Rekabet Kurumu - Karar Sayı 17-08/100-43

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı : 2015-5-26 (Soruşturma)
Karar Sayısı : 17-08/100-43
Karar Tarihi : 23.02.2017
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN, Fevzi ÖZKAN, Adem BİRCAN,
Şükran KODALAK, Mehmet AYAN
B. RAPORTÖRLER : Çiğdem TUNÇEL, Serap TOPALÖMER, Semih SÜREZ
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : - Uluslararası Güneş Enerjisi Topluluğu – Türkiye Bölümü
Bestekar Sokak No:15/12 Kavaklıdere, Ankara
D. HAKKINDA SORUŞTURMA YAPILAN:
- Aslanlar Metal Alüminyum P.V.C. Plastik İmalatı İth. İhr. San.
ve Tic. Ltd. Şti.
Hacı Sabancı Organize Sanayi Bölgesi Mevlana Caddesi
No:12, Yüreğir, Adana
- Solar-San Vakumlu Cam Tüp Üretim San. ve Tic. A.Ş.
Organize Sanayi Bölgesi 1. Sokak No:13 Nazilli, Aydın
(1) E. DOSYA KONUSU: Aslanlar Metal Alüminyum P.V.C. Plastik İmalatı İth. İhr. San.
ve Tic. Ltd. Şti. ve Solar-San Vakumlu Cam Tüp Üretim San. ve Tic. A.Ş.’nin
vakumlu cam tüp arzını kısıtlamak ve/veya fiyatını artırmak üzere anlaşmak
suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal edip etmediklerinin tespiti.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvurularda özetle;
- Güneş enerjisi ile su ısıtma sistemlerinde son yıllarda gelişen teknoloji ile birlikte
vakum tüplü güneş kolektörlü sistemlerin kullanımının arttığı,
- 25.05.2011 tarihli ve 27944 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2011/7 nolu Tebliğ
ile 8419.90.85.90.12 GTIP numaralı şofben ve diğer su ısıtıcılarına ait olan (yalnız
güneş enerjisi sistemlerinde kullanılan cam boru ve vakumlu cam boru tüpleri)
ürünlerin ithalatında gözetim uygulamasının başlatıldığı,
- Türkiye’de güneş enerjisi ile su ısıtma sistemlerinde kullanılan vakumlu cam tüplerin
üretiminin hâlihazırda Aslanlar Metal Alüminyum P.V.C. Plastik İmalatı İth. İhr. San.
ve Tic. Ltd. Şti. (ASLANLAR METAL), Solar-San Vakumlu Cam Tüp Üretim San. ve
Tic. A.Ş. (SOLAR-SAN) ve Ortadoğu Alüminyum ve PVC Plastik İmalat San. ve Tic.
Paz. Ltd. Şti. (ORTADOĞU ALÜMİNYUM)1 olmak üzere yalnızca üç teşebbüs
tarafından gerçekleştirildiği,

1 Başvuruda Lara Solar olarak adlandırılmış olan vakumlu cam tüp üreticisi bu şirketin Lara Cam ve PVC
Ltd. Şti. (LARA CAM) olduğu anlaşılmıştır. LARA CAM, ORTADOĞU ALÜMİNYUM ile aynı ekonomik
bütünlük içerisinde bulunmaktadır. Vakumlu cam tüpler, LARA CAM bünyesinde üretilmekte ve LARA
CAM’ın pazarlama, satış, dağıtım araçları ve elemanları bulunmadığından, öncelikle ORTADOĞU
ALÜMİNYUM’a satılmakta ve ardından ORTADOĞU ALÜMİNYUM vasıtasıyla “Lara Solar” markası
altında piyasaya arz edilmektedir. Anılan tüzel kişiliklerin aynı iktisadi bütünlük içinde yer alması ve dosya
konusunu oluşturan nihai satışların ORTADOĞU ALÜMİNYUM tarafından yapılması nedeniyle, karar
kapsamında, söz konusu şirketlere ilişkin bilgiler ORTADOĞU ALÜMİNYUM’a özgülenmiştir.
17-08/100-43
2/38

- Söz konusu üç teşebbüsün üretiminin 2015 yılının ortaları itibarıyla piyasadaki talebi
karşılayamaz hale geldiği
belirtilmekte ve ASLANLAR METAL ile SOLAR-SAN’ın aralarında anlaşmak suretiyle
söz konusu ürünün fiyatını arttırdıkları ve böylece 4054 sayılı Rekabetin Korunması
Hakkında Kanun’u (4054 sayılı Kanun) ihlal ettikleri iddia edilmektedir.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 29.06.2015 tarih, 3041 sayı ve
22.07.2015 tarih, 3375 sayı ile giren ve yukarıda özetlenen başvurular üzerine
hazırlanan 24.07.2015 tarihli ve 2015-5-26/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu, Kurulun
05.08.2015 tarihli toplantısında görüşülerek 15-33/487-M sayı ile şikâyet konusu
iddialara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 40. maddesinin birinci fıkrası uyarınca
önaraştırma yapılmasına ve pazarın üç oyunculu dar oligopol yapısı nedeniyle aynı
pazarda faaliyet gösteren ORTADOĞU ALÜMİNYUM’un da yapılacak olan
önaraştırmaya dâhil edilmesine karar verilmiştir. Önaraştırma sonucunda hazırlanan
29.09.2015 tarihli ve 2015-5-26/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu, Kurul’un 16.10.2015
tarihli toplantısında görüşülmüş ve 15-38/621-213 sayı ile ORTADOĞU ALÜMİNYUM
hakkında soruşturma açılmasına gerek olmadığına, 15-38/621-M sayı ile ise
ASLANLAR METAL ve SOLAR-SAN hakkında söz konusu teşebbüslerin 4054 sayılı
Kanun’un 4. maddesini ihlal edip etmediklerinin tespiti amacıyla aynı Kanun’un 41.
maddesi uyarınca soruşturma açılmasına karar verilmiştir.
(4) Soruşturma açılmasına ilişkin kararın ardından, 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin
ikinci fıkrası uyarınca soruşturma kararı ve ileri sürülen iddiaların türü ve niteliği
hakkında yeterli bilgi, hakkında soruşturma yürütülen ASLANLAR METAL’e ve SOLAR-
SAN’a 27.10.2015 tarihli, 11127 ve 11126 sayılı yazılarla tebliğ edilerek 30 gün içinde
ilk yazılı savunmalarını iletmeleri talep edilmiştir. Söz konusu yazıyı 28.10.2015
tarihinde tebellüğ eden ASLANLAR METAL’in ilk yazılı savunması 05.11.2015 tarihinde
5146 sayı ile Kurum kayıtlarına girmiştir. ASLANLAR METAL, 18.12.2015 tarihinde
6018 sayı ile Kurum kaydına alınan yazıyla ilk yazılı savunmasına ek bilgiler sunmuştur.
Soruşturma açıldığına dair bildirim yazısını 29.10.2015 tarihinde tebellüğ eden SOLAR-
SAN’ın ilk yazılı savunması ise 30.11.2015 tarihinde 5704 sayı ile Kurum kayıtlarına
girmiştir.
(5) Soruşturma süresinin uzatılması talebini içeren 16.03.2016 tarihli ve 2015-5-26/BN-1
sayılı Bilgi Notu 23.03.2016 tarihli Kurul toplantısında görüşülerek 16-11/175-M sayı ile
soruşturmanın ilk altı aylık süresinin, Kanun’un 43. maddesinin ilk fıkrası uyarınca,
bitiminden itibaren altı ay uzatılmasına karar verilmiştir. Soruşturma süresinin
uzatıldığına ilişkin bildirim ASLANLAR METAL’e, SOLAR-SAN’a ve başvuru sahibi
Uluslararası Güneş Enerjisi Topluluğu-Türkiye Bölümü’ne (GÜNDER) 31.03.2016 tarihli
ve sırasıyla 3654, 3653, 3655 sayılı yazılarla yapılmıştır.
(6) Soruşturma kapsamında 19.01.2016 tarihinde SOLAR-SAN’da ve SOLAR-SAN’ın
hissedarlarından olan Sistem Enerji Üretim San. ve Tic. Ltd. Şti. (SİSTEM ENERJİ) ile
Demirsolar Güneş Enerjisi İnş. Bilgi. Tar. Hay. San. ve Tic. Ltd. Şti.’de (DEMİRSOLAR);
20.06.2016 tarihinde SOLAR-SAN’ın hissedarlarından olan İşlersan Güneş Enerjisi Nak.
ve Gıda San. A.Ş.’de (İŞLERSAN); 22.06.2016 tarihinde SOLAR-SAN’ın
hissedarlarından olan Anadolu Isı İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’de (ANADOLU ISI);
29.06.2016 tarihinde ASLANLAR METAL’de yerinde inceleme yapılmış ve anılan
şirketlerin yetkilileriyle görüşmelerde bulunulmuştur.
17-08/100-43
3/38

(7) Dosyaya ilişkin olarak hazırlanan 07.10.2016 tarihli ve 2015-5-26/SR sayılı Soruşturma
Raporu ve ekleri 4054 sayılı Kanun'un 45. maddesinin birinci fıkrası uyarınca Kurul
üyeleri ile ilgili taraflara tebliğ edilmiş ve aynı maddenin ikinci fıkrası gereğince hakkında
soruşturma yürütülen teşebbüslerden 30 gün içinde ikinci yazılı savunmalarını
göndermeleri talep edilmiştir.
(8) Soruşturma Raporu ASLANLAR METAL ve SOLAR-SAN tarafından 14.10.2016
tarihinde tebellüğ edilmiştir. Tarafların yasal süresi içerisinde ikinci yazılı savunmalarını
sunmamalarından dolayı Ek Yazılı Görüş hazırlanmamıştır. Tarafların yasal süresi
içerisinde ikinci yazılı savunmalarını göndermemeleri üzerine 24.11.2016 tarihli, 12693
sayılı ve 24.11.2016 tarihli, 12691 sayılı yazılar ile sırasıyla ASLANLAR METAL’den ve
SOLAR-SAN’dan üçüncü yazılı savunmalarını ve şayet varsa sözlü savunma
yapılmasına ilişkin taleplerini göndermeleri istenmiştir.
(9) Kendilerine gönderilen 24.11.2016 tarihli yazı üzerine soruşturma kapsamındaki
teşebbüslerden ASLANLAR METAL’in üçüncü yazılı savunması 09.12.2016 tarihinde
7115 sayı ile SOLAR-SAN’ın üçüncü yazılı savunması 19.12.2016 tarihinde 7251 sayı
ile yasal süresi içerisinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.
(10) ASLANLAR METAL’in 09.12.2016 tarihinde 7115 sayı ile Kurum kayıtlarına giren
üçüncü yazılı savunmasında, 4054 sayılı Kanun’un 46. maddesi uyarınca sözlü
savunma toplantısı yapılması talep edilmektedir. SOLAR-SAN’ın 19.12.2016 tarihinde
7251 sayı ile Kurum kayıtlarına giren üçüncü yazılı savunmasında ise 4054 sayılı
Kanun’un 46. maddesinin birinci fıkrasına göre diğer soruşturma tarafının talebi üzerine
veya Kurulun kendiliğinden sözlü savunma toplantısı yapma kararı alması halinde söz
konusu toplantıya katılmak istendiği belirtilmektedir.
(11) Kurulun 28.12.2016 tarihli ve 16-45/724-M sayılı kararı ile sözlü savunma toplantı tarihi
14.02.2017 olarak belirlenmiş ve bu tarihte teşebbüs temsilcilerinin katılımıyla sözlü
savunma toplantısı gerçekleştirilmiştir. Kurul, 23.02.2017 tarihli toplantısında 17-08/100-
43 sayı ile soruşturmaya ilişkin nihai kararını vermiştir.
(12) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: Soruşturma Raporu’nda; ASLANLAR METAL’in ve SOLAR-
SAN’ın 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal etmedikleri ve söz konusu teşebbüsler
hakkında idari para cezası uygulanmasına yer olmadığı ifade edilmiştir.
I. İNCELEME ve DEĞERLENDİRME
I.1. Hakkında Soruşturma Yürütülen Teşebbüsler
I.1.1. Aslanlar Metal Alüminyum P.V.C. Plastik İmalatı İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.
(ASLANLAR METAL)
(13) ASLANLAR METAL, güneş enerjisi ile su ısıtma sistemlerinde kullanılan güneş
kolektörlerinin, yeni nesil güneş enerji sistemlerinde kullanılan vakumlu cam tüplerin,
depoların ve vakum tüplü kolektörlerin, PVC kapı ve pencere sistemleri ile alüminyum
ve sanayi profillerinin üretimi ve satışı alanında faaliyet göstermektedir. ASLANLAR
METAL, vakumlu cam tüp üretimine 2012 yılının Ekim ayında başlamıştır. Vakumlu cam
tüp üretiminin bir kısmını vakum tüplü güneş kolektörü üretiminde girdi olarak kullanan,
bir kısmını ise piyasaya arz eden teşebbüsün, vakumlu cam tüp üretim kapasitesi aylık
yaklaşık (…..) adettir. ASLANLAR METAL’in hisselerinin tamamı Mehmet ASLAN’a
aittir.
17-08/100-43
4/38

I.1.2. Solar-San Vakumlu Cam Tüp Üretim San. ve Tic. A.Ş. (SOLAR-SAN)
(14) SOLAR-SAN ithal edilen bir ürün olan ve güneş enerji sistemlerinde kullanılan vakumlu
cam tüplerinin yerli sermaye ile üretimini sağlamak amacıyla 2011 yılının Ağustos
ayında, güneş enerjisi ile su ısıtma sistemleri üretimi alanında faaliyet gösteren beş
ortağın2 bir araya gelmesi ile kurulmuş ve 2012 yılının Ağustos ayında vakumlu cam tüp
üretimine başlamıştır.
(15) Öncelikli olarak ortaklarının vakumlu cam tüp ihtiyacını karşılamak üzere faaliyette
bulunan SOLAR-SAN’ın, vakumlu cam tüp üretim kapasitesi aylık yaklaşık (…..) adettir.
SOLAR-SAN; %(…..) oranında İŞLERSAN, %(…..) oranında SİSTEM ENERJİ, %(…..)
oranında ANADOLU ISI, %(…..) oranında Sun Güneş Enerjisi San. ve Tic. Ltd. Şti. ve
%(…..) oranında DEMİRSOLAR’ın hissedarlığı altındadır.
I.2. Şikâyet Eden Taraf: Güneş Enerjisi Topluluğu - Türkiye Bölümü (GÜNDER)
(16) Dosya kapsamında yer alan bilgilere göre, GÜNDER, 3335 sayılı Uluslararası
Niteliklerdeki Teşekküllerin Kurulması Hakkında Kanun’un 1. maddesine göre ve
Bakanlar Kurulunun 10.02.1992 tarihli ve 92/2752 sayılı kararı ile kurulmuş olan bir sivil
toplum kuruluşu olup, kurucu üyeleri arasında T.C. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı,
Elektrik İşleri Etüt İdaresi Genel Müdürlüğü, Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü,
Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu, diğer kamu kurum ve kuruluşlarından
konuyla ilgili personel, konu ile ilgili akademisyenler ve güneş enerjisi ile ilişkili
konularda üretim ve ticaret yapan sanayiciler bulunmaktadır.
I.3. İlgili Pazar
I.3.1. Sektöre İlişkin Genel Bilgiler
Güneş Enerjisi Hakkında Bilgi
(17) Yenilenebilir enerji türlerinden biri olan güneş enerjisi, güneş ışığından enerji elde
edilmesine dayanmaktadır. Güneş ışınlarından yararlanmak amacıyla geliştirilen güneş
enerjisi teknolojileri yöntem, malzeme ve teknolojik düzey açısından çok çeşitlilik
göstermekle birlikte iki ana grupta incelenmektedir. Bunlar, ısıl güneş teknolojileri ve
fotovoltaik sistemlerdir. Isıl güneş teknolojilerinde, güneş enerjisinden ısı elde
edilmektedir. Bu ısı doğrudan kullanılabileceği gibi, elektrik üretiminde de
kullanılabilmektedir. Güneş pilleri olarak da adlandırılan fotovoltaik sistemlerde ise yarı
iletken malzemeler ile güneş ışığı doğrudan elektriğe çevrilmektedir. Dünyada güneş
enerjisinin en geniş kullanım alanları, su ısıtma ve ısınmada güneş enerjisinden
doğrudan faydalanma şeklindedir.

2 SOLAR-SAN tarafından sunulan bilgiler çerçevesinde; SOLAR-SAN’ın kurucu ortaklarının Sistem Enerji
Üretim Tic. Ltd. Şti., Bütem Metal Form San. ve Tic. A.Ş., İşlersan Güneş Enerjisi Nak. ve Gıda San. A.Ş.,
SNS Isı Sistemleri İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti ve Ercan Demir olduğu anlaşılmıştır. Şirketin ortaklık
yapısında zaman içinde değişiklikler olmuş ve ortaklık yapısı bugünkü halini almıştır.
17-08/100-43
5/38

Güneş Enerjisi İle Su Isıtma Sistemleri Hakkında Bilgi
(18) Güneş enerjisi ile su ısıtma sistemleri müstakil evler, toplu konutlar, sosyal tesisler ve
oteller gibi mekânların sıcak su ihtiyacını karşılamak üzere kullanılan sistemlerdir. Bu
sistemler, sıcak su talebinin kömür veya doğalgaz gibi fosil yakıtlar kullanılmaksızın
temiz ve ekonomik bir şekilde karşılanmasına olanak sağlamaktadır. Güneş enerjisiyle
su ısıtma sistemleri, güneş enerjisini toplayan kolektörlerden, ısınan suyun toplandığı
depodan ve bu iki kısım arasında bağlantıyı sağlayan yalıtımlı borular, pompa ve kontrol
edici gibi sistemi tamamlayan elemanlardan oluşmaktadır. Güneş enerjisi ile su ısıtma
sistemlerinin en yaygın olarak kullanılanları düzlemsel güneş kolektörlü sistemler ve
vakum tüplü güneş kolektörlü sistemlerdir3.
(19) Düzlemsel güneş kolektörlü sistemler, düzlemsel yapıda olan bir kolektörün, güneş
enerjisinin bir kısmını absorbe ederek bu enerjiyi ısı olarak kolektör içerisinde sıvıya
iletmesine dayanmaktadır. Düzlemsel güneş kolektörleri, üstten alta doğru, camdan
yapılan üst örtüden, cam ile emici plaka arasında bırakılan boşluktan, emici plakadan,
akışkan borularından, arka ve yan yalıtım unsurlarından ve bu bölümleri içine alan bir
kasadan oluşmaktadır. Üst örtüye yansıyan güneş ışınlarının bir kısmı cam üst örtü
tarafından emilerek alttaki yüzeye iletilmektedir. Emici yüzey tarafından absorbe edilen
enerji, akışkan boruları vasıtasıyla suyu ısıtmakta ve sıcak su deposuna
göndermektedir. Düzlemsel güneş kolektörlerinde, sıfırın altındaki sıcaklıklarda kolektör
içindeki sıvının donmasını önlemek amacıyla antifriz kullanılmaktadır.
(20) Düzlemsel güneş kolektörlü sistemlere kıyasla yeni bir teknolojinin ürünü olan vakum
tüplü güneş kolektörlü sistemler ise, iç içe geçmiş iki cam borunun arasındaki havanın
vakumlanmasıyla ve içteki borunun güneş enerjisini emen seçici bir yüzeyle
kaplanmasıyla üretilen vakumlu cam tüplerin ihtiyaca göre belirli sayıda bir araya
getirilerek4 bir kolektör oluşturulması ve bu kolektörün yardımcı elemanlar kullanılarak
bir sıcak su deposuna bağlanmasıyla kurulan sistemlerdir. Vakum tüplü sistemler,
vakum teknolojisi sayesinde sıfırın altındaki hava koşullarında dahi antifrize ihtiyaç
duymaksızın çalışabilmektedir.
(21) Dosya kapsamında edinilen bilgilerden, düzlemsel ve vakum tüplü kolektörlü sistemlerin
kullanım amacı bakımından birbirine ikame olduğu anlaşılmıştır. Bununla birlikte, dosya
kapsamında sunulan belgelerde, kurulumunun daha pratik olması, kurulum maliyetinin
görece düşük olması, vakumlu cam tüplerin yuvarlak biçimi dolayısıyla gün boyu güneş
ışığını dik alması ve vakumlanmış havanın ısı kaybını ortadan kaldırması nedeniyle ısı
verimliliğinin daha yüksek olması, daha estetik olması gibi gerekçelerle vakum tüplü
güneş kolektörlü sistemlerin giderek daha fazla tercih edildiği ve bu nedenle talebin
düzlemsel kolektörlü sistemlerden vakum tüplü sistemlere kaydığı ifade edilmektedir.
(22) Nitekim Uluslararası Enerji Ajansı (International Energy Agency-IEA) verileri de, son
yıllarda ülkemizde düzlemsel güneş kolektörlü sistemlerden vakum tüplü güneş
kolektörlü sistemlere doğru bir geçiş yaşandığını ortaya koymaktadır. 2011-2014
dönemindeki yıllar itibarıyla ülkemizde yaygın olarak düzlemsel güneş kolektörlü
sistemlerin kullanıldığı, bununla birlikte, her geçen yıl toplam kurulu kolektör alanı ve
kapasitesi içinde vakum tüplü kolektörlerin payının arttığı görülmektedir5. Bu durum,
talepte vakum tüplü kolektörlere yönelik bir değişim olduğunun bir göstergesi olarak
kabul edilmektedir.

3 ÖZGÜN, H., Fotovoltaik Enerji Sistemleri, GÜNDER, s. 15-16.
4 Vakum tüplü kolektörlerde kullanılan vakumlu cam tüp sayısı, o sistemle ısıtılacak suyun miktarına göre
farklılık göstermektedir. Hâlihazırda Türkiye’de 18’lik, 24’lük, 30’luk ve 36’lık sistemler üretilmektedir.
5 IEA verileri (Solar Heat Worldwide – Markets and Contribution to Energy Supply 2011, 2012, 2013,
2014).
17-08/100-43
6/38

Vakumlu Cam Tüp Üretim Süreci Hakkında Bilgi
(23) Vakum tüplü güneş kolektörlü su ısıtma sistemleri; vakum tüplü kolektör, soğuk su
deposu, sıcak su deposu, sistem sehpası ve çeşitli bağlantı elemanlarından
oluşmaktadır. Bu sistemlerin temel unsuru niteliğindeki vakum tüplü kolektörler,
kolektörde kullanılan vakumlu cam tüp sayısına göre değişmekle birlikte, toplam sistem
maliyetinin yaklaşık %20’sini teşkil etmektedir.
(24) Vakum tüplü kolektörü oluşturan vakumlu cam tüpler; farklı çaplarda ve uzunluklarda
olan6 iki adet cam borunun çeşitli işlemlerin ardından iç içe geçirilmesi ve aralarındaki
havanın vakumlanması suretiyle üretilmektedir. Vakumlu cam tüp üretim sürecinde ilk
aşama cam boruların hammaddeleri olan borosilikatın, boraksın, borik asitin, alüminyum
hidroksitin (kuru hidrat), tuzun ve borosilikat özellikli cam kırıklarının cam eritme
fırınlarında eritilerek cam boru olarak dökülmesi ve uygun ebatlarda kesilerek
şekillendirilmesidir. Bu şekilde oluşturulan yarı mamul niteliğindeki cam borular ham
boru olarak adlandırılmaktadır7. Ardından, iç boruların dış yüzeyleri, güneş ışınlarının ısı
olarak algılanmasını ve böylece güneş enerjisinin %95-97 oranındaki kısmının
soğurulmasını sağlayan selektif bir malzemeyle kaplanmaktadır. Bu işlemlerin ardından
iç ve dış borular birleştirilmekte ve vakumlanmaktadır. Daha sonra yakma işlemi
gerçekleştirilmekte ve bu işlem sonrasında nihai mamul haline gelen sağlam tüpler
paketlenmek üzere gönderilirken, işlem sonucunda uç kısmı renk değiştirmeyen ürünler
ise ayrılarak geri dönüşüme gönderilmektedir. Bu üretim sürecinin her aşamasında
oluşan ürün kayıpları geri dönüşüme uygun olup, selektif kaplamalı ürünler asitli yıkama
sonrası, diğer ürünler ise direkt cam öğütme makinesi ile öğütülerek hammaddeye dahil
edilmektedir.
(25) Vakumlu cam tüp üretiminin yukarıda açıklandığı şekilde bir süreç izlemesi nedeniyle,
cam eritme fırınının devamlı olarak çalışması gerekmektedir. Bir başka deyişle, normal
koşullarda, vakumlu cam tüp üreten tesisler dört yıl boyunca yılda 365 gün
çalışmaktadır. Söz konusu tesislere dört senede bir fırın revizyonu yapılması
gerekmektedir. Vakumlu cam tüp fırınlarının revizyonu esnasında 45-50 gün boyunca
cam eritme fırınları çalışmamaktadır. Bununla birlikte, fırınların çalışmadığı revizyon
döneminde yarı mamul stoku kullanılarak üretim devam edebilmektedir.
(26) Vakumlu cam tüp ürünü homojen nitelik taşımakta, başka bir deyişle farklı üreticiler
tarafından üretilen ürünler, alıcılar tarafından tam ikame olarak kabul edilmektedir. Bu
nedenle, piyasadaki rekabet bakımından belirleyici olan unsur ürünün satış fiyatıdır.

6 Vakumlu cam tüpler 47 mm çaplı ve 58 mm çaplı olmak üzere iki tipte üretilmektedir.
7 Dosya kapsamında edinilen bilgilerden, yarı mamul niteliğindeki ham boruların vakumlu cam tüp üretimi
dışında başka bir kullanım alanının bulunmadığı ve bu nedenle istisnai durumlarda vakumlu cam tüp
üreticilerine yapılan satışlar haricinde satışının yapılmadığı anlaşılmıştır.
17-08/100-43
7/38

Türkiye’de Vakumlu Cam Tüp Pazarı
(27) Dosya kapsamında edinilen bilgilere göre, vakum tüplü güneş kolektörlü su ısıtma
sistemleri ilk olarak Çin’de üretilmeye başlanmıştır. 2002 yılından itibaren ise bu
sistemlerin ana unsuru olan vakumlu cam tüpler Çin’den Türkiye’ye ithal edilmeye ve
böylece vakum tüplü güneş kolektörlü su ısıtma sistemleri Türkiye’de imal edilmeye
başlamıştır. Bunun sonucu olarak vakum tüplü güneş kolektörü sistemlerinin Türkiye’de
yaygınlaşmasıyla birlikte, 2009 yılına kadar düzlemsel güneş kolektörlü sistemlerin
satışıyla iştigal etmiş olan ORTADOĞU ALÜMİNYUM, yerli hammaddeleri kullanmak
suretiyle vakumlu cam tüp üretimi yapmak amacıyla 21.12.2009 tarihinde LARA CAM’ı
kurmuş ve 11.12.2010 tarihinde LARA CAM bünyesinde vakumlu cam tüp üretimine
başlamıştır. LARA CAM’ın ürettiği vakumlu cam tüpler, ORTADOĞU ALÜMİNYUM
tarafından vakumlu cam tüp olarak ya da vakum tüplü güneş kolektörlü sistemlere
monte edilerek piyasaya arz edilmektedir.
(28) Dosya çerçevesinde ORTADOĞU ALÜMİNYUM tarafından sunulan bilgilerden,
ORTADOĞU ALÜMİNYUM’un vakumlu cam tüp üretimine başlamasının ardından
ürünlerini Çin’e ihraç etmeye başladığı, bunun üzerine Çin’in anılan malın ithalatına
yönelik olarak ağır vergiler getirdiği ve bu nedenle ORTADOĞU ALÜMİNYUM’un Çin’e
yönelik satışlarının sona erdiği anlaşılmıştır. ORTADOĞU ALÜMİNYUM tarafından,
Çin’in getirdiği vergi uygulaması sonucunda, Dış Ticaret Müsteşarlığına başvurulmuş ve
yerli üreticilerin korunmasını sağlamak amacıyla vakumlu cam tüp ithalatına yönelik
olarak gözetim uygulaması getirilmesi talep edilmiştir. Bunun üzerine 2011/7 sayılı
İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin Tebliğ (2011/7 sayılı Tebliğ) 25.05.2011 tarihli
ve 27944 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
(29) 2011/7 sayılı Tebliğ’in 1. maddesi ile 8419.90.85.90.12 GTIP numaralı şofben ve diğer
su ısıtıcılarına ait olan (yalnız güneş enerjisi sistemlerinde kullanılan cam boru ve
vakumlu cam boru tüpleri) ürünlerin ithalatında CIF kıymet üzerinden 20 ABD Doları/kg
gözetim uygulaması8 getirilmiştir. 06.07.2011 tarihli ve 27986 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanarak yürürlüğe giren İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin 2011/7 Sayılı
Tebliğ’de Değişiklik Yapılması Hakkında Tebliğ ile 2011/7 sayılı Tebliğ’in 1. maddesinde
değişiklik yapılarak, söz konusu tutar 6 ABD Doları/kg olarak uygulanmaya başlamıştır.
(30) Dosya kapsamında sunulan bilgilerden, vakumlu cam tüp ürününün ithalatında gözetim
uygulaması sonucunda, uygulama öncesinde 5,00-5,50 TL/adet olan ithal vakumlu cam
tüp fiyatlarının 12,00-13,00 TL/adet düzeyine çıktığı anlaşılmaktadır9.
(31) İthal vakumlu cam tüp fiyatlarındaki bu artışın vakum tüplü güneş kolektörlü su ısıtma
sistemi üreticilerinin maliyetlerini önemli ölçüde artırması üzerine, 2011 yılının Ağustos
ayında beş adet vakum tüplü güneş kolektörlü sistem üreticisi bir araya gelerek vakumlu
cam tüpü ithal etmek yerine, yerli sermaye ile üretim yapmak amacıyla SOLAR-SAN’ı
kurmuşlardır. SOLAR-SAN 2012 yılının Ağustos ayında üretime başlamıştır.
ASLANLAR METAL ise 2012 yılının Ekim ayı itibarıyla vakumlu cam tüp üretimine
başlamıştır.

8 İthalatta gözetim uygulaması, yerli üreticinin korunması ve ithalattan kaynaklanacak vergi kayıplarının
önlenmesi amacıyla, eşyanın ithalatında üzerinden vergi hesaplanacak kıymetle ilgili, birim başına asgari
bir fiyat belirlenmesi uygulamasıdır. Gözetim uygulaması; ilgili eşyanın kıymeti, belirlenen birim fiyatın
altında kaldığı zaman devreye girmektedir.
9 Gözetim uygulaması kapsamında ürünün nihai fiyatı hesaplanırken ithal edildiği ülkeden satın alındığı
fiyata, kilogram başına 6 ABD Doları gözetim tutarı eklenmekte ve oluşan toplam tutar üzerinden gümrük
vergisi tutarı hesaplanmaktadır. Daha sonra, hesaplanan gümrük vergisi tutarı ithal edilen ülkedeki satın
alma fiyatına eklenerek ürünün Türkiye’deki KDV hariç nihai fiyatına ulaşılmaktadır.
17-08/100-43
8/38

(32) Vakumlu cam tüp ürününün ithalatına gözetim uygulaması getirilmesi ve Türkiye’de
vakumlu cam tüp üretilmeye başlanması, vakumlu cam tüp ithalatı ve üretimi üzerinde
aşağıdaki grafikteki gibi bir etkiye yol açmıştır:
Grafik 1: Yurtiçi Üretim ve İthalat Miktarları (Adet/Ay)10

Kaynak: Teşebbüslerden ve T.C. Gümrük ve Ticaret Bakanlığından gelen bilgiler çerçevesinde
Raportörlerce hazırlanmıştır.
(33) Yukarıdaki grafikten görüldüğü üzere, 2011 yılının Haziran ayında vakumlu cam tüp
ithalatına gözetim uygulaması getirilmesinin ardından, 2011 yılının Temmuz ayı
itibarıyla anılan ürünün ithalatında önemli bir düşüş yaşanmıştır. 2012 yılının Temmuz
ayına kadar görece düşük seviyelerde gerçekleşen ithalat, 2012 yılının Temmuz ayında
bir sıçrama göstermiş, ancak 2012 yılının ikinci yarısında SOLAR-SAN’ın ve
ASLANLAR METAL’in vakumlu cam tüp üretimine başlamasıyla birlikte kademeli olarak
azalmıştır. 2013 yılı başından günümüze kadar olan dönemde arızi ve az miktarda yurt
dışı alımlar dışında vakumlu cam tüp ithalatı yapılmadığı görülmektedir.
(34) Türkiye’de 2016 yılının Haziran ayı sonu itibarıyla üç teşebbüs vakumlu cam tüp üretimi
alanında faaliyet göstermektedir. Bu teşebbüslerin yıllar itibarıyla satış değeri üzerinden
hesaplanan pazar paylarına ve bu yıllarda gerçekleştirilen vakumlu cam tüp ithalatının
payına aşağıda yer verilmektedir:
Tablo 1: Teşebbüslerin Pazar Payları ve İthalatın Payı (%)
Teşebbüsler 2012 2013 2014 2015 2016/6
ASLANLAR METAL (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
SOLAR-SAN (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
ORTADOĞU ALÜMİNYUM (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
İthalat 39,20 0,73 0,00 1,60 0,00
TOPLAM 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00
Kaynak: Teşebbüslerden ve T.C. Gümrük ve Ticaret Bakanlığından gelen bilgiler çerçevesinde
Raportörlerce yapılan hesaplama.
(35) Yukarıdaki tablodan görüldüğü üzere, 2012 yılında Türkiye vakumlu tüp talebinin
yaklaşık %39’u ithalat yoluyla karşılanmaktayken, devam eden yıllarda ithalatın payı
ihmal edilebilir düzeye gerilemiştir. İlgili dönemde yurtiçi üretimin teşebbüsler arasındaki
dağılımı incelendiğinde, her bir yılda ORTADOĞU ALÜMİNYUM’un en yüksek pazar
payına sahip teşebbüs olduğu görülmektedir.

10 Yurtiçi üretim ve ithalat verileri 47 mm’lik ve 58 mm’lik vakumlu cam tüp ürünlerini kapsayacak şekilde
sunulmuştur.
17-08/100-43
9/38

(36) Vakumlu cam tüp sektöründe faaliyet gösteren üç teşebbüs, ürettikleri vakumlu cam
tüpleri, direkt olarak piyasaya arz edebilmekte ya da vakum tüplü güneş kolektörü
sistemine monte ederek piyasaya sunmaktadır. Bu bağlamda, aşağıda, teşebbüslerin
yıllar itibarıyla ürettikleri vakumlu cam tüplerin ne kadarını direkt olarak piyasaya arz
ettiklerine, ne kadarını vakum tüplü güneş kolektörü sisteminde kullandıklarına yer
verilmektedir:
Tablo 2: Teşebbüslerin Vakumlu Cam Tüp Kullanımı (%)11

Yıllar
ASLANLAR METAL SOLAR-SAN ORTADOĞU ALÜMİNYUM
İç Kullanım İç Piyasaya Satış İç Kullanım
İç Piyasaya
Satış İç Kullanım
İç Piyasaya
Satış
2011 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
2012 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
2013 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
2014 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
2015 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
2016/6 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Kaynak: Teşebbüslerden gelen bilgiler çerçevesinde Raportörlerce yapılan hesaplama.
(37) Yukarıdaki tablodan görüldüğü üzere, ASLANLAR METAL, ürettiği vakumlu cam tüp
miktarının 2012 yılında %(…..)’ünü, 2013 yılına %(…..)’sini, 2014 yılında %(…..)’sini,
2015 yılında %(…..)’ünü, 2016’nın ilk yarısında ise %(…..)’sini direkt olarak piyasaya
arz etmiştir. ORTADOĞU ALÜMİNYUM, ürettiği vakumlu cam tüp miktarının 2011
yılında %(…..)’ini, 2012 yılında %(…..)’ini, 2013 yılına %(…..)’sını, 2014 yılında
%(…..)’ünü, 2015 yılında %(…..)’sını, 2016’nın ilk yarısında ise %(…..)’ını piyasaya arz
etmiştir. SOLAR-SAN ise, söz konusu sektörde faaliyet gösteren diğer iki teşebbüsün
aksine, ürettiği vakumlu cam tüp miktarının 2012 yılında %(…..)’ünü, 2013 yılına
%(…..)’ünü, 2014 yılında %(…..)’ünü, 2015 yılında %(…..)’ünü, 2016’nın ilk yarısında
%(…..)’sini vakum tüplü güneş kolektör sistemi üretiminde kullanılmak üzere ortaklarına
satmıştır.
I.3.2. İlgili Ürün Pazarı
(38) Yukarıda detaylarına yer verildiği üzere, vakumlu cam tüpler, vakum tüplü güneş
kolektörlü su ısıtma sistemlerinde kullanılan esaslı bir girdiyi temsil etmektedir. Bununla
birlikte, söz konusu tüplerin diğer güneş enerjisi ile su ısıtma sistemlerinde ve/veya
güneş pilleri üretiminde kullanım alanı bulmadığı değerlendirilmektedir. Bu çerçevede,
dosya bakımından anlaştıkları iddia edilen teşebbüslerin faaliyetlerinin kesiştiği ve
üzerinde anlaştıkları iddia edilen ürünü temsil eden “vakumlu cam tüp pazarı” ilgili ürün
pazarı olarak ele alınabilecek ve dosya konusu iddiaların değerlendirilmesine esas
pazarı oluşturabilecektir. Bununla birlikte, dosya kapsamında yapılacak değerlendirmeyi
değiştirmemesi nedeniyle “İlgili Pazarın Tanımlanmasına Dair Kılavuz”un 20. maddesi
doğrultusunda kesin bir ilgili ürün pazarı belirlenmemiştir.

11 Vakumlu cam tüp üreticisi teşebbüslerden ASLANLAR METAL tüzel kişiliği bünyesinde vakum tüplü
güneş kolektörü üretimi de yapmakta ve üretiminin bir kısmını kendi kullanmaktadır. SOLAR-SAN’ın
ortakları vakum tüplü güneş enerjisi sistemi üreticisi teşebbüsler olup, SOLAR-SAN’ın vakumlu cam tüp
üretimi öncelikle ortakları tarafından kullanılmaktadır. SOLAR-SAN’ın tüzel kişiliği bünyesinde vakum
tüplü güneş kolektörü üretimi bulunmamaktadır. ORTADOĞU ALÜMİNYUM ise bünyesinde bulunan
LARA CAM’ın vakumlu cam tüp üretiminin tümünü satın almakta, bunun bir kısmını doğrudan piyasaya
arz ederken bir kısmını tüzel kişiliği bünyesindeki vakum tüplü güneş kolektörü üretiminde kullanmaktadır.
Bu çerçevede tablonun hazırlanmasında ASLANLAR METAL’in ve ORTADOĞU ALÜMİNYUM’un tüzel
kişilikleri bünyesinde vakum tüplü güneş kolektörü üretiminde kullandıkları miktar, SOLAR-SAN’ın ise
ortaklarına yaptığı vakumlu cam tüp satışları iç kullanım olarak kabul edilmiştir.
17-08/100-43
10/38

I.3.3. İlgili Coğrafi Pazar
(39) Soruşturma tarafı teşebbüslerin her ikisi de, vakumlu cam tüp satışlarını Türkiye
genelinde gerçekleştirmektedir. Bu çerçevede ilgili coğrafi pazarın Türkiye olarak ele
alınması mümkün olmakla birlikte, ilgili coğrafi pazarın tespit edilmesi sonuç açısından
belirleyici olmadığından, dosya kapsamında ilgili coğrafi pazar belirlenmemiştir.
I.4. Dosya Kapsamında Elde Edilen Deliller
(40) Belge-1: ORTADOĞU ALÜMİNYUM’da yapılan yerinde incelemede elde edilen,
SOLAR-SAN’ın Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı (…..) tarafından 31.05.2014
tarihinde ORTADOĞU ALÜMİNYUM’un ana hissedarı (…..) gönderildiği anlaşılan kısa
mesajda aşağıdaki ifadeler yer almaktadır12:
“(…..) Bey seni son kez uyarıyorum, her iki firmanla ilgili tüm detayları Maliyeye
vereceğim, 5 sahife dilekçe hazır, (…)… Temeline dinamit koyacak, beş yıllık
defterler, cezalar, faizleri ile; 20 milyona yaklaşır, üstelik bunun stresi sana yeter,
bir yıl boyunca maliyeye git gel, hırsız gibi, katil gibi sorgulanacaksın; (…).
Piyasaya üç fırının üretimi %15 fazlalık var, fiyatlar bundan böyle, bu miktarı ham
boru olarak stoklasak sorun bitecek, bu stokladığın miktarı üstelik ben de
alabilirim, ileride fırın revizyona girince kullanırız, böylece her firma para kazanır,
üç firmanın hiç biri çekilmez, çare yok. Biz en fazla sermaye arttırırız, üstelik
alacağım ihbar tazminatı da yanıma kalır; Gel akıllı ol, inadından vazgeç, ayda 100
ton ham boruyu mamule dönüştürmeden stoklayacağız, herkes bir kısım işçiyi
azaltacak öteki fırının da bu aşamada başka bir cam üretecek şekilde çalış; Bana
Pazar akşamına kadar dönebilirsin.. saygılar…”
(41) Belge-2: ORTADOĞU ALÜMİNYUM tarafından gönderilen ek bilgide; ASLANLAR
METAL’in tek başına kontrolüne sahip olan (…..) ORTADOĞU ALÜMİNYUM’un büyük
hissedarı olan (…..) 18.03.2015 ve 23.03.2015 tarihlerinde gönderdiği iki adet kısa
mesaja yer verilmiştir. 18.03.2015 tarihli kısa mesajda aşağıdaki ifadeler yer
almaktadır13:
“Boş yere hammallık etme bu mal satılıyor zaten 6 tl artı KDV. Veya 6.250 tl artı
KDV den çok rahat gidiyor kendin hamallık dersin ben değil bunu kendin için
yapmış olursun. İyi düşün rekabet diye bir şey yok bu mal 8.500 tl yede gidecek.
Sen bilirsin ayda 500-600 bin tl ni çöpe atacaksan. Ticarette ucuz kahramanlık
sonu hüsrandır.”

12 Söz konusu mesaj hakkında ORTADOĞU ALÜMİNYUM’un ana hissedarı (…..) tarafından 06.06.2014
tarihinde Adana Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulduğu, söz konusu suç duyurusu
üzerine kamu davası açıldığı ve Adana 6. Asliye Ceza Mahkemesinin 2014/782 E., 2015/344 K. sayılı
kararı ile (…..) adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verdiği tespit edilmiştir. Söz konusu
mesajdaki ifadeler Adana 6. Asliye Ceza Mahkemesinin anılan kararından herhangi bir düzeltme
yapılmaksızın alınmış, ancak mesajın sadece önemli görülen bölümlerine yer verilmiştir.
13 Söz konusu kısa mesajdaki ifadeler herhangi bir düzeltme yapılmaksızın aynen alınmıştır.
17-08/100-43
11/38

(42) 23.03.2015 tarihli kısa mesaj ise aşağıdaki gibidir14:
“Tek fırın yanarsa; yıl sonuna kadar toplam üretim (yılbaşından itibaren) 3500 000
adet, bunun 1700 000 adeti bağlantı yapılmış olduğu için maliyetten gider, geri
kalan 1800 000 adet ise ortalama 9 tl+ kdv den gider(yakında fiyatlar buraya kesin
çıkar bir ay içinde) bu durumda toplam kazanç 9360000 tl (dokuzmilyon
üçyüzaltmış tl) olmaktadır, burda eğer tek fırın ile devam edilirse eylül den sonrada
fiyatların yaklaşık aynı kalacağı, fazla düşmeyeceği fakat biraz vadelerin
uzayacağı görüşü hakimdir. akıllı olunursa tek fırın ile 3 misli daha fazla
kazanılacağı açıkca görülmektedir.
Ayrıca 2 fırının 1 i eylül de söner, söndürme yakma maliyeti 600 000 tl. Aklın yolu
bir..”
I.5. Kanun’un 4. Maddesine İlişkin Değerlendirme
I.5.1. Delillere İlişkin Değerlendirme
(43) Dosya kapsamında ASLANLAR METAL ve SOLAR-SAN yetkilileri tarafından
ORTADOĞU ALÜMİNYUM yetkililerine gönderilmiş kısa mesajlar elde edilmiştir.
(44) Belge-1 olarak sunulan ve 31.05.2014 tarihinde SOLAR-SAN’ın Yönetim Kurulu Başkan
Yardımcısı (…..) tarafından ORTADOĞU ALÜMİNYUM’un ana hissedarı (…..)’a
gönderilen e-postada yer alan;
(…)Piyasaya üç fırının üretimi %15 fazlalık var, fiyatlar bundan böyle, bu miktarı
ham boru olarak stoklasak sorun bitecek, bu stokladığın miktarı üstelik ben de
alabilirim, ileride fırın revizyona girince kullanırız, böylece her firma para kazanır,
üç firmanın hiç biri çekilmez, çare yok. (…) Gel akıllı ol, inadından vazgeç, ayda
100 ton ham boruyu mamule dönüştürmeden stoklayacağız, herkes bir kısım işçiyi
azaltacak öteki fırının da bu aşamada başka bir cam üretecek şekilde çalış;(…)
ifadelerinden SOLAR-SAN’ın piyasada arz fazlası bulunduğu gerekçesiyle ORTADOĞU
ALÜMİNYUM’u yarı mamul niteliğindeki ham boruyu stoklamak suretiyle arzı
kısıtlamaya davet ettiği anlaşılmaktadır.
(45) Belge-2 olarak sunulan ve 18.03.2015 ile 23.03.2015 tarihlerinde ASLANLAR METAL’in
sahibi (…..) tarafından ORTADOĞU ALÜMİNYUM’un ana hissedarı (…..)’a gönderilen
kısa mesajlarda yer alan;
“Boş yere hammallık etme bu mal satılıyor zaten 6 tl artı KDV. Veya 6.250 tl artı
KDV den çok rahat gidiyor kendin hamallık dersin ben değil bunu kendin için
yapmış olursun. İyi düşün rekabet diye bir şey yok bu mal 8.500 tl yede gidecek.”
ve
“Tek fırın yanarsa; yıl sonuna kadar toplam üretim (yılbaşından itibaren) 3500 000
adet, bunun 1700 000 adeti bağlantı yapılmış olduğu için maliyetten gider, geri
kalan 1800 000 adet ise ortalama 9 tl+ kdv den gider(yakında fiyatlar buraya kesin
çıkar bir ay içinde) bu durumda toplam kazanç 9360000 tl (dokuzmilyon
üçyüzaltmış tl) olmaktadır, burda eğer tek fırın ile devam edilirse eylül den sonrada
fiyatların yaklaşık aynı kalacağı, fazla düşmeyeceği fakat biraz vadelerin
uzayacağı görüşü hakimdir. akıllı olunursa tek fırın ile 3 misli daha fazla
kazanılacağı açıkca görülmektedir.”
ifadelerinden ASLANLAR METAL’in ORTADOĞU ALÜMİNYUM’a vakumlu cam tüp
arzını kısıtlamak ve fiyatını yükseltmek yönünde bir teklifte bulunduğu anlaşılmaktadır.

14 Söz konusu kısa mesajdaki ifadeler herhangi bir düzeltme yapılmaksızın aynen alınmıştır.
17-08/100-43
12/38

(46) ORTADOĞU ALÜMİNYUM, dosya kapsamında sunduğu bilgi ve belgelerde, SOLAR-
SAN’ın ve ASLANLAR METAL’in kendisini ortak bir fiyat uygulanması konusunda
zorladığını, anılan teşebbüslerin cam eritme fırınını kapatmaları mümkün olmadığı için
ürünün fiyatını yükseltmek amacıyla ham boru stoklamak yoluna gittiklerini ancak
ORTADOĞU ALÜMİNYUM’un kısa mesajlar yoluyla kendisine yapılan davete icabet
etmediğini ifade etmiştir. Nitekim Kurulumuz da 16.10.2015 tarihli ve 15-38/621-213
sayılı kararla ORTADOĞU ALÜMİNYUM’un rakipleriyle rekabeti engellemeye yönelik bir
anlaşma yapma konusundaki yaklaşımının olumsuz olduğunu değerlendirmiş ve
ORTADOĞU ALÜMİNYUM’un şikâyete konu olmadığını da göz önünde bulundurarak
ORTADOĞU ALÜMİNYUM hakkında soruşturma açılmasına yer olmadığına
hükmetmiştir.
(47) Bu çerçevede, her ne kadar delil olarak elde edilen kısa mesajlar ASLANLAR METAL’in
ve SOLAR-SAN’ın ORTADOĞU ALÜMİNYUM’a yönelik olarak rekabeti kısıtlama amacı
taşıyan tekliflerde bulunduğunu gösterse de, soruşturmanın konusu ASLANLAR
METAL’in ve SOLAR-SAN’ın vakumlu cam tüpün arz miktarını kısıtlamaya ve/veya
fiyatını artırmaya yönelik bir anlaşma içerisinde olup olmadıklarının ve bu suretle
Kanun’un 4. maddesini ihlal edip etmediklerinin tespiti olarak belirlenmiştir.
(48) Bu noktada, ASLANLAR METAL’in ve SOLAR-SAN’ın arz kısıtlamasına ve/veya fiyat
tespitine yönelik bir irade uyuşması içinde olup olmadığının değerlendirilmesi
gerekmektedir. Zira soruşturma taraflarının vakumlu cam tüp arzının kısıtlanması ve
fiyatlarının artırılması yönündeki niyetini gösteren kısa mesajlar, tarafların bu yönde bir
uzlaşma içinde olabileceği ve pazarın diğer oyuncusu olan ORTADOĞU ALÜMİNYUM’u
da bu uzlaşmaya dahil etmek yönünde çaba gösterdikleri şüphesini doğurmaktadır.
(49) SOLAR-SAN tarafından 31.05.2014 tarihinde, ASLANLAR METAL tarafından ise
18.03.2015 ve 23.03.2015 tarihlerinde ORTADOĞU ALÜMİNYUM’a gönderilmiş olan
kısa mesajların içeriği incelendiğinde, söz konusu kısa mesajların gönderim tarihleri
arasında yaklaşık 10 aylık bir zaman dilimi olduğu da dikkate alınarak, bu mesajların
SOLAR-SAN ile ASLANLAR METAL’in rekabeti kısıtlamaya yönelik bir uzlaşma içinde
bulunduğuna dair bir çıkarım yapılabilmesi için yeterli olmadığı görülmektedir. Bu
nedenle, sadece delillerden hareketle soruşturma tarafı teşebbüsler arasında rekabeti
kısıtlayıcı bir anlaşma olup olmadığı hakkında bir kanaate varmak mümkün değildir.
(50) Bu çerçevede, soruşturma tarafı teşebbüsler arasında rekabeti kısıtlayıcı bir anlaşmanın
olup olmadığını ortaya koyabilmek bakımından, bu teşebbüslerin delillerin ilgili olduğu
dönemdeki piyasa davranışlarının da incelenmesi gerekmektedir.
I.5.2. Teşebbüslerin Piyasa Davranışlarına İlişkin Değerlendirme
(51) Teşebbüsler arasında rekabeti kısıtlayıcı bir anlaşma olduğuna dair doğrudan delillerin
bulunmadığı durumlarda teşebbüslerin piyasa davranışlarının paralelliği, aralarında gizli
bir anlaşma olabileceği ihtimalini gündeme getirmektedir. Bu noktada, makul
gerekçelerle açıklanmadıkça, teşebbüslerin üretim ve satış politikalarının aynı veya
benzer olması, eş zamanlı veya yakın tarihli fiyat artışları gerçekleştirmeleri, farklı
maliyet yapılarına sahip olmalarına rağmen aynı veya yakın fiyatlar uygulamaları
teşebbüsler arası bir anlaşmanın göstergeleri olarak kabul edilebilmektedir.
17-08/100-43
13/38

(52) Bu çerçevede, elde edilen delillerin taraflar arasında rekabeti kısıtlayıcı bir anlaşma olup
olmadığını göstermekte yetersiz olduğu değerlendirilen işbu dosya bakımından
soruşturma konusu teşebbüslerin Türkiye’de vakumlu cam tüp üretimine başlanan 2011
yılının başından 2016 yılının Haziran ayı sonuna kadar olan dönemdeki piyasa
davranışlarının değerlendirilmesi gerekmektedir15. Bu nedenle, aşağıda, teşebbüslerin
ilgili dönemdeki kurulu kapasitelerine, kapasite kullanım oranlarına, yarı mamul
stoklarına, üretim ve satış miktarlarına, nihai ürün stoklarına, fiyat seviyelerine ve
maliyet yapılarına ilişkin değerlendirmelere yer verilmektedir. Ancak, bu
değerlendirmelere geçmeden önce, bunlara esas oluşturan bazı hususlar hakkında bilgi
verilecektir.
(53) Öncelikle, taraf teşebbüslerin soruşturmaya konu faaliyetleri üç oyunculu oligopol bir
pazarda gerçekleşmektedir. Oligopol pazarlar az sayıda teşebbüsten oluşan
piyasalardır. Bu piyasalarda teşebbüsler fiyat ve üretim politikaları açısından
oligopolistik bağımlılık olarak nitelendirilen karşılıklı bir bağımlılık ilişkisi içinde
olabilmektedirler. Oligopolistik bağımlılık nedeniyle, bu pazarlarda ortaya çıkan piyasa
davranışlarına yönelik incelemelerde, bütüncül bir bakış açısıyla tüm teşebbüslerin
davranışlarının dikkate alınması gerekmektedir. Bu nedenle, işbu soruşturma
kapsamında yapılan analizlere ORTADOĞU ALÜMİNYUM da dahil edilmiştir.
(54) İkinci olarak, Türkiye’de 47 mm çapında ve 58 mm çapında olmak üzere iki tür vakumlu
cam tüp üretimi yapılmasına karşın, incelenen dönemde, ASLANLAR METAL’in yurtiçi
satışlarının (…..), SOLAR-SAN’ın yurtiçi satışlarının yaklaşık %(…..)‘sını, ORTADOĞU
ALÜMİNYUM’un yurtiçi satışlarının yaklaşık %(…..)’ünü 47 mm’lik vakumlu cam tüpün
oluşturduğu tespit edilmiştir. Bu nedenle, taraflar arasındaki olası bir rekabeti kısıtlayıcı
anlaşmanın piyasa davranışları üzerindeki etkisinin 47 mm’lik vakumlu cam tüp satışları
ele alınarak ortaya konabileceği değerlendirildiğinden yapılacak analizde 47 mm’lik
vakumlu cam tüpe ilişkin veriler esas alınmıştır.
(55) Üçüncü olarak, dosya kapsamında 31.05.2014 tarihinde SOLAR-SAN’dan ORTADOĞU
ALÜMİNYUM’a (Belge-1) ve 18.03.2015 ile 23.03.2015 tarihlerinde ASLANLAR
METAL’den ORTADOĞU ALÜMİNYUM’a (Belge-2) gönderilmiş iki adet kısa mesaj elde
edilmiştir. Bu delillerden hareketle öncelikle tarafların, delillerin ilgili oldukları dönemde
rekabeti kısıtlayıcı bir anlaşma içinde olabileceği üzerinde durulmaktadır. Bu nedenle,
soruşturma tarafı teşebbüslerin piyasada bu mesajlar doğrultusunda bir davranış
değişikliğine gidip gitmediğini değerlendirebilmek amacıyla mesajların atıldığı tarihin
öncesi ve sonrası dönemlerin karşılaştırılması gerekmektedir. Bu çerçevede, mesaj
gönderim tarihlerinin öncesindeki ve sonrasındaki dörder aylık dönemlerin teşebbüslerin
piyasa davranışlarının seyrinin gözlenmesi bakımından yeterli bir perspektif
sağlayabileceği değerlendirilmiş, daha uzun dönemli inceleme yapmayı gerekli kılan
özel durumlar olmadıkça, Belge-116 bakımından Şubat-Mayıs 2014 dönemi ile Haziran-
Eylül 2014 dönemi, Belge-217 bakımından ise Aralık 2014-Mart 2015 dönemi ile Nisan-
Temmuz 2015 dönemi karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır.

15 Türkiye’de vakumlu cam tüp üretimine ilk başlayan teşebbüs olan ORTADOĞU ALÜMİNYUM, ilk
üretimini 2010 yılının Aralık ayı içerisinde gerçekleştirmiştir. Bununla birlikte, 2010 yılında üretilen
vakumlu cam tüpler 58 mm’lik olup, 47 mm’lik vakumlu cam tüp üretimine 2011 yılının Ocak ayında
başlamıştır. Kararın 51. paragrafında yer verilen gerekçelerle analize 47 mm’lik vakumlu cam tüplerin
üretimine geçildiği 2011 yılının Ocak ayından başlanmıştır.
16 Belge-1 olarak kabul edilen kısa mesaj 31.05.2014 tarihinde gönderilmiştir. Bu nedenle Belge-1’e konu
olan piyasa davranışlarının Haziran ayında ve devamında ortaya çıkması beklenmektedir. Dolayısıyla,
Belge-1 sonrasının değerlendirilmesinde Haziran-Eylül 2014 dönemi esas alınmıştır.
17 Belge-2 olarak kabul edilen kısa mesajlar 18.03.2015 ve 23.03.2015 tarihlerinde gönderilmiştir. Bu
nedenle Belge-2’ye konu olan piyasa davranışlarının Nisan ayında ve devamında ortaya çıkması
17-08/100-43
14/38

(56) Son olarak, yukarıda belirtildiği üzere, SOLAR-SAN’ın ASLANLAR METAL’den ve
ORTADOĞU ALÜMİNYUM’dan farklılaşan bir durumu bulunmaktadır. Şöyle ki; SOLAR-
SAN, öncelikli olarak, güneş enerjisi ile su ısıtma sistemleri üreticisi olan ortaklarının
vakumlu cam tüp ihtiyacını yerli üretimle karşılamak üzere kurulmuş olup, faaliyette
bulunduğu yıllar boyunca satışlarının yaklaşık %(…..)’inden fazlasını ortaklarına
gerçekleştirmiştir. Bu nedenle, yapılan değerlendirmelerde SOLAR-SAN’ın satış miktarı
ve fiyat verileri SOLAR-SAN’ın tüm satışları bakımından ve ortaklar dışında kalan
alıcılara yapılan satışlar bakımından ayrı ayrı incelenmiştir.
(57) Bu bilgiler ve açıklamalar sonrasında, aşağıda, Türkiye’de vakumlu cam tüp üretimi
yapan teşebbüslerin piyasa davranışlarına ilişkin analizlere ve değerlendirmelere yer
verilmektedir.
Teşebbüslerin Kurulu Kapasitelerine İlişkin Değerlendirme
(58) Bir önceki bölümde açıklandığı üzere, dosya kapsamında elde edilen deliller tarafların
arzın kısıtlanmasına ve/veya fiyatın artırılmasına yönelik bir anlaşma içinde olabileceği
şüphesini oluşturmaktadır. Bu bağlamda, öncelikli olarak incelenmesi gereken unsurun
delillerin ilgili oldukları dönemlerde soruşturma tarafı teşebbüslerin kurulu
kapasitelerinde bir küçülmeye gidip gitmediği değerlendirilmektedir.
(59) Aşağıdaki grafikte, Türkiye’de vakumlu cam tüp üretimi yapan teşebbüslerin 2011 yılının
başından 2016 yılının Haziran ayı sonuna kadar olan dönemdeki kurulu kapasitelerine
yer verilmektedir:
Grafik 2: Teşebbüslerin Kurulu Kapasiteleri (Adet/Ay)


(…..TİCARİ SIR…..)


Kaynak: Teşebbüslerden gelen bilgiler çerçevesinde Raportörlerce hazırlanmıştır.
(60) Grafikten anlaşılacağı üzere, en yüksek kurulu kapasiteye sahip teşebbüs, 2013 yılının
sonuna kadar olan dönem ile Ağustos 2014-Kasım 2015 döneminde (…..) adet/ay; 2014
yılının Ocak-Temmuz dönemi ile 2016 yılının Ocak-Haziran döneminde (…..) adet/ay ile
ORTADOĞU ALÜMİNYUM olup, onu sırasıyla (…..) adet/ay ile ASLANLAR METAL ve
(…..) adet/ay ile SOLAR-SAN izlemiştir. Vakumlu cam tüp üreticisi bu teşebbüslerden
ASLANLAR METAL’in kurulu kapasitesi incelenen dönemde herhangi bir değişiklik
göstermezken, SOLAR-SAN’ın ve ORTADOĞU ALÜMİNYUM’un kurulu kapasitelerinde
zaman içinde çeşitli değişiklikler meydana gelmiştir.
(61) SOLAR-SAN, 2015 yılının Ocak, Şubat, Mart ve Nisan aylarında kurulu kapasitesinde
gerçekleşen azalmayla ilgili olarak, diğer firmaların vakumlu cam tüp üretim
maliyetlerinin kendilerinden daha düşük olması sebebiyle vakumlu cam tüp üretim
kapasitesinin yaklaşık yarısı oranında azaltılarak (…..) adet/ay’lık kapasitenin cam
tencere kapağı üretimine tahsis edildiği, Ocak, Şubat, Mart aylarında cam tencere
kapağı hattının çalıştığı, Nisan ayında ise cam tencere kapağı hattının sökülerek
vakumlu cam tüp hattının kurulduğu ve böylece Mayıs ayı itibarıyla tüm kapasitenin
tekrar vakumlu cam tüp üretiminde kullanıldığı açıklamasında bulunmuştur.

beklenmektedir. Dolayısıyla, Belge-2 sonrasının değerlendirilmesinde Nisan-Temmuz 2015 dönemi esas
alınmıştır.
17-08/100-43
15/38

(62) ORTADOĞU ALÜMİNYUM tarafından sunulan bilgilerden, teşebbüsün halihazırda iki
adet cam eritme fırınına sahip olduğu, bu fırınlardan ilkinin 2010 yılının Aralık ayında,
ikincisinin ise 2014 yılının Ocak ayında üretim yapabilir hale geldiği anlaşılmıştır.
ORTADOĞU ALÜMİNYUM tarafından, 2014 yılının Ağustos ayı ile 2015 yılının Aralık
ayı arasında kurulu kapasitede gerçekleşen düşüşün nedeni, birinci cam eritme fırınının
2014 yılının Temmuz ayı itibarıyla üretim yapamaz hale gelmesi dolayısıyla üretime tek
fırınla devam edilmesi olarak açıklanmıştır. Yine, anılan teşebbüs tarafından sunulan
bilgilerden, üretim yapamaz hale gelen fırının montajına 2015 yılının ikinci yarısı
itibarıyla başlandığı ve montajın 2016 yılının başı itibarıyla tamamlanarak her iki cam
eritme fırınının da üretim yapabilir hale geldiği görülmüştür.
(63) Vakumlu cam tüp üreticisi teşebbüslerin kurulu kapasitelerine ilişkin olarak yukarıda yer
verilen grafik ve açıklamalar ışığında,
- Belge-1’in ilgili olduğu 2014 yılının Mayıs ayı sonrasında soruşturma tarafı
teşebbüslerin kurulu kapasitelerinde herhangi bir küçülmeye gitmedikleri,
- Belge-2’nin ilgili olduğu 2015 yılının Mart ayı sonrasında ASLANLAR METAL’in
kurulu kapasitesinde herhangi bir değişiklik olmadığı, SOLAR-SAN’ın ise 2015 yılının
Ocak ayı itibarıyla yarıya düşürmüş olduğu kurulu kapasitesini 2015 yılının Mayıs ayı
itibarıyla artırarak önceki seviyesine çıkardığı,
- İncelenen Ocak 2011-Haziran 2016 dönemindeki herhangi bir zaman diliminde
soruşturma tarafı teşebbüslerin kurulu kapasitelerinde eş anlı ya da yakın zamanlı bir
azalma gözlenmediği
sonucuna ulaşılmıştır. Bu çerçevede, soruşturma tarafı teşebbüslerin incelenen
dönemdeki kurulu kapasite değişikliklerinin, teşebbüslerin vakumlu cam tüp arzını
kısıtlamaya yönelik bir anlaşma içinde olduklarına ilişkin bir emare taşımadığı
değerlendirilmektedir.
Teşebbüslerin Kapasite Kullanım Oranlarına İlişkin Değerlendirme
(64) Soruşturma tarafı teşebbüslerin arz kısıtlamasına ilişkin bir anlaşma içerisinde olup
olmadıklarının değerlendirilmesi bakımından göz önüne alınması gereken bir diğer
unsur kapasite kullanım oranlarıdır. Zira teşebbüsler kurulu kapasitelerinde herhangi bir
küçülmeye gitmeksizin kapasite kullanım oranlarını düşürmek suretiyle arzı kısıtlama
yoluna gidebilmektedir.
(65) Bu çerçevede, aşağıdaki grafiklerde Türkiye’deki vakumlu cam tüp üreticilerinin Ocak
2011-Haziran 2016 dönemindeki aylık bazda kapasite kullanım oranlarına yer
verilmektedir:
Grafik 3: ASLANLAR METAL’in Aylık Kapasite Kullanım Oranı (%)


(…..TİCARİ SIR…..)


Kaynak: Teşebbüsten gelen bilgiler çerçevesinde Raportörlerce hazırlanmıştır.
Grafik 4: SOLAR-SAN’ın Aylık Kapasite Kullanım Oranı (%)


(…..TİCARİ SIR…..)


Kaynak: Teşebbüsten gelen bilgiler çerçevesinde Raportörlerce hazırlanmıştır.
17-08/100-43
16/38

Grafik 5: ORTADOĞU ALÜMİNYUM’un Aylık Kapasite Kullanım Oranı (%)


(…..TİCARİ SIR…..)


Kaynak: Teşebbüsten gelen bilgiler çerçevesinde Raportörlerce hazırlanmıştır.
(66) Yukarıda değinildiği üzere, ORTADOĞU ALÜMİNYUM 2010 yılının Aralık ayından,
SOLAR-SAN 2012 yılının Ağustos ayından, ASLANLAR METAL ise 2012 yılının Ekim
ayından itibaren vakumlu cam tüp üretmektedir. Her üç teşebbüsün de faaliyette olduğu,
dolayısıyla kapasite kullanım oranlarının karşılaştırılabilir nitelikte olduğu yıllara
bakıldığında;
- 2013 yılındaki aylık ortalama kapasite kullanım oranlarının ASLANLAR METAL için
%(…..), SOLAR-SAN için %(…..), ORTADOĞU ALÜMİNYUM için %(…..) olarak
gerçekleştiği,
- 2014 yılındaki aylık ortalama kapasite kullanım oranlarının ASLANLAR METAL için
%(…..), SOLAR-SAN için %(…..), ORTADOĞU ALÜMİNYUM için %(…..) olarak
gerçekleştiği,
- 2015 yılındaki aylık ortalama kapasite kullanım oranlarının ASLANLAR METAL için
%(…..), SOLAR-SAN için %(…..), ORTADOĞU ALÜMİNYUM için %(…..) olarak
gerçekleştiği,
- 2016 yılının ilk yarısındaki aylık ortalama kapasite kullanım oranlarının ise
ASLANLAR METAL için %(…..), SOLAR-SAN için %(…..), ORTADOĞU
ALÜMİNYUM için %(…..) olarak gerçekleştiği
görülmektedir.
(67) Vakumlu cam tüp üreticisi teşebbüslerin Belge-1 olarak yer verilen kısa mesajın
gönderildiği 31.05.2014 tarihinin öncesindeki ve sonrasındaki dörder aylık dönemlerdeki
kapasite kullanım oranları incelendiğinde;
- 2014 yılının Haziran-Eylül döneminde ASLANLAR METAL’in kapasite kullanım
oranının aylık ortalama %(…..) seviyesinde gerçekleştiği, önceki dört aylık dönemde
ise aylık ortalama %(…..) seviyesinde olduğu,
- 2014 yılının Haziran-Eylül döneminde SOLAR-SAN’ın kapasite kullanım oranının
aylık ortalama %(…..) seviyesinde gerçekleştiği, önceki dört aylık dönemde ise aylık
ortalama %(…..) seviyesinde olduğu,
- 2014 yılının Haziran-Eylül döneminde ORTADOĞU ALÜMİNYUM’un kapasite
kullanım oranının aylık ortalama %(…..) seviyesinde gerçekleştiği, önceki dört aylık
dönemde ise aylık ortalama %(…..) seviyesinde olduğu
tespit edilmiştir.
17-08/100-43
17/38

(68) Vakumlu cam tüp üreticisi teşebbüslerin Belge-2 olarak sunulan kısa mesajların
gönderildiği 18.03.2015 ve 23.03.2015 tarihleri öncesindeki ve sonrasındaki dörder aylık
dönemlerde gerçekleşen kapasite kullanım oranları incelendiğinde;
- 2015 yılının Nisan-Temmuz döneminde ASLANLAR METAL’in aylık ortalama
kapasite kullanım oranının %(…..) seviyesinde gerçekleştiği, önceki dört aylık
dönemde ise aylık ortalama %(…..) düzeyinde olduğu,
- 2015 yılının Nisan-Temmuz döneminde SOLAR-SAN’ın aylık ortalama kapasite
kullanım oranının %(…..) seviyesinde gerçekleştiği, önceki dört aylık dönemde ise
aylık ortalama %(…..) düzeyinde olduğu,
- 2015 yılının Nisan-Temmuz döneminde ORTADOĞU ALÜMİNYUM’un aylık ortalama
kapasite kullanım oranının %(…..) seviyesinde gerçekleştiği, önceki dört aylık
dönemde ise aylık ortalama %(…..) düzeyinde olduğu
tespit edilmiştir.
(69) Soruşturma tarafı teşebbüslerin vakumlu cam tüp üretimine başladıkları tarihten
günümüze kadar olan dönemde gerçekleşen kapasite kullanım oranlarının birlikte
incelendiği grafiğe aşağıda yer verilmektedir:
Grafik 6: ASLANLAR METAL’in ve SOLAR-SAN’ın Aylık Kapasite Kullanım Oranları (%)


(…..TİCARİ SIR…..)


Kaynak: Teşebbüslerden gelen bilgiler çerçevesinde Raportörlerce hazırlanmıştır.
(70) Vakumlu cam tüp üreticisi teşebbüslerin kapasite kullanım oranlarına ilişkin olarak
yukarıda verilen grafikler ve yapılan açıklamalar ışığında;
- Belge-1’in ilgili olduğu 2014 yılının Mayıs ayı sonrasında soruşturma tarafı
teşebbüslerin aylık ortalama kapasite kullanım oranlarında önceki dört aylık döneme
kıyasla 7,66 ve 14,64 puan düşüş görüldüğü,
- Belge-2’nin ilgili olduğu 2015 yılının Mart ayı sonrasında soruşturma taraflarının aylık
ortalama kapasite kullanım oranlarının önceki dört aylık döneme kıyasla artış
içerisinde olduğu,
- İncelenen Ocak 2011-Haziran 2016 dönemindeki diğer bir zaman diliminde
soruşturma tarafı teşebbüslerin aylık ortalama kapasite kullanım oranlarında
tarafların bir uzlaşma içerisinde hareket ettiği şüphesini doğuracak nitelikte eş anlı ya
da yakın zamanlı ve diğer dönemlerden farklılaşacak şekilde bir azalma
gözlenmediği
sonucuna varılmıştır. Bu çerçevede, teşebbüslerin Belge-1’in ilgili olduğu dönem
dışındaki dönemlerdeki kapasite kullanım oranlarının, teşebbüslerin vakumlu cam tüp
arzını kısıtlamaya yönelik bir anlaşma içinde olduklarına ilişkin bir emare taşımadığı
değerlendirilmektedir. Bununla birlikte, Belge-1’in ilgili olduğu dönemde soruşturma
tarafı teşebbüslerin kapasite kullanım oranlarında önceki dört aylık döneme kıyasla
yaşanan düşüşlerin teşebbüsler arasında arzı kısıtlamaya yönelik bir anlaşmanın
sonucu olup olmadığı hususunun anılan dönemdeki üretim, satış ve stok miktarları ile
fiyat seyri dikkate alınarak değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu nedenle, kararın
ilerleyen bölümlerinde bu unsurlara ilişkin yapılacak değerlendirmelerde kapasite
kullanım oranlarındaki düşüş de göz önünde bulundurulacaktır.
Teşebbüslerin Yarı Mamul Stoklarına İlişkin Değerlendirme
17-08/100-43
18/38

(71) Soruşturma tarafı teşebbüslerin arz kısıtlamasına ilişkin bir anlaşma içerisinde olup
olmadıklarının değerlendirilmesi bakımından yarı mamul niteliğindeki ham boru
stoklarının seyri de önem taşımaktadır. Zira vakumlu cam tüp ürününün üretim süreci,
cam eritme fırınlarının faaliyetinin durdurulmasının olanaksızlığı nedeniyle kesintisiz
olarak devam ettirilmesi gereken bir süreçtir. Dolayısıyla arzı kısma amacında olan
teşebbüsler, kullanılan kapasiteyi azaltmak yerine cam eritme fırınından dökülen ham
boruları nihai ürün haline getirmeksizin stoklama yolunu seçebilmektedir. Nitekim Belge-
1’de yer alan “…Piyasaya üç fırının üretimi %15 fazlalık var, fiyatlar bundan böyle, bu
miktarı ham boru olarak stoklasak sorun bitecek…” ifadesi de teşebbüslerin ham boru
stoklamak suretiyle arzı azaltabileceğine işaret etmektedir.
(72) Ancak, dosya kapsamında edinilen bilgilerden, yarı mamul niteliğindeki ham boruların
kırılarak üretim sürecinde tekrar hammadde olarak kullanılabildiği ve bu yolla üretim
sürecinin devamlılığının sağlanabildiği anlaşılmıştır. Bu nedenle, teşebbüslerin yarı
mamul stoklarının ne kadarının ilerleyen dönemlerde mamul haline getirildiği, ne
kadarının kırılarak hammadde olarak kullanıldığı yönünde bir saptama
yapılamamaktadır. Dolayısıyla, taraf teşebbüslerin arzı kısıtlamaya yönelik bir anlaşma
içinde bulunup bulunmadıklarına ilişkin değerlendirmede ham boru özelinde yapılacak
bir analizin yanıltıcı sonuçlara yol açabileceği değerlendirilmekte ve bu noktada ham
boru stokları özelinde bir değerlendirmeye yer verilmemektedir.
(73) Öte yandan, teşebbüslerin arzı kısıtlamak amacıyla ham boru stoklaması halinde bu
durumun üretim miktarına yansıyacağı açıktır. Bu nedenle, aşağıda, vakumlu cam tüp
üreticisi teşebbüslerin üretim miktarlarına ilişkin değerlendirmeler sunulmaktadır.
Teşebbüslerin Üretim Miktarlarına İlişkin Değerlendirme
(74) Yukarıda ifade edildiği üzere, teşebbüslerin herhangi bir arz kısıtlamasına gidip
gitmediğinin en önemli göstergelerinden biri üretim miktarlarıdır. Aşağıdaki grafikte
vakumlu cam tüp üreticisi teşebbüslerin Ocak 2011-Haziran 2016 dönemindeki aylık
bazda üretim miktarlarına yer verilmiştir:
Grafik 7: Teşebbüslerin Üretim Miktarları (Adet)


(…..TİCARİ SIR…..)


Kaynak: Teşebbüslerden gelen bilgiler çerçevesinde Raportörlerce hazırlanmıştır.
(75) Yukarıda değinildiği üzere, ORTADOĞU ALÜMİNYUM 2010 yılının Aralık ayından,
SOLAR-SAN 2012 yılının Ağustos ayından, ASLANLAR METAL ise 2012 yılının Ekim
ayından itibaren vakumlu cam tüp üretmektedir. Her üç teşebbüsün de faaliyette olduğu,
dolayısıyla üretim verilerinin karşılaştırılabilir nitelikte olduğu yıllardaki üretim miktarları
aşağıdaki gibidir:
- 2013 yılında en yüksek üretimi (…..) adet ile ORTADOĞU ALÜMİNYUM
gerçekleştirmiş, onu (…..) adetle ASLANLAR METAL ve (…..) adetle SOLAR-SAN
takip etmiştir.
- 2014 yılında en yüksek üretimi (…..) adetle ORTADOĞU ALÜMİNYUM
gerçekleştirmiş, onu (…..) adetle SOLAR-SAN ve (…..) adetle ASLANLAR METAL
izlemiştir.
17-08/100-43
19/38

- 2015 yılında en yüksek üretimi (…..) adet ile ORTADOĞU ALÜMİNYUM
gerçekleştirmiş, onu (…..) adet ile SOLAR-SAN ve (…..) adet ile ASLANLAR METAL
izlemiştir.
- 2016 yılının ilk yarısında ise en yüksek üretim düzeyine (…..) adet ile ORTADOĞU
ALÜMİNYUM ulaşmış, arkasından sırasıyla (…..) adet ile SOLAR-SAN ve (…..) adet
ile ASLANLAR METAL gelmiştir.
(76) Teşebbüslere ilişkin bu üretim miktarları çerçevesinde, incelenen dönemdeki her bir
yılda en yüksek üretimi gerçekleştiren teşebbüsün ORTADOĞU ALÜMİNYUM olduğunu
söylemek mümkündür. ORTADOĞU ALÜMİNYUM’un 2014 ve 2016 yıllarındaki toplam
üretim miktarının diğer yıllara kıyasla ASLANLAR METAL’den ve SOLAR-SAN’dan
farklılaşması, anılan yılların belirli dönemlerinde ORTADOĞU ALÜMİNYUM’un iki fırınla
çalışmış olmasıyla açıklanabilecektir.
(77) Vakumlu cam tüp üreticisi teşebbüslerin Belge-1 olarak yer verilen kısa mesajın
gönderildiği 31.05.2014 tarihinden önceki ve sonraki dörder aylık dönemlerdeki üretim
miktarları incelendiğinde;
- ASLANLAR METAL’in 2014 yılının Haziran-Eylül döneminde (…..) adet vakumlu cam
tüp ürettiği, bu dönemdeki üretiminin 2014 yılının Şubat-Mayıs dönemine kıyasla
%11,82 oranında azaldığı,
- SOLAR-SAN’ın 2014 yılının Haziran-Eylül döneminde (…..) adet vakumlu cam tüp
ürettiği, bu dönemdeki üretiminin Şubat-Mayıs 2014 dönemine kıyasla %16,18
oranında azaldığı,
- ORTADOĞU ALÜMİNYUM’un 2014 yılının Haziran-Eylül döneminde (…..) adet
vakumlu cam tüp ürettiği, bu dönemdeki üretiminin 2014 yılının Şubat-Mayıs
dönemine kıyasla %24,09 oranında azaldığı
tespit edilmiştir.
(78) Vakumlu cam tüp üreticisi teşebbüslerin Belge-2 olarak sunulan kısa mesajların
gönderildiği 18.03.2015 ve 23.03.2015 tarihlerinden önceki ve sonraki dörder aylık
dönemlerdeki üretim miktarları incelendiğinde;
- ASLANLAR METAL’in 2015 yılının Nisan-Temmuz döneminde (…..) adet vakumlu
cam tüp ürettiği, bu dönemdeki üretimin Aralık 2014-Mart 2015 dönemine kıyasla
%8,93 oranında arttığı,
- SOLAR-SAN’ın 2015 yılının Nisan-Temmuz döneminde (…..) adet vakumlu cam tüp
ürettiği, bu dönemdeki üretimin Aralık 2014-Mart 2015 dönemine kıyasla %66,69
oranında arttığı18,
- ORTADOĞU ALÜMİNYUM’un 2015 yılının Nisan-Temmuz döneminde (…..) adet
vakumlu cam tüp ürettiği, bu dönemdeki üretimin Aralık 2014-Mart 2015 dönemine
kıyasla %24,05 oranında arttığı
tespit edilmiştir.

18 SOLAR-SAN’ın vakumlu cam tüp üretimindeki yüksek artış, 2015 yılının Ocak-Mart döneminde cam
tencere kapağı üretimine ayrılmış olan kapasitenin 2015 yılının Mayıs ayı itibarıyla tekrar vakumlu cam
tüp üretimine tahsis edilmiş olmasından kaynaklanmaktadır.
17-08/100-43
20/38

(79) Vakumlu cam tüp üreticisi teşebbüslerin üretim miktarlarına ilişkin olarak yukarıda
verilen grafik ve yapılan açıklamalar ışığında;
- Belge-1’in ilgili olduğu 2014 yılının Mayıs ayı sonrasında soruşturma tarafı
teşebbüslerin üretim miktarlarında önceki dört aylık döneme kıyasla %11,82 ve
%16,18 seviyelerinde azalma görüldüğü,
- Belge-2’nin ilgili olduğu 2015 yılının Mart ayı sonrasında soruşturma taraflarının
üretim miktarlarının önceki dört aylık döneme kıyasla artış içerisinde olduğu,
- İncelenen Ocak 2011-Haziran 2016 dönemindeki diğer bir zaman diliminde
soruşturma tarafı teşebbüslerin üretim miktarlarında teşebbüslerin bir uzlaşma
içerisinde hareket ettiği şüphesini doğuracak nitelikte eş anlı ya da yakın zamanlı ve
diğer dönemlerden farklılaşacak şekilde bir azalma gözlenmediği
sonucuna ulaşılmıştır. Bu çerçevede, teşebbüslerin Belge-1’in ilgili olduğu dönem
dışındaki dönemlerdeki üretim miktarlarının, teşebbüslerin vakumlu cam tüp arzını
kısıtlamaya yönelik bir anlaşma içinde olduklarına ilişkin bir emare taşımadığı
değerlendirilmektedir. Bununla birlikte, Belge-1’in ilgili olduğu dönemde soruşturma
tarafı teşebbüslerin üretimlerinde önceki dört aylık döneme kıyasla yaşanan düşüşlerin
teşebbüsler arasında arzı kısıtlamaya yönelik bir anlaşmanın sonucu olup olmadığı
hususunun anılan dönemdeki satış ve stok miktarları ile fiyat seyri dikkate alınarak
değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu nedenle, kararın ilerleyen bölümlerinde bu
unsurlara ilişkin yapılacak değerlendirmelerde üretim miktarlarındaki düşüş de göz
önünde bulundurulacaktır.
Teşebbüslerin Nihai Ürün Stoklarına İlişkin Değerlendirme
(80) Teşebbüsler üretimlerinin tümünü piyasaya arz etmeyerek bir kısmını nihai ürün stoku
olarak tutabilmektedir. Bu nedenle, teşebbüslerin nihai ürün stoku, arzın kısıtlanıp
kısıtlanmadığını değerlendirmek bakımından üzerinde durulması gereken unsurlardan
biridir. Aşağıdaki grafiklerde vakumlu cam tüp üreticisi teşebbüsler tarafından Ocak
2011-Haziran 2016 dönemindeki her bir ay için o ay stoka alınan ya da stoktan
kullanılan nihai ürün miktarına ve ayrıca bu teşebbüslerin aylık birikimli stok miktarlarına
yer verilmiştir:
Grafik 8: ASLANLAR METAL’in Aylık Stok Miktarı (Adet)


(…..TİCARİ SIR…..)


Kaynak: Teşebbüsten gelen bilgiler çerçevesinde Raportörlerce hazırlanmıştır.
Grafik 9: SOLAR-SAN’ın Aylık Stok Miktarı (Adet)


(…..TİCARİ SIR…..)


Kaynak: Teşebbüsten gelen bilgiler çerçevesinde Raportörlerce hazırlanmıştır.
17-08/100-43
21/38

Grafik 10: ORTADOĞU ALÜMİNYUM’un Aylık Stok Miktarı (Adet)


(…..TİCARİ SIR…..)


Kaynak: Teşebbüsten gelen bilgiler çerçevesinde Raportörlerce hazırlanmıştır.
(81) Vakumlu cam tüp üreticisi teşebbüslerin Belge-1 olarak yer verilen kısa mesajın
gönderildiği 31.05.2014 tarihinden önceki ve sonraki dörder aylık dönemlerdeki nihai
ürün stoku miktarları incelendiğinde19;
- ASLANLAR METAL’in 2014 yılının Eylül ayı sonundaki birikimli stok miktarının (…..)
adet, önceki dört aylık dönemin bitimi olan 2014 yılının Mayıs ayı sonunda ise (…..)
adet olduğu,
- SOLAR-SAN’ın 2014 yılının Eylül ayı sonundaki birikimli stok miktarının (…..) adet,
önceki dört aylık dönemin bitimi olan 2014 yılının Mayıs ayı sonunda ise (…..) adet
olduğu,
- ORTADOĞU ALÜMİNYUM’un 2014 yılının Eylül ayı sonundaki birikimli stok
miktarının (…..) adet, önceki dört aylık dönemin bitimi olan 2014 yılının Mayıs ayı
sonunda ise (…..) adet olduğu
tespit edilmiştir.
(82) Vakumlu cam tüp üreticisi teşebbüslerin Belge-2 olarak yer verilen kısa mesajın
gönderildiği 18.03.2015 ve 23.03.2015 tarihlerinden önceki ve sonraki dörder aylık
dönemlerdeki nihai ürün stoku miktarları incelendiğinde;
- ASLANLAR METAL’in 2015 yılının Temmuz ayı sonu itibarıyla birikimli stok
miktarının (…..) adet, önceki dört aylık dönemin bitimi olan 2015 yılının Mart ayı
sonunda ise (…..) adet olduğu,
- SOLAR-SAN’ın 2015 yılının Temmuz ayı sonu itibarıyla birikimli stok miktarının (…..)
adet, önceki dört aylık dönemin bitimi olan 2015 yılının Mart ayı sonunda ise (…..)
adet olduğu,
- ORTADOĞU ALÜMİNYUM’un 2015 yılının Temmuz ayı sonu itibarıyla birikimli stok
miktarının (…..) adet, önceki dört aylık dönemin bitimi olan Mart ayı sonunda ise
(…..) adet olduğu
tespit edilmiştir.
(83) Vakumlu cam tüp üreticisi teşebbüslerin nihai ürün stoku miktarlarına ilişkin olarak
yukarıda verilen grafikler ve yapılan açıklamalar ışığında;
- Soruşturma tarafı teşebbüslerin birikimli stok miktarlarında Belge-1’in ilgili olduğu
2014 yılının Mayıs ayı sonrasındaki dört aylık dönemin sonunda, önceki dört aylık
dönemin sonuna kıyasla azalma meydana geldiği, bir başka deyişle teşebbüslerin
üretimlerine ilaveten nihai ürün stoklarından da satış yaptıkları,

19 Karar kapsamında stok verilerine ilişkin yapılacak değerlendirmelerde, stok miktarı aylar itibarıyla
devrederek, başka bir ifadeyle birikimli olarak ilerlediğinden, dört aylık toplam stok miktarı yerine, analizi
yapılan dönemin bitiş tarihindeki ayın stok miktarı esas alınmıştır.
17-08/100-43
22/38

- Belge-2’nin ilgili olduğu 2015 yılının Mart ayı sonrasındaki dört aylık dönemin
sonunda ASLANLAR METAL’in birikimli stok miktarında önceki dört aylık dönemin
sonuna kıyasla artış meydana geldiği, SOLAR-SAN’ın birikimli stok miktarında ise
önceki dört aylık dönemin sonuna kıyasla bir azalma gerçekleştiği, bir başka deyişle
Belge-2’nin değerlendirilmesi bakımından göz önünde bulundurulan dönemde
soruşturma tarafı teşebbüslerin birikimli stoklarındaki hareketin ters yönlü olduğu,
- İncelenen Ocak 2011-Haziran 2016 dönemindeki diğer bir zaman diliminde
soruşturma tarafı teşebbüslerin nihai ürün stoku miktarlarında, teşebbüslerin bir
uzlaşma içinde hareket ettikleri şüphesini doğuracak nitelikte eş anlı ya da yakın
zamanlı ve diğer dönemlerden farklılaşacak şekilde bir artış gözlenmediği
sonucuna ulaşılmıştır. Bu çerçevede, soruşturma tarafı teşebbüslerin nihai ürün stoku
miktarlarının, teşebbüslerin vakumlu cam tüp arzını kısıtlamaya yönelik bir anlaşma
içinde olduklarına ilişkin bir emare taşımadığı değerlendirilmektedir. Bilakis, Belge-1’in
ilgili olduğu dönemde soruşturma tarafı teşebbüslerin nihai ürün stoku miktarlarındaki
azalış, tarafların 2014 yılının Haziran-Eylül dönemindeki kapasite kullanım oranlarında
ve üretim miktarlarında bir önceki dört aylık döneme kıyasla yaşanan düşüşün arzı
kısıtlamaya yönelik bir anlaşmadan kaynaklanabileceği yönünde ortaya çıkan ve kararın
70 ve 79 numaralı paragraflarında dile getirilen endişeyi bir ölçüde gidermektedir. Yine
de, sağlıklı bir değerlendirme yapabilmek adına anılan dönemde aylık kapasite kullanım
oranlarında ve üretim miktarlarında yaşanan düşüşe ilerleyen bölümlerde satış
miktarları ve fiyat seviyeleri incelenirken de değinilecektir.
Teşebbüslerin Satış Miktarlarına İlişkin Değerlendirme
(84) Teşebbüslerin arz kısıtlaması içinde olup olmadığının en önemli göstergesi satış
miktarlarıdır. Aşağıdaki grafikte vakumlu cam tüp üreticisi teşebbüslerin 2011 yılının
Ocak ayından 2016 yılının Haziran ayı sonuna kadar olan dönemdeki aylık satış
miktarları sunulmaktadır20:
Grafik 11: Teşebbüslerin Aylık Satış Miktarları (Adet)


(…..TİCARİ SIR…..)


Kaynak: Teşebbüslerden gelen bilgiler çerçevesinde Raportörlerce hazırlanmıştır.

20 Teşebbüsler, Ocak 2011-Haziran 2016 döneminde sınırlı düzeyde de olsa ihracat gerçekleştirmiştir.
ASLANLAR METAL’in ve SOLAR-SAN’ın 2012, 2013 ve 2016 yıllarında ihracatı bulunmamakta, 2014
yılında sırasıyla (…..) adet, (…..) adet; 2015 yılında ise sırasıyla (…..) adet, (…..) adet ihracatı
bulunmaktadır. ORTADOĞU ALÜMİNYUM ise 2011 yılında (…..) adet, 2012 yılında (…..) adet, 2013
yılında (…..) adet, 2014 yılında (…..) adet, 2015 yılında (…..) adet ve 2016 yılının ilk yarısında (…..) adet
ihracat gerçekleştirmiştir. Ancak, yukarıdaki grafikte yalnızca teşebbüslerin yurtiçi satışlarına yer
verilmiştir.
17-08/100-43
23/38

(85) Yukarıda değinildiği üzere, ORTADOĞU ALÜMİNYUM 2010 yılının Aralık ayından,
SOLAR-SAN 2012 yılının Ağustos ayından, ASLANLAR METAL ise 2012 yılının Ekim
ayından itibaren vakumlu cam tüp üretmekte ve satmaktadır. Her üç teşebbüsün de
faaliyette olduğu, dolayısıyla satış verilerinin karşılaştırılabilir nitelikte olduğu yıllardaki
satış miktarları şu şekilde gerçekleşmiştir:
- 2013 yılında en yüksek satışı (…..) adet ile ORTADOĞU ALÜMİNYUM
gerçekleştirmiş, onu (…..) adetle ASLANLAR METAL ve (…..)’sı ortaklarına (…..)’si
ortakları dışındaki alıcılara olmak üzere toplam (…..) adetle SOLAR-SAN takip
etmiştir.
- 2014 yılında en yüksek satışı (…..) adetle ORTADOĞU ALÜMİNYUM
gerçekleştirmiş, onu (…..)’ü ortaklarına (…..)’si ortakları dışındaki alıcılara olmak
üzere toplam (…..) adetle SOLAR-SAN ve (…..) adetle ASLANLAR METAL izlemiştir.
- 2015 yılında en yüksek satışı (…..) adet ile ORTADOĞU ALÜMİNYUM
gerçekleştirmiş, onu (…..)’si ortaklarına (…..)’ü ortakları dışındaki alıcılara olmak
üzere toplam (…..) adet ile SOLAR-SAN ve (…..) adet ile ASLANLAR METAL
izlemiştir.
- 2016 yılının ilk yarısında ise en yüksek satış düzeyine (…..) adet ile ORTADOĞU
ALÜMİNYUM ulaşmış, arkasından sırasıyla (…..)’ü ortaklarına 889’u ortakları
dışındaki alıcılara olmak üzere toplam (…..) adet ile SOLAR-SAN ve (…..) adet ile
ASLANLAR METAL gelmiştir.
(86) Teşebbüslere ilişkin bu satış rakamları çerçevesinde, incelenen dönemdeki her bir yılda
en yüksek satışı gerçekleştiren teşebbüs ORTADOĞU ALÜMİNYUM’dur. ORTADOĞU
ALÜMİNYUM’un 2014 ve 2016 yıllarındaki toplam satış miktarının diğer yıllara kıyasla
ASLANLAR METAL’den ve SOLAR-SAN’dan büyük ölçüde farklılaşması, anılan yılların
belirli dönemlerinde ORTADOĞU ALÜMİNYUM’un iki fırınla çalışmış olmasıyla
açıklanabilecektir.
(87) Vakumlu cam tüp üreticisi teşebbüslerin Belge-1 olarak yer verilen kısa mesajın
gönderildiği 31.05.2014 tarihinden önceki ve sonraki dörder aylık dönemlerdeki satış
miktarları incelendiğinde;
- ASLANLAR METAL’in vakumlu cam tüp satış miktarının Şubat-Mayıs 2014
döneminde (…..) adet, Haziran-Eylül 2014 döneminde ise (…..) adet olduğu,
- SOLAR-SAN’ın vakumlu cam tüp satış miktarının Şubat-Mayıs 2014 döneminde
(…..) adedi ortaklara (…..) adedi ortakları dışındaki alıcılara olmak üzere toplam
(…..) adet olduğu, Haziran-Eylül 2014 döneminde ise (…..) adedi ortaklara (…..)
adedi ortakları dışındaki alıcılara olmak üzere toplam (…..) adet olduğu,
- ORTADOĞU ALÜMİNYUM’un vakumlu cam tüp satış miktarının Şubat-Mayıs 2014
döneminde (…..) adet, Haziran-Eylül 2014 döneminde ise (…..) adet olduğu
tespit edilmiştir.
17-08/100-43
24/38

(88) Vakumlu cam tüp üreticisi teşebbüslerin Belge-2 olarak yer verilen kısa mesajların
gönderildiği 18.03.2015 ve 23.03.2015 tarihlerinden önceki ve sonraki dörder aylık
dönemlerdeki satış miktarları incelendiğinde;
- ASLANLAR METAL’in vakumlu cam tüp satış miktarının Aralık 2014-Mart 2015
döneminde (…..) adet, Nisan-Temmuz 2015 döneminde ise (…..) adet olduğu,
- SOLAR-SAN’ın vakumlu cam tüp satış miktarının Aralık 2014-Mart 2015 döneminde
(…..) adedi ortaklara (…..) adedi ortakları dışındaki alıcılara olmak üzere toplam
(…..) adet olduğu, Nisan-Temmuz 2015 döneminde ise (…..) adedi ortaklara (…..)
adedi ortakları dışındaki alıcılara olmak üzere toplam (…..) adet olduğu,
- ORTADOĞU ALÜMİNYUM’un vakumlu cam tüp satış miktarının Aralık 2014-Mart
2015 döneminde (…..) adet, Nisan-Temmuz 2015 döneminde ise (…..) adet olduğu
tespit edilmiştir.
(89) Vakumlu cam tüp üreticisi teşebbüslerin satış miktarlarına ilişkin olarak yukarıda verilen
grafikler ve yapılan açıklamalar ışığında;
- Belge-1’in ilgili olduğu 2014 yılının Mayıs ayı sonrasındaki dört aylık dönemde,
ASLANLAR METAL’in satış miktarlarında, önceki dört aylık döneme kıyasla azalma
meydana geldiği, SOLAR-SAN’ın aynı dönemdeki satış miktarının ise önceki dört
aylık döneme kıyasla artış gösterdiği,
- Soruşturma tarafı teşebbüslerin satış miktarlarında Belge-2’nin ilgili olduğu 2015
yılının Mart ayı sonrasındaki dört aylık dönemde önceki dört aylık döneme kıyasla
artış meydana geldiği,
- İncelenen Ocak 2011-Haziran 2016 dönemindeki diğer bir zaman diliminde
soruşturma tarafı teşebbüslerin satış miktarlarında, teşebbüslerin bir uzlaşma içinde
hareket ettikleri şüphesini doğuracak nitelikte eş anlı ya da yakın zamanlı ve diğer
dönemlerden farklılaşacak şekilde bir azalma gözlenmediği
sonucuna ulaşılmıştır. Bu çerçevede, soruşturma tarafı teşebbüslerin satış miktarlarının,
teşebbüslerin vakumlu cam tüp arzını kısıtlamaya yönelik bir anlaşma içinde olduklarına
ilişkin bir emare taşımadığı değerlendirilmektedir. Bilakis, Belge-1’in ilgili olduğu
dönemde SOLAR-SAN’ın satış miktarlarındaki artış ve tarafların satış miktarlarının ters
yönde değişmesi, 2014 yılının Haziran-Eylül dönemindeki kapasite kullanım oranlarında
ve üretim miktarlarında bir önceki dört aylık döneme kıyasla yaşanan düşüşün arzı
kısıtlamaya yönelik bir anlaşmadan kaynaklanabileceği yönünde ortaya çıkan ve kararın
70 ve 79 numaralı paragraflarında dile getirilen endişeyi bir ölçüde gidermektedir. Yine
de sağlıklı bir değerlendirme yapabilmek adına anılan dönemde aylık kapasite kullanım
oranlarında ve üretim miktarlarında yaşanan düşüşe ilerleyen bölümlerde fiyat verileri
incelenirken de değinilecektir.
Teşebbüslerin Satış Fiyatlarına İlişkin Değerlendirme
(90) Kararın yukarıda yer verilen bölümlerinde taraf teşebbüslerin arzı kısıtlama yönünde bir
uzlaşma içerisinde olup olmadıkları incelenmiştir. Bu bölümde ise, soruşturma tarafı
teşebbüslerin vakumlu cam tüp fiyatının tespitine yönelik bir uzlaşma içinde olup
olmadığı hususuna değinilecektir. Aşağıda grafikte vakumlu cam tüp üreticisi
teşebbüslerin Ocak 2011-Haziran 2016 dönemindeki aylık ağırlıklı ortalama fiyatlarına
yer verilmektedir:
17-08/100-43
25/38

(91) Grafik 12: Teşebbüslerin Aylık Ağırlıklı Ortalama Satış Fiyatları (TL/adet)


(…..TİCARİ SIR…..)


Kaynak: Teşebbüslerden gelen bilgiler çerçevesinde Raportörlerce hazırlanmıştır21
(92) ORTADOĞU ALÜMİNYUM 2010 yılının Aralık ayından, SOLAR-SAN 2012 yılının
Ağustos ayından, ASLANLAR METAL ise 2012 yılının Ekim ayından itibaren vakumlu
cam tüp üretmekte ve satmaktadır. Grafikten görüleceği üzere, ORTADOĞU
ALÜMİNYUM’un üretici olarak pazarda tek başına faaliyet gösterdiği dönemde
uyguladığı en düşük aylık ağırlıklı ortalama fiyat 2011 yılının Nisan ayında (…..) TL/adet
olarak gerçekleşmiş, bu aydan sonra kademeli bir şekilde artarak 2012 yılının Ağustos
ayında (…..) TL/adet seviyesine ulaşmıştır. SOLAR-SAN’ın 2012 yılının Ağustos ayında
ağırlıklı ortalama (…..) TL/adet fiyatla, ASLANLAR METAL’in ise 2012 yılının Ekim
ayında ağırlıklı ortalama (…..) TL/adet fiyatla satış yapmaya başlamasının ardından
2012 yılının Kasım ayında ORTADOĞU ALÜMİNYUM’un ağırlıklı ortalama fiyatı (…..)
TL/adet düzeyine gerilemiştir.
(93) Her üç teşebbüsün de faaliyette olduğu, dolayısıyla satış fiyatlarının karşılaştırılabilir
nitelikte olduğu yıllardaki aylık ağırlıklı ortalama satış fiyatları incelendiğinde;
- 2013 yılında vakumlu cam tüp aylık ağırlıklı ortalama satış fiyatlarının ASLANLAR
METAL için (…..) TL/adet bandında, SOLAR-SAN için tüm satışlarında (…..) TL/adet
bandında, ortaklar dışındaki alıcılara satışlarında (…..) TL/adet bandında,
ORTADOĞU ALÜMİNYUM için (…..) TL/adet bandında gerçekleştiği,
- 2014 yılında vakumlu cam tüp aylık ağırlıklı ortalama satış fiyatlarının ASLANLAR
METAL için (…..) TL/adet bandında, SOLAR-SAN için tüm satışlarında (…..) TL/adet
bandında, ortaklar dışındaki alıcılara satışlarında (…..) TL/adet bandında,
ORTADOĞU ALÜMİNYUM için (…..) TL/adet bandında gerçekleştiği,
- 2015 yılında vakumlu cam tüp aylık ağırlıklı ortalama satış fiyatlarının ASLANLAR
METAL için (…..) TL/adet bandında, SOLAR-SAN için tüm satışlarında (…..) TL/adet
bandında, ortaklar dışındaki alıcılara satışlarında (…..) TL/adet bandında,
ORTADOĞU ALÜMİNYUM için (…..) TL/adet bandında gerçekleştiği,
- 2016 yılının ilk yarısında vakumlu cam tüp aylık ağırlıklı ortalama satış fiyatlarının
ASLANLAR METAL için (…..) TL/adet bandında, SOLAR-SAN için tüm satışlarında
(…..) TL/adet bandında, ortaklar dışındaki alıcılara satışlarında (…..) TL/adet
bandında, ORTADOĞU ALÜMİNYUM için (…..) TL/adet bandında gerçekleştiği,
- Vakumlu cam tüp üreticisi teşebbüslerin aylık ağırlıklı ortalama satış fiyatlarının 2013
yılının Ocak ayından 2015 yılının Mart ayı sonuna kadar olan dönemde (…..) TL/adet
gibi dar bir bantta seyrettiği ve birbirine paralel bir biçimde bir düşüş trendi gösterdiği,

21 Vakumlu cam tüp pazarında faaliyet gösteren teşebbüsler alım miktarı, vade vb. unsurları göz önünde
bulundurarak her bir satışında farklı fiyat uygulamaktadır. Bu nedenle, aylık ağırlıklı ortalama satış fiyatı;
teşebbüsün aylık yapmış olduğu vakumlu cam tüp satışından elde ettiği gelir ile aylık yapmış olduğu
vakumlu cam tüp satış miktarı orantılanarak hesaplanmıştır. (Aylık ağırlıklı ortalama satış fiyatı = Aylık
vakumlu cam tüp satışından elde edilen gelir / Aylık vakumlu cam tüp satış miktarı)
17-08/100-43
26/38

- 2015 yılının Mart ayında bir önceki aya kıyasla ASLANLAR METAL’in aylık ağırlıklı
ortalama satış fiyatında %11,57 oranında, SOLAR-SAN’ın tüm satışları bakımından
geçerli olan aylık ağırlıklı ortalama satış fiyatında %7,04 oranında, ortakları dışındaki
alıcılara yapılan satışları bakımından geçerli olan aylık ağırlıklı ortalama satış
fiyatında %4,03 oranında, ORTADOĞU ALÜMİNYUM’un aylık ağırlıklı ortalama satış
fiyatında %5,08 oranında bir artış yaşandığı,
- 2015 yılının Nisan ayında, bir önceki aya kıyasla ASLANLAR METAL’in aylık ağırlıklı
ortalama satış fiyatında %26,69 oranında, SOLAR-SAN’ın tüm satışları bakımından
geçerli olan aylık ağırlıklı ortalama satış fiyatında %26,55 oranında, ortakları
dışındaki alıcılara yapılan satışları bakımından geçerli olan aylık ağırlıklı ortalama
satış fiyatında %41,38 oranında, ORTADOĞU ALÜMİNYUM’un aylık ağırlıklı
ortalama satış fiyatında %10,61 oranlarında bir artış yaşandığı
görülmektedir.
(94) Piyasadaki fiyat düzeylerine ilişkin olarak yukarıda özetlenen durum, vakumlu cam tüp
üreticisi üç teşebbüsün ilgili dönemdeki satışları göz önünde bulundurularak hazırlanan
ve aylar itibarıyla piyasada oluşan aylık ağırlıklı ortalama satış fiyatlarını gösteren
aşağıdaki grafik ile daha net görülebilmektedir:
(95) Grafik 13: Piyasadaki Aylık Ağırlıklı Ortalama Satış Fiyatları22 (TL/adet)

Kaynak: Teşebbüslerden ve T.C. Gümrük ve Ticaret Bakanlığından gelen bilgiler çerçevesinde
Raportörlerce hazırlanmıştır.
(96) Vakumlu cam tüp satış fiyatlarında gözlenen bu hareketlerin teşebbüsler arasında fiyat
tespiti yönünde bir anlaşmanın sonucunda ortaya çıkıp çıkmadığını
değerlendirilebilmesi amacıyla dosya kapsamında elde edilen delillerin ilgili olduğu
dönemlerin yakından incelenmesi gerekmektedir. Aşağıda bu incelemeye Belge-1 ve
Belge-2 bakımından ayrı ayrı yer verilmektedir.

22 Vakumlu cam tüp pazarındaki aylık ağırlıklı ortalama fiyat hesaplanırken, hesaplamaya ilgili dönemdeki
ithalat verileri de dahil edilmiştir. Ayrıca, piyasada oluşan fiyat düzeyi için daha iyi bir gösterge olması
nedeniyle SOLAR-SAN bakımından ortakları dışındaki alıcılara yaptığı satışlar bakımından geçerli olan
satış fiyatları esas alınmıştır.
17-08/100-43
27/38

(97) Vakumlu cam tüp üreticisi teşebbüslerin Belge-1 olarak yer verilen kısa mesajın
gönderildiği 2014 yılının Mayıs ayı sonrası dönemdeki satış fiyatları incelendiğinde;
- ASLANLAR METAL’in 2014 yılının Mayıs ayında (…..) TL/adet olan aylık ağırlıklı
ortalama satış fiyatının aynı yılın Haziran ayında (…..) TL/adet, Temmuz ayında
(…..) TL/adet, Ağustos ayında (…..) TL/adet ve Eylül ayında (…..) TL/adet olarak
gerçekleştiği,
- SOLAR-SAN’ın 2014 yılının Mayıs ayında tüm satışları bakımından (…..) TL/adet
olan aylık ağırlıklı ortalama satış fiyatının aynı yılın Haziran ayında (…..) TL/adet,
Temmuz ayında (…..) TL/adet, Ağustos ayında (…..) TL/adet ve Eylül ayında (…..)
TL/adet olarak gerçekleştiği; Mayıs ayında ortakları dışındaki alıcılara yapılan satışlar
bakımından (…..) TL/adet olan aylık ağırlıklı ortalama satış fiyatının ise Haziran
ayında (…..) TL/adet, Temmuz ayında (…..) TL/adet, Ağustos ve Eylül aylarında ise
(…..) TL/adet olarak gerçekleştiği,
- ORTADOĞU ALÜMİNYUM’un 2014 yılının Mayıs ayında (…..) TL/adet olan aylık
ağırlıklı ortalama satış fiyatının aynı yılın Haziran ayında (…..) TL/adet, Temmuz
ayında (…..) TL/adet, Ağustos ayında (…..) TL/adet ve Eylül ayında (…..) TL/adet
olarak gerçekleştiği
tespit edilmiştir.
(98) Yukarıda teşebbüslerin satış fiyatlarının seyrine ilişkin olarak yer verilen grafikler ve
yapılan açıklamalar ışığında, Belge-1 olarak sunulan kısa mesajın gönderildiği tarihi
izleyen dönemde soruşturma taraflarından ASLANLAR METAL’in satış fiyatlarında ve
SOLAR-SAN’ın ortakları dışındaki alıcılarına yaptığı satışlarda uyguladığı fiyatlarda bir
düşüş olmuştur. Bu çerçevede, soruşturma tarafı teşebbüslerin Belge-1’in ilgili olduğu
dönemde vakumlu cam tüp fiyatlarını artırmaya yönelik bir anlaşma içinde olduğundan
bahsedilemeyeceği değerlendirilmektedir. Bu noktada, Belge-1’in ilgili olduğu dönemde
soruşturma tarafı teşebbüslerin kapasite kullanım oranlarında ve dolayısıyla üretim
miktarlarında tespit edilen düşüşlerin teşebbüsler arasında arzı kısıtlamaya yönelik bir
anlaşmanın sonucunda ortaya çıkıp çıkmadığı hususuna da değinmek gerekmektedir.
(99) Arz kısıtlaması yönünde bir anlaşma teşebbüslerin ürün fiyatlarını artırmak amacıyla
başvurduğu yollardan biridir. Belge-1 olarak sunulan kısa mesajın gönderilmesinin
ardından soruşturma tarafı teşebbüslerin kapasite kullanım oranlarında ve üretim
miktarlarında bir düşüş meydana geldiği gözlenmiştir. Bununla birlikte, bu dönemde bu
teşebbüslerin birikimli stoklarının azalmasının, satışlarında paralel bir düşüş
olmamasının ve ayrıca fiyat seviyelerinin bir azalma eğilimi içinde olmasının,
teşebbüslerin arz kısıtlamasına yönelik bir anlaşma içinde olduğuna dair şüpheyi
ortadan kaldırdığı değerlendirilmektedir. Sonuç olarak, Belge-1’in ilgili olduğu dönemde
ASLANLAR METAL’in ve SOLAR-SAN’ın vakumlu cam tüp arzını kısıtlamak ve/veya
fiyatlarını artırmak amacıyla rekabeti kısıtlayıcı bir anlaşma içinde bulunmadığı
kanaatine ulaşılmıştır.
17-08/100-43
28/38

(100) Vakumlu cam tüp üreticisi teşebbüslerin Belge-2 olarak yer verilen kısa mesajın
gönderildiği 2015 yılının Mart ayı sonrası dönemdeki satış fiyatları incelendiğinde;
- ASLANLAR METAL’in 2015 yılının Mart ayında (…..) TL/adet olan ağırlıklı ortalama
satış fiyatının 2015 yılının Nisan ayında (…..) TL/adet, Mayıs ayında (…..) TL/adet,
Haziran ayında (…..) TL/adet ve Temmuz ayında (…..) TL/adet olarak gerçekleştiği,
- SOLAR-SAN’ın 2015 yılının Mart ayında tüm satışlarında (…..) TL/adet olan ağırlıklı
ortalama satış fiyatının Nisan ayında (…..) TL/adet, Mayıs ayında (…..) TL/adet,
Haziran ayında (…..) TL/adet, Temmuz ayında (…..) TL/adet olarak gerçekleştiği,
2015 yılının Mart ayında ortakları dışındaki alıcılara yapılan satışlarda (…..) TL/adet
olan ağırlıklı ortalama satış fiyatının Nisan ayında (…..) TL/adet, Mayıs ayında (…..)
TL/adet, Haziran ayında (…..) TL/adet, Temmuz ayında (…..) TL/adet olarak
gerçekleştiği,
- ORTADOĞU ALÜMİNYUM’un 2015 yılının Mart ayında (…..) TL/adet olan ağırlıklı
ortalama satış fiyatının Nisan ayında (…..) TL/adet, Mayıs ayında (…..) TL/adet,
Haziran ayında (…..) TL/adet, Temmuz ayında (…..) TL/adet olarak gerçekleştiği
tespit edilmiştir.
(101) Bu tespitler ışığında, Belge-2 olarak sunulan kısa mesajların gönderimini takip eden
dönemde vakumlu cam tüp üreticisi teşebbüslerin yakın zamanlarda önemli fiyat
artışları gerçekleştirdiklerini söylemek mümkündür. Bu çerçevede, ilgili dönemin öncesi
ve sonrasının yakından incelenmesi gerekmektedir. Bu inceleme için vakumlu cam tüp
fiyatlarında yukarı yönlü hareketlerin başladığı 2014 yılının Ekim ayı ve sonrasındaki
dönem esas alınmıştır. Aşağıdaki grafikte vakumlu cam tüp üreticisi teşebbüslerin
anılan dönemdeki aylık ağırlıklı ortalama satış fiyatlarına yer verilmektedir:
Grafik 14: Teşebbüslerin Aylık Ağırlıklı Ortalama Satış Fiyatları (TL/adet)


(…..TİCARİ SIR…..)


Kaynak: Teşebbüslerden gelen bilgiler çerçevesinde Raportörlerce hazırlanmıştır.
(102) Yukarıdaki grafik incelendiğinde, vakumlu cam üreticisi teşebbüslerin aylık ağırlıklı
ortalama satış fiyatlarının Ekim 2014-Şubat 2015 döneminde 3,49-4,08 TL/adet
bandında, 2015 yılının Mart ayında 3,71-4,48 TL/adet bandında, 2015 yılının Nisan
ayında ise teşebbüslerin ağırlıklı ortalama satış fiyatlarının 4,54-6,00 aralığında
gerçekleştiği görülmektedir.
(103) Bu bilgilerden anlaşılacağı üzere, 2015 yılının Mart ayı itibarıyla teşebbüslerin aylık
ağırlıklı ortalama satış fiyatlarında bir artış meydana gelmiştir. Şöyle ki; ASLANLAR
METAL’in Şubat ayında (…..) TL/adet olan ağırlıklı ortalama satış fiyatı %11,57
oranında artarak (…..) TL/adet seviyesine; SOLAR-SAN’ın Şubat ayında tüm satışları
bakımından (…..) TL/adet olan ağırlıklı ortalama satış fiyatı %7,04 oranında artarak
(…..) TL/adet seviyesine, SOLAR-SAN’ın Şubat ayında ortakları dışındaki alıcılar
bakımından (…..) TL/adet olan ağırlıklı ortalama satış fiyatı %4,03 oranında artarak
(…..) TL/adet seviyesine; ORTADOĞU ALÜMİNYUM’un Şubat ayında (…..) TL/adet
olan ağırlıklı ortalama satış fiyatı %5,08 oranında artarak (…..) TL/adet düzeyine
çıkmıştır.
17-08/100-43
29/38

(104) 2015 yılının Nisan ayında, özellikle soruşturma tarafı teşebbüslerin aylık ağırlıklı
ortalama satış fiyatlarında görülen artış oldukça dikkat çekicidir. Zira ASLANLAR
METAL’in Mart ayında (…..) TL/adet olan ağırlıklı ortalama satış fiyatı bir önceki aya
kıyasla %26,69 oranında artarak (…..) TL/adet seviyesine yükselmiştir. Keza SOLAR-
SAN’ın tüm satışları bakımından geçerli olan ağırlıklı ortalama satış fiyatı Mart ayında
(…..) TL/adet iken bir önceki aya kıyasla %26,55 oranında bir artış göstererek (…..)
TL/adet seviyesine yükselmiştir. SOLAR-SAN’ın ortakları dışındaki alıcılara yaptığı
satışlarda uyguladığı ağırlıklı ortalama satış fiyatı ise Mart ayında (…..) TL/adet
seviyesinde iken bir önceki aya kıyasla %41,38 oranında artarak (…..) TL/adet
seviyesine çıkmıştır. Bu dönemde ORTADOĞU ALÜMİNYUM’un gerçekleştirdiği fiyat
artışı %10,61 oranında olup Mart ayında (…..) TL/adet düzeyinde olan ağırlıklı ortalama
satış fiyatı Nisan ayında (…..) TL/adet seviyesine yükselmiştir. Sonuç olarak,
soruşturma tarafı teşebbüsler Belge-2 olarak sunulan kısa mesajların gönderildiği Mart
ayında ve bunu takip eden Nisan ayında eş anlı ve önemli fiyat artışları
gerçekleştirmişlerdir.
(105) Teşebbüslerin eş anlı fiyat artışları, bu artışların maliyet gibi fiyata etki eden
parametrelerde ortaya çıkan değişikliklerin bir yansıması olmadığı hallerde teşebbüsler
arasında fiyat tespitine yönelik bir anlaşma olduğunun göstergeleri arasında kabul
edilmektedir. İşbu dosya bakımından söz konusu fiyat artışlarının rekabeti kısıtlayıcı bir
anlaşmanın sonucu olarak ortaya çıkıp çıkmadığının değerlendirilmesi noktasında bu
artışların maliyetlerde meydana gelen artışların neticesi olup olmadığının incelenmesi
gerekmektedir. Bu nedenle aşağıda, soruşturma tarafı teşebbüslerin ilgili dönemdeki
vakumlu cam tüp satış fiyatlarına ve vakumlu cam tüp üretim maliyetlerine ilişkin
karşılaştırmalı değerlendirmelere yer verilmektedir.
Teşebbüslerin Fiyat-Maliyet Seyrine İlişkin Değerlendirme
(106) Soruşturma tarafı teşebbüslerin Belge-2’nin ilgili olduğu dönemdeki eş anlı fiyat
artışlarının teşebbüslerin üretim maliyetinde gerçekleşen bir artıştan kaynaklanıp
kaynaklanmadığını değerlendirebilmek amacıyla aşağıda, sırasıyla, ASLANLAR
METAL’in ve SOLAR-SAN’ın 2014 yılının Ekim ayından itibaren söz konusu olan aylık
ağırlıklı ortalama satış fiyatlarının ve aylık birim üretim maliyetlerinin23 seyrini içeren
grafiklere yer verilmektedir:
Grafik 15: ASLANLAR METAL’in Aylık Ağırlıklı Ortalama Satış Fiyatları ve Üretim Maliyetleri (TL/adet)


(…..TİCARİ SIR…..)


Kaynak: Teşebbüslerden gelen bilgiler çerçevesinde Raportörlerce hazırlanmıştır.

23 Üretim maliyetleri, direkt ilk madde ve malzeme giderleri, direkt işçilik giderleri ve genel üretim
giderlerinden oluşmaktadır.
17-08/100-43
30/38


(107) ASLANLAR METAL’in aylık ağırlıklı ortalama satış fiyatlarını ve birim üretim maliyetlerini
gösteren yukarıdaki grafik incelendiğinde Belge-2 olarak sunulan kısa mesajların
gönderildiği dönemi izleyen dönemde fiyatlarda gerçekleşen ani artışın aynı dönemde
vakumlu cam tüp üretim maliyetlerinde gerçekleşen artışın bir yansıması olduğu
görülmektedir. Şöyle ki; yukarıda da etraflıca açıklandığı üzere, ASLANLAR METAL’in
Şubat ayında (…..) TL/adet olan ağırlıklı ortalama satış fiyatı %11,57 oranında artarak
Mart ayında (…..) TL/adet seviyesine; Nisan ayında ise bir önceki ya kıyasla %26,69
oranında bir artış göstererek (…..) TL/adet seviyesine çıkmıştır. Aynı dönemdeki maliyet
düzeyine bakıldığında ise Şubat ayında (…..) TL olan bir adet vakumlu cam tüp üretim
maliyetinin %8,84 oranında artarak Mart ayında (…..) TL seviyesine, Nisan ayında ise
bir önceki aya kıyasla %25,55 oranında bir artışla (…..) TL düzeyine çıktığı
görülmektedir. Bir başka deyişle, ASLANLAR METAL’in birim üretim maliyetleri Mart ve
Nisan aylarında bir önceki aya kıyasla sırasıyla %8,84 ve %25,55 oranında artmışken,
teşebbüsün aylık ağırlıklı ortalama satış fiyatları ise aynı aylarda sırasıyla %11,57 ve
%26,69 oranında artmıştır. Bu çerçevede, ASLANLAR METAL’in ağırlıklı ortalama satış
fiyatlarında Mart ve Nisan aylarında gözlenen artışların teşebbüsün üretim
maliyetlerindeki yükseliş sonucu ortaya çıktığı değerlendirilmektedir.
(108) SOLAR-SAN’ın anılan dönemdeki aylık ağırlıklı ortalama satış fiyatlarının ve aylık
üretim maliyetlerinin24 seyrini içeren grafik aşağıdaki gibidir:
Grafik 16: SOLAR-SAN’ın Aylık Ağırlıklı Ortalama Satış Fiyatları ve Üretim Maliyetleri (TL/adet)


(…..TİCARİ SIR…..)


Kaynak: Teşebbüslerden gelen bilgiler çerçevesinde Raportörlerce hazırlanmıştır.

24 SOLAR-SAN’ın sunduğu aylık maliyet verileri çerçevesinde, genel üretim giderleri içinde ‘Diğer’ kalemi
altında sunulan ve enerji, paketleme, amortisman giderleri dışında kalan giderlerin bazı aylarda birim
üretim maliyetinin %(…..)’sına kadar ulaştığı tespit edilmiştir. Teşebbüs yetkililerince yapılan
açıklamalarda diğer kalemine ilişkin bu olağanüstü durumun muhasebe kayıt sisteminin işleyişinden
kaynaklandığı ve bu giderlerin aylara yaygın bir şekilde değerlendirilmesinin aylık üretim maliyetlerinin
hesaplanması bakımından daha doğru sonuçlar vereceği ifade edilmiştir. Bu nedenle SOLAR-SAN’ın
birim üretim maliyetleri hesaplanırken ilgili yıldaki toplam diğer giderler kalemi o yıldaki toplam üretim
miktarına bölünmek suretiyle vakumlu cam tüp başına düşen diğer giderlere ulaşılmıştır.
17-08/100-43
31/38

(109) Yukarıdaki grafikten görüldüğü üzere, 2015 yılının Ocak, Şubat ve Mart aylarında
SOLAR-SAN’ın birim üretim maliyetlerinde arızi bir yükselme gerçekleşmiştir. Şöyle ki;
2014 yılının Ocak-Kasım döneminde (…..) TL seviyesinde gerçekleşmiş olan bir adet
vakumlu cam tüp üretim maliyeti, 2014 yılının Aralık ayında (…..) TL, 2015 yılının Ocak,
Şubat ve Mart aylarında ise sırasıyla (…..) TL, (…..) TL ve (…..) TL olarak
gerçekleşmiştir. Üretim maliyetlerindeki bu olağandışı artışın nedeninin ilgili dönemde
teşebbüsün kapasitesinin yaklaşık yarısını cam tencere kapağı üretimine tahsis etmesi
olduğu değerlendirilmektedir25. SOLAR-SAN’ın birim üretim maliyeti 2015 yılının Nisan
ayında (…..) TL/adet seviyesine gerilemiş ve o tarihten 2016 yılının Haziran ayı sonuna
kadar olan dönemde (…..) TL bandında seyretmiştir. Bu çerçevede, SOLAR-SAN’ın
maliyetlerinde 2015 yılının Ocak-Mart ayında gerçekleşen olağanüstü yükseliş göz ardı
edildiğinde dahi, SOLAR-SAN’ın maliyetlerinin 2015 yılının Nisan ayında, olağanüstü
yükselişin başlamasından bir önceki ay olan 2014 yılının Aralık ayına kıyasla %25,49
oranında yükseldiği ve 2015 yılının Aralık ayına kadar kademeli olarak yükselerek (…..)
TL/adet seviyesine kadar ulaştığını söylemek mümkündür. Bir başka deyişle, SOLAR-
SAN’ın birim üretim maliyeti 2015 yılının Nisan ayında 2014 yılının Aralık ayına kıyasla
%25,49 oranında artmışken, aynı dönemde SOLAR-SAN’ın tüm satışları bakımından
geçerli olan aylık ağırlıklı ortalama satış fiyatı %26,51 oranında artış göstermiştir. Bu
kapsamda, 2015 yılının Nisan ayında SOLAR-SAN’ın satış fiyatlarında görülen ani
artışın, SOLAR-SAN’ın üretim maliyetlerindeki artışla uyumluluk gösterdiği ve bu
nedenle soruşturma tarafı teşebbüsler arasındaki rekabeti kısıtlayıcı bir anlaşmanın
göstergesi olarak değerlendirilemeyeceği sonucuna ulaşılmıştır.
I.5.3. Genel Değerlendirme
(110) Soruşturmanın konusunu Türkiye’de vakumlu cam üretimi yapan üç teşebbüsten ikisi
olan ASLANLAR METAL’in ve SOLAR-SAN’ın vakumlu cam tüp arzını kısıtlamak
ve/veya satış fiyatlarını artırmak üzere anlaşmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4.
maddesini ihlal edip etmediklerinin tespiti oluşturmaktadır.
(111) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ilk fıkrası; “Belirli bir mal veya hizmet piyasasında
doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını
taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası
anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri hukuka
aykırı ve yasaktır.” hükmünü amirdir. Aynı maddenin ikinci fıkrasında ise hukuka aykırı
ve yasak kabul edilen haller örneklendirilmiş olup, “mal veya hizmetin arz ya da talep
miktarının kontrolü veya bunların piyasa dışında belirlenmesi” ile “mal veya hizmetlerin
alım ya da satım fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet, kâr gibi unsurlar ile her türlü alım
yahut satım şartlarının tespit edilmesi” bu örnek haller arasında sayılmıştır.
(112) İlaveten, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin üçüncü fıkrasında, bir anlaşmanın
varlığının ispatlanamadığı durumlarda piyasadaki fiyat değişmelerinin veya arz ve talep
dengesinin ya da teşebbüslerin faaliyet bölgelerinin, rekabetin engellendiği, bozulduğu
veya kısıtlandığı piyasalardakine benzerlik göstermesinin, teşebbüslerin uyumlu eylem
içinde olduklarına karine teşkil edeceği hükme bağlanmıştır.

25 SOLAR-SAN’ın üretim maliyetlerinde 2015 yılının Ocak, Şubat, Mart aylarında gerçekleşen artışın,
esas olarak, direkt işçilik giderlerindeki ve enerji giderlerindeki artıştan kaynaklandığı anlaşılmıştır.
17-08/100-43
32/38

(113) Kararın ilgili bölümünde yer verildiği üzere, dosya kapsamında iki adet delil elde
edilmiştir. Belge-1, 31.05.2014 tarihinde SOLAR-SAN yetkilisi tarafından ORTADOĞU
ALÜMİNYUM yetkilisine gönderilmiş bir kısa mesajdır. Bu kısa mesaj ile ORTADOĞU
ALÜMİNYUM vakumlu cam tüp arzını kısıtlamaya davet edilmiştir. Belge-2 ise,
18.03.2015 ve 23.03.2015 tarihlerinde ASLANLAR METAL yetkilisi tarafından
ORTADOĞU ALÜMİNYUM yetkilisine gönderilmiş iki adet kısa mesajı içermektedir. Bu
kısa mesajların ilkinde vakumlu cam tüp arzının kısıtlanması, ikincisinde ise vakumlu
cam tüp satış fiyatının artırılması yönünde ORTADOĞU ALÜMİNYUM’a telkinde
bulunulmaktadır. Kurulumuzun 15-38/621-213 sayılı kararıyla da hükme bağlandığı
üzere, ORTADOĞU ALÜMİNYUM, SOLAR-SAN’ın ve ASLANLAR METAL’in delillere
konu olan tekliflerine icabet etmemiştir. Bu nedenle, işbu soruşturmanın tarafları
ASLANLAR METAL ve SOLAR-SAN olarak belirlenmiştir.
(114) Belge-1’in ve Belge-2’nin içeriği incelendiğinde; bu delillerin soruşturma tarafı
teşebbüslerin ORTADOĞU ALÜMİNYUM’a vakumlu cam tüp pazarındaki arzın
kısıtlanmasına ve/veya fiyatların tespitine yönelik olarak ayrı ayrı ve on aylık arayla
yapmış oldukları teklifleri içerdiği görülmektedir. Delillerden ASLANLAR METAL’in ve
SOLAR-SAN’ın arzı kısıtlamaya veya fiyat tespitine yönelik bir anlaşma içinde
bulunduğuna ve bu anlaşma dahilinde ORTADOĞU ALÜMİNYUM’a söz konusu kısa
mesajları gönderdiklerine dair bir çıkarım yapılamamaktadır.
(115) Bu nedenle, vakumlu cam tüp pazarındaki arzı kısıtlamak ve fiyatları artırmak niyetinde
oldukları delillerden anlaşılan soruşturma tarafı teşebbüslerin piyasa davranışları
incelenmiştir. Zira bu çeşit davranışları açıklayacak makul nedenler olmadıkça,
teşebbüslerin üretim ve satış politikalarının benzerliği, yakın ya da eş zamanlı fiyat
değişiklikleri gibi davranışlar teşebbüsler arasındaki rekabeti kısıtlayıcı bir anlaşmanın
göstergesi olarak kabul edilmektedir.
(116) Yukarıda teşebbüslerin piyasa davranışlarına ilişkin değerlendirmelere yer verilen
bölümde, teşebbüslerin vakumlu cam tüp üretimine başladıkları tarihten 2016 yılının
Haziran ayı sonuna kadar olan dönem göz önünde bulundurulmuştur. Bu çerçevede
yapılan değerlendirmede öncelikle Belge-1’in ve Belge-2’nin ilgili olduğu dönemler
üzerinde durulmuş, ardından bu dönemler dışında kalan herhangi bir zaman diliminde
teşebbüslerin piyasa davranışlarının rekabetin kısıtlandığı piyasalara benzerlik gösterip
göstermediği incelenmiştir.
(117) Bu çerçevede, Belge-1’in gönderim tarihi olan 31.05.2014 tarihini takip eden dört aylık
dönemde;
- Soruşturma tarafı teşebbüslerin kurulu kapasitelerinde herhangi bir küçülmeye
gitmedikleri,
- Soruşturma tarafı teşebbüslerin kapasite kullanım oranlarında, önceki dört aylık
döneme kıyasla 7,66 ve 14,64 puanlık bir düşüş gerçekleştiği,
- Soruşturma tarafı teşebbüslerin üretim miktarlarında önceki dört aylık döneme
kıyasla %11,82 ve %16,18 seviyelerinde azalma görüldüğü,
- Soruşturma tarafı teşebbüslerin birikimli stok miktarlarında önceki dört aylık dönemin
sonuna kıyasla azalma meydana geldiği, bir başka deyişle teşebbüslerin üretimlerine
ilaveten nihai ürün stoklarından da satış yaptıkları,
- Soruşturma tarafı teşebbüslerin satış miktarlarında, önceki dört aylık döneme kıyasla
ters yönlü hareketlerin meydana geldiği,
17-08/100-43
33/38

- ASLANLAR METAL’in satış fiyatlarında ve SOLAR-SAN’ın ortakları dışındaki
alıcılarına yaptığı satışlarda uyguladığı fiyatlarda bir düşüş olduğu
tespit edilmiştir. Bu noktada, 31.05.2014 tarihinden sonraki dönemde kapasite kullanım
oranlarında ve dolayısıyla üretim miktarlarında yaşanan azalmanın arzı kısıtlamaya
yönelik olarak yaptıkları bir anlaşmanın sonucu olup olmadığı sorusu akla gelmektedir.
Ancak, ilgili dönemde teşebbüslerin birikimli stok miktarlarında görülen azalma ve satış
miktarlarında gözlenen ters yönlü değişiklik, kapasite kullanım oranlarındaki ve
üretimdeki azalmanın teşebbüsler arası bir anlaşmadan kaynaklanan bir arz kısıtlaması
olduğu şüphesini ortadan kaldırmaktadır. Keza, bu dönemde soruşturma tarafı
teşebbüslerin aylık ağırlıklı ortalama satış fiyatları da aşağı yönlü bir seyir izlemektedir.
Bu açıklamalar ışığında, soruşturma tarafı teşebbüslerin Belge-1’in ilgili olduğu
dönemde vakumlu cam tüp arzını kısıtlamak ve/veya fiyatını artırmak yönünde bir
anlaşma içerisinde olmadıkları kanaatine varılmıştır.
(118) Belge-2 olarak sunulan kısa mesajların gönderim tarihleri olan 18.03.2015 ve
23.03.2015 tarihlerini takip eden dört aylık dönemde ise;
- ASLANLAR METAL’in kurulu kapasitesinde herhangi bir değişiklik olmadığı, SOLAR-
SAN’ın ise 2015 yılının Ocak ayı itibarıyla yarıya düşürmüş olduğu kurulu
kapasitesini 2015 yılının Mayıs ayı itibarıyla artırarak önceki seviyesine çıkardığı,
- Soruşturma taraflarının aylık ortalama kapasite kullanım oranlarının önceki dört aylık
döneme kıyasla artış içerisinde olduğu,
- Soruşturma taraflarının üretim miktarlarının önceki dört aylık döneme kıyasla artış
içerisinde olduğu,
- ASLANLAR METAL’in birikimli stok miktarında önceki dört aylık dönemin sonuna
kıyasla artış meydana geldiği, SOLAR-SAN’ın birikimli stok miktarında ise önceki dört
aylık dönemin sonuna kıyasla bir azalma gerçekleştiği, bir başka deyişle soruşturma
tarafı teşebbüslerin birikimli stoklarındaki hareketin ters yönlü olduğu,
- Soruşturma tarafı teşebbüslerin satış miktarlarında önceki dört aylık döneme kıyasla
artış meydana geldiği,
- Soruşturma tarafı teşebbüslerin aylık ağırlıklı ortalama satış fiyatlarında, özellikle
Mart ve Nisan aylarında, önemli düzeyde artışlar olduğu,
- Soruşturma tarafı teşebbüslerin aylık ağırlıklı ortalama satış fiyatlarında artış görülen
Mart ve Nisan aylarında, teşebbüslerin birim üretim maliyetlerinde de fiyat artış
oranlarına benzer oranlarda artış gerçekleştiği
tespit edilmiştir. Bu tespitler ışığında, soruşturma tarafı teşebbüslerin Belge-2 olarak
yer verilen kısa mesajlar sonrasındaki dönemde vakumlu cam tüp arzının
kısıtlanmasına yönelik bir davranışlarının bulunmadığı açıkça görülmektedir. Bununla
birlikte, 2015 yılının Nisan ayında ortaya çıkan önemli düzeydeki fiyat artışlarının
üzerinde ayrıca durulması gerekmektedir. Zira teşebbüslerin eş anlı ya da yakın
zamanlı fiyat artışları, maliyet gibi fiyata etki eden parametrelerle açıklanmadıkça,
teşebbüslerin fiyat tespitine yönelik bir anlaşma içerisinde olabileceğine dair bir karine
teşkil etmektedir.
17-08/100-43
34/38

(119) Bu nedenle, teşebbüslerin satış fiyatlarındaki değişim, aynı dönemde birim üretim
maliyetlerindeki değişimle karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Bu inceleme sonucunda,
ASLANLAR METAL’in 2015 yılının Şubat ayında (…..) TL/adet olan ağırlıklı ortalama
satış fiyatının %11,57 oranında artarak Mart ayında (…..) TL/adet seviyesine, Nisan
ayında ise bir önceki aya kıyasla %26,69 oranında artarak (…..) TL/adet seviyesine
çıktığı tespit edilmiştir. Aynı dönemdeki maliyet düzeyine bakıldığında ise Şubat ayında
(…..) TL olan bir adet vakumlu cam tüp üretim maliyetinin %8,84 oranında artarak (…..)
TL seviyesine, Nisan ayında ise bir önceki aya kıyasla %25,55 oranında bir artışla (…..)
TL düzeyine çıktığı görülmüştür. Bir başka deyişle, ASLANLAR METAL’in birim üretim
maliyetleri Mart ve Nisan aylarında bir önceki aya kıyasla sırasıyla %8,84 ve %25,55
oranında artmışken, teşebbüsün aylık ağırlıklı ortalama satış fiyatları ise aynı aylarda
sırasıyla %11,57 ve %26,69 oranında artmıştır. Dolayısıyla ASLANLAR METAL’in aylık
ağırlıklı ortalama satış fiyatlarında Mart ve Nisan ayında ortaya çıkan artışların,
teşebbüsün üretim maliyetlerindeki artışın bir yansıması olduğu değerlendirilmektedir.
(120) SOLAR-SAN’ın tüm satışları bakımından Şubat ayında (…..) TL/adet olan ağırlıklı
ortalama satış fiyatları %7,04 oranında artarak Mart ayında (…..) TL/adede, ortakları
dışındaki alıcılara yaptığı satışlar bakımından Şubat ayında (…..) TL/adet olan ağırlıklı
ortalama satış fiyatları %4,03 oranında artarak Mart ayında (…..) TL/adede yükselmiştir.
Nisan ayında bir önceki aya kıyasla tüm satışları bakımından geçerli olan ağırlıklı
ortalama satış fiyatı %26,55 oranında artarak (…..) TL/adede; ortakları dışındaki
alıcılara yaptığı satışlar bakımından geçerli olan ağırlıklı ortalama satış fiyatı %41,38
oranında artarak (…..) TL/adede çıkmıştır. SOLAR-SAN’ın üretim maliyetlerinde ise
2015 yılının Ocak, Şubat ve Mart aylarında olağanüstü bir artış yaşanmış ve bu artış
öncesinde 2014 yılının Aralık ayında (…..) TL/adet olan üretim maliyeti olağanüstü
artışın sona erdiği 2015 yılının Nisan ayında Aralık ayına kıyasla %25,49 oranında
artarak (…..) TL/adet seviyesine çıkmıştır. Bir başka deyişle, SOLAR-SAN’ın birim
üretim maliyeti 2015 yılının Nisan ayında 2014 yılının Aralık ayına kıyasla %25,49
oranında artmışken, aynı dönemde SOLAR-SAN’ın tüm satışları bakımından geçerli
olan aylık ağırlıklı ortalama satış fiyatı %26,51 oranında artış göstermiştir. Bu
açıklamalar ışığında, SOLAR-SAN’ın 2015 yılının Nisan döneminde gerçekleşen fiyat
artışlarının, teşebbüsün üretim maliyetindeki artışın bir yansıması olduğu
değerlendirilmektedir.
(121) Teşebbüslerin Belge-2’nin ilgili olduğu dönemdeki fiyat artışlarının, teşebbüslerin üretim
maliyetlerinde aynı dönemde meydana gelen değişikliklerle birlikte incelenmesi
sonucunda, fiyat artışlarının maliyetlerde ortaya çıkan artışın bir yansıması olduğu ve bu
nedenle teşebbüsler arasında fiyat tespitine yönelik bir anlaşmanın göstergesi olarak
değerlendirilemeyeceği kanaatine varılmıştır.
(122) Son olarak, delillerin ilgili olduğu dönemler dışındaki dönemlerde de teşebbüslerin
piyasa davranışlarında rekabetin engellendiği, bozulduğu veya kısıtlandığı
piyasalardakine benzerlik gösteren durumlar tespit edilmemiştir.
(123) Yapılan tüm bu açıklamalar çerçevesinde, ASLANLAR METAL’in ve SOLAR-SAN’ın
vakumlu cam tüp üretimine başladıkları tarihten 2016 yılının Haziran ayının sonuna
kadar olan dönemde vakumlu cam tüp arzını kısıtlamaya ve/veya fiyatını artırmaya
yönelik rekabeti kısıtlayıcı bir anlaşma içerisinde olmadıkları, dolayısıyla 4054 sayılı
Kanun’un 4. maddesini ihlal etmedikleri sonucuna ulaşılmıştır.
17-08/100-43
35/38

I.6. Savunmalar ve Değerlendirilmesi
I.6.1. ASLANLAR METAL Tarafından Yapılan Savunmaya İlişkin Değerlendirme
(124) ASLANLAR METAL tarafından yapılan savunmada ve savunmasına ek olarak
gönderilen yazıda26, özetle;
- ASLANLAR METAL’in sahibi (…..) ile ORTADOĞU ALÜMİNYUM’un sahibi (…..)’ın
kardeş oldukları, 2003 yılına kadar ortak oldukları, ancak 2003 yılında ortaya çıkan
anlaşmazlıklar nedeniyle ortaklıklarını ayırarak ticari hayatlarına ayrı ayrı devam
ettikleri ve o zamandan günümüze kadar olan dönemde aralarında küslük bulunduğu,
- Türkiye’de vakumlu cam tüp üretimi yapan ilk teşebbüs olan ORTADOĞU
ALÜMİNYUM’un, ilgili ürünün ithalatına gözetim uygulaması gelmesi dolayısıyla ithal
ürün fiyatlarının yükselmesi sonucunda piyasada tek kaldığı ve ürün fiyatlarını (…..)
TL/adet düzeyine çıkardığı,
- 2012 yılının sonlarında ASLANLAR METAL’in ve SOLAR-SAN’ın üretime
başlamasıyla birlikte, ORTADOĞU ALÜMİNYUM’un mevcut stokları sayesinde ve
rakiplerini pazar dışına itmek amacıyla fiyatlarını (…..) TL/adet seviyesine düşürdüğü,
- Üç oyunculu bir piyasa olan vakumlu cam tüp piyasasında rekabet edebilmek için
oyuncuların birbirinin fiyatlarını takip etmek zorunda olması nedeniyle ASLANLAR
METAL’in ve SOLAR-SAN’ın da fiyatlarını bu seviyeye düşürmek mecburiyetinde
kaldıkları, ancak bu fiyat düzeyinin anılan teşebbüslerin zararına satış yapması
anlamına geldiği,
- İlgili dönemdeki enflasyon oranları göz önünde bulundurulduğunda, vakumlu cam tüp
satış fiyatlarının 2011 yılında söz konusu olan seviyenin altına düşmesinin irrasyonel
olduğu, bu durumun ORTADOĞU ALÜMİNYUM’un ilgili dönemde mevcut stokları
sayesinde yürüttüğü fiyat politikasının bir sonucu olduğu, nihayetinde ORTADOĞU
ALÜMİNYUM’un stoklarının tükenmesiyle vakumlu cam tüp fiyatlarının kendiliğinden
yükselerek makul ve sürdürülebilir bir seviyeye geldiği,
- ASLANLAR METAL yetkilisi (…..)’ın, ORTADOĞU ALÜMİNYUM yetkilisi (…..)’a
gönderdiği 18.03.2015 ve 23.03.2015 tarihli kısa mesajların, zararına satış yapmanın
her üç teşebbüs bakımından da olumsuz sonuçlara yol açacak olması nedeniyle
fiyatların makul bir seviyeye, bir başka deyişle 2011 yılında söz konusu olan seviyeye
çekilmesini sağlamayı amaçladığı27,
- ASLANLAR METAL ve ORTADOĞU ALÜMİNYUM yetkilileri arasında devam eden
küslükten dolayı, bu şirketlerin bir araya gelerek bir kartel oluşturmalarının mümkün
olmadığı, ayrıca, ASLANLAR METAL’in SOLAR-SAN ile de herhangi bir ticari ya da
sosyal ilişkisinin bulunmadığı, dolayısıyla söz konusu mesajın anılan teşebbüsler
arasındaki bir anlaşma nedeniyle atılmadığı,
- Mesaj doğrultusunda bir anlaşma olmuş olsaydı, mesajın gönderildiği tarihin
ertesinde teşebbüslerin aynı fiyattan satış yapmasının bekleneceği, ancak fiyatlarda
ortak ve anormal bir değişim yaşanmadığı,

26 ASLANLAR METAL tarafından ilk yazılı savunmalarına ek olarak gönderilen ek bilgi yazısı, Kanun’un
43. maddesi ile öngörülen bir aylık savunma süresinin bitiminden sonra Kurum kayıtlarına girmiştir.
Bununla birlikte, Kanun’un 44. maddesinde yer alan “…Kurulun soruşturma safhasında, bu Kanun’u ihlal
ettiği iddia edilen kişi veya kişiler, kararı etkileyebilecek her türlü bilgi ve delili her zaman Kurula
sunabilirler…” hükmü çerçevesinde, söz konusu ek bilgiler de dikkate alınmıştır.
27 İlk yazılı savunmasında, Belge-2 olarak yer verilen kısa mesajların amacını yukarıda yer verildiği
şekilde açıklayan ASLANLAR METAL, ilk yazılı savunmasına ek olarak gönderdiği yazıda ise bu kısa
mesajların öfkeyle atıldığını, piyasadaki fiyatı yükseltme ya da kartel oluşturma amacı taşımadığını ifade
etmiştir.
17-08/100-43
36/38

- Belge-2 olarak sunulan kısa mesajların gönderildiği tarih ile vakumlu cam tüp satış
fiyatlarının yükselmeye başladığı tarih arasında uzun bir dönem bulunduğu,
- Vakumlu cam tüp satış fiyatının yükselişinde ORTADOĞU ALÜMİNYUM’un
stoklarının tükenmesinin, dolardaki dalgalanmaların, hammadde fiyatlarının ve
dolayısıyla üretim maliyetlerinin artmasının ve satış politikalarında vadeli satışlara
yönelmek şeklinde yapılan değişikliğin etkisinin olduğu,
- Vakumlu cam tüp satışları bakımından piyasada faaliyet gösteren her üç firmanın da
birbiriyle rekabet halinde olduğu, firmaların birbiriyle rekabet edebilmek amacıyla fiyat
ve vade koşullarında sürekli değişikliklere gittikleri ve bu sayede müşterilerin firmalar
arasında geçişkenliğinin söz konusu olduğu, bir kartel olması halinde firmaların
birbirinin müşterisini kazanmamak yönünde de bir anlaşma içerisinde olmasının
bekleneceği,
- Bu açıklamalar çerçevesinde, soruşturma tarafı teşebbüslerin aralarında anlaşmak
suretiyle vakumlu cam tüp satış fiyatlarını yükselttiği yönündeki dosya konusu
iddianın gerçeği yansıtmadığı
ifade edilmiştir.
(125) ASLANLAR METAL, savunmasına ek olarak gönderdiği yazıda ayrıca, soruşturma
bildirimini takiben 4054 sayılı Kanun incelendiğinde, ORTADOĞU ALÜMİNYUM’a
gönderilen kısa mesajın anılan Kanun çerçevesinde kaçınılması gereken bir davranış
olduğunun anlaşıldığını ve bu nedenle mesajı atmış olmaktan ötürü pişmanlık
duyulduğunu, bir daha böyle bir davranış içerisinde olunmayacağını belirtmiştir.
(126) ASLANLAR METAL’in savunmasında dile getirilen tüm hususlar, yukarıda 4054 sayılı
Kanun’un 4. maddesine ilişkin değerlendirmelerin yer aldığı bölümde ilgili olduğu ölçüde
göz önünde bulundurulduğundan, bu kısımda savunmaya yönelik ayrıca bir
değerlendirme yapılmasına gerek görülmemiştir.
I.6.2. SOLAR-SAN Tarafından Yapılan Savunmaya İlişkin Değerlendirme
(127) SOLAR-SAN tarafından yapılan savunmada, özetle;
- 2011/7sayılı Tebliğ’in yürürlüğe girmesiyle birlikte artan ithal vakumlu cam tüp
fiyatları sonucunda ithalatın ortadan kalktığı ve 2012 yılının Ağustos ayına kadar
ORTADOĞU ALÜMİNYUM’un pazarda tek başına faaliyet gösterdiği,
- 2012 yılının ikinci yarısında SOLAR-SAN’ın ve ASLANLAR METAL’in faaliyete
başlaması ve ardından ORTADOĞU ALÜMİNYUM’un ikinci cam eritme fırınını da
devreye alarak kapasite artırımına gitmesi sonucu piyasada arz fazlasının meydana
geldiği,
- İhracatta Çin’le rekabet etmenin mümkün olmaması nedeniyle ürünlerin iç piyasaya
sunulduğu ve oluşan arz fazlası sonucunda fiyatların tedricen düşerek üretim maliyeti
seviyesine kadar indiği,
- Bunun üzerine SOLAR-SAN’ın zarara yol açan vakumlu cam tüp üretimini azaltarak
kapasitesinin bir kısmını cam tencere kapağı üretimine kaydırdığı, bunun için finansal
kiralama yoluyla bir cam kapak hattı kurulduğu, böylece vakumlu cam tüp üretim
kapasitesinin %40,00-45,00 seviyesinde azaltıldığı,
- Aralık 2014-Nisan 2015 döneminde SOLAR-SAN’ın cam tencere kapağı üretimi
faaliyetinde bulunduğu,
- Ancak, 2015 yılının Mart ayında havaların ısınmaya başlamasıyla birlikte güneş
enerjisi sistemlerine ve dolayısıyla vakumlu cam tüp ürününe olan talebin arttığı,
17-08/100-43
37/38

- Bu talep artışı nedeniyle cam tencere kapağı hattının sökülerek tüm kapasitenin
vakumlu cam tüp üretimine yöneltilmesi kararı alındığı,
- Bu dönemde vakumlu cam tüp üreticisi diğer iki firmanın teknik problemler, arızi
duruşlar, verimsizlik gibi problemler yaşaması ve ORTADOĞU ALÜMİNYUM’un ikinci
cam eritme fırınını kapatması nedeniyle arz-talep dengesinin değiştiği ve fiyatların
yükseldiği,
- SOLAR-SAN’ın 2012 yılında tam kapasite ile çalışmaması nedeniyle satış fiyatlarının
maliyeti ancak karşıladığı, 2013 ve 2014 yıllarında ise diğer vakumlu cam tüp üreticisi
firmaların fiyatların çok düşürmüş olmasından ötürü SOLAR-SAN’ın zararına satış
yapmak zorunda kaldığı,
- Vakumlu cam tüp üreticisi diğer şirketlerle SOLAR-SAN arasında herhangi bir
anlaşma bulunmadığı, ancak SOLAR-SAN yetkilisi tarafından ORTADOĞU
ALÜMİNYUM yetkilisine gönderilen kısa mesajın amacının, üretimi azaltarak ticari
faaliyetler bakımından zorda kalınmamasını ve iflas noktasına gelinmemesini
sağlamak olduğu,
- SOLAR-SAN tarafından söz konusu mesajın 2014 yılının Mayıs ayında gönderildiği,
dosya kapsamından ise ASLANLAR METAL tarafından ORTADOĞU ALÜMİNYUM’a
gönderilen mesajın 2015 yılını Mart ayına ait olduğunun anlaşıldığı, SOLAR-SAN ile
ASLANLAR METAL arasında iddia edildiği üzere bir anlaşma olsaydı mesajların aynı
dönemde gönderilmesinin bekleneceği,
- Ayrıca, ASLANLAR METAL ile SOLAR-SAN’ın satış fiyatlarının maliyetin üzerine
makul bir kar oranı eklenmesi suretiyle gerçekleştiği, taraflar arasında iddia edildiği
üzere bir anlaşma olsaydı, vakumlu cam tüpün makul karla değil, gözetime tabi
tutulan malın Türkiye’ye ithal maliyet fiyatı olan 11,00-12,00 TL/adet seviyesinden
satılmasının bekleneceği,
- Soruşturma bildiriminde yer verilen ‘Ağırlıklı Ortalama Fiyat’ başlıklı grafikten
fiyatlarda birdenbire gerçekleşen bir artış olmadığının görüldüğü, fiyatlardaki artışın
2015 yılının Ocak ayında başladığı, ancak ASLANLAR METAL tarafından gönderilen
kısa mesajın 2015 yılının Mart ayına ait olduğunun anlaşıldığı, bu durumun dahi fiyat
artışlarının bir anlaşmadan kaynaklanmayıp piyasa şartları nedeniyle ortaya çıktığını
gösterdiği,
- Soruşturma bildiriminde yer alan grafikten önaraştırmaya konu üç firmanın fiyatlarının
da aynı şekilde arttığının anlaşıldığı, ancak soruşturma konusunun ASLANLAR
METAL’in ve SOLAR-SAN’ın birlikte fiyat artırdığı iddiasını ele aldığı, bu durumun da
taraflar arasında bir anlaşma olmadığının göstergesi olduğu
ifade edilmiştir.
(128) SOLAR-SAN’ın savunmasında belirtilen tüm hususlar, yukarıda 4054 sayılı Kanun’un 4.
maddesine ilişkin değerlendirmelerin yer aldığı bölümde ilgili olduğu ölçüde göz önünde
bulundurulduğundan, bu kısımda savunmaya yönelik ayrıca bir değerlendirme
yapılmasına gerek görülmemiştir.
17-08/100-43
38/38

J.SONUÇ
(129) 16.10.2015 tarih ve 15-38/621-M sayılı Kurul kararı uyarınca yürütülen soruşturma ile
ilgili olarak düzenlenen Rapor’a, toplanan delillere, yazılı savunmalara, sözlü savunma
toplantısında yapılan açıklamalara ve incelenen dosya kapsamına göre; Aslanlar Metal
Alüminyum P.V.C. Plastik İmalatı İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Solar-San Vakumlu
Cam Tüp Üretim San. ve Tic. A.Ş.’nin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal
etmediklerine dolayısıyla, aynı Kanun'un 16. maddesi uyarınca adı geçen teşebbüslere
idari para cezası uygulanmasına gerek olmadığına, gerekçeli kararın tebliğinden
itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere,
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.



Full & Egal Universal Law Academy