %1,53 olan pazar payını
2014 yılında %2,85’e ve ayrıca Rusya’dan Türkiye’ye getirilen turistler bakımından 2013
yılında %5 olan pazar payını, 2014 yılında %9’a yükselttiği görülmektedir. Bu açıklamalar
çerçevesinde soruşturma tarafı teşebbüslerin Kanun’un 4. maddesinin ihlali niteliğindeki
davranışlarının Türkiye piyasalarına etkisinin sınırlı olduğu ifade edilmelidir.
I.4.2.5. Savunmalara İlişkin Değerlendirme
I.4.2.5.1. PEGAS Tarafından Yapılan Savunmaya İlişkin Değerlendirme
4054 sayılı Kanun’un 4. Maddesi Kapsamında Rekabeti Önleyici Açık Bir Anlaşma
Olmadığı İddiası
(308) Savunmada; dosya kapsamında rekabeti önleyici yönde açık bir anlaşmanın bulunduğunun
öne sürülmesine karşın açık anlaşma nitelikleri taşıyan bir anlaşmanın dosyanın içeriğinde
yer almadığı iddia edilmekte ve bu bağlamda anlaşmanın olduğu varsayımından hareketle
cezalandırma yoluna gidilmesinin, cezaların kanuniliği ilkesine aykırı olduğu
belirtilmektedir.
4054 sayılı Kanun’un ‘Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar’ başlıklı 4.
maddesinin ilk fıkrası, “Belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak
rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut
doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs
birliklerinin bu tür karar ve eylemleri hukuka aykırı ve yasaktır.” hükmünü amirdir. Söz
konusu maddede bahsedilen anlaşma kavramı 4. maddenin gerekçesinde “Maddenin
amacı bakımından anlaşma, Medeni Hukukun geçerlilik koşullarına uymasa bile tarafların
kendilerini bağlı hissettikleri her türlü uzlaşma ya da uyuşma anlamında kullanılmıştır.
Anlaşmanın yazılı veya sözlü olmasının önemi yoktur.” olarak açıklanmıştır. Anlaşma
kavramının madde gerekçesinde yer verilen mahiyeti göz önüne alındığında, “I.4.2.1.
Dosya Kapsamında Elde Edilen Delillere İlişkin Değerlendirme” ve “I.4.2.2. Dosya
Kapsamında Elde Edilen Diğer Bilgilere İlişkin Değerlendirme” bölümlerinde yer verilen
değerlendirmelerin soruşturma taraflarının rekabeti kısıtlama amacıyla bir anlaşma
dâhilinde hareket ettiklerini gösterdiği belirtilmelidir.
PEGAS’ın Davranışlarının 4054 Sayılı Kanun’un 4. Maddesinin (d) Bendi Kapsamında
Değerlendirilemeyeceği İddiası.
16-40/662-296
83/106
(309) Savunmada, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin (d) bendi kapsamında rakiplerin
faaliyetlerinin zorlaştırılması ve kısıtlanması eyleminin rekabeti sınırlayıcı bir eylem
olmadığı, zira teşebbüslerin rakiplerin faaliyetlerini zorlaştırarak kendi ticari menfaatlerini
artırmalarının rekabetin özünde olduğu, rekabetin rakip teşebbüsleri zorlayarak onları yeni
teknolojiler bulmaya, maliyetlerini minimize etmeye ve avantajlar yakalamaya ittiği;
dolayısıyla rekabetin istenme ve korunma nedeninde bu etkilerin olduğu öne sürülmektedir.
Bununla birlikte, PEGAS’ın eylemlerinin ‘boykot’ niteliği taşımadığı, PEGAS’ın kendi ticari
menfaatlerini artırmaya yönelik uygulamalarının rekabetin oluşmasına ve korunmasına
zemin hazırladığı ifade edilmekte ve dolayısıyla ihlal niteliği taşıyan herhangi bir eylemden
bahsedilemeyeceği iddia edilmektedir.
(310) 4054 sayılı Kanun’un ‘Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar’ başlıklı 4.
maddesinin ilk fıkrası, “Belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak
rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut
doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs
birliklerinin bu tür karar ve eylemleri hukuka aykırı ve yasaktır.” hükmünü amirdir. Bu
hüküm kapsamında birden fazla teşebbüsün irade uyuşması içinde gerçekleştirdikleri
rekabeti kısıtlayıcı davranışlar ihlal niteliğinde kabul edilmekte, ancak teşebbüslerin tek
başlarına gerçekleştirdikleri davranışlar bu hüküm kapsamına girmemektedir.
(311) Bu çerçevede, dosya kapsamında da PEGAS’ın, ODEON’un, TEZ’in ve ANEX’in
aralarındaki bir anlaşma dâhilinde ve otel, mağaza, eğlence yeri gibi tesislerle olan dikey
anlaşmalarını kullanmak suretiyle BIBLIO GLOBUS’un ve başta IATI ve BELMONDO
olmak üzere onun Türkiye’deki incoming hizmetlerini yürüten teşebbüslerin faaliyetlerini
zorlaştırmak ve bu teşebbüsleri piyasa dışına çıkarmak amacını taşıyan eylemlerde
bulunduğu değerlendirilmiş olup PEGAS’ın tek başına gerçekleştirdiği bir
eylemden/davranıştan sorumlu tutulması söz konusu değildir.
IATI’nin Şikâyetini Otellere Yönelik Yapması Gerektiği İddiası.
(312) Savunmada, IATI’nin şikâyet dilekçesinde, otellerin oda satışının tamamen durdurulmasına
ve oda satışlarının satış listesinden çıkarılmasına yönelik eylemlerin gerçekleştiğini ifade
ettiği, sözleşmeleri fesheden tarafın oteller olduğu, dolayısıyla IATI’nin şikâyetinin otellere
yönelik olması gerektiği belirtilerek şikâyetin PEGAS’a yöneltilmesinin ve bunun sonucunda
PEGAS aleyhine hüküm kurulmasının hukuka aykırı olduğu savunulmaktadır.
(313) Soruşturma kapsamında, soruşturma taraflarının Rusya’dan ve diğer BDT ülkelerinden
Türkiye’ye gelecek turistlere paket tur sağlamak üzere yenilikçi bir iş modeliyle ve mevcut
tur operatörlerinden daha düşük paket fiyatlarıyla piyasaya girmek isteyen BIBLIO
GLOBUS’un ve dolayısıyla BIBLIO GLOBUS’un Türkiye’deki incoming partnerlerinin
faaliyetlerinin zorlaştırılmasına yönelik olarak bir irade uyuşması içerisinde anılan
teşebbüslerin piyasadan dışlanmasının hedeflendiği sonucuna ulaşılmıştır. Soruşturma
taraflarının, söz konusu dışlayıcı davranışları özellikle otellerle olan dikey ilişkilerini
kullanarak gerçekleştirdikleri tespit edilmiş olup, bu davranışların “konaklama hizmetleri
pazarındaki” etkisine ilişkin değerlendirmelere yukarıda yer verilmiştir. Dolayısıyla, otellerin
davranışı, soruşturma tarafı teşebbüslerin rekabeti kısıtlayıcı anlaşmayı hayata
geçirebilmeleri için bir araç vazifesi görmekte olup, oteller açısından bir rekabet ihlali olarak
kabul edilmemektedir. Bu nedenle, PEGAS’ın şikâyetin otellere yöneltilmesi gerektiği
yönündeki savunmasına katılmak mümkün değildir.
Kurul’un Bir İptal Kararı Üzerine Alacağı Bir Kararda Önceki Kararının İçeriğini
Değiştiremeyeceği İddiası.
16-40/662-296
84/106
(314) Kurul’un 29.08.2013 tarihli ve 13-49/701-299 sayılı kararını iptal eden Ankara 16. İdare
Mahkemesinin 2014/236 E. 2014/1415 K. sayılı kararının dosyanın esasına ilişkin
mütalaasına yönelik bir karar değil, Kurul’un soruşturma açılmaksızın esasa ilişkin karar
vermesine yönelik bir karar olduğu, bu nedenle PEGAS’ın anılan mahkeme kararının Kurul
kararının içeriğini etkilemeyeceği kanaatini taşıdığı belirtilmiştir. Ayrıca önaraştırma
sonucunda 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca hakkında
önaraştırma yapılan teşebbüslere ihlale ne şekilde son vereceklerine ilişkin görüşlerini
bildirmiş olduğu, Kurul’un bu kararıyla varlığı iddia edilen ihlallerin fiili olarak da sona
erdirildiğinin Kurul tarafından tespit edilmiş olması nedeniyle soruşturma sonucunda
verilecek kararın ihtarı içeren hususları dahi kapsamayacağı ifade edilmiştir. Soruşturma
sonunda verilecek kararın içerik açısından nihai sonucu değiştirmeyecek olması ve
önaraştırma sonucunda alınan karara konu olan ihlallerin sona erdirilmiş olması da göz
önünde bulundurularak, soruşturma sonucunda 13-49/701-299 sayılı karar ile aynı
mahiyette bir kararın ihtara dahi gerek kalmaksızın verilmesi gerektiği beliritilmektedir.
(315) Bilindiği üzere, Ankara 16. İdare Mahkemesinin 2014/236 E., 2014/1415 K. sayılı kararı
Danıştay 13. Dairesinin 23.06.2015 tarihinde almış olduğu 2015/1664 E., 2015/2537 K.
sayılı kararı ile onanmış bulunmaktadır. Ankara 16. İdare Mahkemesinin kesinleşen
kararında konuyla ilgili olarak yer verilen değerlendirmelerden de anlaşılacağı üzere, 13-
49/701-299 sayılı Kurul kararının iptal gerekçesi, elde edilen deliller ışığında araştırmanın
genişletilerek dosya konusu iddialar hakkında soruşturma açılması gerekirken, şikâyetin
yeterli incelemeler yapılmaksızın önaraştırma aşamasında reddedilmiş olmasıdır. Bu
gerekçe karşısında, 26.03.2015 tarihli ve 15-13/181-M sayılı Kurul kararıyla başlatılan
soruşturmanın amacı iddialara yönelik araştırmanın genişletilmesi, yeterli incelemelerin
yapılması ve iddiaların her türlü şüpheden uzak bir şekilde açıklığa kavuşturulmasının
sağlanmasıdır. Bu çerçevede, PEGAS tarafından savunmada ileri sürülen mahkeme
kararının Kurul kararının içeriğini etkilemeyeceği yönündeki kanaatine katılmak mümkün
değildir.
(316) Benzer şekilde, PEGAS’ın, önaraştırma taraflarına Kanun’un 9. maddesinin üçüncü fıkrası
uyarınca görüş gönderilmesine ilişkin karar çerçevesinde, iddia edilen ihlallerin fiili olarak
da sona erdirildiğinin Kurul tarafından tespit edilmiş olması nedeniyle soruşturma
sonucunda verilecek kararın ihtarı içeren hususları dahi kapsamayacağına ilişkin
düşüncesine de katılmak mümkün görülmemektedir. Zira söz konusu karar çerçevesinde
soruşturma taraflarına gönderilen 04.09.2013 tarihli yazılar ile taraflara aşağıdaki husus
bildirilmiştir:
“Bu çerçevede, ilgili Karar’da belirtildiği üzere IATI’nin müşterilerinin Antalya’daki
otellere, mağazalara, sosyal aktivite ve eğlence merkezlerine kabul edilmemesi
yönündeki baskı ve uygulamalarınızı sona erdirmeniz konusundaki
yükümlülüklerinizin ifası gerekmektedir. Aksi halde, 4054 sayılı Kanun çerçevesinde
hakkınızda işlem başlatılacaktır.”
(317) Söz konusu Kurul kararı ve yukarıda alıntılanan bildirim birlikte değerlendirildiğinde,
Kurul’un o aşamada iddia konusu ihlallerin sona erdirildiği yönünde bir tespiti
bulunduğundan bahsedilemeyecektir. Bu çerçevede, iddialara yönelik araştırmaların
derinleştirilmesi suretiyle gerçekleştirilen işbu soruşturma sonucunda Kurul tarafından 13-
49/701-299 sayılı karardan farklı mahiyette bir karar verilmesinin önünde bir engel
bulunmadığı değerlendirilmektedir.
16-40/662-296
85/106
I.4.2.5.2. ODEON Tarafından Yapılan Savunmaya İlişkin Değerlendirme
Şikâyet Konusu Eylemlerin “Rusya’dan ve Diğer BDT Ülkelerinden Gelen Turistlere
Sunulan Konaklama Hizmetlerinin” Engellenmesine Yönelik Olması ve Piyasadan
Dışlandığı İddia Edilen Teşebbüsün Rusya’da Faaliyet Gösteren Tur Operatörü
Olmasından Hareketle İhlalin Türkiye’ye Etkisi Olmadığı İddiası.
(318) Savunmada, şikayet konusu eylemlerin Rusya’dan ve diğer BDT ülkelerinden gelen
turistlere otel odası verilmemesi şeklinde gerçekleştiği, bu eylemlerden etkilenen pazarın
da “konaklama hizmetleri pazarı” olduğu ifade edilmiştir. Bu sebeple ilgili ürün pazarının
“incoming seyahat hizmetleri” pazarı olarak değil, “konaklama hizmetleri pazarı” olarak
tanımlanması gerektiği belirtilmiştir. Ayrıca, dosya konusu eylemler sonucunda piyasadan
dışlandığı iddiasında bulunulan tarafın Rusya’da tur operatörü olarak faaliyet gösteren
BIBLIO GLOBUS olduğu, otellerle olan anlaşmaların doğrudan tur operatörleri tarafından
yapıldığı, incoming acentelerin ise sadece tur operatörlerinin paket turlar kapsamında
satmış oldukları odaların müşterilerini havaalanında karşılama ve transfer hizmeti sunma
faaliyetlerinde bulundukları ifade edilmiş, bu sebeple de soruşturmanın, “incoming seyahat
hizmetleri pazarı”na yönelik değil, “konaklama hizmetleri pazarı”nda etkili olan tur
operatörlerine yönelik yürütülmesi gerektiği değerlendirilmiştir. Söz konusu açıklamalar
çerçevesinde de, gerek şikayet konusu eylemlerin “Rusya’dan ve diğer BDT ülkelerinden
gelen turistlere” yönelik olması, gerekse ilgili ürün pazarı olan “konaklama hizmetleri
pazarı”nda Rusya’da faaliyet gösteren tur operatörlerinin etkili olması nedeniyle, dosya
konusu eylemlerin Türkiye piyasalarını etkilemediği iddiasında bulunulmuştur.
(319) Savunmada da yer verildiği üzere, dosya kapsamında elde edilen deliller ve diğer bilgiler
çerçevesinde hakkında soruşturma yürütülen teşebbüslerin inceleme konusu
davranışlarının esas hedefinin Rusya’da ve diğer BDT ülkelerinde bulunan tüketicilere
Türkiye’ye yönelik paket tur hizmeti sunan BIBLIO GLOBUS olduğu tespitine yer verilmiştir.
Bir başka ifadeyle, dosya konusu eylemler ile 2013 yılında Rusya’dan Türkiye’ye gelecek
tüketicilere paket tur sağlamak üzere yenilikçi bir iş modeliyle ve mevcut tur
operatörlerinden daha düşük paket fiyatlarıyla piyasaya girmek isteyen BIBLIO
GLOBUS’un faaliyetlerinin zorlaştırılmasının ve bu teşebbüsün piyasadan dışlanmasının
amaçlandığı değerlendirilmiştir. Bu çerçevede, Rusya’da ve diğer BDT ülkelerinde bulunan
tüketiciler için faaliyet gösteren bir teşebbüse yönelik davranışların Türkiye piyasalarını
etkileyip etkilemediği sorusu gündeme gelmektedir. Zira soruşturma taraflarının
davranışlarının başarılı olması halinde, daha düşük fiyatlarla ve farklı bir iş modeliyle
piyasaya girmek isteyen potansiyel bir rakip piyasa dışı bırakılmış olacak ve bu durumdan
öncelikli olarak Rusya’da ve diğer BDT ülkelerinde bulunan tüketiciler etkilenecektir.
16-40/662-296
86/106
(320) Ancak soruşturma konusu eylemlerin etkilerinin yalnızca bu ülkelerde bulunan tüketicilere
yönelik olduğunu söylemek mümkün değildir. Zira yurtdışında bulunan ve Türkiye’ye turist
getiren tur operatörleri, getirdikleri turistlerin Türkiye’deki hizmetlerinin görülmesi için
Türkiye’de incoming seyahat hizmetleri veren seyahat acenteleriyle birlikte çalışmaktadır.
Dolayısıyla BIBLIO GLOBUS’un Türkiye’ye turist getirmesinin engellenmesi, BIBLIO
GLOBUS’un Türkiye’deki incoming hizmetlerini sağlayan teşebbüslerin de faaliyetlerinin
engellenmesi ve bu teşebbüslerin incoming seyahat hizmetleri pazarından dışlanması
anlamına gelmektedir. Nitekim Türkiye’de seyahat acentesi olarak faaliyet gösteren ve
faaliyetlerinin önemli bir kısmı Rusya’dan ve diğer BDT ülkelerinden gelen turistlere
incoming hizmeti sunmak olan, bir başka deyişle doğrudan BIBLIO GLOBUS’un rakibi
konumunda bulunmayan soruşturma taraflarının BIBLIO GLOBUS’u dışlamak üzere
gösterdikleri çabanın arkasında yatan rasyonelin de bu dışlamanın incoming seyahat
hizmetleri pazarındaki etkisi olduğu değerlendirilmektedir. Zira BIBLIO GLOBUS’un
Rusya’dan ve diğer BDT ülkelerinden getirdiği turist sayısı artıkça, BIBLIO GLOBUS’un
incoming partnerlerinin hizmet verdiği turist sayısı artacak, bu durum da hakkında
soruşturma yürütülen teşebbüslerin pazar payında azalmaya neden olacaktır. Bu
sebeplerle, soruşturma kapsamında kesin bir ilgili ürün pazarı tanımlanmamakla beraber,
şikâyet konusu eylemlere ilişkin tespit ve değerlendirmeler, “incoming seyahat hizmetleri
pazarı” çerçevesinde yapılmıştır.
(321) Ayrıca, hakkında soruşturma yürütülen tarafların BIBLIO GLOBUS’u dışlamaya yönelik
davranışlarının bu teşebbüslerin otellerle veya turistlere yönelik hizmet sunan mağaza,
eğlence yeri gibi diğer tesislerle olan dikey ilişkilerini kullanarak gerçekleştirdiği göz önünde
bulundurularak, bu tesislerin BIBLIO GLOBUS kanalıyla gelen turistlere hizmet vermesinin
engellenmesi sonucunda soruşturma konusu davranışların hizmet verdikleri turist
sayısında azalmaya yol açmak suretiyle bu tesislerin faaliyetlerini olumsuz etkilediği tespit
edilmiş; soruşturma tarafı teşebbüslerin asıl olarak BIBLIO GLOBUS’u dışlamaya yönelik
eylemlerinin Türkiye’de ‘incoming seyahat hizmetleri’ pazarı dışında, ‘konaklama
hizmetleri’ ve ‘yabancı turistlere yönelik turlar kapsamındaki eğlence, alışveriş ve sosyal
aktivite hizmetleri’ pazarlarında da etki doğurduğu ve bu nedenle de 4054 sayılı Kanun
kapsamında değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır
“Yabancı Turistlere Yönelik Turlar Kapsamındaki Eğlence, Alışveriş ve Sosyal Aktivite
Hizmetleri Pazarı”na Dair Soruşturma Konusu İddialara İlişkin Herhangi Bir Delilin
Bulunmadığı İddiası.
(322) Savunmada, dosya kapsamında “yabancı turistlere yönelik turlar kapsamındaki eğlence,
alışveriş ve sosyal aktivite hizmetleri pazarı”na ilişkin tespitlerin, Antalya ilinde kuyumculuk,
mağazacılık ve taşımacılık ile iştigal eden bazı teşebbüslerin yetkilileriyle yapılan
görüşmelere dayandığı ve söz konusu görüşmelerde yer alan ifadelerin taraflı olduğu,
soruşturma kapsamında kullanılan delillerin hiçbirinde anılan pazara ilişkin herhangi bir
ifadenin geçmediği ifade edilerek, bu pazara ilişkin olarak değerlendirmelerin hukuki
dayanağının bulunmadığı belirtilmiştir.
16-40/662-296
87/106
(323) Öncelikle belirtilmesi gerekir ki, hakkında soruşturma yürütülen seyahat acenteleri, yurt
dışında anlaşmalı oldukları tur operatörlerinin paket turlar kapsamında özellikle Rusya’dan
ve diğer BDT ülkelerinden Antalya’ya getirdikleri turistlere yönelik sundukları incoming
seyahat hizmetleri kapsamında, turistlerin konaklamalarına aracılık etmekte ve bu turistlere
yönelik transfer hizmeti sunmakta ve turistleri eğlence, alışveriş ve ören yerlerine
götürmektedirler. Ayrıca, inceleme sürecinde soruşturma taraflarının şikâyet konusu
davranışlarını ağırlıklı olarak otellerle ve mağaza, eğlence yeri vb. diğer teşebbüslerle olan
dikey ilişkilerini kullanarak gerçekleştirdikleri tespit edilmiştir. Bu sebeple, “incoming
hizmetleri pazarı”nın yanı sıra dosya konusu eylemlerden etkilenen diğer pazarlar olarak
“konaklama hizmetleri pazarı” ve turistlerin eğlence, alışveriş ve ören yerlerine
götürülmelerine ilişkin “yabancı turistlere yönelik turlar kapsamındaki eğlence, alışveriş ve
sosyal aktivite hizmetleri pazarı” olmak üzere iki farklı pazarın mevcut olduğu
değerlendirilmiştir. Bununla birlikte, soruşturma tarafı teşebbüslerin konaklama hizmeti
sunulmasına aracılık ettikleri yıllarda bu faaliyetlerinden elde ettikleri gelirlerin toplam
incoming gelirleri içindeki payının %90 seviyesinde gerçekleştiği görülmüş, yapılan analiz
ve değerlendirmelerde, soruşturma taraflarının konaklama hizmetlerine aracılıktan elde
ettikleri gelirin incoming gelirleri içindeki payı göz önünde bulundurularak, soruşturma
konusu davranışlardan göreli olarak daha çok etkilendiği değerlendirilen konaklama
hizmetleri pazarı üzerinde durulmuştur.
(324) Bu çerçevede, “yabancı turistlere yönelik turlar kapsamındaki eğlence, alışveriş ve sosyal
aktivite hizmetleri pazarı” etkilenen pazarlardan birisi olarak belirlenmekle birlikte, bu
pazara ilişkin soruşturma taraflarına yönelik ayrıca bir isnatta bulunulmamıştır.
Soruşturma Raporunda Şikâyet Konusu Eylemlerin Başlangıç ve Bitiş Tarihlerinin Doğru
Tespit Edilemediği İddiası.
(325) Savunmada, şikâyet konusu eylemlerin başlangıç ve bitiş tarihlerinin tespit edilmesinde
soruşturma tarafları için yeknesak bir tutum sergilendiği hâlbuki delillere ve dosyanın
durumuna göre her bir taraf için sürelerin değiştiği iddia edilmektedir. Bu kapsamda;
- ODEON’un adının geçtiği ilk delilin 16.01.2013 tarihine ait olduğu (Delil 5),
ODEON’dan elde edilen en erken tarihli delilin ise 11.03.2013 tarihine tekabül
ettiği (Delil 26),
- Tarafların karşılıklı iletişim halinde olduğunu gösteren delilleri içeren Tablo
13’teki deliller arasında ODEON’un aleyhine olan ilk delilin ise 30.01.2013
tarihine ait olduğu,
- Taraflardan elde edilen son delilin 03.05.2013 tarihini taşıdığı, zira yerinde
incelemenin Mayıs 2013’te yapıldığı,
- 29.08.2013 tarihinde taraflara Kurum tarafından gönderilen görüş sonrasında, bir
ihlalin varlığı kabul edilse dahi rekabete aykırı bir uygulamaya devam edilmesinin
hayatın olağan akışına aykırı olduğu,
- 13.10.2015’te ikinci kez yapılan yerinde incelemede herhangi bir aleyhte delil
bulunamadığı
belirtilmekte, delillerin 2013 yılına ait olduğu ve değerlendirmelerin de bu yıla göre
yapılması gerektiği, ayrıca dosya kapsamındaki en son tarihli delilin 22.07.2013 tarihini
taşıdığı ifade edilmektedir.
16-40/662-296
88/106
(326) Soruşturma taraflarının, BIBLIO GLOBUS’un ve onun Türkiye’deki incoming partnerlerinin
faaliyetlerini zorlaştırmaya yönelik girişimlerde bulunduğunu işaret eden ilk delil TEZ
bakımından 22.08.2012 tarihli Delil 1, PEGAS bakımından 21.09.2012 tarihli Delil 4,
ODEON bakımından 30.01.2013 tarihli Delil 8, ANEX bakımından ise 27.02.2013 tarihli
Delil 25’tir. Otellerin satışı kapatmalarının diğer acentelerin baskısıyla gerçekleştiğine işaret
eden ilk delil ise, 02.02.2013 tarihli Delil 10’dur.
(327) Bununla birlikte, delillerin değerlendirilmesine yönelik olarak Kurul tarafından uygulanan ve
bu dosya kapsamında da benimsenen bütüncül yaklaşım çerçevesinde, edinilen her bir
belgede tüm teşebbüsler hakkında ihlal iradesini gösteren bir bilginin yer alması
aranmamakta, belgelerin bir bütün olarak değerlendirilmesi neticesinde teşebbüslerin
iradelerinin uyuştuğunun tespit edilmesi yeterli kabul edilmektedir. Bu doğrultuda, dosya
kapsamında edinilen deliller bir araya getirildiğinde ortaya çıkan tablonun, soruşturma tarafı
teşebbüslerin 2012 yılının Ağustos ayından başlamak üzere BIBLIO GLOBUS’un ve onun
Türkiye’deki incoming partnerlerinin faaliyetlerini zorlaştırmak amacıyla otellerle olan dikey
ilişkilerini kullandığını, bu davranışlarını iletişim halinde ve irade uyuşması çerçevesinde
gerçekleştirdiğini göstermek bakımından yeterli olduğu değerlendirilmektedir.
(328) Dosya kapsamında elde edilen en son tarihli delil 22.07.2013 tarihli Delil 89’dur. Bu nedenle
taraflar açısından ihlalin bitiş tarihli bu delil esas alınarak 22.07.2013 olarak belirlenmiştir.
Tek Satıcılık Hususunun Hukuka Uygun Olduğu İddiası.
(329) Savunmada, TÜROFED’den alınan görüşe dayanılarak, dünyada ve Türkiye’de tek satıcılık
çalışma örneklerinin genelde sahil turizminde, Antalya, Dalaman, Bodrum, Kuşadası,
Çeşme gibi turistik merkezlerdeki sahil otellerinde uygulandığı ve Antalya Bölgesi’nde
bulunan 2435 adet otelden 267 tanesinin beş yıldızlı turizm işletme belgesine sahip olduğu,
bu nedenle bazı tur operatörlerinin bazı otellerle tek satıcılık sözleşmesi yapmış olmasının
pazarda herhangi bir olumsuzluğa yol açmayacağı, zira Antalya’da fazlasıyla beş yıldızlı
otel arzının bulunduğu ifade edilmiştir. Ayrıca, münhasırlık içeren sözleşmelerin 2002/2
sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği kapsamında grup muafiyetinden
yararlanabileceği dolayısıyla işbu soruşturma kapsamında da münhasırlık içeren
sözleşmelerin anılan Tebliğ kapsamında olduğu ve hukuka aykırı bir durumun mevcut
olmadığı savunulmaktadır.
(330) Dosya kapsamında, dosya konusu eylemlerle ilişkili olmadığından, tur operatörleri ile
oteller arasında imzalanan ve münhasırlık içeren sözleşmelere ilişkin herhangi bir tespit
veya değerlendirme yapılmamış, soruşturma taraflarına yönelik bu hususta herhangi bir
isnatta bulunulmamıştır.
Antalya’da bulunan Otel Sayısının ve Otellerin Doluluk Oranlarının Bölgeye Turist Getirmek
İsteyen Tur Operatörlerinin Taleplerini Karşılayacak Seviyede Olduğu İddiası.
(331) Savunmada, TÜROFED’den alınan görüşlere dayanılarak, Antalya’da bulunan otel
sayısından ve %55 civarında olan doluluk oranlarından hareketle Antalya’ya turist getirmek
isteyen herhangi bir tur operatörünün arzu ettiği sınıfta ve kalitede otel bulamamasının söz
konusu olamayacağı ifade edilmiştir.
(332) Savunmada ayrıca, dosya kapsamında 90 adet delilin yer aldığı, bu delillerin içerisinde 140
civarında otelin adının geçtiği, hâlbuki Antalya’da TÜROFED verilerine göre 267 adet beş
yıldızlı otel bulunduğu, dolayısıyla otellerin yalnızca %50’sine ilişkin tespitlerin mevcut
olduğu belirtilmekte, bu nedenle de iddia konusu eylemlerle rekabet ihlalinin mümkün
olamayacağı iddia edilmektedir.
16-40/662-296
89/106
(333) Öncelikle, soruşturma kapsamında analize dâhil edilen oteller; şikâyet kapsamında yer
alan otelleri, yerinde incelemeler sonucunda elde edilen belgelerde adı geçen otelleri ve
şikâyetçi tarafından Rusya’dan ve diğer BDT ülkelerinden gelen turistler için marka olduğu
belirtilen otelleri kapsamaktadır. Soruşturmada dosya kapsamında ihlal konusu
davranışlardan etkilendiği tespit edilen otellerin Antalya konaklama hizmetleri pazarının
yaklaşık %50’sini oluşturduğu tespitinde bulunulmuş, buradan hareketle de BIBLIO
GLOBUS’un ve onun Türkiye’deki partnerlerinin alternatif otellerle çalışmasının mümkün
olduğu sonucuna varılmıştır.
(334) Bununla birlikte, IATI tarafından Antalya’ya Rusya’dan ve diğer BDT ülkelerinden gelen
turistler tarafından öncelikli olarak tercih edilen marka oteller oldukları belirtilen oteller ve
ayrıca delillerde adı geçen oteller bakımından dahi, 2013 yılı toplam gelirlerinin sadece
%36,38’inin soruşturma tarafı teşebbüslerden elde etmiş olduklarından, toplam gelirleri
içinde bu düzeyde bir paya sahip teşebbüslerin dayatmalarının bağlayıcı olmadığı
tespitinde de bulunulmuştur. Bu çerçevede, savunmada yer verilen hususların Soruşturma
Raporundaki tespitleri destekler nitelikte olduğu belirtilmelidir.
Bir İhlal Olduğu Varsayılsa Dahi İhlalin Pazarda Etki Doğurmadığı İddiası.
(335) 2013 yılında Antalya bölgesindeki 16 otelde ODEON’un, TEZ’in ve BIBLIO GLOBUS’un,
43 otelde ise ODEON; TEZ; PEGAS, ANEX ve BIBLIO GLOBUS’un birlikte çalıştığı,
dolayısıyla BIBLIO GLOBUS’un otellerle çalışmasının engellenmesi veya BIBLIO
GLOBUS’un çalıştığı otellerle çalışmayarak otelcilerin zor durumda bırakılması gibi
iddiaların gerçeği yansıtmadığı belirtilmektedir.
(336) BIBLIO GLOBUS’un 2013 yılında %5,22, 2014 yılında ise%11,04 oranında pazar payı elde
ettiği, BIBLIO GLOBUS’un yıllar itibarıyla artan pazar payı karşısında soruşturma tarafı
teşebbüslerin BIBLIO GLOBUS’un veya IATI’nin faaliyetlerini zorlaştırmak suretiyle
rekabeti engellediğinden bahsedilemeyeceği ifade edilmektedir. BIBLIO GLOBUS’un 2013
yılında pazara hızlı bir giriş yapmış olduğu, IATI’nin de BIBLIO GLOBUS’un bu hızlı
girişinden faydalanarak sektörde hızlı bir gelişme kaydettiği ve 2013 yılında Fortune 500
listesine 444. sıradan girdiği, dolayısıyla bir ihlalin olduğu varsayılsa dahi ilgili pazarda
rekabetin ortadan kalkmadığı, dolayısıyla şikâyetçi, üçüncü kişiler ve tüketiciler açısından
bir zarar meydana gelmediği de dile getirilmektedir.
(337) ODEON’un savunmasında yer verilen tüm unsurlar, dosya kapsamında göz önünde
bulundurulmuş ve ihlalin pazarda sınırlı bir etki yarattığı sonucuna ulaşılmıştır.
Dosya Kapsamında IATI Tarafından Tek Taraflı Olarak Hazırlatılan Rapora İtibar Edilirken
Kendilerinin Verdiği 23.05.2016 Tarihli TÜROFED'in Resmi Yazısına ve TÜRSAB
Raporlarına Önem Verilmediği İddiası.
(338) ODEON, yazılı savunmalarının ekinde sunulmuş olan ve TÜROFED ile TÜRSAB’ın sektör
uygulamaları hakkındaki görüşlerini içeren yazıların dikkate alınmadığını iddia etmiştir.
(339) Söz konusu yazılar dosya kapsamında incelenmiş olup, anılan yazılarda ihlal iddialarına
ilişkin değerlendirmeleri etkileyecek bir hususa rastlanmamıştır. Nitekim ODEON’un sözlü
savunmada tanık olarak dinlettiği TÜROFED Yönetim Kurulu Başkanı da ihlal tespitini
ortadan kaldırabilecek bir açıklamada bulunmamıştır. Dosya kapsamında IATI tarafından
sunulan raporların içeriğine yer verilmiş bu raporlarda sunulan hususlara değerlendirme
bakımından herhangi bir önem atfedilmemiş ve tespitlerine atıfta bulunularak ihlal
sonucuna ulaşılmamıştır.
16-40/662-296
90/106
Birçok Turizm Beldesinde Konaklama İşletmeleri Yönünden Arz Fazlası Olduğu İddiası.
(340) Taraflar BIBLIO GLOBUS’un ve onun Türkiye’deki incoming partnerlerinin faaliyetlerini
zorlaştırmak amacıyla otellerle olan dikey ilişkilerini kullanmakta, bu davranışlarını iletişim
halinde ve irade uyuşması çerçevesinde gerçekleştirmektedir. Bu noktada turizm
sektöründe arz fazlası olması hususu dosya kapsamındaki ihlali ortadan kaldırabilecek
haklı bir gerekçe değildir.
Tur Operatörü/Incoming Acente Ayrımının Doğru Yapılmadığı İddiası.
(341) İddia edilen fiillerin otel odası verilmemesi olduğu dikkate alındığında asıl etkilenen pazarın
konaklama hizmetleri pazarı olduğu ve bu nedenle soruşturmanın otellerle anlaşma
imzalayan tur operatörlerine yönelik olması gerektiği belirtilmektedir.
(342) Dosya kapsamında edinilen bilgiler çerçevesinde hakkında soruşturma yürütülen incoming
seyahat acentelerinin bu faaliyetleri kapsamında yurt dışında çalıştıkları tur operatörleri
adına yahut da kendi adına olmak üzere otellerle sözleşme imzaladıkları ve sonrasında
otellerle olan ilişkileri yürüttükleri görülmektedir. Dosya kapsamında elde edilen deliller ise,
ihlal olduğu tespit edilen faaliyetlerin bizzat hakkında soruşturma yürütülen incoming
seyahat acenteleri tarafından gerçekleştirildiğini açıkça göstermektedir. Bu durum
karşısında, soruşturmanın tur operatörlerine yönelik olarak açılması gerektiği yönündeki
savunmanın bir geçerliliği olmadığı değerlendirilmektedir.
İlgili Ürün Pazarının Belirlenmesinde Kurul Kararlarıyla Uyumlu Bir Yaklaşım
Sergilenmediği Yönündeki İddia.
(343) ODEON, bu savunması kapsamında anılan iki Kurul kararında ilgili pazarların “incoming
seyahat hizmetleri pazarı” ve “otelcilik pazarı” olarak belirlenmişken, işbu soruşturma
kapsamında etkilenen pazarların bu kararlardan farklı olarak “incoming seyahat hizmetleri
pazarı” “konaklama hizmetleri pazarı” ve “yabancı turistlere yönelik turlar kapsamındaki
eğlence, alışveriş ve sosyal aktivite hizmetleri pazarı” olarak belirlenmiş olmasını
eleştirmektedir.
(344) Öncelikle belirtilmelidir ki, dosyada sadece incoming seyahat hizmetlerine ilişkin kısımda
önceki Kurul kararlarına atıf yapılmıştır. Dolayısıyla, dosyanın bu pazar bakımından önceki
Kurul kararlarını referans göstermesi bakımından bir tutarsızlık bulunmamaktadır. Kaldı ki,
ODEON’un yorumladığı gibi olsa ve tüm pazarlar bakımından önceki Kurul kararları
referans alınsa dahi (ODEON’un iddia ettiği üzere pazarın otelcilik pazarı ya da konaklama
hizmetleri olarak anılması bir tutarsızlık olarak kabul edilmedikçe) ilgili ürün pazarı
bakımından bir tutarsızlıktan bahsedilemeyecektir. Zira anılan geçmiş tarihli Kurul
kararlarında yalnızca incoming seyahat acentelerinin otellerle olan ilişkileri incelenmiştir.
Bu nedenle de, “yabancı turistlere yönelik turlar kapsamındaki eğlence, alışveriş ve sosyal
aktivite hizmetleri pazarı” gibi bir pazar tanımı yapılmasına gerek duyulmamıştır.
Delillerin Eksik/Yanlış Değerlendirildiği Yönündeki İddia.
(345) ODEON, dokuz adet delilin yanlış değerlendirildiğini ve söz konusu delillerin ihlali gösterir
nitelikte olmadığını iddia etmektedir. Aşağıda bahsedilen delillere ilişkin açıklamalara tek
tek yer verilmiştir. Bu açıklamaların, söz konusu delillerin ihlali ortaya koymak bakımından
rolünü gösterdiği değerlendirilmektedir.
(346) Delil 7: Söz konusu delil PEGAS’ın çalıştığı yurt dışı tur operatörü olan PGS’nin Mısır’da
BIBLIO GLOBUS’u dışlamaya yönelik eylemlerini gösterdiği için, dosya konusu
davranışların iddia edildiği gibi yalnızca IATI’ye değil, BIBLIO GLOBUS’a yönelik olduğunu
göstermek amacıyla kullanılmıştır.
(347) Delil 9, 29, 31, 71: Otellerin IATI’ye ve BELMONDO’ya BIBLIO GLOBUS satışlarının
yapılmaması/durdurulması yönünde yazdıkları e-postalardan oluşmaktadır.
16-40/662-296
91/106
(348) Delil 20: “BIBLIO GLOBUS tarafından tesislerimizin satışlarının yapıldığı tespit edilmiş
olup, bu durum bizleri diğer tour operatörlerimiz ile zor durumda bırakmaktadır.” ifadesini
içermektedir.
(349) Delil 33, 42, 47, 55, 67: Otellerin IATI’ye veya BELMONDO’ya gönderdiği satış kapatma
e-postalarının soruşturma taraflarına bilgi olarak gönderildiğini/iletildiğini gösteren e-
postaları içermektedir.
(350) Delil 53: “2013 yaz kontrat dönemi satışlarınız için Biblio Globus konusundaki
hassasiyetimize tarafınıza daha önce bildirmiştik. Gerek diğer acentelerin bize geri
dönüşlerinden gerekse afişe fiyatlar karşılaştırılmasındaki BİBLIO GLOBUS farkından
dolayı herhangi bir hassasiyet gösterilmediğini fark ettik.” ifadelerini içermektedir.
I.4.2.5.3. ANEX Tarafından Yapılan Savunmaya İlişkin Değerlendirme
Delillerin ANEX’in İhlalin Tarafı Olduğunu ve Soruşturma Tarafı Diğer Teşebbüslerle İrade
Uyuşması İçinde Hareket Ettiğini Göstermek Bakımından Yeterli Olmadığı İddiası.
(351) ANEX tarafından adının geçtiği ve tarafı olduğu deliller bakımından;
- Delil 2’de ve Delil 5’te ANEX’in de TEZ’in ilgili otellerden sözleşme
yapmamalarını talep ettiği tur operatörleri arasında bulunduğu, bir başka deyişle
bu delillere konu olan eylemlerden ANEX’in de mağdur olduğu,
- Delil 25, 34, 42, 43, 44, 45, 57, 62’nin sadece bilgilendirme amacıyla ANEX’e
gönderilmiş olduğu, belgede geçen otellerin, otellerin talebi dışında ANEX
tarafından satışa kapatılmasının söz konusu olmadığı,
- Delil 38’in ANEX ile ilişkilendirilmesinin nedeninin ODEON çalışanları arasında
yapılan iç yazışmada ODEON’un Green Nature Marmaris otelini satışa kapatma
kararının ANEX’e de bildirilmesinin öngörülmesi olduğu, ANEX’in böyle bir
belgeden sorumlu tutulabilmesi için ANEX’e ODEON tarafından böyle bir bilginin
gönderilmiş olmasının ve ANEX’in bu bilgi doğrultusunda oteli satışa kapatmış
olmasının gerektiği, ancak ANEX’e ODEON tarafından böyle bir bildirim
yapılmamış olduğu ve otelin kendi talebiyle yapılan stoplamalar dışında otelin
ANEX tarafından satışa kapatılmadığı
gerekçeleriyle söz konusu delillerin ANEX’in ihlalin tarafı olduğunu ve soruşturma tarafı
diğer teşebbüslerle irade uyuşması içinde hareket ettiğini göstermek bakımından yeterli
olmadığı iddia edilmektedir.
(352) Bilindiği üzere, delillerin ispat gücünün tespitine ilişkin olarak Kurul kararlarında
benimsenen temel ilke, delillerin bir bütün olarak değerlendirilmesidir106. Bu bütüncül
yaklaşım çerçevesinde elde edilen delillerin tek tek ispat standardını sağlaması
aranmamakta, deliller bir araya getirildiğinde ortaya çıkan resmin ihlalin varlığına işaret
edip etmediği değerlendirilmektedir. Bir başka deyişle, ihlalin varlığından bahsedebilmek
için delillerin münferit olarak ispat standardını sağlaması gerekmemekte, ancak her bir
delilin ihlale ilişkin genel şablon ile uyumlu olması ve deliller bütünü içerisindeki diğer ispat
vasıtalarıyla çelişmemesi aranmaktadır.
106 29.05.2012 tarihli ve 12-28/832-238 sayılı Kurul kararı, 08.03.2013 tarihli ve 13-13/198-100 sayılı Kurul
kararı.
16-40/662-296
92/106
(353) İşbu dosya kapsamında elde edilen delillerin bu bütüncül yaklaşım çerçevesinde
incelenmesi neticesinde;
- BIBLIO GLOBUS’un 2013 yaz sezonu için Rusya’dan ve diğer BDT ülkelerinden
Türkiye’ye turist getirmeye yönelik faaliyetlerine başlamasıyla birlikte,
soruşturma tarafı seyahat acentelerinin gündemine BIBLIO GLOBUS’la ilgili
konuların girdiği,
- Bu çerçevede 2012 yılının Ağustos ayından itibaren soruşturma tarafı
teşebbüslerin otellerle çalışmalarını otellerin BIBLIO GLOBUS ve/veya onun
Türkiye’deki incoming partnerleriyle çalışmaması koşuluna bağladıkları ve
BIBLIO GLOBUS ve/veya onun Türkiye’deki incoming partnerleriyle çalışan
otelleri satışa kapatmakla tehdit ettikleri veya satışa kapattıkları,
- Bu nedenle otellerin BIBLIO GLOBUS’tan otelin satışının durdurulması yönünde
talepte bulundukları ve ayrıca BIBLIO GLOBUS’un Türkiye’deki incoming
partnerleri olan IATI ile BELMONDO’ya yönelik satışlarını durdurdukları,
- Otellerin BIBLIO GLOBUS’a yönelik satışların durdurulması taleplerinin ve IATI
ile BELMONDO’ya yönelik satışlarını durdurmalarının soruşturma tarafı
teşebbüslerin bilgisi dahilinde ve yönlendirmesiyle gerçekleştiği,
- Soruşturma taraflarının otellerle olan dikey ilişkilerini kullanarak BIBLIO
GLOBUS’un ve onun Türkiye’deki incoming partnerlerinin faaliyetlerini
zorlaştırmaya yönelik bu davranışlarının anlaşma çerçevesinde gerçekleştiği
tespit edilmiştir.
(354) Bu kapsamda, oteller tarafından BIBLIO GLOBUS’a, IATI’ye ve BELMONDO’ya satışların
durdurulmasına yönelik olarak gönderilen e-postaların (Delil 34, 25, 42, 43, 44, 45, 57)
soruşturma tarafı diğer teşebbüslerle birlikte ANEX’e de bilgi olarak sunulması, ODEON’un
bir otelin satışını bu otelin BIBLIO GLOBUS ile çalışması nedeniyle durduracağı bilgisini
ANEX dahil olmak üzere diğer soruşturma taraflarıyla paylaşma iradesi (Delil 38),
soruşturma tarafı diğer teşebbüslerin yanı sıra ANEX’le de çalışan çok sayıda otelin IATI’ye
ve BELMONDO’ya gönderdikleri e-postalarda satışların durdurulmasının gerekçesinin
çalıştıkları diğer seyahat acentelerinin baskısı olduğu yönündeki açık ifadeleri107 (Delil 10,
11, 12, 13, 14, 20, 30, 49, 58, 66, 69, 71, 71, 83, 87) ve bazı otel yetkililerinin ifadeleri
ANEX’in de tespit edilen anlaşmanın tarafı olduğunu göstermektedir.
(355) Dosya kapsamında elde edilen deliller bir bütün olarak değerlendirildiğinde ortaya çıkan bu
tablo karşısında, esasen, her bir delilin ANEX’in anlaşmanın tarafı olduğunu gösterip
göstermediğinin tek tek incelenmesine lüzum bulunmamaktadır. Bununla birlikte, ANEX’in,
adının geçmesi veya tarafı olması nedeniyle savunmasında özellikle yer verdiği deliller
hakkında bazı hususları vurgulamak yerinde olacaktır.
107 ANEX, bu delillerdeki ifadelere ANEX’in dahil edilemeyeceği, ANEX’in çalıştığı herhangi bir otelle BIBLIO
GLOBUS veya onun Türkiye’deki temsilcileriyle çalışılmayacağı şartını içeren bir anlaşması olmadığı
yönünde bir açıklama yapmıştır. Bu noktada, soruşturma taraflarından TEZ’in imzaladığı sınırlı sayıda
sözleşme dışında, tarafların otellerle olan sözleşmelerinde BIBLIO GLOBUS’la çalışılmaması yönünde yazılı
bir şart bulunmadığını ve soruşturma taraflarının oteller üzerindeki baskıyı sözleşme dışı yollarla kurduğunu
hatırlatmak yerinde olacaktır. Dolayısıyla, ANEX’in otellerle olan sözleşmelerinde BIBLIO GLOBUS ile
çalışılmamasına yönelik bir hüküm bulunmadığı, bu nedenle de ANEX’in anılan deliller kapsamında otellere
baskı yapan seyahat acentelerinden biri olarak kabul edilemeyeceği yönündeki yaklaşımına katılmak
mümkün olmamıştır.
16-40/662-296
93/106
(356) Öncelikle Delil 2 ve Delil 5 bakımından, ANEX, çalışılmaması söz konusu olan seyahat
acenteleri arasında kendisinin de sayıldığını ve bu delillerin ANEX’in iddia edilen
anlaşmaya taraf olmadığını gösterdiğini ileri sürmektedir. Söz konusu delillerin ikisi de
TEZ’de yapılan yerinde incelemede elde edilmiş olan ve TEZ’in yazışmalara taraf
otellerden bazı seyahat acenteleriyle çalışmamalarına yönelik talebini gösteren
yazışmalardır. Bununla birlikte, söz konusu yazışmalarda çalışılmaması talep edilen
seyahat acenteleri olarak BIBLIO GLOBUS’un yanı sıra TEZ’in en yakın rakipleri olan
PEGAS ve ODEON da sayılmaktadır. ANEX’in bu belgelere yönelik savunmasında dile
getirilen “çalışılmaması istenen seyahat acenteleri arasında kendisinin de bulunması
nedeniyle delillerin taraflar arasında herhangi bir işbirliği olamayacağını açıkça gösterdiği”
yaklaşımının benimsenmesi halinde TEZ ile belgede adı geçen rakipleri arasında herhangi
bir rekabeti kısıtlayıcı anlaşma olamayacağı sonucuna varılması gerekmektedir. Ancak,
TEZ’in ortaklarından olan Alexander SINIGIBSKY’nin delillerin ilgili olduğu döneme ilişkin
olarak bizzat yaptığı “Biz özelikle 2012 yılı itibariyle aynı pazarda faaliyet gösteren tur
operatörlerinin birbirine rakip olmaktansa, daha çok birbirleriyle anlaşarak daha fazla kar
elde etmeleri noktasında bir yol izledik.” açıklaması bu sonucu çürütmektedir. Dolayısıyla
ANEX’in Delil 2’nin ve Delil 5’in varlığı karşısında ANEX’in iddia edilen anlaşmanın tarafı
olamayacağı yönündeki savunmasına katılmak mümkün değildir.
(357) İkinci olarak, ANEX, Delil 25, 34, 42, 43, 44, 45, 57, 62’nin sadece bilgilendirme amacıyla
kendisine gönderilmiş olduğunu, belgede geçen otellerin, otellerin talebi dışında ANEX
tarafından satışa kapatılmasının söz konusu olmadığını belirtmiştir. ANEX’in bu
savunmasıyla ilgili olarak altı çizilmesi gereken öncelikli husus, Kleopatra Alış Hotel
tarafından BELMONDO’ya gönderilen e-posta (Delil 45) dışındaki tüm e-postaların
ANEX’in yanı sıra soruşturma taraflarının en az birine daha bilgi olarak gönderildiği, bir
başka deyişle ANEX’in rakiplerine de aynı nitelikte bir bilgilendirme yapıldığından haberdar
olduğudur. Bir otelin bir seyahat acentesi ile olan ilişkisi hakkında diğer seyahat
acentelerine yazılı bilgi vermesinin, bunun da ötesinde yaptığı yazışmayı eş anlı olacak
şekilde birbirine rakip konumunda diğer seyahat acentelerine bilgi olarak göndermesinin
ticari hayatın olağan akışıyla bağdaşmadığı düşünüldüğünde bunun sektörün işleyişi
çerçevesinde sıklıkla yapılan bir bilgilendirmeden ibaret olduğu yönündeki savunmaya
katılmak mümkün olmamıştır. Bu çerçevede, anılan delillerin soruşturma taraflarının bir
irade uyuşması kapsamında BIBLIO GLOBUS’la ve/veya onun Türkiye’deki incoming
partnerleriyle çalışmamalarına yönelik olarak yaptıkları yönlendirmenin göstergesi olduğu
değerlendirilmektedir.
(358) Anılan delillere ilişkin olarak yapılan savunmada üzerinde durulması gereken diğer bir
husus da yazışmalara taraf olan otellerin satışlarının ANEX tarafından durdurulmadığı
yönündeki açıklamadır. Söz konusu delillerin tamamının aralarında ANEX’in de bulunduğu
soruşturma tarafı teşebbüslerin otellerin BIBLIO GLOBUS’un temsilcilerine satışlarını
durdurduklarına yönelik bilgilendirmeye ilişkin olduğu göz önünde bulundurulduğunda
otellerin soruşturma taraflarının taleplerini yerine getirmiş olduğu dolayısıyla bu oteller
bakımından ANEX’in satışlarını durdurmasını gerektirecek bir durum olmadığı
görülmektedir. Bu nedenle bu otellerin satışlarının ANEX tarafından durdurulmamış
olmasının ANEX’in anlaşmaya taraf olmadığının bir göstergesi olarak
değerlendirilemeyeceği belirtilmelidir.
16-40/662-296
94/106
(359) Son olarak, Delil 38 bağlamında, ANEX, delildeki yazışmaya konu olan nitelikte bir bildirim
almadığını ve yazışmada bahsi geçen Green Nature oteline yönelik satışlarını
durdurmadığını ve bu nedenle söz konusu belgenin ANEX’in iddia edilen anlaşmaya taraf
olduğunu göstermediğini ifade etmiştir. Yukarıda belirtildiği üzere, Kurul’un geçmiş tarihli
kararlarında benimsediği yaklaşıma uygun olarak, bu dosya kapsamında da deliller bir
bütün olarak değerlendirilmiştir. Bu çerçevede, ANEX’in soruşturma tarafı diğer
teşebbüslerle birlikte alıcısı konumunda bulunduğu e-postaların yanı sıra, soruşturma
taraflarından biri olan ODEON’da yapılan yerinde incelemede elde edilen Delil 38 taraflar
arasındaki iletişimin bir göstergesi olarak değerlendirilmiştir. Nitekim delil kapsamındaki
yazışmaların TEZ ve ANEX’e de bildirilmesi ODEON’un ortaklarından biri tarafından dile
getirilmektedir. Zira rekabet hukuku incelemelerinde anlaşmaya taraf olan teşebbüslerden
biri tarafından oluşturulan ve diğer teşebbüslerin ihlale iştirak ettiğini gösteren belgeler
birinci kişi konumundaki şahıslar tarafından oluşturuldukları için ispat gücü yüksek deliller
arasında sayılmakta ve teşebbüslerin tamamı aleyhine delil olarak kullanılabilmektedir108.
Bir başka deyişle, anılan belgenin ANEX bakımından delil teşkil etmesi için, ANEX’te bu
nitelikte yazılı bir bildirim elde edilmesi aranmamaktadır.
(360) Bunun yanı sıra, rekabeti kısıtlamaya yönelik bir iletişim içerisinde bulunan tarafların,
ihlalden sorumlu tutulabilmeleri için pazarda bir etkinin ya da paralel davranışın ortaya
çıkmasının gerekmediği109 göz önünde bulundurulduğunda, ANEX’in Delil 38’de adı geçen
otelin satışlarını kapatmadığı yönündeki savının kendisine yöneltilen ihlal iddiasını ortadan
kaldırmadığı değerlendirilmektedir. Bu açıklamalar çerçevesinde, Delil 38’in soruşturma
tarafı dört teşebbüsün BIBLIO GLOBUS’la çalışan otellerin satışa kapatılması konusunda
iletişim içerisinde olduğunu açıkça ortaya koyduğu değerlendirilmektedir.
Soruşturma Raporunda Varlığı İddia Edilen İhlalin Devam Eden Tek Bir Anlaşma Yaklaşımı
Çerçevesinde ANEX’e İsnat Edilemeyeceği İddiası.
(361) TEZ’in iç yazışması niteliğindeki Delil 1’e dayanarak ANEX hakkında suçlamalarda
bulunulmasının hukuka uygun olmadığı, dosya kapsamında devam eden tek bir anlaşma
yaklaşımının benimsenmesi suretiyle Delil 1’in tarihi esas alınarak ihlalin tüm taraflar için
2012 yılının Ağustos ayında başlayarak yaz sezonunun bitimi olan 2013 yılının Ekim ayı
sonuna kadar sürdüğü tespitinin hatalı olduğu, ANEX ile diğer teşebbüsler arasında
işbirliğini düşündürecek tek belgenin 16.04.2013 tarihli Delil 38 olduğu, ancak ANEX’in Delil
38’e konu olan nitelikte bir bildirim almadığı ve söz konusu otel için satışlarını durdurmadığı
iddia edilmektedir.
(362) Delillerin değerlendirilmesine yönelik olarak Kurul tarafından uygulanan ve bu dosya
kapsamında da benimsenen bütüncül yaklaşım çerçevesinde, edinilen her bir belgede tüm
teşebbüsler hakkında ihlal iradesini gösteren bir bilginin yer alması aranmamakta,
belgelerin bir bütün olarak değerlendirilmesi neticesinde teşebbüslerin iradelerinin
uyuştuğunun tespit edilmesi yeterli kabul edilmektedir. Bu doğrultuda, dosya kapsamında
edinilen deliller bir araya getirildiğinde ortaya çıkan tablonun, soruşturma tarafı
teşebbüslerin 2012 yılının Ağustos ayından başlayıp 2013 Temmuz ayı sonuna kadar
BIBLIO GLOBUS’un ve onun Türkiye’deki incoming partnerlerinin faaliyetlerini zorlaştırmak
amacıyla otellerle olan dikey ilişkilerini kullandığını, bu davranışlarını iletişim halinde ve
irade uyuşması çerçevesinde gerçekleştirdiğini göstermek bakımından yeterli olduğu
değerlendirilmektedir.
108 08.03.2013 tarihli ve 13-13/198-100 sayılı Kurul kararı.
109 06.04.2012 tarihli ve 12-17/499-140 sayılı Kurul kararı.
16-40/662-296
95/106
Soruşturma Raporunda Varlığı İddia Edilen Anlaşmanın Amaç Yönünden Rekabeti
Sınırlayıcı Olmadığı İddiası.
(363) İhlal iddiasının 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ikinci fıkrasının (d) bendine
dayandırıldığı ancak, bu bentte yer alan unsurların amaç yönünden rekabeti kısıtlayıcı
nitelikte olmadığı, ayrıca dosya kapsamında yer verilen anlaşmanın Türkiye piyasalarına
etkisinin sınırlı olduğu tespiti çerçevesinde rekabet üzerinde olumsuz etki doğurmayan bir
anlaşmanın amaç yönünden rekabeti sınırlayıcı olduğundan bahsedilemeyeceği iddia
edilmektedir.
(364) Bilindiği üzere, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan
veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu
etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan anlaşmaları yasaklamaktadır. Bu
kapsamda, amaç kavramı çerçevesinde, genel olarak rakipler arası yarışın, hiçbir surette
yararlı olamayacağına inanılan anlaşmalar yoluyla sonlandırılması söz konusuyken, etki
kavramı çerçevesinde, yarışın belirli rakipler arasında sonlandırıldığı ancak yarıştan
beklenen faydaların sağlanmasının muhtemel olduğu durumlar ele alınmaktadır110.
(365) Kurul tarafından yayımlanan Yatay İşbirliği Anlaşmaları Hakkında Kılavuz’a göre, bir
anlaşmanın rekabeti kısıtlama amacının olup olmadığının değerlendirilmesinde,
anlaşmanın içeriği, ulaşmaya çalıştığı hedefler ve anlaşmanın yer aldığı iktisadi ve hukuki
çerçeve dikkate alınmalıdır. Anlaşmanın rekabeti kısıtlama amacı bulunup bulunmadığının
tespiti için gerekli bir unsur olmasa dahi, tarafların niyeti de yapılacak değerlendirmede
dikkate alınabilecektir111.
(366) Bu açıklamalar çerçevesinde, soruşturma taraflarının Rusya’dan ve diğer BDT ülkelerinden
Türkiye’ye gelecek turistlere paket tur sağlamak üzere yenilikçi bir iş modeliyle ve mevcut
tur operatörlerinden daha düşük paket fiyatlarıyla piyasaya girmek isteyen BIBLIO
GLOBUS’un ve dolayısıyla BIBLIO GLOBUS’un Türkiye’deki incoming partnerlerinin
faaliyetlerinin zorlaştırılmasına yönelik olarak bir irade uyuşması çerçevesinde
gerçekleştirilen, anılan teşebbüslerin piyasadan dışlanmasını hedefleyen ve pazarda
tüketiciler bakımından herhangi bir fayda doğurmayan davranışlarının rekabeti kısıtlama
amacı olmadığından bahsetmek makul görünmemektedir. Amaç ve etkinin farklı kavramlar
olduğu, bir anlaşmanın rekabeti kısıtlayıcı amacı olduğundan bahsedilebilmesi için o
anlaşmanın pazarda etki doğurmasının aranmadığı ve rekabeti kısıtlayıcı amacı olan bir
anlaşmanın rekabet hukuku çerçevesinde değerlendirilmesi bakımından pazardaki
etkisinin ancak ceza takdirinde dikkate alındığı göz önünde bulundurulduğunda, ANEX’in,
rekabet üzerinde olumsuz etki doğurmayan bir anlaşmanın rekabeti sınırlayıcı olduğundan
bahsedilemeyeceği yönündeki savına da katılmak mümkün olmamıştır.
Soruşturma Raporunda Varlığı İddia Edilen Anlaşmanın Pazarda Etki Doğurmadığı İddiası.
(367) ANEX, iddia edilen anlaşmanın var olduğu kabul edilse dahi, bu anlaşmanın pazarda etki
doğurmadığını belirtmiştir.
(368) Dosya kapsamında tarafların ihlal olduğu değerlendirilen davranışlarının incoming
hizmetleri ve konaklama hizmetleri pazarlarındaki etkisinin sınırlı olduğu sonucuna
ulaşılmıştır.
110 Altun, M. (2012), “Yatay İşbirliği Anlaşmalarının 4. Madde Kapsamında Değerlendirilmesi”, Uzmanlık
Tezleri Serisi, Rekabet Kurumu, Ankara. s. 9
111 Yatay İşbirliği Anlaşmaları Hakkında Kılavuz, p.18.
16-40/662-296
96/106
Kurul’un Bir İptal Kararı Üzerine Alacağı Bir Kararda Önceki Kararının İçeriğini
Değiştiremeyeceği İddiası.
(369) Kurulun 29.08.2013 tarihli ve 13-49/701-299 sayılı kararını iptal eden Ankara 16. İdare
Mahkemesinin 2014/236 E. 2014/1415 K. sayılı kararının, dosyanın esasına ilişkin
incelemelerine ve görüşlerine yönelik bir karar değil, Kurul’un soruşturma açılmaksızın
esasa ilişkin karar vermesine yönelik bir karar olduğu, bu nedenle ANEX’in anılan
mahkeme kararının Kurul kararının içeriğini ve esasını etkilemeyeceği kanaatini taşıdığı
belirtilmektedir.
(370) Ayrıca Kurul’un önaraştırma sonucunda 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin üçüncü fıkrası
uyarınca hakkında soruşturma yürütülen teşebbüslere ihlale ne şekilde son vereceklerine
ilişkin görüşlerini bildirmiş olduğu, bu kararıyla varlığı iddia edilen ihlallerin fiili olarak da
sona erdirildiğinin Kurul tarafından tespit edilmiş olması nedeniyle soruşturma sonucunda
verilecek kararın ihtarı dahi kapsamayacağı ifade edilmektedir.
(371) Bilindiği üzere, Ankara 16. İdare Mahkemesinin 2014/236 E., 2014/1415 K. sayılı kararı
Danıştay 13. Dairesinin 23.06.2015 tarihinde almış olduğu 2015/1664 E., 2015/2537 K.
sayılı kararı ile onanmış bulunmaktadır. Ankara 16. İdare Mahkemesinin kesinleşen
kararında konuyla ilgili olarak yer verilen değerlendirmelerden de anlaşılacağı üzere, 13-
49/701-299 sayılı Kurul kararının iptal gerekçesi, elde edilen deliller ışığında araştırmanın
genişletilerek dosya konusu iddialar hakkında soruşturma açılması gerekirken, şikayetin
yeterli incelemeler yapılmaksızın önaraştırma aşamasında reddedilmiş olmasıdır. Bu
gerekçe karşısında, 26.03.2015 tarihli ve 15-13/181-M sayılı Kurul kararıyla başlatılan
soruşturmanın amacı iddialara yönelik araştırmanın genişletilmesi, yeterli incelemelerin
yapılması ve iddiaların her türlü şüpheden uzak bir şekilde açıklığa kavuşturulmasının
sağlanmasıdır. Bu çerçevede, ANEX tarafından savunmada ileri sürülen mahkeme
kararının Kurul kararının içeriğini ve esasını etkilemeyeceği yönündeki kanaatine katılmak
mümkün değildir.
(372) Benzer şekilde, ANEX’in, önaraştırma taraflarına 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin
üçüncü fıkrası uyarınca görüş gönderilmesine ilişkin karar çerçevesinde, iddia edilen
ihlallerin fiili olarak da sona erdirildiğinin Kurul tarafından tespit edilmiş olması nedeniyle
soruşturma sonucunda verilecek kararın ihtarı dahi kapsamayacağına ilişkin iddiasına da
katılmak mümkün görülmemektedir. Zira söz konusu karar çerçevesinde soruşturma
taraflarına gönderilen 04.09.2013 tarihli yazılar ile taraflara aşağıdaki husus bildirilmiştir:
“Bu çerçevede, ilgili Karar’da belirtildiği üzere IATI’nin müşterilerinin Antalya’daki
otellere, mağazalara, sosyal aktivite ve eğlence merkezlerine kabul edilmemesi
yönündeki baskı ve uygulamalarınızı sona erdirmeniz konusundaki
yükümlülüklerinizin ifası gerekmektedir. Aksi halde, 4054 sayılı Kanun çerçevesinde
hakkınızda işlem başlatılacaktır.”
(373) Söz konusu Kurul kararı ve yukarıda alıntılanan bildirim birlikte değerlendirildiğinde,
Kurul’un o aşamada iddia konusu ihlallerin sona erdirildiği yönünde bir tespiti
bulunduğundan bahsedilemeyecektir. Bu çerçevede, iddialara yönelik araştırmaların
derinleştirilmesi suretiyle gerçekleştirilen işbu soruşturma sonucunda Kurul tarafından 13-
49/701-299 sayılı karardan farklı bir karar verilmesinin önünde bir engel bulunmadığı
değerlendirilmektedir.
16-40/662-296
97/106
ANEX’in IATI Tarafından Şikayet Edilmediği İddiası.
(374) 4054 sayılı Kanun’un 40. maddesinde hükmedildiği üzere Kurul, resen veya kendisine
intikal eden başvurular üzerine doğrudan soruşturma açılmasına ya da soruşturma
açılmasına gerek olup olmadığının tespiti için önaraştırma yapılmasına karar
verebilmektedir. Bu kapsamda IATI tarafından yapılan başvuru kapsamında şikâyet edilen
taraflardan biri olmamasına rağmen ANEX’in söz konusu başvuruya konu uygulamalarda
diğer üç tur operatörü ile birlikte hareket ettiğine yönelik delillerin elde edilmesi nedeniyle
incelenen teşebbüslere dâhil edilmesinin uygun olacağı değerlendirilmiştir. Dolayısıyla
ANEX’in incelemeye dahil edilmesinde IATI’nin şikayetinin bulunması gibi bir kanuni
gereklilik söz konusu değildir.
Satışların Stoplanmasına İlişkin Bilgilendirmelerin Sektörün İşleyişi İle Açıklanabileceği
İddiası.
(375) Taraf savunmasında oldukça dinamik olan tatil sezonlarında otellerin, müşteri
hareketliliğine göre doluluk veya müsaitlik durumunu çalıştığı birden çok tur operatörüne
bildirmesini sektörün işleyişinde olağan değerlendirmektedir. İddia edilene göre aksi bir
durum otelin yılın belli periyodlarında verimli olan sezonu boş geçirmesi veya
kapasitesinden fazla müşteri ile karşı karşıya kalmasına neden olabilecektir. Hatta bu tip
bildirim yazıları ihlal olarak değerlendirildiğinde, sektördeki tüm tur operatörleri aynı
sebepten dolayı kurgulanan ihlale ortak olabilecek denilmektedir. ANEX ve soruşturma
tarafı diğer tur operatörlerinin de bulunduğu birçok stop-sale bildiriminin neredeyse her gün
e-posta olarak geldiği ifade edilmektedir.
(376) Dosya kapsamında otellerin doluluk oranları dolayısıyla tur operatörlerine yaptığı bildirimler
ya da satışların durdurulması ihlal olarak değerlendirilmemektedir. İhlal tespiti BIBLIO
GLOBUS ve onun incoming partnerleri ile çalışan otellerin satışlarının bu sebeple
durdurulmasına ilişkindir.
I.4.2.5.4. TEZ Tarafından Yapılan Savunmaya İlişkin Değerlendirme
IATI’nin Aktif Husumet Ehliyetine (Şikâyet Yetkisi) Sahip Olmadığı İddiası.
(377) Savunmada; IATI’nin BIBLIO GLOBUS’un bir iştiraki veya Türkiye temsilcisi olmadığı,
yalnızca aralarında incoming hizmetlerinin sunulması adına sözleşmesel bir ilişki
bulunduğu, dosya kapsamında IATI’yi ve BELMONDO’yu doğrudan hedef alan bir eylem
gerçekleştirildiğine dair herhangi bir delilin olmadığı belirtilmekte ve BIBLIO GLOBUS
tarafından doğrudan yapılan bir şikâyetin bulunmadığı dikkate alındığında aktif husumet
ehliyeti olmayan IATI’nin şikâyetinin reddi gerekirken esası bakımından incelenmesinin
hatalı olduğu iddia edilmektedir.
(378) Dosya kapsamında 28.03.2013 tarihinde IATI ile BIBLIO GLOBUS arasında üç yıl süreyle
geçerli olacak bir işbirliği anlaşması imzalandığı, bu anlaşmanın 2013 yılının Şubat ayında
kamuoyuna duyurulduğu ve bu anlaşma çerçevesinde BIBLIO GLOBUS ile IATI arasında
“tur operatörü-incoming partner” şeklinde bir ticari ilişkinin hayata geçirildiği belirtilmektedir.
Bilindiği üzere, 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin ikinci fıkrasında, meşru bir menfaati
bulunan gerçek veya tüzel kişilerin Kuruma şikâyette bulunabileceği düzenlenmektedir.
Dolayısıyla, IATI’nin dosya konusu vakada meşru bir menfaatinin bulunmasının, şikâyetin
incelenmesi için yeterli olduğu değerlendirilmektedir.
16-40/662-296
98/106
Turizm Sektöründe Fiilen Var Olan Rekabet İlişkileri ile Sektörün Fiili Çalışma Şekli
Hakkında Araştırma Yapılmadığı ve Bu Hususlara Dosya Kapsamında Yer Verilmediği
İddiası.
(379) Savunmada, turizm sektörünün diğer sektörlerden farklı, dinamik bir yapıya sahip olduğu,
bu sektörde faaliyet gösteren seyahat acenteleri arasındaki rekabet ilişkisinin, birçok
faktöre bağlı olduğu belirtilmektedir. Bununla birlikte acente-otel ilişkilerinde veya aynı
sektörde faaliyette bulunan acenteler arasında acentenin baz oteli, münhasır yetkili
kontenjan sözleşmeleri, garantili kontenjan sözleşmeleri ve acentenin öncelikli satış ürünü
gibi faktörlerin etkili olduğu ve bu faktörlere konu uygulamaların diğer sektörlerden farklı
olarak piyasadaki doğal rekabet ilişkisinin bir gereği olduğu, dolayısıyla anılan
uygulamaların ihlal olarak değerlendirilemeyeceği, bu hususta yeterli araştırma yapılmadan
sektörde uzun süredir var olan uygulamaların göz ardı edildiği ve bu uygulama
çerçevesinde elde edilen bilgi ve belgelerin yanlış değerlendirildiği iddia edilmektedir.
(380) Üzerinde araştırma yapılmadığı iddia edilen turizm sektörüne ve sektördeki çalışma
usulüne ilişkin bilgilere dosya kapsamında “Sektöre İlişkin Genel Bilgiler” bölümünde yer
verilmektedir. Ancak savunmada, sektöre ilişkin bu bilgilerin taraflar arasındaki anlaşmayı
değerlendirmek bakımından ne şekilde dikkate alınması gerektiğine ve bunların ihlal
iddialarını ortadan kaldırmakta nasıl bir rol oynadığına ilişkin herhangi bir açıklamaya yer
verilmemiştir. Bu nedenle, söz konusu iddialar hakkında bir değerlendirme yapılması
mümkün olmamıştır.
IATI’nin ve BIBLIO GLOBUS’un Turizm Piyasasına Girişi, Çalışma Şekli ve Rekabet
Stratejisi Hususunda Araştırma Yapılmadığı İddiası.
(381) Savunmada, Rusya’nın en büyük tur operatörlerinden biri olan BIBLIO GLOBUS’un;
- Türkiye piyasasına girerken, piyasadaki mevcut fiyatları %30’u aşacak şekilde
düşürmek suretiyle müşteri kapasitesini artırmaya çalıştığı ve bu tutumunun
haksız rekabete sebep olduğu,
- Sahip olduğu koltuk kapasitesini kullanarak uçak şirketlerine Türk tur
operatörlerine koltuk verilmemesi yönünde baskı uyguladığı,
- Otellerle fiili bir anlaşması bulunmamasına rağmen kendi internet sitesinde
otellere ait reklam verdiği ve oteller tarafından kabul edilmeyen, konfirme
edilmeyen fiyatlarla otellerin satışını yaptığı
belirtilmekte ve bu uygulamaların piyasada büyük zarar tehlikesi ile karşı karşıya kalan
seyahat acentelerinin, otellerin ve tedarikçilerin tepkisine yol açtığı ancak BIBLIO
GLOBUS’a yönelik bu tepkinin organize olmadığı ifade edilmektedir.
(382) Savunmada BIBLIO GLOBUS’a yönelik olarak dile getirilen iddiaların 4054 sayılı Kanun
kapsamında yapılacak değerlendirme bakımından bir haklı gerekçe teşkil edemeyeceği
belirtilmelidir. Soruşturma tarafı teşebbüslerin BIBLIO GLOBUS’a yönelik davranışlarının
organize olmayan bir tepkiden ibaret olduğuna yönelik savunma bağlamında ise; dosya
kapsamında elde edilen deliller ve bizzat TEZ’in ortaklarından olan Alexander
SINIGIBSKY’nin 2013 yılının Şubat ayında web sitesine verdiği
röportajda yer alan "Biz özellikle 2012 yılı itibariyle aynı pazarda faaliyet gösteren tur
operatörlerinin birbirine rakip olmaktansa, daha çok birbirleriye anlaşarak daha fazla kar
elde etmeleri noktasında bir yol izledik.” ifadesinin soruşturma taraflarının rekabeti
kısıtlayıcı bir anlaşma dahilinde hareket ettiklerini gösterir nitelikte olduğu
değerlendirilmiştir.
16-40/662-296
99/106
Soruşturma Sürecinde Elde Edilen Delillerin Geçerliliğinin ve Bağlayıcılığının Bulunmadığı,
Bu Delillere İlişkin Yapılan Değerlendirmelerin Hatalı Olduğu İddiası.
(383) Savunmada, dosya kapsamında turizm sektörü ve pazardaki mevcut çalışma şekilleri ile
rekabet ilişkilerinin eksik incelenmesinin ve BIBLIO GLOBUS’un bazı eylemlerinin göz ardı
edilmesinin belge ve yazışmaların da hatalı ve peşin hükümlü olarak değerlendirilmesine
yol açtığı iddia edilmekte ve bazı deliller özelinde ayrıntılı açıklamalara yer verilmektedir.
Bu çerçevede;
- Delil 1’de yer alan, otelin hiçbir şekilde BIBLIO GLOBUS ile çalışma
yapmayacağına dair sözleşme maddesinin taslak niteliğinde olduğu, her bir otel
ile imzalanan sözleşmenin taraflar arasında yapılan müzakereler sonucunda
değişiklik yapılmak suretiyle imzalandığı, söz konusu maddeye konu
uygulamanın tur operatörlerini dışlayıcı gibi gözükse de gerçek hayatta turizm
sektöründe yıllardır var olan ve yatay/dikey anlaşmalarla ilgisi bulunmayan bir
uygulama olduğu,
- Delil 2 kapsamında BIBLIO GLOBUS ile beraber soruşturma taraflarının da
isimlerinin geçtiği ve bu durumun IATI’nin yalnızca kendisine yönelik baskı ve
yatay/dikey anlaşmalar yapıldığı iddiasını çürüttüğü,
- Delil 3 ve Delil 5 kapsamında BIBLIO GLOBUS’un düşük fiyatlarla pazara
girmesiyle ilgili olarak otellerle TEZ arasında bilgi alışverişinde bulunulmasının
olağan bir durum olduğu ancak otellere BIBLIO GLOBUS’la çalışmamaları
yönünde bir baskı yapılmadığı,
- Delil 49 kapsamındaki yazışmanın TEZ’in bir personelinin kendi ifadelerinden
ibaret olduğu, TEZ’in hukuka ve piyasa koşullarına aykırı olarak otellere herhangi
bir baskı uygulamadığı,
- Delil 25, 34, 35, 44, 62 bakımından ise söz konusu delillerin TEZ’den elde
edilmediği ya da TEZ’in kayıtlarında yer almadığı gerekçesiyle TEZ aleyhinde
kullanılamayacağı
belirtilmiştir.
(384) Savunmada deliller özelindeki hususlara geçmeden önce, Kurul kararlarında delillerin ne
şekilde değerlendirildiğine yönelik temel açıklamalarda bulunulmasında fayda
görülmektedir. Daha önce de ifade edildiği üzere Kurul kararlarında benimsenen temel ilke,
delillerin bir bütün olarak değerlendirilmesidir112. Bu bütüncül yaklaşım çerçevesinde elde
edilen delillerin tek tek ispat standardını sağlaması aranmamakta, deliller bir araya
getirildiğinde ortaya çıkan resmin ihlalin varlığına işaret edip etmediği
değerlendirilmektedir. Bir başka deyişle, ihlalin varlığından bahsedebilmek için delillerin
münferit olarak ispat standardını sağlaması gerekmemekte, ancak her bir delilin ihlale
ilişkin genel şablon ile uyumlu olması ve deliller bütünü içerisindeki diğer ispat vasıtalarıyla
çelişmemesi aranmaktadır. Bu çerçevede, dosya kapsamındaki belgelerin TEZ
bakımından delil niteliği taşıyıp taşımadığının tespitinde bu bütüncül yaklaşımın esas
alınması gerekmektedir.
(385) TEZ, Delil 1’e konu olan sözleşmelerin taslak nitelikte olduğunu ifade etmiştir. Ancak, 64
numaralı dipnotda da yer verildiği üzere, TEZ 2013 yılına ilişkin sözleşmelerinin on dört
tanesinde Delil 1’e konu olan hükme yer verildiği bilgisini bizzat Kuruma sunmuştur. Bu
çerçevede, anılan delile konu olan ibarenin yalnızca taslaktan ibaret olduğu yönündeki
savunmaya itibar etmek mümkün olmamıştır.
112 29.05.2012 tarihli ve 12-28/832-238 sayılı Kurul kararı, 08.03.2013 tarihli ve 13-13/198-100 sayılı Kurul
kararı.
16-40/662-296
100/106
(386) Delil 2 bakımından, TEZ, çalışılmaması söz konusu olan seyahat acenteleri arasında
soruşturma tarafı diğer seyahat acentelerinin de yer aldığını belirterek, bu davranışın
BIBLIO GLOBUS’a ya da IATI’ye özgü olmadığını ifade etmiştir. Ancak, dosya
kapsamındaki delillerin bütünü göz önünde bulundurulduğunda BIBLIO GLOBUS’a ve
onun Türkiye’deki incoming partnerlerine yönelik bir dışlayıcı davranışın varlığı açıkça
görülmektedir. Bu nedenle Delil 2’de soruşturma tarafı diğer teşebbüslerin adının da yer
almasının ihlal iddialarını çürütecek nitelikte olmadığı değerlendirilmektedir.
(387) Delil 3, 5 ve 49 bakımından TEZ, delillere konu olan hususların otellere yönelik olarak
yapılan bir bilgilendirmeden ibaret olduğunu ve TEZ’in otellere BIBLIO GLOBUS’la
çalışılmaması yönünde bir baskıda bulunmadığını dile getirmiştir. Ancak, TEZ’in Kontrat
Bölge Sorumlusu D. A. B. tarafından TEZ Kontrat Departmanına ait e-posta grubuna
gönderilen “Biblio Globus İle İlgili Görüşülen Tesisler” konulu e-postada (Delil 71) yer alan;
“Hedef Group Hotels’den K. Bey113 ile tekrar görüşüldü. Dün Hedef Resort ve bugün
Hedef Rose; Biblio Globus tarafından tekrar satışa açılmıştır. L. Bey konu ile ilgili İati
ve Belmondo’ya mail atması yanında beklenerek sağlanmıştır. Ayrıca yanımda İati
ile telefonda görüşmüştür. Belmondo ise telefonlara çıkmamaktadır. L. Bey’e ayrıca
Biblio Globus Rusya’ya da mail atması sağlanmıştır.”
ifadeleri TEZ tarafından otellere BIBLIO GLOBUS’la veya onun Türkiye’deki incoming
partnerleriyle çalışılmaması yönünde baskı yapıldığını göstermek bakımından başka bir
açıklamayı gerektirmeyecek kadar açıktır. Bu çerçevede, TEZ’in anılan delillerle ilgili
savunmasına katılmak mümkün görünmemektedir.
(388) Savunmada, Delil 25, 34, 35, 44, 62 bakımından ise söz konusu delillerin TEZ’den elde
edilmediği veya TEZ’in kayıtlarında yer almadığı gerekçesiyle TEZ aleyhinde
kullanılamayacağı ifade edilmiştir. Öncelikle belirtilmesi gerekir ki, bir belgenin uzlaşmaya
taraf olan teşebbüslerden herhangi birinde yapılan incelemelerde elde edilmiş olması,
teşebbüslerin tamamı aleyhine delil olarak kullanılabilmesi için yeterli görülmektedir.
Dolayısıyla belgeyi oluşturan teşebbüs söz konusu uzlaşmanın tarafı ise, belgenin üçüncü
kişilerden elde edilmiş bir belge olduğu ve bu sebeple delil niteliği taşımadığı iddia
edilemeyecektir.114 Kaldı ki söz konusu delillerde oteller tarafından BIBLIO GLOBUS’a,
IATI’ye ve BELMONDO’ya satışların durdurulmasına yönelik olarak gönderilen e-postaların
soruşturma tarafı diğer teşebbüslerle birlikte TEZ’e de bilgi olarak sunulduğu görülmekte
ve bu durumun TEZ’in de tespit edilen anlaşmanın tarafı olduğuna işaret ettiği
değerlendirilmektedir.
Soruşturma Raporunda Şikâyetçi Şirketin ve Şikâyet Edilen Şirketlerin Konumuna, Pazar
Payına, Konaklama İşletmeleri Karşısındaki Duruma ilişkin Tespitler ile Varılan Sonucun
Çelişkili Olduğu İddiası.
(389) Savunmada, dosya konusu iddiaların Türkiye pazarındaki etkisinin sınırlı olduğuna dair
tespitler yapıldığı, ancak bu tespitlerin aksi yönde olacak şekilde ihlal olduğu sonucuna
ulaşıldığı belirtilmekte ve dosyanın bu yönüyle hatalı olduğu iddia edilmektedir.
113 Belgede yazım hatası bulunmasından dolayı “K. Bey” ifadesi yer almaktadır ancak “K. Bey” belgede “L.
Bey” olarak yer verilen kişiyi ifade etmektedir.
114 08.03.2013 tarihli ve 13-13/198-100 sayılı Kurul kararı.
16-40/662-296
101/106
(390) Bilindiği üzere 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan
veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu
etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan anlaşmaları yasaklamaktadır. Bu hüküm
uyarınca rekabeti kısıtlayıcı olan bir anlaşma, pazarda etkisi olmasa dahi rekabet ihlali
olarak kabul edilmektedir. Bu nitelikteki anlaşmalar bakımından pazardaki etki, cezanın
takdiri noktasında önem arz etmektedir. Nitekim dosya kapsamında da öncelikli olarak
soruşturma taraflarının rekabeti kısıtlama amacı taşıyan bir anlaşma içerisinde olduklarının
ve bu anlaşmanın 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği tespiti yapılmış; akabinde
anlaşmanın pazardaki etkisine ilişkin değerlendirmelere yer verilmiştir. Söz konusu
değerlendirmeler sonucunda, anlaşmanın pazarda sınırlı bir etkiye yol açtığı ve ceza
takdirinde bu hususun göz önünde bulundurulması gerektiği sonucuna varılmıştır. Bu
çerçevede, dosyada savunmada iddia edildiği gibi bir çelişki bulunmadığı
değerlendirilmektedir.
Şikâyetin TEZ’e Zarar Vermek Amacıyla Yapıldığı İddiası.
(391) Savunmada Kurum nezdinde işbu dosyanın açılmasına yol açan başvurunun sahibi olan
IATI’nin kurucu ortağının ve hakim hissedarının, TEZ’in eski ortağı ve Yönetim Kurulu
Başkanı olan Levent AYDIN olduğu, Levent AYDIN’ın TEZ ortaklığından ve diğer grup
şirketlerinden ayrılmasından sonra TEZ hakkında çok sayıda asılsız şikayet gerçekleştiği,
işbu soruşturma konusu başvurunun da TEZ’e zarar vermek ve TEZ’in faaliyetini
engellemek amacıyla yapılan bu asılsız şikayetlerden biri olduğu ifade edilmektedir.
(392) TEZ’in savunmasında yer verilen, şikâyetin TEZ’e zarar vermek amacıyla yapıldığı ve
TEZ’in rakiplerinin faaliyetleri zorlaştırıcı ve rekabeti engelleyici davranışlarda bulunmadığı
yönündeki iddialara katılmak mümkün olmamıştır. Zira dosya kapsamında elde edilen
deliller ve diğer bilgiler ile bizzat TEZ’in ortaklarından olan Alexander SINIGIBSKY’nin 2013
yılının Şubat ayında web sitesine verdiği röportaj115, TEZ’in
rakipleriyle yaptığı anlaşma çerçevesinde ve otellerle olan dikey anlaşmalarını kullanmak
suretiyle BIBLIO GLOBUS’un ve onun Türkiye’deki incoming partnerlerini dışlayıcı
davranışlarda bulunduğunu ortaya koymuştur.
TEZ’in Pazardaki Konumu Dolayısıyla IATI’yi Pazardan Dışlayamayacağı İddiası.
(393) TEZ’in incoming hizmeti verdiği ziyaretçi sayısının Türkiye’nin toplam yatak kapasitesi ile
karşılaştırılması halinde TEZ’in otellerle yaptığı anlaşmalarla IATI’nin sektöre girişini
engelleyecek adette ziyaretçi sayısına sahip olmadığının görüleceği, zira TEZ’in Türkiye’de
bulunan 1.200’den fazla tesis ile hiçbir şekilde çalışmadığı belirtilmektedir.
(394) Dosya kapsamında TEZ’in tek başına değil ODEON, ANEX ve PEGAS’la birlikte otellerle
olan dikey anlaşmalarını kullanmak suretiyle BIBLIO GLOBUS’un ve onun Türkiye’deki
incoming hizmetlerini yürüten partnerlerinin faaliyetlerini zorlaştıran davranışlarda
bulunduğu tespit edilmiştir. Bu bakımdan tarafların 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal
ettiği değerlendirilmiştir. Bu eylemin pazarda etkilerine yönelik yapılan değerlendirmede ise
etkisinin sınırlı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
115 , erişim tarihi: 16.03.2016. Vurgu Raportörler
tarafından eklenmiştir.
16-40/662-296
102/106
BIBLIO GLOBUS’un Türk Turizm Piyasasına Girişi, Çalışma Şekli ve Rekabet Politikaları
Hakkındaki İddialar.
(395) Savunma kapsamında otellerin BIBLIO GLOBUS ile anlaşmalarının bulunmaması ve
BIBLIO GLOBUS’un otelleri düşük fiyatla satması nedeniyle otellerin BIBLIO GLOBUS’a
yönelik satışlarını durdurduğu belirtilmektedir.
(396) Dosya kapsamında incelenen husus tek başına otellerin BIBLIO GLOBUS’a yönelik
satışlarını durdurması değildir. Çeşitli ticari gerekçelerle otellerin istedikleri acenteye satış
yapmaları olağandır. Bununla birlikte, dosya kapsamında elde edilen deliller otellerin
soruşturma tarafı teşebbüslerin danışıklı bir şekilde uyguladıkları baskılar sonucunda
BIBLIO GLOBUS’a ve onun temsilcilerine yönelik satışlarını durdurduklarını açıkça
göstermektedir. Bu durum karşısında, otellerin sözleşme yaparken IATI’nin ve
BELMONDO’nun BIBLIO GLOBUS’la çalıştığı bilgisine sahip oldukları da göz önünde
bulundurulduğunda, BIBLIO GLOBUS’un satış fiyatı gibi unsurların ihlal tespitini ortadan
kaldıracak bir gerekçe teşkil etmediği değerlendirilmektedir.
I.4.2.6. İdari Para Cezasının Tespitine İlişkin Değerlendirme
(397) Soruşturma kapsamında, TEZ’in, PEGAS’ın, ODEON’un ve ANEX’in 2012 yılının Ağustos
ayından 2013 yılının Temmuz ayının sonuna kadar olan dönemde yatay ve dikey
anlaşmalar ile rakiplerinin faaliyetlerini zorlaştırmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4.
maddesini ihlal ettiği tespit edilmiştir.
(398) Bilindiği üzere 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası;
“Bu Kanunun 4, 6 ve 7 nci maddelerinde yasaklanmış davranışlarda bulunanlara,
ceza verilecek teşebbüs ile teşebbüs birlikleri veya bu birliklerin üyelerinin nihai
karardan bir önceki mali yıl sonunda oluşan veya bunun hesaplanması mümkün
olmazsa nihai karar tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan ve Kurul tarafından
saptanacak olan yıllık gayri safi gelirlerinin yüzde onuna kadar idarî para cezası
verilir.”
hükmünü amirdir. 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin son fıkrası uyarınca yürürlüğe
konulan Ceza Yönetmeliği116 1. maddesinde ise Yönetmeliğin amacı şu şekilde
belirlenmiştir:
“4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanunun 4 üncü ve 6 ncı maddelerinde
yasaklanmış davranışlarda bulunan teşebbüs ile teşebbüs birlikleri veya bu birliklerin
üyeleri ile bunların yönetici ve çalışanlarına, aynı Kanunun 16 ncı maddesi
gereğince verilecek para cezasının tespitine ilişkin usul ve esasları düzenlemek”
(399) Bu çerçevede, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği tespit edilen PEGAS’a,
ODEON’a, TEZ’e ve ANEX’e Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında idari
para cezası verilmesi, para cezasının ise Ceza Yönetmeliği çerçevesinde takdir edilmesi
gerekmektedir.
(400) Ceza Yönetmeliği’nin 4. maddesinin ilk fıkrası uyarınca, para cezası belirlenirken, öncelikle
temel para cezası belirlenmekte ve ardından varsa ağırlaştırıcı ve hafifletici unsurlar
uygulanarak nihai para cezası tespit edilmektedir.
116 15.02.2009 tarihli, 27142 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
16-40/662-296
103/106
(401) Temel para cezasının tespitine ilişkin hususlar Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinde
düzenlenmektedir. Anılan maddenin ilk fıkrasında, temel para cezasının belirlenmesi
bakımından “karteller” ve “diğer ihlaller” şeklinde bir ayrım yapılmıştır. Dosya konusu ihlal,
“diğer ihlaller” kategorisinde değerlendirilmektedir. Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin ilk
fıkrasında, diğer ihlaller için temel para cezası hesaplanırken ihlalde bulunan teşebbüslerin
Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirlerinin binde beşi ile yüzde üçü
arasında bir oranın esas alınması gerektiği düzenlenmiştir. Anılan maddenin ikinci
fıkrasında ise birinci fıkrada yazılı oranların belirlenmesinde ilgili teşebbüslerin veya
teşebbüs birliklerinin piyasadaki gücü, ihlal neticesinde gerçekleşen veya gerçekleşmesi
muhtemel zararın ağırlığı gibi hususların dikkate alınacağı hükmüne yer verilmiştir. Dosya
kapsamındaki değerlendirmeler ışığında taraflar açısından temel para cezasına esas
alınacak oran %0,5 olarak tespit edilmiştir.
(402) Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin üçüncü fıkrasına göre temel para cezasının
belirlenmesinde dikkate alınacak diğer bir unsur ise ihlalin süresidir. Dosya konusu ihlalin
2012 yılının Ağustos ayından 2013 yılının Temmuz ayının sonuna kadar sürdüğü ve 2013
yılı turizm sezonunu hedeflediği tespit edilmiştir. İhlalin bir yıldan az sürmüş olması
nedeniyle, belirlenen oranda Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin üçüncü fıkrasının (a)
bendine göre bir artırım yapılmamış, dolayısıyla temel para cezası oranı %0,5 olarak
belirlenmiştir.
(403) Ceza Yönetmeliği’nin 6. ve 7. maddeleri kapsamında, sırasıyla, temel para cezasının
ağırlaştırılmasını veya hafifletilmesini gerektiren unsurlar örnek olarak düzenlenmektedir.
Dosya kapsamında ihlal olduğu tespit edilen davranışın pazardaki etkilerinin sınırlı olması
taraflar açısından hafifletici bir neden olarak kabul edilmiştir. Bunun yanı sıra ANEX’in
ihlaldeki konumu da dikkate alınmıştır. ANEX’in otellerin BIBLIO GLOBUS’a ve onun
temsilcilerine gönderilen satış durdurma e-postaları bakımından yönlendirici konumda
bulunduğuna dair bir delil olmadığı ve elde edilen delillerin ANEX’in alıcısı konumunda
bulunduğu e-postalardan oluştuğu hususları göz önünde bulundurulmuştur. Bu
gerekçelerle PEGAS, ODEON ve TEZ için temel para cezasında %30 indirime gidilirken,
ANEX için %60’lık bir indirim uygulanmıştır.
16-40/662-296
104/106
J. SONUÇ
(404) 26.03.2015 tarihli ve 15-13/181-M sayılı Kurul kararı uyarınca yürütülen soruşturma ile ilgili
olarak düzenlenen Rapor’a ve Ek Görüş’e, toplanan delillere, yazılı savunmalara, sözlü
savunma toplantısında yapılan açıklamalara ve incelenen dosya kapsamına göre,
1. Alkan Grup Turizm İşletmeleri A.Ş., Antalya Pegas Otelcilik Turizm İnşaat
Taşımacılık ve Ticaret Ltd. Şti., Odeon Turizm İşletmeciliği A.Ş. ve V Turizm Seyahat
Acentalığı Taşımacılık İnş. Tic. A.Ş.’nin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında
Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiklerine OYÇOKLUĞU ile,
2. Bu nedenle, 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve “Rekabeti
Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye
Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik”in 5. maddesinin
birinci fıkrasının (b) bendi ve ikinci fıkrası ve 7. maddesinin birinci fıkrası hükümleri
uyarınca 2015 mali yılı sonunda oluşan ve Kurul tarafından belirlenen yıllık gayri safi
gelirlerinin takdiren,
% 0,35 oranında olmak üzere,
- Alkan Grup Turizm İşletmeleri A.Ş.’ye 1.933.445,40 TL,
- Antalya Pegas Otelcilik Turizm İnşaat Taşımacılık ve Ticaret Ltd. Şti.’ye
2.857.031,67 TL,
- Odeon Turizm İşletmeciliği A.Ş.’ye 3.460.081,07 TL
% 0,2 oranında olmak üzere,
- V Turizm Seyahat Acentalığı Taşımacılık İnş. Tic. A.Ş.’ye 77.411,76 TL
idari para cezası verilmesine OYBİRLİĞİ ile,
Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere karar verilmiştir.
16-40/662-296
105/106
Rekabet Kurulu’nun 21.11.2016 Tarih ve 16-40/662-296 Sayılı Kararına
KARŞI OY GEREKÇESİ
Kurulun, 21.11.2016 tarih ve 16-40/662-296 sayılı kararında; Antalya Pegas Otelcilik
Turizm İnşaat Taşımacılık ve Ticaret Ltd. Şti.’nin (PEGAS), Odeon Turizm İşletmeciliği
A.Ş.’nin (ODEON), Alkan Grup Turizm İşletmeleri A.Ş.’nin (TEZ) ve Antalya Depar Turizm
İnş. Taş. Nak. Org. Oto. Yat. İşl. T San. Ltd. Şti.’nin (ANEX) birlikte hareket ederek
IATI Turizm Ticaret A.Ş. (IATI) aracılığıyla gelen müşterilerin Antalya’da bulunan otellere
kabul edilmemesi konusunda otel yöneticilerine ve/veya çalışanlarına baskı yaparak IATI’yi
dışladığı iddialarına yönelik olarak yapılan soruşturma sonucunda anılan teşebbüslerin
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (Kanun) 4. maddesinin ihlal
ettiklerine OYÇOKLUĞU ile karar verilmiştir. Bu karara aşağıda yer verilen gerekçelerle
katılmamız mümkün olmamıştır.
Öncelikle soruşturma dosyasında yer alan ve karara dercedilen delillerin içeriğine
bakıldığında, yazışmaların tamamına yakınının, konaklama tesisleri tarafından, IATI’ye ya
da DBL-Biblio Travel LLC (BIBLIO GLOBUS) ile çalışan diğer tur operatörlerine gönderilen
elektronik postalar olduğu, soruşturma muhatabı teşebbüslerin iddialar çerçevesinde bir
anlaşma ya da uzlaşma içerisinde olduğunu gösteren ya da bu yönde bir koordinasyona
işaret eder nitelikte bir delilin elde edilmediği görülmektedir. Konaklama tesislerinin tek
taraflı beyanlarını içeren çok sayıda delilin bulunması, Kanun’un 4. maddesi kapsamında
bir ihlali ortaya koymak bakımından yeterli değildir.
Soruşturma kapsamında görüşülen konaklama tesisi yöneticilerinden sınırlı sayıda kişi
sözlü olarak aksi durumu ispat eden bazı duyumları olduğunu, buna karşılık çoğunluğu
kendilerinden şikayetçi olan IATI ve bu teşebbüsün birlikte çalıştığı BIBLIO GLOBUS ile
çalışmamaları konusunda herhangi bir zorlama olmadığını ifade etmiştir. Kararda yer
verilen ve aşağıda örnek olması bakımından sunulan belgeler bu duruma işaret etmektedir:
“…Diğer tur operatörlerinden şifahi olarak "biz size yeteriz, başka operatörler ile
çalışmanıza gerek yok" şeklinde telkinler aldık. Ayrıca piyasada bu yönde duyumlar
aldım ancak somut bir şeylere şahit olmadım. Nitekim biz. IATI yolcularını kabul ettik
ve diğerleri de satışı kesmedi…” (Delphin Imperial)
“…Şahsıma böyle bir baskı almadım ancak piyasada böyle bir söylenti vardı. (…)
Baskı olarak Şubat ve Mart aylarındaki fuarlarda ‘Biblio piyasaya giriyor, onunla
çalışıyor musunuz’ gibi konuşmalar oldu. Tam olarak baskı denmese bile tur
operatörleri Biblio’dan rahatsızlık duyduklarını yansıttılar…” (IC Otel)
“…Sezon başında bu tur operatörlerinden baskı oldu ama tam anlamıyla baskı
değildi aslında. Tavsiye niteliğindeydi. (…) Bu baskılar hep sözlü olarak yapıldı…”
(Kervansaray Otel)
“…Sezon başında bu yönde baskılar aldık. Öncesinde baskıları dikkate aldık ve stop
sale çektik IATI müşterileri adına, ancak daha sonra onları dinlemedik, IATI ile
çalışmaya devam ettik. (…) Biblio yurt dışı paket fiyatlarının %30-40 daha düşüğünü
teklif ediyor. Biblio’nun agresif bir pazarlama tarzı var. Bu durum o pazardaki fiyat
skalamızı bozuyor, bizi olumsuz etkiliyor...” (Sailor’s Beach Club)
İkinci olarak, soruşturma muhatabı teşebbüslerin pazarda elde ettikleri büyüklük itibarıyla
pazarı kapama ve buna bağlı olarak rekabeti engelleme sonucunu doğuracak seviyede
dışlayıcı bir toplam pazar gücüne sahip olmadıkları değerlendirilmektedir. Esasen bu tespit,
kararda açık bir şekilde yapılmış olmakla birlikte, “dışlayıcı olmayan bu toplam pazar
gücü”nün nihai kanaate dönük değerlendirmelerde, “ihlal sonucunda etkinin sınırlı bir
şekilde ortaya çıkmasına” sebep olduğu şeklinde yorumlanmaktadır. Oysa kanaatimizce,
16-40/662-296
106/106
kararda ortaya konulan bu pazar yapısında, soruşturma muhatabı teşebbüslerin ihlal
davranışını gerçekleştirmeleri oldukça güçtür. Şöyle ki:
Kararda ihlalin IATI’nin “Antalya ili” “incoming hizmetleri” pazarında özellikle BIBLIO
GLOBUS aracılığıyla Rusya ve diğer BDT ülkelerine yönelik faaliyetleri bakımından ortaya
çıktığı ifade edilmektedir. Tarafların bu pazar bakımından 2013-2014-2015 dönemi pazar
payları %60-70 seviyesinde seyretmiş olsa da (Tablo 9), bütünleşik pazar gücünün dışlama
kabiliyeti, kararda da açık bir şekilde ifade edildiği üzere, bu teşebbüslerin oteller nezdinde
sahip oldukları konum ve güce bağlıdır.
Kararın 280-284 paragraflarında yer alan bilgiler çerçevesinde; analize dahil edilen
otellerde kalan yabancı turistlerin 2012 yılında %24,22’si, 2013 yılında %30,59’u, 2014
yılında %29,83’ü, 2015 yılında ise %28,33’ü soruşturma tarafı teşebbüsler aracılığıyla
getirilmiştir. Bu otellerin söz konusu turistlerden elde ettiği gelirlerin otellerin toplam gelirleri
içerisindeki payı ise 2012 yılında %34,15, 2013 yılında %36,38, 2014 yılında %32,32 ve
2015 yılında %27,48 olarak gerçekleşmiştir. Otellerin faaliyetleri içinde soruşturma
taraflarının görece küçük olan bu payları, otellerin pazarda ticari faaliyetlerini sürdürebilmek
bakımından soruşturma tarafı teşebbüslere bağımlı olmadığı ve kapasitelerinin daha büyük
bir kısmını farklı ülkelere ve farklı tur operatörlerine yönelik olarak kullandıklarını
göstermektedir.
Bu değerlendirmemizi destekler şekilde, ihlal konusu davranışların 2013 yılının Şubat,
Nisan ve Temmuz aylarında yoğunlaşmasına rağmen, IATI’nin satışlarının bu dönemde bir
kesintiye uğramadığı tespit edilmiştir. IATI, çoğunluğu BIBLIO GLOBUS aracılığıyla
gerçekleştirdiği satışlar olmak üzere Antalya ili incoming hizmetleri pazarında, 2013 yılında
%(…..), 2014 yılında %(…..) ve 2015 yılında %(…..) pazar payı elde etmiştir. 2014 yılına
yönelik herhangi bir ihlal tespiti yapılamadığından, IATI’nin bu yılda ortaya çıkan pazar
kaybı dosya konusuyla ilişkilendirilememektedir. Bunun yanı sıra dışlayıcı eylemin özellikle
BIBLIO GLOBUS’u hedef aldığı iddialarına karşılık olarak, BIBLIO GLOBUS’un Antalya
incoming hizmetleri pazarında 2013 yılında %1,53 olan payını, 2014 yılında %2,85
seviyesine çıkararak pazarda büyüyebildiği görülmektedir. BIBLIO GLOBUS Rusya’dan
Türkiye’ye gelen turistlerin 2013 yılında %5’ini, 2014 yılında ise %9’unu getirmiştir. Bu
çerçevede, soruşturma muhatabı teşebbüslerin rakipleri dışlama kabiliyetine sahip
olmadığı ve veri bazlı bir değerlendirme ile bu anlamda bir 4. madde ihlalinden söz
edilemeyeceği düşünülmektedir.
Son olarak, kararda yer verilen tespitler ışığında, soruşturma sürecinde görüşülen ve bilgi
alınan konaklama tesislerinin çoğu, BIBLIO GLOBUS ile doğrudan bir sözleşmelerinin
bulunmadığını, bununla birlikte otellerinin BIBLIO GLOBUS’un web sitesinde çok düşük
fiyatla satışa sunulduğunu, düşük fiyatların hem tüketici nezdinde otelin fiyat-kalite
dengesini olumsuz etkilediğini, hem de otelin diğer acentelerle sorun yaşamasına neden
olduğunu, bu nedenle BIBLIO GLOBUS aracılığıyla satış yapılmasını önlemeye yönelik
olarak girişimlerde bulunulduğunu beyan etmiştir. Bu noktada, BIBLIO GLOBUS ile
sözleşmesi bulunmayan otellerin düşük fiyatlı olarak web sitesinde kalmak istememeleri
hususu belirli koşulların varlığı altında haklı gerekçe olarak değerlendirilebilecektir.
Yapılan bu değerlendirmeler neticesinde, soruşturma kapsamında sunulan delillerin
soruşturma muhatapları arasında anti-rekabetçi bir anlaşmanın tespiti açısından yetersiz
kaldığı, pazara ilişkin olarak sunulan verilerin anlaşma ihtimalini desteklemekten uzak
olduğu ve dolayısıyla mevcut koşullar altında soruşturulan teşebbüslerin anlaşma ya da
uyumlu eylem içerisinde olduklarının tespitinin yapılamayacağı düşünülmektedir.
Prof. Dr. Ömer TORLAK
Kurul Üyesi (Başkan)
Full & Egal Universal Law Academy