Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2016-3-74 (Muafiyet/Menfi Tespit)
Karar Sayısı : 17-10/119-54
Karar Tarihi : 13.03.2017
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Arslan NARİN (İkinci Başkan)
Üyeler : Fevzi ÖZKAN, Adem BİRCAN, Şükran KODALAK,
Mehmet AYAN
B. RAPORTÖRLER: Emin Cenk GÜLERGÜN, Ömer Volkan YAZAR
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN :- GlaxoSmithKline İlaçları San. ve Tic. A.Ş.
Temsilcisi: Av. Turgan GÜRMEN
Mete Cad. 12/7 34437 Taksim/İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU: GlaxoSmithKline İlaçları San. ve Tic. A.Ş.’nin üreticisi ve
dağıtıcısı olduğu Seretide markalı ürünün Bilim İlaç San. ve Tic. A.Ş. tarafından
tanıtımına yönelik olarak imzalanan “İşbirliği Sözleşmesi”ne muafiyet tanınması
talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 23.12.2016 tarih ve 7361 sayı ile
giren ve en son 27.01.2017 tarih ve 625 sayı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine
düzenlenen 03.03.2017 tarih ve 2016-3-74/MM sayılı Menfi Tespit/Muafiyet Raporu
görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; dosya konusu “İşbirliği Sözleşmesi”nin,
- kısıtlayıcı hükümler içermesi nedeniyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında
Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 4. maddesi kapsamında olduğu, dolayısıyla
Sözleşme’ye menfi tespit belgesi verilemeyeceği,
- 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’ne (2002/2 sayılı Tebliğ)
göre, Bilim İlaç San. ve Tic. A.Ş.’nin Sözleşme konusu Seretide ile rekabet halinde
olan Ventefor Combi adlı ürünün üreticisi konumunda olması nedeniyle, anılan
sözleşmenin 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında grup muafiyetinden
yararlanamayacağı,
- 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinin birinci fıkrasında sayılan tüm koşulların
karşılanması nedeniyle, söz konusu Sözleşmeye bireysel muafiyet tanınabileceği
sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
G.1. Taraflar
G.1.1. GlaxoSmithKline İlaçları San. ve Tic. A.Ş. (GSK)
(4) GSK ilaç, tüketici sağlığı ürünleri ve aşılar olmak üzere üç ana alanda faaliyet gösteren
İngiltere merkezli bir şirkettir. GSK’nin 150’den fazla ülkede ticari faaliyeti bulunmaktadır.
GSK’nin hakim hissedarı olan Wellcome Limited ise insan sağlığı ile alakalı beşeri ve tıbbi
ürünler ile tüketici sağlığı ürünlerinin üretimi ve dağıtımı işiyle iştigal eden, dünya çapında
faaliyet gösteren GSK grup şirketlerinin hisselerini elinde bulunduran holding şirketidir.
G.1.2. Bilim İlaç San. ve Tic. A.Ş. (BİLİM İLAÇ)
(5) 1953 yılında faaliyete başlayan BİLİM İLAÇ iki ayrı üretim tesisiyle ilaç üretiminin yanında
17-10/119-54
2 / 7
pazarlama faaliyetleri de yürütmekte olup, 252 ruhsatlı ilacı bulunmaktadır.
G.2. İlgili Pazar
G.2.1. İlgili Ürün Pazarı
(6) Avrupa Komisyonu, beşeri ilaç sektörüyle ilgili kararlarında ürün pazarı tanımı yaparken,
European Pharmaceutical Marketing Association (EphMRA) tarafından oluşturulan ATC
sınıflandırmasını esas almaktadır. Kurumun bugüne kadar olan uygulamalarında da aynı
yaklaşım benimsenmiştir. ATC sınıflandırmasında, etkin maddeler etkili oldukları ve
tedavi ettikleri organlara veya sistemlere göre, ayrıca terapötik, farmakolojik ve kimyasal
özelliklerine göre gruplandırılmaktadır. Hiyerarşik bir yapı içeren bu sınıflandırmada,
gruplar genelden özele doğru sıralanmakta ve 16 temel kategoriden oluşmaktadır (A, B,
C, D, … olarak). Her bir kategoride dörder seviye bulunmaktadır. Bunlardan birinci seviye
en genel (ATC-1), dördüncü seviye ise en detaylı olanıdır (ATC-4). Pazar tanımı
çoğunlukla, ilacın tedavi edici özelliklerine dayanan ATC-3 sınıflandırmasına göre
yapılmaktadır. Ancak incelemenin gerektirdiği durumlarda, pazarın daha dar
tanımlanması da mümkündür (ATC-4 sınıflandırmasına göre veya etkin madde
seviyesinde).
(7) GSK ile BİLİM İLAÇ arasında imzalanan Sözleşme’nin konusu olan Seretide markalı ilaç
İKS/LABA kombinasyonudur. Bu kombinasyonlar hem astım hem de KOAH (Kronik
Obstrüktif Akciğer Hastalığı) tedavilerinde önerilmektedir. Etkin maddesi
salmeterol+flutikazon olan Seretide, astım semptomlarının düzeltilmesi ve kontrol altına
alınması amacıyla kullanılmaktadır. Aynı ATC-3 kategorisinde GSK Seretide’nin yanında
Relvar Ellipta markasıyla, BİLİM İLAÇ ise Ventofor Combi markasıyla faaliyet
göstermektedir. Benzer tedavilerde kullanılan Relvar Ellipta ve Ventofor Kombi sırasıyla
flutikazon+vilanterol ve formoterol+flutikazon etkin maddelerini içermektedir. Belirtilen
ürünlerin dahil olduğu ATC-3 sınıfı R03F B2-Stimulants+Cortesoids kombinasyonlarıdır.
(8) İlgili ürün pazarının ATC-3 sınıfına göre belirlenmesi mümkün olmakla birlikte, varılacak
sonucu etkilemeyecek olmasından hareketle, kesin bir pazar tanımı yapılmasına gerek
duyulmamıştır.
G.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
(9) İlgili coğrafi pazar, “Türkiye” olarak belirlenmiştir.
G.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
G.3.1. Bildirime Konu Sözleşme
(10) Taraflar arasında 16.12.2016 tarihinde imzalanan Seretide tanıtımına ilişkin “İşbirliği
Sözleşmesi” (Sözleşme), GSK ile BİLİM İLAÇ arasında çeşitli formlarda olan Seretide
markalı ürünün tanıtımı1 için yapılan dikey nitelikli bir hizmet anlaşmasıdır. Sözleşme’nin
2.1.1. maddesi ile GSK, Seretide adlı ürünün Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde
münhasır tanıtım hakkını BİLİM İLAÇ’a vermektedir. GSK, ürünün dağıtım ve satış
faaliyetlerine tek başına yetkili sıfatıyla devam edecektir. GSK ayrıca, BİLİM İLAÇ’ın
erişiminin ve/veya iletişiminin olmadığı sağlık meslek mensuplarına2 “Çoklu Kanal
Tanıtımı”3 gerçekleştirebilecektir.
1 Birebir yüz yüze etkileşim vasıtasıyla sağlık meslek mensuplarına gerçekleştirilen her türlü tanıtım
faaliyetini ifade etmektedir.
2 Doktorlar ve eczacıları kapsamaktadır.
3 Elektronik kanallar, görüntülü internet yayınları ve telefon konferansı da dahil ancak bunlarla sınırlı
olmamak üzere birebir yüz yüze etkileşim olmaksızın sağlık meslek mensuplarına yapılacak tanıtım
faaliyetlerini ifade etmektedir.
17-10/119-54
3 / 7
(11) 2002 yılından itibaren Türkiye’de bulunan Seretide, GSK tarafından pazarda “yerleşik
ürün” olarak tanımlanmaktadır. 2016 yılının son çeyreğinde piyasaya sunulan Relvar
Ellipta ve 2017 yılında lansmanının yapılması planlanan Anoro adlı ürünlerle, GSK
solunum ilaçları alanında yeni markalar sunmaktadır4. Dosya içeriğinden, GSK
yönetimince, solunum ilaçlarının tanıtımı ile sorumlu ekibin, Seretide yerine, yeni
markalar olan Relvar Ellipta ve Anoro ürünlerinin tanıtımına aktarılmasının planlandığı
anlaşılmaktadır.
(12) Sözleşme’nin ikinci ekine göre; 2017 yılı için, BİLİM İLAÇ tarafından Sözleşme şartlarına
uygun gerçekleştirilecek tanıtım sonucunda oluşacak satışların (…..) kutudan fazla
olması kaydıyla %(…..) ve her (…..) kutuda %(…..) artacak şekilde artarak en fazla
%(…..) komisyon ücreti öngörülmüştür5. Asgari satış düzeyi 2018 yılında (…..) kutu,
Sözleşme’nin bir yıl daha uzatılması halinde ise 2019 yılında (…..) kutu olarak
belirlenmiştir6. Komisyon ücretlendirmesinin başlayacağı satış düzeyinin yıllara göre
azalmasında, hasta potansiyelinin bir kısmının Relvar Ellipta ve Anoro markalarına
kayma ihtimali ile pazara diğer muhtemel girişlerin Seretide’den pazar payı alabileceği
öngörüsünün etkili olduğu belirtilmiştir.
(13) Sözleşme’nin rekabet etmeme yükümlülüğüne ilişkin 5.9. maddesinde; BİLİM İLAÇ’ın
Sözleşme süresince, Seretide ile aynı etkin maddeyi ihtiva eden rakip ürünleri
pazarlamayacağı, tanıtmayacağı, satma ve/veya dağıtma hakkına sahip olmayacağı
hükme bağlanmıştır. Maddenin devamında; bu yükümlülüğün Seretide ile aynı etkin
maddeli olmayan mevcut ve yeni ürünlere uygulanmayacağı belirtilmiştir.
(14) “Süre” başlıklı 9. maddede ise; Sözleşme’nin, son tarihi 31.12.2018 olmak üzere iki yıllık
olarak akdedildiği, tarafların mutabakatı halinde bir yıl daha uzatılabileceği ve azami
olarak üç yıl yürürlükte kalacağı düzenlenmiştir.
G.3.2. 4054 sayılı Kanun’un 4. Maddesi ve Grup Muafiyeti Bakımından
Değerlendirme
(15) Münhasırlık öngörülmesi ve rekabet yasağı getirilmesi nedeniyle Sözleşme 4054 sayılı
Kanun’un 4. maddesi kapsamındadır.
(16) 2002/2 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin beşinci fıkrası, “Rakip teşebbüsler arasında yapılan
dikey anlaşmalar, bu Tebliğ ile tanınan muafiyetten yararlanamaz. Ancak sağlayıcının
anlaşma konusu malların hem üreticisi hem de dağıtıcısı olduğu, alıcının ise bu mallarla
rekabet eden malların üreticisi değil dağıtıcısı olduğu dikey anlaşmalar bu Tebliğ ile
tanınan grup muafiyetinden yararlanır.” şeklindedir. Genel olarak bakıldığında, GSK ve
BİLİM İLAÇ beşeri ilaç piyasasının aynı seviyesinde (sağlayıcı) faaliyet göstermektedir.
Sözleşme konusu Seretide ile BİLİM İLAÇ’a ait olan Ventofor Combi aynı ATC-3 sınıfında
yer almaktadır. Dolayısıyla incelenen Sözleşme’nin, taraflarının konumu ve
faaliyetlerindeki örtüşme itibarıyla, 2002/2 sayılı Tebliğ ile düzenlenen grup muafiyetinden
yararlanamayacağı kanaatine varılmıştır.
G.3.3. Bireysel Muafiyet Değerlendirmesi
G.3.3.1. Malların Üretim veya Dağıtımı ile Hizmetlerin Sunulmasında Yeni Gelişme
ve İyileşmelerin ya da Ekonomik veya Teknik Gelişmenin Sağlanması
(17) Bildirim formunda, muafiyet koşullarından ilki değerlendirilirken,
4 19.08.2016 tarihli Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonu Kararı uyarınca, Anoro’nun geri ödemeye
alınmadığı, Relvar Ellipta’nın ise geri ödemeye beklenenden erken alındığı belirtilmiştir.
5 Komisyon ücretleri için alt limitler; 2017 yılı için (…..), 2018 yılı için (…..) ve 2019 yılı için ise (…..) kutu
olarak belirlenmiştir.
6 Ödenecek yıllık komisyon ücreti ağırlıklı fiyat ortalaması üzerinden hesaplanacaktır.
17-10/119-54
4 / 7
a. BİLİM İLAÇ’ın sadece Seretide tanıtımında çalışacak bir ekip oluşturmayı
taahhüt ettiği, böylece yapılacak olan etkin tanıtımın pazarda rekabeti
artıracağı,
b. Böylece daha fazla sağlık mensubuna ulaşılacağı, bu sayede hastalara ulaşan
ürün sayısının artacağı ve pazarın büyüyeceği,
c. Sözleşme tarafı teşebbüslerin tanıtım maliyetlerinin optimize ve işgüçlerinin
daha iyi organize edileceği, bu durumun sadece ilgili ürün pazarında değil diğer
ürünlerin tanıtımlarını da olumlu etkileyeceği
gibi gelişme ve iyileşmelerin sağlanacağı ifade edilmektedir.
(18) Taraflardan, bireysel muafiyet koşullarının karşılandığı yönündeki ifadelerin somut
verilerle desteklenmesinin talep edilmesi üzerine, gelen cevabi yazıda; Seretide
tanıtımının GSK tarafından sürdürülmesi ve BİLİM İLAÇ ile bu konuda işbirliği yapılması
senaryoları karşılaştırılmıştır. Buna göre, başta ücretler olmak üzere, genel yönetim ve
diğer operasyonel giderler ile aktif tanıtım harcamaları kalemlerinde ciddi düzeyde
tasarruf sağlanması öngörülmektedir7.
(19) Yukarıda yer verilen tespitlerden, yerleşik ürün olarak tanımlanan Seretide’nin tanıtımının
daha etkin bir şekilde yürütüleceği ve ilgili harcamaların azaltılacağı, bunun yanında
piyasaya sunulan/sunulma aşamasında bulunan Relvar Ellipta ve Anoro markalı ürünlerin
tanıtımına daha fazla kaynak ayrılabileceği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla, bildirim konusu
Sözleşme bakımından 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde
belirtilen koşulun karşılandığı kanaatine varılmıştır.
G.3.3.2. Tüketicinin Bundan Yarar Sağlaması
(20) Bildirim formunda, konu ile ilgili olarak,
a. ilaç firmalarının özellikle daralan ekonomilerde satış ekiplerine yatırım
yapmamayı tercih ettiği, bunun sonucunda doktorların ilaçlar hakkında yeterli
bilgi sahibi olmadığı ve tedavilerde bu ilaçları kullanmadığı,
b. GSK’nin de Seretide’nin uzman pazarlama ekibine eskisi kadar bütçe ayırmak
istemediği,
c. BİLİM İLAÇ’ın, solunum hastalıkları alanında uzman ekiplerinin bulunduğu ve
Sözleşme’ye muafiyet tanınması halinde Seretide’nin doktorlar nezdinde daha
iyi tanınmasını sağlayacağı
ifade edilmiştir.
(21) GSK açısından, mevcut kaynakların ağırlıklı olarak Relvar Ellipta ve Anoro markalı
ürünlerin tanıtımına ayrılabilmesi için, Seretide’nin tanıtımının daha düşük bir maliyetle
BİLİM İLAÇ tarafından gerçekleştirilecek olması makul bir açıklamadır. Ancak 2002
yılından itibaren piyasada bulunan Seretide, GSK tarafından yerleşik ürün olarak
tanımlanmaktadır. Söz konusu ürün, flutikazon+salmeterol etkin maddesi altında
piyasaya ilk sunulan ilaç konumundadır. Cevabi yazıda da belirtildiği gibi, sağlık
mensuplarınca bilinilirliği yüksek olan Seretide yeni ürünler gibi yüksek tanıtım
harcamaları gerektirmemektedir. Bu nedenle, dosya konusu Sözleşme’nin
uygulanmasının Seretide’nin doktorlar nezdinde daha iyi tanınacağı savına bütünüyle
katılmak mümkün değildir. Özellikle geçmişte bu ilacı reçeteleyen doktorlar bakımından
bu savın güçlü olmadığı kanaati oluşmuştur. Ne var ki, henüz bu ilacı yeterince tanımamış
7 Yapılan hesaplamalara göre, tanıtım harcamaları (…..)TL düşecektir. Bu tutar, söz konusu harcamaların
yaklaşık %(…..) oranında düşeceği anlamına gelmektedir. Bu hesaplamada, BİLİM İLAÇ’a yapılacak
komisyon ücreti ödemeleri de dikkate alınmıştır.
17-10/119-54
5 / 7
ve reçeteleme alışkanlığı oluşmamış doktorlar bakımından, tanıtım faaliyetlerinin etkili
yürütülmesi önem arz edecektir.
(22) Seretide’nin BİLİM İLAÇ tarafından tanıtılması durumunda, söz konusu ürünün tanıtım
giderlerinin yaklaşık %(…..) oranında düşeceği öngörülmektedir. Bu tasarrufun fiyat
rekabetine olumlu etkisi beklenebilecektir. Nitekim etkin madde seviyesinde bakıldığında
dahi, Seretide’nin çok sayıda rakibi bulunmaktadır. Serbest eczane piyasasında, özellikle
eşdeğer ilaç uygulamasının etkisiyle jenerik ilaçların orijinal ürün üzerinde fiyat baskısı
yarattığı malumdur. Bu koşul altında, tanıtım harcamalarının azaltılmasıyla, Seretide
bakımından fiyat düşüşü için bir marj meydana gelecektir. Benzer bir şekilde, hastane
piyasasında da daha rekabetçi fiyat teklifi sunulması mümkün olabilecektir.
(23) Beşeri ilaç pazarını diğer piyasalardan farklı kılan unsurlardan biri, ürünü seçenin (doktor
veya kısmen eczacı), tüketenin (hasta) ve bunun bedeline katlananın (büyük ölçüde
devlet) farklı kişiler/kurumlar olmasıdır. Dolayısıyla tüketim ve geri ödeme cephesinde,
hasta ve devlet bulunmaktadır. Bu noktada, herhangi bir tereddüt yaratmamak adına,
muafiyet şartlarından ikincisinin varlığının tartışılmasında, hem hasta hem de kamu
bütçesi açısından ortaya çıkabilecek faydalar dikkate alınmalıdır.
(24) Tanıtım harcamalarının azaltılmasıyla ortaya çıkacak kaynakların bir kısmının fiyat
rekabetine yönlendirilmesinin, devletin sağlık harcamalarını düşüreceği açıktır. Hastalar
için de bu tespit geçerlidir. Şöyle ki, hasta geri ödeme kapsamındaki ilaç tüketiminin
maliyetine katılım payı ödeyerek sınırlı olarak katlanmaktadır. Cepten yapılan ilaç
alımlarında ise, bedelin tümü hasta tarafından karşılanmaktadır. Orijinal ve jenerik ilaçlar
arasındaki fiyat rekabeti, nihai tüketicilerin üzerindeki bu yükü de hafifletecektir.
(25) Bu çerçevede, incelenen Sözleşme bakımından 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinin
birinci fıkrasının (b) bendinde ifade edilen tüketici faydası koşulu karşılanmaktadır.
G.3.3.3. İlgili Piyasanın Önemli Bir Bölümünde Rekabetin Ortadan Kalkmaması
(26) Dosya içeriğinden, 2013-2016 döneminde, Sözleşme konusu Seretide’nin ATC-3
sınıfındaki pazar payının kutu ve TL bazında düşme eğiliminde olduğu görülmektedir
(sırasıyla %(…..)’den %(…..)’ya ve %(…..)’ten %(…..)’e). BİLİM İLAÇ’in Ventefor Combi
markalı ürününün pazar payı da dönemin başı ve sonu itibarıyla benzer bir seyir izlemiştir
(sırasıyla %(…..)’dan %(…..)’ya ve %(…..)’ten %(…..)’e). Aynı ATC-3 grubunda bulunan
diğer ürünlerin pazar paylarının toplamı ise aksi yönde ilerlemektedir (sırasıyla
%(…..)’dan %(…..)’ya ve %(…..)’ten %(…..)’ya). Yine 2013-2016 döneminde ATC-3
sınıfında piyasaya girmiş bulunan yedi ürün8 ise 2016 yılı itibarıyla toplam %(…..) kutu
bazında ve %(…..) TL bazında pazar payına ulaşmıştır.
(27) Genel bir bakışla, Seretide’nin ATC-3 sınıfında lider olmakla birlikte, çok sayıda rakibinin
bulunduğu, pazara girişlerin yoğun olduğu ve eldeki verilerin yeni ürünlerin pazarda
tutunduğuna işaret ettiği dosya içeriğinden anlaşılmaktadır. Bu çerçevede, ilgili ATC-3
sınıfının rekabetçi bir yapıda olduğunu söylemek mümkündür.
(28) Bu noktada, bildirim konusu Sözleşme ile kurulacak ilişkinin, faaliyetleri aynı ATC-3
sınıfında örtüşen taraflar arasında koordineli davranışlara yol açıp açmayacağı akla
gelebilecektir. Öncelikle belirtilmelidir ki, Sözleşme kapsamında BİLİM İLAÇ’ın sunacağı
hizmet bir ürünün tanıtımıyla sınırlıdır. Seretide’nin dağıtımına ve satışına ise GSK devam
edecektir. Öte yandan, Seretide satışlarının Sözleşme’de her bir yıl için belirlenen eşikleri
aşması durumunda BİLİM İLAÇ’a komisyon ücreti ödenmesi ve eşiklerin üzerindeki
satışlar için komisyon ücretlerinin kademeli olarak artması öngörülmüştür. Bu
düzenlemenin, Seretide tanıtımının etkili bir şekilde yapılması yönünde motivasyon
8 Relvar Ellipta (GSK), Forpack (Neutec İlaç), Brequal (Abdi İbrahim), Messina Combi (Arven), Rolastyn
Combi (EastPharma), Foradil Combi (Novartis) ve Airplus (Takeda).
17-10/119-54
6 / 7
yaratacağı açıktır. Böylece Seretide piyasadaki rekabetçi konumunu sürdürecektir. Sonuç
itibarıyla, taraflar arasındaki ilişkinin yalnızca bir işlevle sınırlı tutulması ve ürünün etkili
tanıtımının teşvik edilmesi nedeniyle, koordinasyon endişesinin geçerli olmadığı kanaati
oluşmuştur.
(29) Diğer yandan, beşeri ilaç piyasasında rakipler arası yapılan bazı anlaşmalar, örtülü bir
işbirliğinde rekabet karşıtı getirinin taraflar arasında paylaşılmasına hizmet
edebilmektedir. Bunun en yaygın örneklerinden biri, orijinal ilaç tedarikçisinin, jenerik ilacı
piyasaya sunmaması karşılığında, jenerik ilaç tedarikçisine çıkar sağlamasıdır. Bu
bedelin doğrudan karşı tarafa ödenmesi halinde, bu durumun tespit edilmesi görece kolay
ve rekabet kuralları karşısında savunulması zor olacaktır. Bu nedenle, esas ilişkinin
masum görünen bir anlaşmanın arkasına gizlenmesi tercih edilebilmektedir.
(30) Yukarıda belirtilen endişe gözetilerek, BİLİM İLAÇ’ın ilgili ATC-3 sınıfında yeni bir ürün
geliştirmekte olup olmadığı ve geri çekilenler de dahil olmak üzere yeni bir ruhsat
başvurusunda bulunup bulunmadığı sorusuna istinaden taraflardan gelen cevabi yazıda;
bu yönde herhangi bir çalışmanın ve başvurunun söz konusu olmadığı belirtilmiştir. Bu
bilgiye göre, sözü edilen ikinci endişenin de mevcut dosya bakımından geçerli olmadığı
sonucuna ulaşılmıştır.
(31) Yapılan açıklamalar çerçevesinde, ilgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabetin
ortadan kalkmasının söz konusu olmayacağı kanaatine varılmıştır.
G.3.3.4. Rekabetin (a) ve (b) Bentlerindeki Amaçların Elde Edilmesi İçin Zorunlu
Olandan Fazla Sınırlanmaması
(32) Muafiyet şartlarının sonuncusunun karşılanabilmesi için; Sözleşme’nin, taraflar arasında
kurulan ilişkiden beklenen faydaların sağlanabilmesi bakımından zorunlu olandan daha
kısıtlayıcı olmaması gerekmektedir.
(33) Sözleşme’nin 5.9. maddesi, “İşbu Sözleşme süresince Bilim, Ürünler ile aynı etken
maddeyi ihtiva eden Bilim’e veya üçüncü kişilere ait rakip ürünlerin pazarlama, tanıtma,
satma ve/veya dağıtma hakkına sahip olmayacaktır. Herhangi bir şüpheye mahal
vermemek amacıyla Taraflar, işbu rekabet etmeme yükümlülüğünün Bilim’in Türkiye’de
ruhsat sahibi sıfatıyla kendi portföyünde bulundurduğu ve Ürün ile aynı etken maddeye
sahip olmayan mevcut ve yeni lansman ürünlerine ve Ürün ile aynı etken maddeye sahip
olmayan üçüncü kişi ürünlerine uygulanmayacağını kabul ederler. Yukarıdaki kısıt
kapsamında, Ürün’ün tanıtım faaliyetlerini yürüten ekip aynı zamanda Ürün ile aynı etken
maddeye sahip olmayan başka bir Bilim Ürününün veya üçüncü kişi ürününün tanıtımında
bulunmayacaktır ve bu ekipler her daim Bilim tarafından ayrı tutulacaktır.” şeklindedir.
(34) BİLİM İLAÇ’a getirilen rekabet yasağı ilgili etkin madde ile sınırlı tutulmuştur. Hatta farklı
etkin maddeli ürünler bakımından bu yükümlülüğün bağlayıcı olmadığı açıkça hükme
bağlanmıştır. Kaldı ki, hâlihazırda BİLİM İLAÇ’ın aynı ATC-3 sınıfında yeni bir ürün
geliştirmeye yönelik herhangi bir faaliyetinin de söz konusu olmadığı ifade edilmiştir. Bu
çerçevede, rekabet etmeme yükümlülüğünün içeriği ve kapsamı makuldür.
(35) Özetle, başvuru konusu Sözleşme bakımından, 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinin
birinci fıkrasının (d) bendinde yer alan rekabetin zorunlu olandan fazla kısıtlanmaması
koşulunun da karşılandığı kanaatine varılmıştır.
17-10/119-54
7 / 7
H. SONUÇ
(36) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
- GlaxoSmithKline İlaçları San. ve Tic. A.Ş. ile Bilim İlaç San. ve Tic. A.Ş. arasında
Seretide markalı ürünün tanıtımına yönelik olarak imzalanan “İşbirliği
Sözleşmesi”nin, rekabeti kısıtlayıcı hükümler içermesi nedeniyle 4054 sayılı
Kanun’un 4. maddesi kapsamında olduğuna,
- Bilim İlaç San. ve Tic. A.Ş.’nin Sözleşme konusu Seretide ile rekabet halinde olan
Ventefor Combi adlı ürünün üreticisi konumunda olması nedeniyle, Sözleşme’nin
2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği kapsamında grup
muafiyetinden yararlanamayacağına,
- Bununla birlikte Sözleşmeye, 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde sayılan şartların
tamamını karşılaması nedeniyle bireysel muafiyet tanınmasına
gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı
yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy