Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2016-4-53 (Devralma)
Karar Sayısı : 16-44/706-319
Karar Tarihi : 15.12.2016
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN, Fevzi ÖZKAN, Adem BİRCAN, Şükran KODALAK
B. RAPORTÖRLER: Dr. Hakan BİLİR, Hale GÜNDÜZ, Cüneyd DAL
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN :- Türkiye Tarım Kredi Kooperatifleri Merkez Birliği
Temsilcisi: Av. Emre ULCAYLI
iTower Bomonti Merkez Mah. Akar Cad. No:3 Kat:27
34381 Şişli / İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU: Asya Katılım Bankası A.Ş.’nin tek kontrolü altında bulunan Asya
Emeklilik ve Hayat A.Ş.’nin tek kontrolünün Türkiye Tarım Kredi Kooperatifleri Merkez
Birliği tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 02.12.2016 tarih ve 6990 sayı ile
giren bildirim üzerine düzenlenen 09.12.2016 tarih ve 2016-4-53/Öİ sayılı Devralma Ön
İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle; dosya konusu işleme izin verilmesinde
sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
G.1. Taraflar
(4) Türkiye Tarım Kredi Kooperatifleri Merkez Birliği (TARIM KREDİ); tarım kredi
kooperatifleri ile bölge birliklerinin, müşterek menfaatlerini korumak, amaçlarını
gerçekleştirmeleri yolunda faaliyette bulunmak ve her türlü çalışmalarını düzenlemek
üzere tarım kredi kooperatifleri bölge birliklerinin bir araya gelmesiyle meydana getirdikleri
bir kuruluştur.
(5) Devre konu Asya Emeklilik ve Hayat Anonim Şirketi’nin (ASYA EMEKLİLİK) ana faaliyet
alanı, bireysel emeklilik, hayat grubu sigorta branşları (hastalık/sağlık sigortaları hariç) ve
ilgili mevzuat kapsamında Hazine Müsteşarlığından alınacak izin dâhilinde mevcut ve
yeni kurulabilecek sigorta branşlarında faaliyet göstermektir.
(6) ASYA KATILIM BANKASI A.Ş.’nin (ASYA KATILIM) ana faaliyet alanı bankacılık olmakla
birlikte faaliyet izni 22.07.2016 tarih ve 6947 sayılı BDDK kararıyla kaldırılmıştır.
16-44/706-319
2 / 3
G.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
(7) ASYA KATILIM’ın temettü hariç ortaklık hakları ile yönetim ve denetimi 29.05.2015 tarihi
itibarıyla 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 71. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi hükmü
gereğince Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulunca (BDDK), Türkiye Tasarruf
Mevduatı Sigorta Fonuna (TMSF) devredilmiştir. 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 107.
maddesi kapsamında faaliyetlerine devirden itibaren TMSF’nin kontrolü altında devam
eden Bankaya ilişkin çözümleme süreci olumsuz sonuçlandığından, 18.07.2016 tarihi
itibarıyla Bankanın faaliyetlerinin geçici olarak durdurulmasına karar verilmiştir. TMSF
Kurulunun 21.07.2016 tarih ve 143 sayılı kararıyla, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun
107. maddesinin son fıkrası gereğince Bankanın faaliyet izninin kaldırılmasının
BDDK’dan talep edilmesine karar verilmiş, TMSF’nin bu talebi üzerine alınan 22.07.2016
tarih ve 6947 sayılı BDDK kararıyla ASYA KATILIM’ın faaliyet izni kaldırılmıştır. Alınan bu
karar, Bankanın 5411 sayılı Kanun gereğince TMSF tarafından yürütülecek tasfiye
sürecinin başlaması anlamına gelmektedir1.
(8) Devre konu teşebbüs ASYA EMEKLİLİK, TMSF’ye devredilen ASYA KATILIM’ın
iştiraklerinden biridir. Rekabet Kurulunun yerleşik uygulamasında TMSF kontrolünde
bulunan teşebbüslerin satışı özelleştirme işlemi olarak değerlendirilmiş ve bu yolla
yapılan satışlar öncelikle 2013/2 sayılı Özelleştirme Yoluyla Devralmaların Hukuki
Geçerlilik Kazanabilmeleri İçin Rekabet Kurumuna Yapılacak Ön Bildirimlerde ve İzin
Başvurularında Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ (2013/2 sayılı Tebliğ)
hükümleri çerçevesinde incelenmiştir. Dosyaya konu birleşme/devralma başvurusu ise,
2013/2 sayılı Tebliğ uyarınca değil, 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması
Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ (2010/4 sayılı Tebliğ) hükümleri
çerçevesinde işlem taraflarınca yapılmıştır. Dolayısıyla yapılan değerlendirmeler de
2010/4 sayılı Tebliğ hükümleri çerçevesinde yapılmıştır.
(9) TARIM KREDİ, söz konusu devralma işlemi sonrası, ASYA EMEKLİLİK’in ASYA
KATILIM’ın elinde bulunan % 97,99 oranında hissesini devralacak, hâlihazırda ASYA
KATILIM’ın tam kontrolündeki ASYA EMEKLİLİK’in kontrol hakkına sahip olacaktır.
Dolayısıyla bildirime konu işlem 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi çerçevesinde bir
devralma işlemidir. Dosya içeriğinden, işlem taraflarının 2015 yılı cirolarının 2010/4 sayılı
Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasında öngörülen ciro eşiklerini aştığı anlaşıldığından
bildirime konu işlem izne tabidir.
(10) 2010/4 sayılı Tebliğ uyarınca, bildirim konusu işlemden etkilenme ihtimali olan ve
taraflardan iki veya daha fazlasının aynı ürün pazarında faaliyette bulunduğu ya da
taraflardan en az bir tanesinin bir diğerinin faaliyet gösterdiği herhangi bir ürün pazarının
alt veya üst pazarında ticari faaliyette bulunduğu ilgili ürün pazarları etkilenen pazarları
oluşturmaktadır.
(11) TARIM KREDİ’nin Türkiye’de faaliyet gösteren ve üzerinde doğrudan kontrol hakkına
sahip olduğu 12 adet şirketi bulunmasına karşın bu şirketlerin hiçbiri devre konu ASYA
EMEKLİLİK’in faaliyet alanı olan, “Bireysel Emeklilik Hizmetleri” ve “Hayat Sigortaları
Hizmetleri” pazarlarında faaliyet göstermemektedir. Bu bakımdan Türkiye’de faaliyet
gösteren ve TARIM KREDİ’nin üzerinde doğrudan kontrol hakkına sahip olduğu ve devre
konu şirketin faaliyet gösterdiği pazarda faaliyet gösteren herhangi bir şirket
bulunmamaktadır.
1
16-44/706-319
3 / 3
(12) Mevcut dosya kapsamında ele alınması gereken bir diğer husus ise TARIM KREDİ’nin
ortaklarını oluşturan 16 tarım kredi kooperatifleri bölge birliğinin, Güven Hayat Sigorta
A.Ş. (GÜVEN SİGORTA) ile mevcut acentelik ilişkisidir. GÜVEN SİGORTA ile tarım kredi
kooperatifleri bölge birlikleri adına ve kefil sıfatıyla hareket eden TARIM KREDİ arasında
18.11.2008 tarihinde akdedilen Münhasır Acentelik Sözleşmesi uyarınca, TARIM
KREDİ’nin ortağı olan tarım kredi kooperatifleri bölge birlikleri hâlihazırda GÜVEN
SİGORTA’nın acenteliğini yapmaktadır. Ancak bahsi geçen bölge birlikleri, GÜVEN
SİGORTA’nın yalnızca hayat sigortaları hizmetleri için acentelik faaliyeti göstermekte
olup bireysel emeklilik hizmetlerine ilişkin herhangi bir acentelik faaliyeti
yürütmemektedirler.
(13) Bildirime konu devralma işlemi ve tarafların faaliyet alanları incelendiğinde, işlem
taraflarından ASYA EMEKLİLİK’in üst pazar olan “hayat sigortaları hizmetleri” pazarında,
TARIM KREDİ’nin ise alt pazar olan “hayat sigortaları hizmetleri acenteliği” pazarında
faaliyet göstermesi nedeniyle dikey bir ilişkinin mevcut olduğu ve ilgili devralma işlemi
sonucunda bahsi geçen pazarların etkilenebileceği değerlendirilmektedir. Bunun yanı sıra
hayat sigortaları hizmetleri pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerin aynı zamanda
bireysel emeklilik hizmetleri pazarında da faaliyet göstermesi ve bu hizmeti de
müşterilerine sunması nedeniyle anılan pazarların birbirini tamamlayıcı nitelikte komşu
pazarlar olduğu ve birbirlerini etkileme gücünü haiz olduğu kanaatine varılmıştır. Bu
bakımdan ilgili devralma işlemi sonucunda “bireysel emeklilik hizmetleri” ile “bireysel
emeklilik hizmetleri acenteliği” pazarları da etkilenen pazarlar olarak değerlendirilmiştir.
(14) Etkilenen üst pazarlar olarak ele alınan “hayat sigortaları hizmetleri” ile “bireysel emeklilik
hizmetleri” pazarları incelendiğinde, söz konusu pazarlarda faaliyet gösteren AvivaSA
Emeklilik ve Hayat A.Ş., Anadolu Hayat Emeklilik A.Ş., Garanti Emeklilik ve Hayat A.Ş.,
Allianz Yaşam ve Emeklilik A.Ş. gibi güçlü teşebbüslerin yanında başkaca çok sayıda
teşebbüsün olduğu görülmektedir. Yine diğer etkilenen pazarlar olarak ele alınan “hayat
sigortaları hizmetleri acenteliği” ile “bireysel emeklilik hizmetleri acenteliği” pazarları
incelendiğinde de, bu pazarlarda acentelik hizmeti veren çok sayıda teşebbüs
mevcuttur.Dosya içeriği bilgilerden, TARIM KREDİ’nin “hayat sigortaları hizmetleri” ile
“hayat sigortaları hizmetleri acenteliği” pazarlarındaki 2015 yılı için toplam pazar payının
%(…..), ASYA EMEKLİLİK’in aynı pazarlardaki 2015 yılı için toplam pazar payının ise
%(…..) olduğu anlaşılmaktadır. Devralma işlemi sonucunda TARIM KREDİ’nin bu
pazardaki toplam pazar payı %(…..) olacaktır. ASYA EMEKLİLİK’in “bireysel emeklilik
hizmetleri” ile “bireysel emeklilik hizmetleri acenteliği” pazarlarındaki 2015 yılı toplam
pazar payının %(…..) olduğu, TARIM KREDİ’nin ise bu pazarlarda herhangi bir faaliyeti
bulunmadığı için pazar payının olmadığı dosya içeriğinden anlaşılmaktadır. Açıklamalar
çerçevesinde bildirime konu devralma işlemi ile rekabetçi endişelerin gündeme
gelmeyeceği kanaatine varılmıştır.
H. SONUÇ
(15) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet
Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında
izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde yasaklanan nitelikte hakim
durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece
rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin
verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy