Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2017-5-8 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 17-19/295-131
Karar Tarihi : 08.06.2017
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN, Adem BİRCAN, Şükran KODALAK,
Mehmet AYAN
B. RAPORTÖRLER: Mehmet TOKGÖZ, Eren YALDIZLI
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : Resen/İhbar
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILANLAR : - Ankara Taşçı, Mezarcı Ustaları Sanatkârları Esnaf Odası
Yuva Köyü Mermerciler Sitesi 3708. Sokak No:20/B
Yenimahalle/Ankara
- Azimkar Mermer
Tandoğan Mah. Buhara Cad.168. Sok No:12/A
Sincan/Ankara
- EN-KA Mermer
Ahi Evran Mah. Sanayi Sit. 225. Cad. No:1/A Sincan/Ankara
- Sarıkaya Mermer
Ahi Evran Mah. Sanayi Sit. 225. Cad. No:1/A
Sincan/Ankara
(1) E. DOSYA KONUSU: - Ankara Sincan Cimşit Mezarlığı bölgesinde faaliyet gösteren
mermer ustalarının mezar yapma işini sırayla gerçekleştirmek suretiyle müşteri
paylaşımı yaptıkları ve bölge dışından başka mermer ustalarını bu bölgeye
sokmadıkları iddiası.
- Ankara ilinde faaliyet gösteren bazı mezar mermeri yapımcıları tarafından sıra
sistemi uygulanmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un ihlal edilip edilmediği.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Kuruma yapılan ihbarda özetle;
- Ankara ili Sincan ilçesi Cimşit Mezarlığı bölgesinde faaliyet gösteren Azimkar
Mermer (AZİMKAR), EN-KA Mermer (EN-KA) ve Sarıkaya Mermer (SARIKAYA)
firmalarının mezar mermeri yapım işleri için bir sıra oluşturmak suretiyle müşterileri
aralarında paylaştıkları,
- Cenaze sahiplerinin bahsi geçen mermerciler haricinde başka biriyle anlaşmak
istediklerinde bölge dışından herhangi bir mermercinin kendi bölgelerine
giremeyeceğini belirttikleri, dolayısıyla pazarı kendi aralarında paylaştıkları
iddia edilmiştir.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 17.03.2017 tarih ve 1822 ile giren ihbar üzerine
hazırlanan 12.04.2017 tarih ve 2017-5-8/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu, 20.04.2017 tarihli
Rekabet Kurulu (Kurul) toplantısında görüşülmüş ve 17-13/183-M sayı ile önaraştırma
yapılmasına karar verilmiştir. İlgili karar uyarınca düzenlenen 02.06.2017 tarih ve 2017-
5-8/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
17-19/295-131
2/7
(4) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;
1- Sincan Cimşit Mezarlığı bölgesinde faaliyet gösteren teşebbüslerin sıra sistemi
uyguladığı ve bölge dışından başka mezar mermeri yapımcılarını bu bölgeye
sokmadıkları iddiasına ilişkin bilgi ve bulgu olmadığı,
2- Karşıyaka Mezarlığı’na ilişkin bazı mezar mermeri yapımcılarının kendi aralarında
sıra sistemi uyguladığı ve bu hususun teşebbüsler tarafından kabul edildiği,
3- Sıra sistemi uygulamasının 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’u
(4054 sayılı Kanun) ihlal eder nitelikte olduğu ve kaldırılması gerektiği yönünde 4054
sayılı Kanun’un 9. maddesinin 3. fıkrası uyarınca gönderilen görüş yazısına
uyulmadığı,
4- Ankara Taşçı, Mezarcı Ustaları Sanatkârları Esnaf Odası (ANKARA MEZARCILAR
ODASI) da dâhil olmak üzere mezar mermeri yapımı işleriyle iştigal eden oda üyesi
teşebbüsler hakkında, 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma
açılması gerektiği,
sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Hakkında Önaraştırma Yürütülen Taraflar
I.1.1. ANKARA MEZARCILAR ODASI
(5) ANKARA MEZARCILAR ODASI, 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Kanunu (5362 sayılı
Kanun) çerçevesinde 06.07.1963 yılında Ankara Taşçı ve Mezarcı Ustaları Derneği adı ile
kurulmuştur. Halihazırda 5362 sayılı Kanun ve Oda Ana Sözleşmesi çerçevesinde Ankara
Taşcı, Mezarcı Ustaları Sanatkarları Esnaf Odası adı altında faaliyetlerini sürdürmektedir.
Ankara bölgesinde yaklaşık 300 adet mezar mermeri yapımcısı bulunmakta olup ANKARA
MEZARCILAR ODASI’nın yaklaşık 200 üyesi bulunmaktadır.
I.1.2. AZİMKAR
(6) Fabrikalardan hammadde olarak temin ettiği mermeri işleyerek mutfak tezgâhı, mezar, vb.
ürün gruplarına çeviren AZİMKAR, Ankara ili Yenimahalle ilçesine bağlı Yuvaköy
Mahallesi Mermerciler Sitesi’nde faaliyetlerini yürütmektedir. Aynı zamanda Ankara ili
Sincan ilçesi sınırları içerisinde bulunan Cimşit Mezarlığı bölgesinde örnek mezar
modelleri teşhirinin yapıldığı bir tanıtım ofisi bulunmaktadır.
I.1.3. EN-KA
(7) Fabrikalardan hammadde olarak temin ettiği mermeri işleyerek mezar mermeri yapım işleri
ile iştigal eden EN-KA, Ankara ili Sincan ilçesi sanayi sitesi içerisinde faaliyetlerini
yürütmektedir.
1.1.4. SARIKAYA
(8) Fabrikalardan hammadde olarak temin ettiği mermeri işleyerek mezar mermeri yapım işleri
ile iştigal eden SARIKAYA, Ankara ili Sincan ilçesi sanayi sitesi içerisinde faaliyetlerini
yürütmektedir. Bununla birlikte Cimşit Mezarlığı bölgesinde örnek mezar modellerinin
teşhirinin yapıldığı bir tanıtım ofisi bulunmaktadır.
I.2. İlgili Pazar
(9) Ülkemizde “188” numaralı telefon aranarak ikamet edilen belediyenin cenaze ve araç
hizmetlerine ulaşılabilmektedir. Belediyeler bu kapsamda vatandaşlara cenaze yıkama,
mezarlığa ulaştırma ve mezarlıkta defin işlemleri gibi hizmetleri vermektedir. Cenaze
17-19/295-131
3/7
sahibi, belediyeye mezar yeri için belli bir ücret ödemekte ve belirlenen yere defin işlemi
yapılmaktadır.
(10) Defin işlemi sonrası cenaze sahipleri isterlerse mezarı korumak ve güzelleştirmek adına
mermer yapımcılarına mermer ya da granitten çeşitli ebatlarda lahit sipariş
edebilmektedir. Mezar mermeri yapımcıları tarafından hazırlanan lahitler, ağırlıklarına
göre ya bedeni güçle ya da vinç yardımıyla mezar üzerine tek parça halinde
yerleştirilmektedir. Bu esnada lahitin tam oturması için mermer yapımcıları tarafından
mezar yerinin düzeltilmesi, lahitin harçla tutturulması ve içerisine mezar toprağının
konulması gibi bir takım işlemler gerçekleştirilmektedir. Mezar lahiti dışında mermer
yapımcıları yine cenaze sahiplerinin talebi doğrultusunda mermer veya granitten çeşme,
mezar ziyareti yapanlar için oturma amaçlı bank da hazırlayabilmektedir.
(11) Mermerin mukavemetinin don gibi hava olaylarından zarar görmesi nedeniyle mezar lahit
yapım işleri yıl içinde Nisan-Kasım ayları arasında gerçekleştirilmektedir. Cenaze
sahipleri, ister ANKARA MEZARCILAR ODASI’na bağlı mermer yapımcılarına isterse
diğer mermer yapımcılarına isterlerse de Ankara dışında anlaştığı herhangi bir mermer
yapımcısına lahit siparişi verebilmektedir.
(12) Kesin bir ilgili ürün pazarı tanımı yapılmamakla birlikte, dosya konusu iddiaların
değerlendirilmesinde ürün pazarının “mermer mezar lahiti ve müştemilatı pazarı” olarak
ele alınması mümkündür. İlgili coğrafi pazar bakımından ise öncelikle, genelde o il sınırları
hatta o mezarlık çevresindeki mezar mermeri yapımcılarına mezar mermer lahiti
konusunda talepte bulunulduğu belirtilmelidir. Bununla birlikte mezarlıklarda Ankara’nın
çeşitli bölgelerinde mezar mermeri yapımı ile iştigal eden teşebbüslerin ürünleri de
bulunmaktadır. İstisnai olarak diğer illerden de mezar mermeri yapımcıları Ankara’da
faaliyet gösterebilmektedir. Bu çerçevede kesin bir ilgili coğrafi pazar tanımı
yapılmaksızın, dosya konusu iddiaların değerlendirilmesinde coğrafi pazarın “Ankara”
olarak ele alınabileceği değerlendirilmektedir.
I.3. Önaraştırma Sürecinde Elde Edilen Bilgi ve Belgelere İlişkin Tespitler
I.3.1. Yerinde İncelemelerde Elde Edilen Bilgi ve Belgeler
I.3.1.1 ANKARA MEZARCILAR ODASI’nda Yapılan İnceleme
(13) Önaraştırma kapsamında 09.05.2017 tarihinde Ankara’da bulunan ANKARA
MEZARCILAR ODASI’nda yapılan yerinde incelemede, 2015 yılı içerisinde ANKARA
MEZARCILAR ODASI tarafından Büyükşehir Belediyesine bağlı mezarlıklarda faaliyet
gösteren mermer ustalarına gönderildiği anlaşılan ve genel itibarı ile mezarlıkta çalışma
usullerinin düzenlendiği bir belge elde edilmiştir. Bu belgenin 9. maddesinde;
“İş takibini atölye sahipleri veya Odaya firma kaşesi ile kimlik fotokopisi vermiş olan
birinci derece yakını olanlar yapacak. Usta, kalfa, çırak kesinlikle sıra takibi
yapmayacak.”
ifadesi yer almaktadır.
(14) ANKARA MEZARCILAR ODASI’nda yapılan yerinde incelemede Oda’nın genel
sekreterinin bilgisine başvurulmuştur. Gerçekleştirilen görüşmede, daha önce ANKARA
MEZARCILAR ODASI tarafından koordine edilen bir sıra sistemi olduğu ancak Rekabet
Kurumu tarafından 2012 yılında benzer bir şikayet üzerine gerçekleştirilen önaraştırma1
neticesinde bu faaliyetleri durdurdukları fakat Karşıyaka Mezarlığı bölgesinde birkaç
esnaf arasında yine böyle bir sistemin uygulandığı, ANKARA MEZARCILAR ODASI’nın
bu sıra sisteminin takibinde herhangi bir dahlinin olmadığı ifade edilmiştir. Bununla birlikte
yukarıda sözü edilen belgede bahsi geçen hususların müşteriler tarafından Mezarlıklar
1 Kurul’un 15.11.2012 tarihli ve 12-57/1538-551 sayılı kararı.
17-19/295-131
4/7
Müdürlüğüne yapılan şikayet başvurularını azaltmak için hazırlanan düzenlemeler olduğu
ifade edilmiştir.
I.3.1.2 AZİMKAR’da Yapılan İnceleme
(15) Önaraştırma kapsamında 09.05.2017 tarihinde AZİMKAR’da yapılan yerinde incelemede
ANKARA MEZARCILAR ODASI tarafından gönderildiği anlaşılan 2017 yılına ait tavsiye
fiyat listesi elde edilmiştir. Yapılan yerinde incelemede teşebbüs yetkilisi tarafından,
kendisinin aynı zamanda ANKARA MEZARCILAR ODASI’nın başkan yardımcılığı
görevinde bulunduğu, Oda olarak tavsiye fiyat listesi yayımladıkları ancak bu fiyat
listelerinin hiçbir suretle zorunluluk teşkil etmediği, tavsiye fiyatların uygulanıp
uygulanmadığını takip etmedikleri, yukarıda anılan belgenin de bu kapsamda hazırlanan
bir tavsiye fiyat listesi olduğu ifade edilmiştir.
(16) Bununla birlikte şikayetin konusunu oluşturan hususlardan biri olan mermer ustalarının
yapılacak işleri bir sıra halinde takip ettikleri iddialarına yönelik; daha evvel ANKARA
MEZARCILAR ODASI tarafından böyle bir sıra sisteminin kurulduğu, Rekabet Kurumu
tarafından 2012 yılındaki benzer iddialar doğrultusunda yürütülen önaraştırma
neticesinde kendilerine gönderilen ihtar yazısına uyularak bu sistemin Oda tarafından
takibinin bırakıldığı ifade edilmiştir. Fakat, 30-40 kadar mermer ustasının bahsi geçen sıra
sistemini uyguladıkları, katılımın ihtiyari olduğu, girişin ve çıkışın her an yapılabileceği,
müşterinin sıradaki ustayı kabul etmek zorunda olmadığı gibi sırası gelen mermer
ustasının da işi almayarak sırasından vazgeçme hakkının olduğu belirtilmiştir.
I.3.1.3 EN-KA da Yapılan İnceleme
(17) Önaraştırma kapsamında 10.05.2017 tarihinde EN-KA’da yerinde inceleme
gerçekleştirilmiştir. Teşebbüs yetkilisi tarafından Cimşit Mezarlığı’nda faaliyete geçtiği
günden bu yana yalnızca iki adet mezar inşasında bulunduğu, mezar kurulumu
gerçekleştirdiği hiçbir mezarlıkta herhangi bir sıra sisteminin içinde olmadığı ifade
edilmiştir.
I.3.1.4 SARIKAYA’da Yapılan İnceleme
(18) Önaraştırma kapsamında 09.05.2017 tarihinde SARIKAYA’da yerinde inceleme
gerçekleştirmiştir. Atölye faaliyetlerini Sincan ilçesi sanayi sitesi içerisinde gerçekleştiren
teşebbüs Cimşit Mezarlığı bölgesinde mezar örneklerinin bulunduğu bir tanıtım ofisi ile
faaliyetlerini yürütmektedir. Yapılan incelemede teşebbüs yetkilisi tarafından müşterilerin
mezar yaptırmak istedikleri ustaları özgürce seçebildiği ifade edilmiştir. Bununla birlikte
ANKARA MEZARCILAR ODASI tarafından gönderildiği anlaşılan tavsiye fiyatların ne
ölçüde uygulandığını anlamak amacıyla teşebbüsün sipariş aldığı defterler incelenmiş ve
tavsiye fiyatların dışında da fiyatlar verildiği, bu fiyatların altında veya üzerinde satış
yapıldığı anlaşılmıştır.
I.3.2. Diğer Görüşmelerde Elde Edilen Bilgiler
I.3.2.1. (…..) ile Yapılan Görüşme
(19) Önaraştırma kapsamında (…..) ile görüşme gerçekleştirilmiştir. Şirket yetkilisi; mezarlığı
ziyaret eden kişilerin mezarlıkların üzerindeki etiketlere bakarak mezar yapımı için
iletişime geçtiklerini, müşteri hangi firmayı uygun bulursa o firmadan mezar yaptırdığını
ifade etmiştir. Bununla birlikte, mezarlık girişinde bulunan çiçekçilerin mezar bakımı
sırasında mezarcılara ait etiketlerin üzerine kendi etiketlerini yapıştırdıklarını, dolayısıyla
müşterilerin ilk olarak çiçekçilerle iletişime geçtiğini sonrasında onların yönlendirdiği
mezarcılar ile mezar yapımı için iletişime geçtiğini, mezarlıkta bulunan temsilcilerinin
esasen mezar üzerindeki etiketleri korumak için orda bulunduğunu, aksi takdirde müşteri
çekemeyeceklerini belirtmiştir. Son olarak daha önce mermercilerin kendi aralarında fiyat
17-19/295-131
5/7
uygulaması yaptıklarını, bu durumdan memnun olmayan 3-4 firmanın kendilerini şikayet
ettiği için şu an böyle bir uygulamanın olmadığını dile getirmiştir.
17-19/295-131
6/7
I.3.2.2. (…..) İle Yapılan Görüşme
(20) Önaraştırma kapsamında (…..) ile görüşme yapılmıştır. Yapılan görüşmede;
“Mezarcılar odası, mermer ve mezarlıklar için iki ayrı fiyat listesi belirlemektedir.
Bu fiyat listesinin bir tanesi tavsiye fiyat listesidir, diğeri ise asgari fiyat listesidir.
Ancak asgari fiyat listesinin üzerinde “asgari fiyat” veya “zorunlu” ibaresi
bulunmamaktadır. Ancak mahalle baskısı yoluyla ve gayri resmi olarak bunun
takibi yapılmaktadır. Asgari fiyat listesi dışında fiyat verdikleri tespit edilirse o
firmayı 15 gün mezarlığa sokmazlar. Mezarcıların yaklaşık %80’i bu sıra sistemini
uygulamaktadır. Ancak şu ada, şu parsel benim sen burada faaliyet gösteremezsin
gibi bir uygulama yok. Mezar yaptırmak isteyen müşterilerin %30-40 civarı
mezarlıktaki mezarcılara yaptırır. Bir kısmı ise internetten araştırarak, bir kısmı da
daha önce mezar yaptırdığı firmayla iletişime geçerek mezar yaptırır. Firmaların
mezarlıktaki temsilcileri boyunlarına Mezarcılar Odasının kartını taktıkları için
müşteriler genellikle bu firmaları tercih eder. Odaya kaydolmayan mezarlıkta
sıraya giremez.”
bilgileri verilmiştir.
I.4. Değerlendirme
(21) Dosya konusu ihbar Sincan Cimşit Mezarlığı’nda faaliyet gösteren mezar mermeri
yapımcılarının aralarında sıra sistemi uygulamak suretiyle müşteri paylaşımı yaptıkları ve
bölge dışından gelen mezar yapımcılarını bu bölgeye sokmadıklarına yöneliktir. İddia
edilen eylemler, bölge paylaşımı ve teşebbüsler arasında sıra sistemi uygulaması
şeklinde iki başlık olarak 4054 sayılı Kanun kapsamında ele alınabilir. Yapılan
incelemeler ve görüşmelerde elde edilen bilgiler çerçevesinde, teşebbüsler arasında
anılan mezarlık için bölge paylaşımı yapıldığına yönelik herhangi bir bulguya
rastlanmamıştır.
(22) Dosya konusu ihbarda yer alan ikinci iddia olan mezar mermeri yapımcıları arasındaki
sıra sistemi ise, müşterilerin paylaşılmasına yönelik olarak yapılmış bir uygulama olarak
ortaya çıkmaktadır. Mezar mermeri yapımı işleri ile iştigal eden teşebbüsler genel olarak
mezarlıklarda bir adet temsilci bulundurmakta, bu temsilciler mezarlığa gelen
ziyaretçilerden mezar mermeri yapımı siparişi alabilmek için onlara teklif sunmakta ya da
kart bırakmaktadırlar. Ancak sıra sisteminde, bu sistemi uygulayan teşebbüslerden
sadece sırası gelen teşebbüs mezarlığa temsilci göndermekte ve sadece söz konusu
teşebbüs mezarlığa gelen ziyaretçiler ile iletişime geçmekte ve teklif sunmaktadır.
Dolayısıyla sıra sisteminde, mezarlığa gelen ziyaretçiler için teşebbüsler rekabet
etmemekte, sırası gelen teşebbüs müşteriye teklif vermektedir. Söz konusu uygulama ile
ürün kalitesi ve fiyatlar bakımından teşebbüsler arasındaki rekabet sınırlandırılmaktadır.
Bu çerçevede sıra sistemi, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinde yasaklanan
uygulamalardan biridir.
(23) Dosya konusu ihbar, esasen Sincan Cimşit Mezarlığı’nda üç teşebbüs arasında bu
sistemin uygulandığı ve bölge dışından gelen teşebbüslerin mezarlığa alınmadığı
yönündedir. Yapılan inceleme ve görüşmelerde söz konusu mezarlık için sıra sisteminin
uygulandığına yönelik bilgi ve belgeye ulaşılamamıştır.
17-19/295-131
7/7
(24) Bununla birlikte, dosya kapsamında yapılan görüşmelerin bazılarında Karşıyaka
Mezarlığı’nda sıra sisteminin uygulandığı ileri sürülmüştür. Önaraştırma taraflarından
AZİMKAR’ın yetkilisi ve aynı zamanda ANKARA MEZARCILAR ODASI’nın başkan
yardımcısı yukarıda belirtildiği üzere, daha önce sıra sisteminin Oda tarafından
uygulandığını, ancak 2012 yılında benzer iddialar üzerine Rekabet Kurumu tarafından
başlatılan önaraştırma neticesinde kendilerine gönderilen ihtara uyularak Oda tarafından
sıra sisteminin takibinin bırakıldığını, ancak yine 30–40 kadar mermer ustasının bahsi
geçen sıra sistemini uyguladıklarını, katılımın ihtiyari olduğunu, girişin ve çıkışın her an
yapılabileceğini, müşterinin sıradaki ustayı kabul etmek zorunda olmadığı gibi sırası
gelen mermer ustasının da işi almayarak sırasından vazgeçme hakkının olduğunu ifade
etmiştir.
(25) ANKARA MEZARCILAR ODASI’nda yapılan yerinde incelemede elde edilen belgede, her
ne kadar Belediyeye bağlı mezarlıklarda faaliyet gösteren teşebbüsler için uyulması
gereken kurallar arasında sıra takibi yapılmaması yönünde uyarı bulunsa da, Oda genel
sekreteri, Karşıyaka Mezarlığı’nda faaliyet gösteren birkaç esnafın kendi aralarında böyle
bir sistem uyguladığını ancak söz konusu uygulamada Oda’nın herhangi bir dahlinin
olmadığını ifade etmiştir.
(26) Yine önaraştırma taraflarından EN-KA’da yapılan yerinde incelemede teşebbüs yetkilisi
tarafından Cimşit Mezarlığı’nın nispeten küçük bir mezarlık olduğu, söz konusu
mezarlıkta sıra sisteminin olmadığı, bu sistemin Karşıyaka Mezarlığı’nda uygulandığı
şifahen dile getirilmiştir.
(27) Önaraştırma sürecinde yapılan görüşmelerin birinde ise, ANKARA MEZARCILAR
ODASI’nın asgari fiyat ve tavsiye fiyat olarak iki farklı fiyat belirlediği, ancak asgari fiyat
listesinde zorunlu ya da asgari fiyat olduğuna dair herhangi bir ibarenin yer almadığı ve
fiyat takibinin gayri resmi olarak yapıldığı belirtilmiştir. Asgari fiyata uymadığı tespit edilen
teşebbüslerin 15 gün boyunca mezarlığa alınmayacağı ve mezar yapımcılarının yaklaşık
%80’inin bu sıra sistemini uyguladığı da dile getirilmiştir. Son olarak da mezarlığa gelen
ziyaretçilerin %30-40 civarındaki bir kısmının mezar mermeri yapımı için doğrudan
mezarlıkta sipariş verdiği, bir kısmının internetten araştırma yaptığı bir kısmının ise daha
önceden mezar mermeri yaptırdığı teşebbüsü arayarak sipariş verdiği dile getirilerek
bölge paylaşımına ilişkin bir uygulama olmadığı belirtilmiştir.
(28) Kurul tarafından benzer iddiaların değerlendirildiği 15.11.2012 tarihli kararda2 ANKARA
MEZARCILAR ODASI’nın asgari mezar inşa fiyatlarını tespit ettiği ve bu fiyatların altında
hizmet veren üyelerine ceza tatbik ettiği iddiaları ile bazı oda üyelerinin sıra sistemi
uyguladıkları iddiası incelenmiştir. Yapılan incelemelerde Kurul, ANKARA MEZARCILAR
ODASI’nın yayımlamış olduğu fiyat tarifesinin uygulanmasını zorunlu tutmasının 4054
sayılı Kanun'un 4. maddesi kapsamında ihlal niteliğinde olduğuna karar vermiştir.
Bununla birlikte, Kurul önaraştırma kapsamında yapılan görüşme ve yerinde
incelemelerle iddianın ve ihlal konusu olayın açıklığa kavuşturulduğu, ihlalin kısa süreli
olarak kısmen gerçekleştirildiği ve fiilen sona erdirildiği, dolayısıyla ihlalin etkisinin kısıtlı
olduğu hususlarını dikkate alarak adı geçen Oda hakkında 4054 sayılı Kanun'un 41.
maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığına hükmetmiştir. Son olarak
benzer eylem ve işlemlerden kaçınılması, ilgili pazarda rekabetin kalıcı bir şekilde tesisi
ve rekabet kurallarına uygun davranılması konusunda tedbirlerin alınması, ayrıca Oda
üyelerinin bir kısmı tarafından uygulanan sıra sisteminin de 4054 sayılı Kanun'u ihlal edici
nitelikte olduğu ve kaldırılması gerektiği, aksi halde 4054 sayılı Kanun çerçevesinde işlem
başlatılacağı yönünde 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin 3. fıkrası uyarınca görüş
bildirilmesine karar vermiştir.
2 15.11.2012 tarih ve 12-57/1538-551 sayılı Kurul Kararı
17-19/295-131
8/7
(29) Dosya kapsamında yapılan görüşmelerin birinde ileri sürülen ANKARA MEZARCILAR
ODASI tarafından asgari fiyatın belirlendiği iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemelerde
herhangi bir bilgi veya belgeye ulaşılamamış, aksine SARIKAYA’da yapılan yerinde
incelemede teşebbüsün Oda’nın gönderdiği tavsiye fiyatların dışında da fiyatlar verdiği,
bu fiyatların altındaki veya üzerindeki fiyatlarla satış yaptığı anlaşılmıştır.
(30) Yapılan görüşmelerin bazılarında, mezar mermeri yapımı ile iştigal eden kimi teşebbüsler
arasında sıra sisteminin uygulandığı iddia edilmişse de söz konusu sisteme ilişkin
herhangi bir kayıt veya belgeye, iddia konusu sistemin hangi mezar mermeri yapımcıları
tarafından uygulandığı, bu sistem içerisinde kimlerin yer aldığına dair herhangi bir bilgiye
ulaşılamamıştır.
(31) Ankara’da yaklaşık olarak 80-85 civarında mezar mermeri yapımı işiyle iştigal eden
teşebbüs bulunmaktadır. Bunun yanı sıra, mezarlığa gelen ziyaretçilerin istedikleri bir
teşebbüs ile iletişime geçerek istedikleri teşebbüse mezar mermeri yaptırmalarının
önünde bir engel bulunmadığı anlaşılmaktadır. Ayrıca müşterilerin sadece yaklaşık %30-
40 civarının mezarlıkta sipariş verdiği ve müşterilerin mezar yapım işleri ile uğraşan
teşebbüsleri araştırarak sipariş vermesinin önünde bir engel bulunmadığı görülmektedir.
Bu koşullar ve sınırlı sayıda bazı esnaf tarafından uygulandığı ileri sürülen sıra sistemine
ilişkin olarak herhangi bir belgeye ve somut bilgiye ulaşılamamış olması dikkate alınarak
soruşturma açılmasına gerek olmadığı kanaatine ulaşılmıştır.
J. SONUÇ
(32) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, 4054 sayılı Kanun’un 41.
maddesi uyarınca soruşturma açılmamasına gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün
içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar
verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy