Rekabet Kurumu - Karar Sayı 16-41/666-299

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı : 2016-2-41 (Muafiyet)
Karar Sayısı : 16-41/666-299
Karar Tarihi : 24.11.2016
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN, Fevzi ÖZKAN, Adem BİRCAN, Şükran KODALAK
B. RAPORTÖRLER: Gözde MAVİ, Ahmet ŞAHİN, Selin DURSUN
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : Vestel Ticaret A.Ş.
Temsilcisi: Av. Dr. İ. Yımaz ASLAN
Gazi Umur Paşa Sok. Bimar Plaza 38/8 Balmumcu
Beşiktaş/İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU Toshiba Visual Solutions Corporation tarafından Vestel Ticaret
A.Ş.’ye Toshiba markası ile televizyon üretimi ve dağıtımı yapabilmesi amacıyla
münhasır şekilde marka kullanım lisansı verilmesine yönelik anlaşmaya muafiyet
tanınması talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 09.09.2016 tarih ve 5405 sayı ile giren ve
eksiklikleri 21.09.2016 tarihli, 5580 sayılı ve 12.10.2016 tarihli, 6004 sayılı yazılar ile
tamamlanan başvuru üzerine hazırlanan 18.11.2016 tarih ve 2016-2-41/MM sayılı
Muafiyet-Menfi Tespit Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;
- Vestel Ticaret A.Ş. (VESTEL) ile Toshiba Visual Solutions Corporation (TVS)
arasında imzalanan marka lisans devri sözleşmesinin 4054 sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 4. maddesi kapsamında
olması nedeniyle sözleşmeye menfi tespit belgesi verilemeyeceği,
- 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesindeki koşulların tamamının varlığı nedeniyle
bildirime konu sözleşmeye sözleşme süresi (beş yıl) boyunca bireysel muafiyet
tanınabileceği,
sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
G.1. İlgili Taraflar
G.1.1. VESTEL
(4) Bildirim konusu anlaşmanın taraflarından VESTEL, 1955 yılında kurulmuş olup dayanıklı
tüketim, tüketici elektroniği, dijital ürünler, bilgi teknolojileri, LED aydınlatma ve savunma
sektörlerinde üretim, pazarlama ve satış sonrası destek hizmetleri alanlarında faaliyet
göstermektedir. Zorlu Grubu bünyesinde üretilen ve/veya satılan televizyon markaları
arasında Vestel dışında ayrıca SEG, Regal, Finlux, Hi-Level, Hitachi, JVC, Luxor, Nexon,
Sharp, Technika, Techwood, Telefunken ve Tvision markaları da bulunmaktadır. VESTEL
üretim faaliyetlerini Manisa’da bulunan “Vestel City” üretim tesisinde gerçekleştirmekte
ve Türkiye çapına yayılmış yaklaşık 1250 satış noktası, 350 yetkili servis ve 13 merkez
servisiyle dağıtım faaliyetlerini sürdürmektedir.
16-41/666-299
2/12

G.1.2. TVS
(5) TVS, Toshiba markasının ve markaya bağlı şirketlerin “ana şirketi” olan Toshiba
Corporation’ın (TOSHIBA) görüntü ürünlerine ilişkin faaliyetlerini yürütmek amacıyla
30.06.2016 tarihinde TOSHIBA’ya bağlı bir şirket olarak kurulmuştur.
(6) 1875 yılında kurulan TOSHIBA ise bilgi ve iletişim sistemleri; dijital tüketici ürünleri;
elektronik cihaz ve bileşenleri; nükleer enerji, endüstriyel ve sosyal altyapı sistemleri de
dahil olmak üzere güç sistemlerini ve ev aletlerini kapsayan gelişmiş elektronik ve
elektrikli ürünlerin üreticisi ve pazarlayıcısıdır.
(7) TOSHIBA’nın tüketici elektroniği sektörü altında yer alan ürünleri arasında LCD ve LED
TV’ler de bulunmaktadır. Bununla birlikte dosya mevcudu bilgilere göre, TOSHIBA TV
üretimi pazarından çıkış yapmıştır ve Japonya hariç olmak üzere Asya, Avrupa ve Kuzey
Amerika’da TV üretimi ve dağıtımı faaliyetlerine son vermektedir. TOSHIBA bu
ülkelerdeki faaliyetlerini bildirim konusu Sözleşme’ye benzer şekilde, marka lisansı
vermek yoluyla sürdürmektedir. Bu doğrultuda 2013 yılında, TOSHIBA ile Compal
Electronics Inc. (COMPAL) arasında marka lisans sözleşmesi akdedilmiştir. Bildirim
konusu işlem ile TOSHIBA, COMPAL ile olan bu ilişkiyi sona erdirerek VESTEL ile marka
lisans sözleşmesi akdetmek istemektedir1.
(8) TOSHIBA, 2015 yılının Haziran ayı itibariyle Türkiye TV pazarındaki üretim ve dağıtım
faaliyetlerine son vermiştir. Bununla birlikte TOSHIBA’yı dünya çapında üretim (fason
üretim dahil olmak üzere) ve dağıtım faaliyetleri gösteren global bir oyuncu olarak
değerlendirmek mümkündür.
G.2. İlgili Pazar
G.2.1. İlgili Ürün Pazarı
(9) İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz’da, 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin
Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’e atıfta bulunularak ilgili ürün
pazarının tespitinde dikkate alınacak unsurlar belirtilmektedir. Buna göre belirli bir ürün
ve onunla yüksek ikame edilebilirliği olan diğer ürünlerden oluşan pazarlar ilgili ürün
pazarını oluşturmaktadır. Bir ürünün diğer bir ürünle aynı pazarda yer alabilmesi için bu
ürünlerin tüketici gözünde nitelikleri, kullanım amaçları ve fiyatları açısından benzer
olmaları ve birbirleriyle ikame edilmeleri gerekmektedir. Ayrıca tespit edilen pazarı
etkileyebilecek diğer unsurlar da değerlendirilebilmektedir.
(10) VESTEL ile TVS arasında akdedilen başvuru konusu anlaşma ile Toshiba markalı TV
ürünlerinin üretiminin ve dağıtımının VESTEL tarafından üstlenileceği belirtilmektedir.
VESTEL tarafından üretilecek Toshiba markalı TV’lerin genelde LED TV olması
öngörülmektedir.


1 İlaveten Bildirim Formunda, COMPAL’ın TOSHİBA ile olan anlaşmasını sona erdirmenin bir şartı olarak
COMPAL’a ait olan Compal Electronics Europe sp. Z.o.o.’nun (CEE) hisselerinin %100’ünün VESTEL
tarafından satın alınmasını şart koştuğu ve anılan devralma işleminin tarafların cirolarının 2010/4 sayılı
Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’de öngörülen ciro
eşiklerinin altında kalması sebebiyle Rekabet Kurumuna bildirilmediği belirtilmiştir. CEE’nin televizyon
üretimi ve satışı alanında faaliyet göstermekle birlikte Türkiye’de herhangi bir satış faaliyetinin bulunmadığı
bildirilmiştir.
16-41/666-299
3/12

(11) Günümüzde elektronik sektörünün hızla gelişmesi sonucunda rekabet artmıştır. Özellikle
ar-ge faaliyetlerinin yoğunlaşması, kullanılan teknolojinin sürekli olarak yenilenmesi
sonucunu doğurarak elektronik sektörünün belirleyici özelliğini oluşturmaktadır. Diğer
yandan bu hızlı değişim, piyasaya sunulan ürünlerin yaşam evrelerinin nispeten kısa
olması sonucunu da ortaya çıkarmaktadır. Bu doğrultuda televizyonlar kendi içerisinde
tüplü (CRT) televizyonlar ile panel televizyonlar olarak ayrışmaktadır. Zaman içerisinde
tüplü televizyonların yerini panel televizyonlara bıraktığı görülmektedir. Gelişen üretim
teknolojileri ile panel televizyonlar da plazma, LCD, LED, OLED, CURVE ve diğer yeni
teknolojilerin kullanıldığı televizyonlar olarak çeşitlenmektedir. Panel televizyonlar hem
sahip oldukları teknik özellikleri hem de fiyat seviyeleri bakımından birbirlerine
benzemekte ve tüplü televizyonlardan ayrılmaktadır. Dolayısıyla dosya konusu
bakımından ilgili ürün pazarı, teknolojik gelişmelere uyumluluğu, boyutları ve görüntü
kalitesiyle tüplü televizyonlardan önemli farklılıklar göstermesi açısından “panel
televizyon pazarı” olarak belirlenmiştir.
G.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
(12) Başvuru konusu ürünlerin dağıtımı, pazarlaması, satışı ve fiyatlandırılmasının tüm
Türkiye genelinde benzer nitelik arz etmesi ve ülke genelinde rekabet koşullarında
bölgeler bazında belirgin farklılıklar bulunmaması dikkate alınarak ilgili coğrafi pazar
“Türkiye” olarak belirlenmiştir.
G.3. Değerlendirme
G.3.1. Anlaşmanın Niteliği
(13) Bildirim konusu anlaşmayı VESTEL ile TVS arasında 01.09.2016 tarihinde imzalanmış
olan “Marka Lisansı Sözleşmesi” (Sözleşme) oluşturmaktadır. Sözleşme’nin konusunu;
TVS tarafından Lisanslı Ürünlerin üretimi, pazarlanması, promosyonu, reklamı, satışı,
dağıtımı, ithalatı ve ihracatının VESTEL tarafından yapılabilmesi amacıyla VESTEL’e
Sözleşme süresince Lisanslı Marka’nın Lisanslı Bölge ile sınırlı şekilde devir ve temlik
edilemeyen, alt lisanslamaya tabi olmayan münhasır kullanım lisansının verilmesi
oluşturmaktadır. Lisanslı Bölge, Sözleşme’nin 1.11. maddesinde tanımlanmış olup (…..)
ülkeyi2 kapsamaktadır. Lisanslı Ürün, Sözleşme’nin 1.9. maddesinde; ticari kullanıma
yönelik ürünler hariç olmak üzere, perakende mağazalar, online mağazalar ve
distribütörler de dahil olmak üzere yalnızca B2C3 kanalına satılacak olan televizyon setleri
şeklinde tanımlanmıştır. Lisanslı Marka ise, Sözleşme’nin 1.8. maddesi uyarıca “Toshiba”
markasıdır. Dolayısıyla Sözleşme’nin amacı özetle; TVS tarafından VESTEL’e Lisanslı
Bölge içerisinde Toshiba markası altında televizyon üretimi ve dağıtımı yapabilmesi
amacıyla münhasır şekilde marka kullanım lisansı verilmesidir. Bu bağlamda Sözleşme
rakipler arasında yapılan bir dikey anlaşma niteliğindedir.
(14) VESTEL ile TVS, ilgili ürünün hem üreticisi hem de dağıtıcısı konumundadır. Dolayısıyla
bildirim konusu anlaşmanın rakipler arasında yapılmış üretim ve dağıtım anlaşması
olduğu görülmektedir. Diğer taraftan Sözleşme karşılıklı olmayan dağıtım anlaşması
niteliğindedir.


2 (…..).
3 Açılımı "Business to Consumer" olan ve "İşletmeden Tüketiciye" anlamına gelen bir e-ticaret modelidir.
16-41/666-299
4/12

G.3.2. 4054 sayılı Kanun’un 4. Maddesi Bakımından Değerlendirme
(15) VESTEL ile TVS arasında imzalanan sözleşme yukarıda da belirtildiği üzere dağıtım ve
üretim anlaşması niteliğindedir. Bildirim konusu işlem ile VESTEL, ürün portföyünde
Toshiba gibi güçlü bir markayı bulundurarak mağazalarının ve dağıtım ağının cazibesini
artırmayı böylelikle daha fazla tüketiciyi çekmeyi; TVS ise VESTEL güvencesi ile
ürünlerini Türkiye’nin her yerine ulaştırarak müşteri kitlesine yeniden ulaşmayı
hedeflemektedir. Dolayısıyla genel olarak bildirim konusu anlaşmanın rekabeti kısıtlama
amacına sahip olmadığı söylenebilecektir. Bununla birlikte bir anlaşmanın 4054 sayılı
Kanun’un 4. maddesine aykırılık oluşturmaması için sadece amacının değil, mevcut ve
olası etkilerinin de rekabeti kısıtlayıcı olmaması gerekmektedir.
(16) Bir üretim ve dağıtım anlaşmasının rakip teşebbüsler arasında yapılması halinde yatay
anlaşmaların pazardaki etkilerine ve beraberlerinde getirebilecekleri muhtemel rekabet
sorunlarına benzer etkiler ortaya çıkarması olasılığı bulunmaktadır. Bu nedenle bildirime
konu anlaşma gibi rakipler arasında yapılan üretim ve dağıtım anlaşmalarının kural olarak
2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği (2002/2 sayılı Tebliğ) ile
sağlanan muafiyetten yararlanamayacakları düzenlenmiştir. Zira rakipler arasında
yapılan bu tür anlaşmalar rekabeti doğrudan kısıtlayan hükümler içermeseler de doğaları
gereği bazı rekabetçi etkileri gündeme getirebilmektedirler. Anlaşmaların tarafları
arasındaki bilgi alışverişinin kolaylaşması rekabetçi endişelere örnek olarak
gösterilebilmektedir.
(17) VESTEL ile TVS arasında imzalanan Sözleşme’nin 4.1.c.(iii). maddesi gereğince taraflar,
yılda asgari 3 defa olmak üzere, düzenli aralıklarla, iş değerlendirme toplantısı yapacak
ve bu toplantılar kapsamında; marka ve iş yönetimi, üretim ve planlama ile ilgili hedefler
ve satış performansı gibi hususlara ilişkin bilgi alışverişinde bulunacaklardır. Bu durum
tarafların birbirlerinin fiyatlama ve pazarlama stratejileri hakkında elde ettiği bilgileri kendi
rekabetçi davranışlarını belirlerken göz önünde bulundurmasına yol açabilecektir. Her iki
teşebbüsün de panel televizyon pazarında faaliyet göstermeleri nedeniyle böyle bir
işbirliği rekabetin kısıtlanmasına yol açabilecektir. Dolayısıyla bildirim konusu anlaşmanın
4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
G.3.3. 2002/2 sayılı Tebliğ Kapsamında Değerlendirme
(18) Dosya kapsamında bildirim konusu anlaşmaya bireysel muafiyet tanınması talep
edilmektedir. Muafiyetin Genel Esaslarına İlişkin Kılavuz’da (Kılavuz) bir anlaşmaya ilişkin
yapılacak muafiyet değerlendirmesinde anlaşmanın 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi
kapsamında olup olmadığının tespiti ve grup muafiyeti tebliğlerinden faydalanıp
faydalanmayacağının incelenmesinin ardından bireysel muafiyet değerlendirmesi
yapılacağı belirtilmektedir.
(19) Bildirim konusu işlem rakipler arasında yapılan üretim ve dağıtım anlaşması niteliği
taşıdığından taraflar arasındaki bilgi alışverişini kolaylaştırabilecek ve rekabetçi endişe
yaratabilecektir. Bu nedenlerle taraflar arasında akdedilen anlaşmanın 4054 sayılı
Kanun’un 4. maddesi kapsamında olduğu görülmektedir.
(20) Rakipler arasında yapılan dikey anlaşmalar kural olarak 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamı
dışında tutulmuştur. İstisna olarak sağlayıcının anlaşma konusu malların hem üreticisi
hem dağıtıcısı, alıcının ise malların sadece dağıtıcısı olması halinde anlaşma tebliğ
kapsamına girebilecektir. Bildirim konusu işlem ile muafiyet tanınması talep edilen
Sözleşme’nin konusunu panel televizyonlar oluşturmakta olup panel televizyonlar
bakımından VESTEL ve TVS hem üretici hem de dağıtıcı konumundadır. Bu doğrultuda
bildirim konusu sözleşmenin 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında değerlendirilemeyeceği
anlaşılmaktadır.

16-41/666-299
5/12

G.3.4. Bireysel Muafiyet Değerlendirmesi
(21) Bir anlaşmanın 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinden muaf tutulması için gereken şartlar
Kanun’un 5. maddesinin birinci fıkrasında aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir:
- Malların üretim veya dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme ve
iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik gelişmelerin sağlanması (etkinlik
kazanımları),
- Tüketicinin bundan yarar sağlaması,
- İlgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmaması,
- Rekabetin (a) ve (b) bentlerindeki amaçların elde edilmesi için zorunlu olandan
fazla sınırlanmaması.
(22) Bu çerçevede Kanun’un 5. maddesine göre Kurul, belirtilen şartların tamamının varlığı
halinde bireysel muafiyet kararı verebilecektir. Aşağıda dosya kapsamında yapılan
muafiyet değerlendirmesi yer almaktadır.
a) Malların Üretimi veya Dağıtımı ile Hizmetlerin Sunulmasında Yeni Gelişme ve
İyileşmelerin ya da Ekonomik veya Teknik Gelişmenin Sağlanması
(23) 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi çerçevesinde yapılacak
muafiyet değerlendirmesinde öncelikle bir etkinlik kazanımının gerçekleşmiş olması
gerekmektedir. Bu etkinlik kazanımı ekonominin geneli için geçerli, objektif ve somut
olmalıdır. Dağıtım maliyetlerinin düşürülmesi, ürün çeşitliliğinin artırılması, satış öncesi
hizmet kalitesinin artırılması gibi etkiler örnek olarak gösterilebilecektir.
(24) Bildirim konusu Sözleşme ile VESTEL, ürün portföyünde Toshiba gibi güçlü bir markayı
bulundurarak mağazalarının ve dağıtım ağının cazibesini artırmayı böylelikle daha fazla
tüketiciyi çekmeyi; TVS ise Vestel güvencesi ile ürünlerini Türkiye’nin her yerine
ulaştırarak tekrar müşteri kitlesine ulaşmayı hedeflemektedir.
(25) Bildirim konusu Sözleşme’nin 3. maddesinde VESTEL’in, TVS tarafından bildirilen kalite
standartlarına göre üretim ve dağıtım yapacağı ve bu faaliyetlerinin TVS tarafından
denetleneceği ifade edilmiştir. Bu çerçevede VESTEL, tüketici elektroniği sektörünün
global oyunculardan biri olan TVS’den üretim ve dağıtım alanında teknik know-how elde
etmiş olmaktadır. Anılan durum başta VESTEL nezdinde olmak üzere, taraflar
bakımından panel TV üretim ve dağıtım bilgisinin zenginleştirilmesini ve bu alanda
uzmanlaşma ile panel TV modellerinde çeşitlilik ve kalite artışını sağlayabilecektir.
(26) Sözleşme konusu Toshiba markalı televizyonlar, VESTEL’in Manisa’da bulunan fabrikası
“Vestel City”de üretilerek Sözleşme’de lisanslı bölge olarak tanımlanan (.....) ülkede
dağıtımı ve satışı yapılacaktır. VESTEL, Türkiye genelindeki 1.250 civarındaki satış
noktası ile Türkiye geneline yaygın bir dağıtım ve satış ağına sahiptir. Başvuru konusu
anlaşma sayesinde Toshiba’nın Türkiye’de tüketicilere hızlı bir şekilde ulaştırılabilmesi
sağlanabilecektir. İlaveten dosya mevcudu bilgilere göre Sözleşme kapsamında VESTEL
tarafından üretilecek ürünlerin VESTEL’in bayilerinin bulunduğu geleneksel kanaldan
ziyade diğer satış kanalları (teknomarketler vb) vasıtasıyla dağıtımı planlanmaktadır.
Böylece alternatif dağıtım kanallarının rekabetçi baskılarının arttırılması
sağlanabilecektir. Ayrıca Sözleşme kapsamında VESTEL tarafından üretilen Toshiba
markalı televizyonların %(…..)’ının ihraç edileceği ifade edilmektedir. Bu doğrultuda
sektörün ihracat kapasitesi artırılabilecektir.

16-41/666-299
6/12

(27) Sözleşme ile elde edilebilecek bir diğer etkinlik kazanımı ise, VESTEL’in söz konusu
olabilecek atıl kapasitesinin değerlendirilmesiyle ölçek ve kapsam ekonomilerinden
faydalanılmasıdır. Zira teknolojik ilerlemenin hızlı yaşandığı panel TV pazarında verimlilik
ve etkinlik artışını sağlayacak girişimler önem arz etmektedir. Diğer yandan Sözleşme
uyarınca öngörülen üretim ve satış miktarlarının artırılması da ölçek ekonomisinden
faydalanılacak bir diğer husus olup; Sözleşme kapsamında sipariş sayılarında meydana
gelecek artış ile kapasite kullanım miktarlarının artacağı ve kapasitelerin daha efektif
kullanılabileceği öngörülmektedir.
(28) Bildirim Formunda bu işbirliğinin ayrıca dağıtım maliyetlerinin azaltılmasına olumlu katkı
sağlayacağı ifade edilmektedir. Anlaşma konusu ürünler için VESTEL satış dağıtım
altyapısını, mağazalarını, depolarını ve lojistik imkânlarını kullanacaktır. Dolayısıyla
Toshiba ürünlerinin aynı yaygınlıkta dağıtılabilmesi için işbirliği olmasaydı katlanılması
gereken maliyetlerde -aynı unsur ve tesislere ikinci kez yatırım yapılması
gerekmediğinden- azalma olabilecektir. Ayrıca VESTEL’in bayilik ve dağıtım sistemi tüm
Türkiye’yi kapsadığından iki teşebbüs arasındaki işbirliği Toshiba ürünlerinin etkin bir
dağıtım ağı üzerinden tüketiciye ulaşmasına katkıda bulunabilecektir. Bu durum markalar
arası ve /veya marka içi rekabeti destekleyici niteliktedir.
(29) Aynı dağıtım altyapısı unsurları üzerinden daha fazla ürünün satışının yapılması ise,
başta taşıma maliyetleri olmak üzere, ölçek ekonomilerinden kaynaklı maliyet
tasarruflarını da gündeme getirebilecektir. Diğer bir deyişle kaynaklar daha etkin
kullanılmış olacaktır. Bu bakımdan VESTEL ile TVS arasındaki işbirliğinin konusunu
oluşturan Sözleşme’nin etkinlik artışına olanak tanıyan nitelikte olduğu
değerlendirilmektedir.
(30) İlaveten Toshiba markalı televizyonların VESTEL satış noktalarında pazara sunulması
mağaza içi ürün çeşitliliğini arttıracaktır. Daha fazla çeşitte ürünü daha geniş bir müşteri
kitlesine sunma imkânına kavuşan satış noktasının yatırım güdüsünün de olumlu
etkileneceği söylenebilecektir. Bu ise hem arzın devamlılığına hem de hizmet kalitesinin
artırılmasına katkı sağlayan bir unsur olarak değerlendirilebilecektir.
(31) Yukarıda ifade edilen hususlar çerçevesinde bildirim konusu Sözleşme’nin 4054 sayılı
Kanun’un 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendindeki koşulu sağladığı kanaatine
varılmıştır.
b) Tüketicinin Bundan Yarar Sağlaması
(32) Bireysel muafiyet tanınmasının ikinci şartı ise ortaya çıkan etkinlik kazanımlarından
tüketicinin yarar sağlamasıdır.
(33) Bildirim konusu Sözleşme ile, 2015 yılında Türkiye pazarından çıkmış olan Toshiba
markalı televizyonların pazarda tekrar satış ve dağıtımının yapılmasının ürün çeşitliliğinde
meydana getireceği artış tüketicilerin farklı markalar arasındaki seçim özgürlüklerini
olumlu yönde etkileyebilecektir. Ayrıca işbirliği taraflarının karşı karşıya oldukları
rekabetçi baskıdan dolayı üretimde ortaya çıkması muhtemel olan maliyet tasarruflarının
panel TV pazarında tüketicilere yansıması söz konusu olabilecektir.
(34) VESTEL’in Toshiba markalı televizyonları perakende mağazalar, online mağazalar ve
distribütörler dahil olmak üzere alternatif satış kanallarından satacak olması, tüketicilerin
bu ürünlere daha kolay ulaşmasını sağlayabilecektir. Bu durum Toshiba markalı
televizyonların tüketiciye ulaştırıldığı dağıtım kanallarının çeşitlenmesi ve ürünlerin daha
fazla noktadan tüketiciye ulaştırılması anlamına gelmektedir.

16-41/666-299
7/12

(35) Toshiba markalı televizyonların Türkiye’de eski ve köklü bir marka imajına sahip Vestel
markası ile satışa sunulması da göz önünde bulundurulabilecek bir diğer husustur. Keza
karmaşık teknik özelliklere sahip TV ürünleri bakımından, ürünlerin satışa sunulacağı
satış kanallarının o ürünler konusunda uzmanlaşması, tüketiciye sunulan hizmet kalitesini
artırabilecektir. Nitekim Sözleşme’nin 3.4. ve 3.6. maddeleri arasında VESTEL’in, kalite
standartları çerçevesinde sorumluluk, ürün geri çağırma, sigorta yapma ve satış sonrası
hizmet sağlama yükümlülüğü düzenlenmiştir. Dolayısıyla taraflar arasındaki işbirliği,
Sözleşme’ye konu ürünlerin belli bir kalite standardıyla tüketicilere sunulmasına ve
tüketicilerin ürünlerin teknik özelliklerine ilişkin doğru ve yeterli bilgiye Türkiye’nin her
yerinde ulaşabilmelerine olanak sağlayabilecektir.
(36) Yukarıda belirtilen hususlar çerçevesinde bildirime konu Sözleşme’nin 4054 sayılı
Kanun’un 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendindeki koşulu sağladığı
değerlendirilmektedir.
c) İlgili Piyasanın Önemli Bir Bölümünde Rekabetin Ortadan Kalkmaması
(37) Bireysel muafiyet değerlendirmesinin üçüncü şartını ilgili piyasanın önemli bir bölümünde
rekabetin ortadan kalkmaması oluşturmaktadır. Değerlendirmede esas olan ilgili
pazardaki rekabetçi sürecin devam etmesidir. Bu doğrultuda bu şartın karşılanıp
karşılanmadığının analizinde, tarafların ve rakiplerin pazardaki durumu, pazarın yapısı ve
anlaşmanın pazardaki rekabet üzerindeki etkisi, giriş engelleri, anlaşma konusu olan
ürünün özellikleri gibi hususlar dikkate alınmaktadır. Aşağıda bu hususlar
değerlendirilecektir.
i) Tarafların ve Rakiplerin Pazardaki Konumu ve Pazarın Yapısı
(38) Bildirim konusu anlaşmanın üretici ve dağıtıcı tarafı olan VESTEL ülkemizde uzun süredir
beyaz eşya ve tüketici elektroniği sektöründe faaliyet göstermekte ve sektörün güçlü
oyuncuları arasında yer almaktadır. Dosya konusu panel televizyon pazarına
bakıldığında sektörün rekabetçi bir yapıya sahip olduğu ve VESTEL’in ilk üç oyuncu
içerisinde yer aldığı görülmektedir. Zorlu Grubu bünyesinde SEG, Regal, Finlux, Hi-Level,
Hitachi, JVC, Luxor, Nexon, Sharp, Technika, Techwood, Telefunken ve Tvision markalı
ürünlerin de satış ve dağıtımı yapılmaktadır. Bu itibarla VESTEL’in piyasadaki konumunu
tam olarak ortaya koyabilmek bakımından hem Vestel markasının hem de Zorlu Grubu
bünyesinde satış ve dağıtımı yapılan diğer markaların satış değeri ve satış miktarı
bazında pazar payına aşağıda yer verilmektedir:
Tablo 1: Vestel Markasının Panel Televizyon Pazarındaki Pazar Payı (%, 2011-2015)
2011 2012 2013 2014 2015
Satış Değeri (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Satış Miktarı (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Kaynak: Bildirim Formu


16-41/666-299
8/12

Tablo 2: Zorlu Grubu’na Ait Diğer Markaların Panel Televizyon Pazarındaki Pazar Payı (%, 2011-2015)
2011 2012 2013 2014 2015

Satış
Değeri
(SD)
Satış
Miktarı
(SM)
SD SM SD SM SD SM SD SM
SEG (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Regal (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Finlux (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Telefunken (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Sharp (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Nexon (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Luxor (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Techwood (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Diğer(JVS,Technika,
Hitachi, Tivision, Hi-
Level) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
TOPLAM (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Kaynak: Bildirim Formu
(39) Tabloların incelenmesinden Vestel marka televizyonların pazar payının 2011-2015 yılları
arasında artan bir seyir izlediği anlaşılmaktadır. Zorlu Grubu bünyesinde satış ve dağıtımı
yapılan diğer markaların pazar payının ise düşük düzeyde olduğu görülmektedir.
(40) Bildirim konusu işlemin sağlayıcı tarafı olan TVS’ye ait Toshiba markalı televizyonlar 2015
yılının Haziran ayı itibariyle Avrupa ve Türkiye pazarından çıkmıştır. Toshiba markasının
panel televizyon pazarındaki pazar payına aşağıda yer verilmektedir:
Tablo 3: Toshiba’nın Panel Televizyon Pazarındaki Pazar Payı (%, 2011-2015)
2011 2012 2013 2014 2015
Satış Değeri (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Satış Miktarı (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Kaynak: Bildirim Formu
(41) Tablonun incelenmesinden TVS’nin Toshiba markalı televizyonların satışı ile elde ettiği
pazar payının oldukça düşük düzeyde olduğu ve yıllar içinde de azaldığı görülmektedir.
Tarafların 2014-2015 yıllarına ilişkin toplam pazar payı ise aşağıda sunulmaktadır:
Tablo 4: Tarafların Toplam Pazar Payı
Satış Değeri (%) Satış Miktarı (%)
2014 2015 2014 2015
Vestel (…..) (…..) (…..) (…..)
Zorlu Grubu’na ait diğer TV markaları (…..) (…..) (…..) (…..)
Toshiba (…..) (…..) (…..) (…..)
TOPLAM (…..) (…..) (…..) (…..)
Kaynak: Bildirim Formu



16-41/666-299
9/12

(42) Tabloda görüldüğü üzere Vestel markasının 2015 yılına ait satış değeri bazında pazar
payı %(…..) iken Zorlu Grubu’nun pazar payı %(…..)’ye çıkmaktadır. İşlemin taraflarından
TVS’nin pazar payı ise %(…..) ile ihmal edilebilir bir düzeydedir. Görüldüğü üzere,
Sözleşme kapsamında, pazardaki yoğunlaşmada herhangi bir artış yaşanmayacağı gibi,
aksine Toshiba markasının tekrar Türkiye pazarına girişi mümkün olacaktır. Bildirim
Formunda verilen bilgilere göre, panel televizyon pazarında faaliyet gösteren
teşebbüslerin 2014-2015 yıllarına ilişkin pazar paylarına aşağıda yer verilmektedir:
Tablo 5: Panel Televizyon Pazarında Pazar Payları (2014-2015)
Satış Değeri (%) Satış Miktarı (%)
2014 2015 2014 2015
LG (…..) (…..) (…..) (…..)
Samsung (…..) (…..) (…..) (…..)
Vestel (…..) (…..) (…..) (…..)
Toshiba (…..) (…..) (…..) (…..)
Sony (…..) (…..) (…..) (…..)
Philips (…..) (…..) (…..) (…..)
Beko (…..) (…..) (…..) (…..)
Arçelik (…..) (…..) (…..) (…..)
Panasonic (…..) (…..) (…..) (…..)
Sunny (…..) (…..) (…..) (…..)
SEG (…..) (…..) (…..) (…..)
Grundig (…..) (…..) (…..) (…..)
Regal (…..) (…..) (…..) (…..)
Axen (…..) (…..) (…..) (…..)
Altus (…..) (…..) (…..) (…..)
Fınlux (…..) (…..) (…..) (…..)
Diğer (…..) (…..) (…..) (…..)
TOPLAM 100,0 100,0 100,0 100,0
(43) Tabloların incelenmesinden başvuru konusu Sözlemeşme’nin taraflarının toplam pazar
payının yaklaşık %(…..) arasında olduğu görülmektedir. Bu payın tek başına önemli bir
pazar gücüne işaret etmeyeceği söylenebilirse de, tarafların satış miktarı bazındaki
%(…..) oranındaki payının, %(…..) ile en yüksek paya sahip LG’nin yukarısında olduğu
anlaşılmaktadır. Bununla birlikte Vestel markasının bir önceki yıla göre artan %(…..)
oranındaki 2015 yılı pazar payına karşılık Toshiba’nın pazar payının %(…..) ile oldukça
düşük seviyede olduğu görülmektedir. Bu noktada tarafların faaliyet gösterdikleri
piyasanın rekabetçi yapısının da değerlendirilmesi gerekmektedir.
(44) Tablo 6’da görüldüğü üzere panel TV pazarında; Vestel ve Toshiba markalarının, LG,
Samsung, Arçelik gibi güçlü markalarla rekabet halinde olduğu anlaşılmaktadır. Pazar
lideri LG olmakla birlikte LG ve Samsung’un paylarının azaldığı, Arçelik’in büyüdüğü
görülmektedir. Keza Toshiba pazar payı kaybetmekte, Vestel’in payı artmaktadır.
Pazarda LG, Samsung, Philips, Arçelik, Beko, Vestel ve Sony gibi büyük markalarla
birlikte, Toshiba, Grundig, Sunny, Sanyo ve Axen gibi görece küçük ölçekli markaların da
faaliyet gösterdiği anlaşılmaktadır. İlgili ürün pazarında çok sayıda teşebbüsün faaliyet
göstermesi pazardaki rekabetin yoğunluğunu ortaya koymaktadır.
16-41/666-299
10/12

(45) Ayrıca LG, Samsung ve Koç Grubu’nun (Arçelik, Beko) sahip oldukları yüksek pazar
paylarının ilgili ürün pazarında önemli bir rekabetçi baskı unsuru oluşturduğu
değerlendirilmektedir. Sonuç olarak pazardaki rakiplerin konumuna bakıldığında Vestel
ve TVS’nin LG, Samsung ve Arçelik gibi güçlü markaların yanı sıra pazar payı düşük olan
markalarla da rekabet halinde olduğu görülmektedir.
(46) Pazara, dağıtım kanalları bakımından bakıldığında ise yoğun bir rekabet yaşandığı
görülmektedir. Dosya konusu panel televizyonlar; Migros, Kipa gibi hızlı tüketim malları
perakendecilerinin bulunduğu hipermarket kanalı; Teknosa, Bimeks, Vatan, Gold ve
MediaMarkt’ın bulunduğu teknomarket kanalı; Evkur gibi mağazaların bulunduğu çeyizci
kanalı ve bayilerin olduğu geleneksel kanal gibi birçok mecrada satışa sunulmaktadır.
Günümüzde tüketicilerin alışveriş alışkanlıklarının değiştiği, özellikle daha büyük alanlı ve
daha fazla ürün çeşitliliğinin bulunduğu teknomarket kanalının yaygınlaştığı
görülmektedir. Teknomarketlerin çay makinesinden panel televizyonlara, dizüstü
bilgisayarlara kadar çok çeşitli ürünü, çok farklı markalar altında tüketiciye sunmaları
teknomarketlere ölçek ve alan ekonomileri bağlamında ciddi maliyet avantajları
sağlayabilmekte olup, bu genişlikte ürün gamının sunuluyor olması tüketicileri bu
kanallardan alışveriş yapmaya itmektedir. Tüketici elektroniği piyasasında 2012 yılında
%35 paya sahip olan teknomarket kanalının payı 2013 yılında %38’e yükselmiştir4. GFK
verilerine göre toplam TV satışlarının 2010 yılında %36’sı teknomarketlerde yapılırken bu
oran 2013 yılında %48’e yükselmiştir. Yani Türkiye pazarında toplam TV satışlarının
yaklaşık yarısı teknomarketler tarafından yapılmaktadır. Keza ,
gibi sanal alışveriş sitelerinin geliştiği görülmektedir. Böylece bildirim konusu
Sözleşme’nin ilgili pazardaki markalar arası ve marka içi rekabeti destekleyeceği ve bayi
kanalı üzerinde rekabetçi baskı oluşturacağı söylenebilecektir.
(47) Diğer taraftan tüketici elektroniği sektörlerinde güçlü bir markaya ve marka bilinirliğine
sahip olma gerekliliği, bunun için katlanılması gereken ve çoğunlukla batık maliyet
niteliğinde olan reklam harcamaları, ileri teknolojiye ve ar-ge yatırımlarına olan ihtiyaç bu
pazarlara girişi zorlaştırıcı başlıca unsurlar olarak ortaya çıkmaktadır. Bununla birlikte
sektördeki aktif rekabetin, özellikle uluslararası oyuncuların varlığı ve dağıtım kanallarının
çeşitliliğiyle birlikte arttığı görülmektedir. Bütün bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde
pazarın rekabetçi yapıda olduğu anlaşılmaktadır.



4
16-41/666-299
11/12

ii) Anlaşma Konusu Ürünün Özellikleri
(48) VESTEL ve TVS arasında imzalanan anlaşmanın konusunu oluşturan panel televizyonlar
yüksek teknolojili ve sürekli gelişen ürünler olup farklı teknik özellik, model, kalite ve
fiyatlarla pazara sunulabilmektedir. Panel televizyon pazarı ar-ge faaliyetlerine oldukça
açık, teknolojik yenilikler doğrultusunda ürün özelliklerinin tüketici taleplerini karşılamak
için sürekli geliştirildiği dinamik bir yapıdadır. Teknolojinin gelişimine bağlı olarak
yenilenme içinde bulunan piyasada ürünlerin güncel kalma süresi kısalmakta, yeni ürün
sınıfları ve modelleri ortaya çıkmaktadır. Bu durumda herhangi bir üründe elde edilen
yüksek pazar payları teknolojik gelişmeye bağlı olarak kısa sürede değişiklik
gösterebilmektedir. Geçmişte yaygın bir şekilde kullanılan tüplü (CRT) televizyonların
bitme noktasına gelmesi ve yerini LCD ve LED televizyonlara bırakması önemli bir
örnektir. Benzer şekilde yüksek çözünürlüğe sahip 4K televizyonların ve her piksel için
aydınlatma gerçekleştirilebilen OLED TV’lerin satışa sunulduğu görülmektedir. Hızlı
gelişen teknoloji nedeniyle bu ürünlerin bulunduğu pazarların son derece dinamik olduğu,
ürünlerin tüketiciye sundukları kalite ve dayanıklılık gibi kıstasların sürekli geliştirildiği,
çoğu ürünün piyasaya sürüldükten kısa bir süre sonra eski teknolojili olarak
görüldüğünden fiyatının düşebildiği söylenebilecektir. Nitekim pazara yeni ürün
sunulduğunda eski ürünlerin fiyatı düşmesine rağmen, ucuz ürünün satışları
artmayabilmektedir. Bu nedenle teşebbüslerin pazar paylarında değişim
yaşanabilmektedir.
(49) İlaveten sözleşme konusu ürünler tüketicinin gelirinden önemli bir pay alan ve uzun yıllar
kullanım amacıyla alınan ürünler olduğundan tüketicinin bu ürünler bakımından belli
kalitedeki ürünün en ucuzunu ya da belli bir fiyat karşılığında alabileceği en kaliteli ürünü
arama eğilimi yükselmektedir. Ürünlerin tüketicinin arama ve karşılaştırma eğilimini
artıran bu özellikleri, pazardaki rekabeti de olumlu etkilemektedir.
(50) Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında tarafların ve rakiplerinin pazardaki konumu, panel
televizyon pazarının dinamik ve rekabetçi yapısı, alternatif dağıtım kanallarının çeşitliliği,
anlaşma konusu ürünün yenilenen özellikleri gibi unsurlar dikkate alındığında VESTEL
ve TVS arasındaki anlaşmanın 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinin birinci fıkrasının (c)
bendindeki koşulu sağladığı kanaatine varılmıştır.
d) Rekabetin (a) ve (b) Bentlerindeki Amaçların Elde Edilmesi İçin Zorunlu Olandan
Fazla Sınırlanmaması
(51) Bireysel muafiyet değerlendirmesinin son koşulu anlaşmanın, anlaşma ile hedeflenen
etkinlik kazanımlarına erişmek için zorunlu olandan daha fazla sınırlayıcı olmamasını
gerektirmektedir. Bu kapsamda anlaşmada yer alan rekabet sınırlamalarının gerekliliği ve
zorunluluğu değerlendirilmektedir.
(52) VESTEL ve TVS arasında imzalanan sözleşme karşılıklı olmayan üretim ve dağıtım
anlaşması niteliği taşımaktadır. Bu tip sözleşmelerde, rakipler arası karşılıklı dağıtım
anlaşmalarında gündeme gelen pazar paylaşımı endişesi azalmaktadır.
(53) Bildirim konusu Sözleşme’de satış fiyatı tespiti, üretim ya da satış miktarı sınırlaması veya
pazar ya da müşteri paylaşımını içeren herhangi bir düzenleme bulunmadığı, yine
Sözleşme’de VESTEL’e getirilmiş herhangi bir rekabet yasağının söz konusu olmadığı
görülmektedir. Aksine Sözleşme’nin 2.6. maddesinde, VESTEL’in kendi markası altında
ürün/TV üretme ve dağıtma hakkının hiçbir şekilde sınırlandırılmadığı anlaşılmaktadır.
Ayrıca, Sözleşme kapsamındaki ürünlerin üretimi veya satışının başka ürünlerin satışına
bağlanmadığı görülmektedir.

16-41/666-299
12/12

(54) Öte yandan taraflar arasında imzalanan Sözleşme’nin 2.1. maddesinde; TVS tarafından
VESTEL’e Sözleşme konusu TV ürünlerinin, Bölge’de münhasır şekilde üretim, dağıtım,
pazarlama, satış, ithalat ve ihracat yetkisi verildiği belirtilmiştir. Ayrıca maddenin
devamında TVS’nin Sözleşme konusu ürünleri Bölge’de satmayacağı ve 3. kişilere de
satış hakkı vermeyeceği ifade edilmiştir. Dolayısıyla bir anlamda VESTEL’e tek elden
dağıtım hakkı tesis edildiği görülmektedir. Bu düzenlemenin Sözleşme’nin yürürlüğe
konulması açısından önemli olduğu görülmektedir. Zira Toshiba 2015 yılı itibariyle
Türkiye TV pazarından çıkış yapmış olup, herhangi bir dağıtım ya da satış ağına sahip
değildir. Üretim ve dağıtım yetkilerinin birbirlerinden ayrılarak, farklı teşebbüslere
verilmesi ise söz konusu yetkilerin birbirlerini tamamlamaları ve ancak birlikte verilmeleri
halinde Sözleşme’nin anlam taşıması nedeniyle mümkün olamamaktadır. Ayrıca bildirim
konusu Sözleşme’nin karşılıklı dağıtımı içermemesinin işbirlikçi sonuç doğurma ihtimalini
azaltacağı değerlendirilmektedir.
(55) Sözleşme’nin 7.3. maddesinde ise TVS’ye, VESTEL’in Sözleşme’nin 2. maddesi
kapsamında sahip olduğu münhasır üretim ve dağıtım hakkının, Lisanslı Marka’yı diğer
bölgelerde kullanma hakkına sahip olan 3. teşebbüsler tarafından ihlal
edilmemesi/sınırlandırılmaması için, mevzuatın izin verdiği ölçüde elinden gelen gayreti
gösterme yükümlülüğü getirilmiştir.
(56) Sözleşme’nin 2.1. ve 7.3. maddelerinin, Toshiba markalı televizyonların üretim, satış ve
dağıtımı için VESTEL tarafından yapılacak yatırımların (dağıtım, satış, pazarlama, eğitim,
reklam, personel, araç, donanım, üretim bandı vb.), harcanacak çaba, zaman ve
işgücünün geri dönüşü için önemli olduğu değerlendirilebilir. Neticede, taraflar arasında
herhangi bir acentelik ya da konsinye ilişkisi kurulmadığından VESTEL tüm üretim ve
yatırımları dolayısıyla ticari riskleri kendi adına ve hesabına yapacaktır. Bu itibarla
münhasırlık sağlanması Sözleşme’nin akdedilmesi açısından gerekli görülebilecektir.
Nitekim VESTEL tarafından yeni modeller için kalıp ve ek bir satış-pazarlama yatırımı
yapılması öngörülmektedir.
(57) Değerlendirilmesi gereken bir başka husus ise VESTEL’e getirilmiş olan bölge dışına
satış yasağıdır. Sözleşme’nin 2.6.c. maddesi uyarınca, VESTEL’in ve iştiraklerinin,
Sözleşme konusu televizyonları, bölge dışında satma, pazarlama, dağıtma, ithal veya
ihraç etme hakkı sınırlanmıştır. Sözleşme’de lisans verilen bölge, Türkiye’yi de içerisine
alan (…..) ülkeyi kapsar şekilde tanımlanmıştır. Böylece TVS tarafından VESTEL’e
Türkiye dışına –bölge tanımına giren ülkeler hariç olmak üzere- satış yasağı getirilmiştir.
Anılan maddenin amacının, belirli kalite standartlarına göre Türkiye’de geçerli olan
mevzuat kapsamında üretilen ve garanti dâhil tüm satış sonrası hizmetleri buna göre
sağlanan ürünlerin, bölge dışına satışını önlemek olduğu ifade edilmiştir. Öncelikle
belirtmek gerekmektedir ki, 4054 sayılı Kanun’un “Kapsam” başlıklı 2. maddesi uyarınca
ihracat üzerine getirilen sınırlamalar Türkiye pazarında rekabeti kısıtlayıcı etki
doğurmuyorsa 4054 sayılı Kanun’a aykırılık teşkil etmeyecektir. Diğer bir deyişle herhangi
bir işlem veya eylemin 4054 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilebilmesi için
Türkiye’deki piyasaları etkilemesi gerekmektedir. Bu hususlar dikkate alınarak, VESTEL
ve iştiraklerine bölge dışına ürün satmalarına yönelik olarak getirilen ihracat yasağının
4054 sayılı Kanun’a aykırı olmadığı değerlendirilmektedir.

16-41/666-299
13/12

(58) Yatay İşbirliği Anlaşmaları Hakkında Kılavuz’da (Kılavuz) ifade edildiği üzere bir üretim
anlaşması, teşebbüslerin pazar gücünü veya maliyetlerinin benzerliğini artırıyor ya da
rekabete duyarlı bilgilerin değişimini içeriyorsa, pazarda işbirlikçi sonuçlara veya pazarın
rakiplere kapanmasına sebep olabilir. Anlaşma taraflarının, fiyatları kârlı bir şekilde
rekabetçi seviyenin üzerinde tutmalarını veya üretim miktarı, ürün kalitesi ya da
çeşitliliğini kârlı bir şekilde rekabetçi seviyenin altında tutmaları ancak pazar gücü ile
mümkündür. Dolayısıyla öncelikle bildirim konusu Sözleşme’nin taraflarının pazar gücüne
sahip olup olmadığı değerlendirilmelidir. Zira Kılavuz’da da ifade edildiği üzere tarafların
pazar gücüne sahip olmadığı bir üretim anlaşmasının, rekabeti kısıtlama olasılığı
düşüktür. Tablo 4’te görüldüğü üzere bildirime konu Sözleşme’nin taraflarının pazar
payları toplamı pazar gücüne işaret etmemektedir. Yine inceleme konusu Sözleşme’nin
tarafların maliyetlerinde yaratacağı benzerliğin herhangi bir koordinasyona neden
olmayacağı değerlendirilmektedir.
(59) Son olarak, Sözleşme’nin 4.1.c.(iii). maddesinde TVS ile VESTEL arasında, asgari yılda
3 defa olmak üzere, düzenli aralıklarla, iş değerlendirme toplantıları yapılacağı ve bu
toplantılar kapsamında; marka ve iş yönetimi, üretim planlama ile ilgili hedefler, satış
performansı gibi hususların görüşüleceği belirtilmiş olmakla birlikte, “Bilgi Değişimi” kenar
başlıklı Sözleşme’nin 8.4. maddesinde taraflar arasındaki bilgi değişiminin, Sözleşme’nin
ifası için gerekli olan bilgilerin ötesine geçmeyeceği açıkça ifade edilmiştir. Kılavuz’da da
belirtildiği üzere anlaşmanın bir parçasını oluşturan bilgi değişimlerinin, anlaşmanın
ekonomik amacını gerçekleştirmek için zorunlu olanın ötesine geçmediği sürece, 5.
madde kapsamında değerlendirilmesinde bir sakınca görülmemektedir.
(60) Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında bildirim konusu anlaşmanın 4054 sayılı Kanun’un
5. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde sayılan koşulu da sağlayarak bir anlaşmanın
Kanun’un 4. maddesinden muaf tutulması için gereken bütün koşulları karşıladığı
sonucuna ulaşılmıştır. Bununla birlikte, Sözleşme’de yer alan münhasırlık hükmünün
pazardaki etkilerinin net bir şekilde görülebilmesi, sözleşmeye konu ürün pazarlarının
dinamik ve hızlı değişen yapısı dikkate alınarak, sözleşmeye beş yıl süreyle bireysel
muafiyet tanınabileceği kanaatine varılmıştır.
H. SONUÇ
(61) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,
1. Vestel Ticaret A.Ş. ile Toshiba Visual Solutions Corporation arasındaki marka
lisans sözleşmesinin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında olduğuna,
2. Söz konusu sözleşmeye, 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde sayılan şartların
tamamını karşılaması nedeniyle 5 yıl süreyle bireysel muafiyet tanınmasına
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.


Full & Egal Universal Law Academy