Rekabet Kurumu - Karar Sayı 17-20/314-137

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2017-2-7 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 17-20/314-137
Karar Tarihi : 03.07.2017
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN, Adem BİRCAN, Şükran KODALAK, Mehmet AYAN
B. RAPORTÖRLER: Didem ULUÇ SÜDEMEN, Ahmet ŞAHİN, Mesut MORGÜL
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : Gizlilik talebi bulunmaktadır.
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILANLAR : - Türk Telekomünikasyon A.Ş.
Turgut Özal Bulvarı 06103 Aydınlıkevler/Ankara
- TTNET A.Ş.
Esentepe Mahallesi Salih Tozan Sokak Karamancılar İş
Merkezi D Blok No: 16 34394 Şişli/İstanbul
(1) E. DOSYA KONUSU: Türk Telekomünikasyon A.Ş. ve TTNET A.Ş.’den oluşan
ekonomik bütünlüğün perakende sabit genişbant internet erişim hizmetleri
pazarında sunduğu ‘‘Karşılama Kampanyası’’ ve ‘‘Transfer Fırsatı Kampanyası’’
yoluyla fiyat sıkıştırması uygulayarak hakim durumunu kötüye kullandığı iddiası
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Kuruma yapılan gizlilik talepli başvuruda özetle;
- Başvuru sahibinin Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) tarafından verilen
yetkiye dayanarak telekomünikasyon sektöründe internet servis sağlayıcısı (İSS)
olarak faaliyet gösterdiği,
- Türk Telekomünikasyon A.Ş.’nin (Türk Telekom) mülkiyetinde bulunan sabit
şebekenin doğal tekel niteliği gösterdiği ve tüketiciye sabit genişbant internet
hizmeti verebilmek için Türk Telekom altyapısını kullanmanın zorunlu olduğu,
- TTNET A.Ş.’nin (TTNET) ise başvuru sahibi ile aynı pazarda (perakende sabit
genişbant internet erişimi hizmeti pazarı), yerleşik işletmeci olan Türk Telekom’un
kontrolünde faaliyet gösteren bir teşebbüs olduğu, dolayısıyla başvuru sahibinin
Türk Telekom’un hem müşterisi hem de rakibi konumunda bulunduğu,
- Türk Telekom’un “sabit telefon hizmetleri” ve “toptan sabit genişbant internet
erişimi hizmeti pazarı”nda, TTNET’in ise “perakende sabit genişbant internet
erişimi hizmeti pazarı”nda hâkim durumda olduğu,
- Türk Telekom ve TTNET’ten oluşan ekonomik bütünlüğün (Türk Telekom Grubu)
perakende tarifelerini, sabit genişbant internet hizmetinin verilebilmesi için zorunlu
maliyetler olan toptan erişim ücretlerinin altında belirleyerek fiyat sıkıştırması
yoluyla hâkim durumunu kötüye kullandığı,

17-20/314-137
2/38

- Şikâyet konusu “Karşılama Kampanyası” ile TTNET tarafından, 31.01.2017
tarihine kadar diğer İSS’lerdeki internet aboneliğini iptal ettirerek veya işletmeci
değişikliği yolu ile 24 ay taahhüt şartıyla TTNET Evde İnternet tarifelerine1 geçiş
yapan müşterilere, diğer İSS’lerdeki son faturalarını 60 gün içinde ibraz etmeleri
halinde, ibraz tarihinden itibaren ilk 10 ay boyunca kampanyalı fiyat üzerinden aylık
30 TL (vergiler dahil) ve toplamda 300 TL (vergiler dâhil) indirim sağlandığı2, kalan
dönemde ise abonelerin kampanyalı tarife üzerinden ücretlendirildiği,
- Kampanyanın karlılık hesaplamalarının TTNET ve başvuru sahibi teşebbüs için
ayrı ayrı olmak üzere 24 aylık süreçteki maliyetler dikkate alınarak, Evde İnternet
tarifeleri içinde en yüksek talebi gören Netlimitsiz 8 mpbs/50 GB tarifesi bazında
gerçekleştirildiği, operasyonel maliyetlerin de dikkate alındığı durumda kampanya
ile TTNET maliyetlerine göre (…..) TL; başvuru sahibi şirket maliyetlerine göre ise
(…..) TL zarar edildiği, dolayısıyla TTNET veya eşit etkinlikteki bir rakibin söz
konusu kampanyayı zarar etmeden sunmasının mümkün olmadığı,
- Kampanya kapsamında sunulan paketlerin aboneler tarafından en çok tercih
edilen bağlantı hızlarına sahip paketler olduğu3 ve bu nedenle kampanyanın
etkisinin yüksek olacağı,
- “Karşılama Kampanyası”nın abone alımına açık olduğu 01.11.2016-31.01.2017
tarihleri arasında başvuru sahibi teşebbüsün abonelik iptal oranının %(…..) arttığı
ve söz konusu kampanya ile TTNET’in diğer İSS’lerden yaklaşık 30.000 abone
geçişi sağlayacağı
iddia edilerek, TTNET tarafından sunulan ve dışlayıcı nitelikte olduğu belirtilen “Karşılama
Kampanyası”nın durdurulması ve Türk Telekom Grubu hakkında 4054 sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun) kapsamında gerekli yaptırımların
uygulanması talep edilmiştir.
(3) Yukarıda özetlenen şikâyetin ardından başvuru sahibinin 28.02.2017 tarih ve 1350 sayı
ile Kurum kayıtlarına giren ek beyanında:
- TTNET’in 31.01.2017 itibariyle “Karşılama Kampanyası”nı sona erdirdiği ve bu
kampanyanın devamı niteliğinde olduğu iddia edilen “Transfer Fırsatı
Kampanyası”nı duyurduğu,
- “Transfer Fırsatı Kampanyası” ile TTNET’in farklı kampanyalar adı altında 4054
sayılı Kanun’un 6. maddesine aykırı olduğu iddia edilen davranışlarını devam
ettirdiği,
- İlgili kampanya ile TTNET’in 31.12.2017 tarihine kadar 24 ay veya 12 ay taahhüt
koşuluyla diğer İSS’lerdeki internet aboneliğini iptal ettirmeden Türk Telekom Evde
İnternet tarifelerine geçiş yapan müşterilerine, diğer İSS’de çıkan son faturalarını
60 gün içinde ibraz etmeleri durumunda aylık 30 TL (vergiler dahil) olacak şekilde
toplamda 150 TL’ye (vergiler dahil) kadar indirim yansıtıldığı, indirim sonrası
dönemde ise abonelerin faydalandığı tarifelerin kampanyalı fiyatları üzerinden
ücretlendirildiği,


1 Çeşitli hız ve kotalarda Netlimitsiz, Yalın Netlimitsiz, Ultranet Limitsiz, Yalın Ultranet Limitsiz, Fibernet,
Yalın Fibernet ve Yalın Hipernet tarifelerini içermektedir.
2 21.10.2016 tarihi öncesinde yapılan satışlarda 150 TL, sonrasında yapılanlarda 300 TL indirim sağlandığı
belirtilmiştir.
3 BTK Pazar Verileri Raporu’na (2016 yılı 3. Çeyrek) göre, 10-30 Mbps bağlantı hızına sahip paketleri tercih
eden abone oranının %70,8 olduğu belirtilmiştir.
17-20/314-137
3/38

- Kampanyanın karlılık hesaplamalarının Evde İnternet tarifeleri içerisinde en çok
talep gören Yalın Netlimitsiz 8 mpbs/50 GB tarifesi için 24 aylık taahhüt süresi göz
önüne alınarak yapıldığı, operasyonel maliyetler de dikkate alındığında başvuru
sahibi teşebbüs parametrelerine göre (…..) TL, TTNET parametrelerine göre ise
(…..) TL zarar edildiği,
- TTNET veya eşit etkinlikteki bir rakibinin söz konusu kampanyayı karlı bir şekilde
sunmasının mümkün olmadığı ve Türk Telekom Grubu’nun fiyat sıkıştırması
yoluyla hâkim durumunu kötüye kullandığı
iddia edilmekte, “Karşılama Kampanyası” ve “Transfer Fırsatı Kampanyası”nın birlikte
değerlendirilerek Türk Telekom Grubu’nun fiyat sıkıştırması yoluyla 4054 sayılı Kanun’un
6. maddesini ihlal ettiğinin tespit edilmesi, söz konusu kampanyanın durdurulması ve
gerekli yaptırımların uygulanması talep edilmektedir.
(4) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 31.01.2017 tarih ve 676 sayı ile yapılan
başvuru üzerine hazırlanan 05.04.2017 tarihli ve 2017-2-7/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu,
20.04.2017 tarihli Rekabet Kurulu (Kurul) toplantısında görüşülmüş ve 17-13/180-M sayı
ile önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. İlgili karar uyarınca düzenlenen 20.06.2017
tarih ve 2017-2-7/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(5) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;
1) Haklarında önaraştırma yürütülen Türk Telekom ve TTNET’ten oluşan ekonomik
bütünlüğün, toptan sabit genişbant internet erişim hizmetleri pazarında ve
perakende sabit genişbant internet erişim hizmetleri pazarında hâkim durumda
bulunduğu,
2) TTNET tarafından düzenlenen “Karşılama Kampanyası” ve “Transfer Fırsatı
Kampanyası” kapsamında maliyet üstünde gelir elde edildiği, dolayısıyla hakkında
önaraştırma yürütülen ekonomik bütünlüğün fiyat sıkıştırması yoluyla 4054 sayılı
Kanun’un 6. maddesi çerçevesinde hâkim durumunu kötüye kullandığının öne
sürülemeyeceği,
3) Bu nedenle Türk Telekom ve TTNET hakkında soruşturma açılmasına gerek
olmadığı,
sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) Görüşü
(6) Yukarıda özetlenen başvurunun elektronik haberleşme sektörüne ilişkin olması sebebiyle
5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu’nun (EHK) 7. maddesinin ikinci fıkrası
gereğince 06.02.2017 tarihli, 1738 sayılı ve 06.03.2017 tarihli, 2968 sayılı yazılar ile
BTK’dan görüş talep edilmiştir. Söz konusu görüşler 13.03.2017 tarihli, 1714 sayılı ve
21.03.2017 tarihli,1909 sayılı yazılar ile Kurumumuz kayıtlarına intikal etmiştir.

17-20/314-137
4/38

(7) 13.03.2017 tarih 1714 sayılı BTK görüşünde;
- Ülkemizde 5809 sayılı Kanun kapsamında elektronik haberleşme pazarlarına
ilişkin düzenlemelerin BTK tarafından gerçekleştirildiği,
- Bu kapsamda yürütülen pazar analizleri neticesinde hem ilgili pazarların
tanımlandığı hem de ilgili pazarlarda etkin piyasa gücüne (EPG) sahip işletmelerin
belirlendiği,
- İlgili mevzuat kapsamında BTK tarafından yapılan pazar analizi çalışmaları
neticesinde EPG' ye sahip olduğu belirlenen işletmecilere erişim ve referans teklif
hazırlama yükümlülükleri de dahil olmak üzere çeşitli yükümlülükler getirilebildiği,
- Bu çerçevede Türk Telekom’un “Veri Akış Erişimini İçeren Toptan Genişbant
Erişim Pazarı”nda EPG’ye sahip işletmeci olarak belirlendiği ve çeşitli
yükümlülüklere tabi kılındığı,
- İlgili pazarlarda getirilen yükümlülüklerin bir sonucu olarak, Türk Telekom’un
İSS’lere toptan seviyede sunduğu DSL internet hizmeti tarifelerinin BTK onayına
tabi olduğu,
- DSL, kablo, fiber vb. altyapılar üzerinden İSS'lerin son kullanıcılara perakende
seviyede sunduğu internet erişimi tarifelerinin BTK onayına tabi olmadığı,
- Rekabet Kurumuna yapılan söz konusu başvurularda bahsi geçen tarife paketleri
ve kampanyaların TTNET tarafından perakende seviyede sunulan hizmetler
olduğu ve tarife düzenlemelerine tabi olmadığı,
- EPG’ye sahip işletmecilere getirilen yükümlülükler arasında fiyat sıkıştırması yer
almasa da perakende sabit genişbant internet erişim hizmetleri pazarında diğer
İSS’lerin benzer kampanyalar sunmasının teknik ve ekonomik tekrarlanabilirlik
kıstasları çerçevesinde incelenmesinin önemli olduğu,
- Bu süreçte BTK tarafından Veri Akış Erişimini İçeren Toptan Genişbant Erişim
Pazarı’nda getirilen yükümlülüklerin ve ilgili düzenlemelerin göz önünde
bulundurulması gerektiği,
- Alternatif İSS’leri pazar dışına itebilecek fiyat dışı ve fiyat bazlı rekabet
aksaklıklarının önüne geçilmesini teminen kampanya koşullarının Kurumumuz
tarafından değerlendirilebileceği
ifade edilmektedir.
(8) 21.03.2017 tarih ve 1909 sayılı görüşte ise ek beyana konu “Transfer Fırsatı Kampanyası”
değerlendirilirken yukarıda özetlenen BTK görüşünün dikkate alınabileceği ifade
edilmiştir.
I.2. Taraflar
I.2.1.Türk Telekom
(9) 1995 yılında kurulan ve 2015 yılı itibarıyla Türk Telekom, Avea İletişim Hizmetleri A.Ş.
(Avea) ve TTNET’in tüzel kişiliklerini muhafaza ederek entegre bir yapıya geçen Türk
Telekom, Türkiye’de sabit telefon, mobil telefon, veri ve internet hizmetleri ile televizyon
ürün ve hizmetleri alanında faaliyet gösteren bir teşebbüstür. Ocak 2016 itibarıyla söz
konusu ürün ve hizmetlerin tamamı Türk Telekom tarafından, Türk Telekom tek markası
altında bir araya getirilmiştir.

17-20/314-137
5/38

(10) Türk Telekom, mobil operatör Avea’nın, genişbant operatörü TTNET’in, yakınsama
teknolojileri şirketi Argela Yazılım ve Bilişim Teknolojileri A.Ş.’nin, bilgi teknolojileri çözüm
sağlayıcısı Innova Bilişim Çözümleri A.Ş.’nin, çevrimiçi eğitim yazılımları şirketi Sebit
Eğitim ve Bilgi Teknolojileri A.Ş.’nin, çağrı merkezi şirketi AssisTT Rehberlik ve Müşteri
Hizmetleri A.Ş.’nin ve toptan veri ve kapasite servis sağlayıcısı Türk Telekom
International ve iştiraklerinin %100'üne sahiptir.
Türk Telekom, 406 sayılı Kanun’a ve özel hukuk hükümlerine tabi bir anonim şirket
statüsünde olup, %55 oranındaki hissesi blok olarak Ojer Telekomünikasyon A.Ş.’ye
(Ojer Telekom) satılmak suretiyle özelleştirilmiş bulunmaktadır. Türk Telekom’un %30
oranındaki hissesi T.C. Başbakanlık Hazine Müsteşarlığına aittir. Kalan %15 oranındaki
hisse 2008 yılı Mayıs ayından itibaren halka arz edilmiştir.
I.2.2. TTNET
(11) TTNET, Kurul’un 02.09.2004 tarihli toplantısında Türk Telekom’un özelleştirilmesine
ilişkin olarak sunduğu “ayrı bir tüzel kişiliğe kavuşturulması” yönündeki görüşü
doğrultusunda, Türk Telekom Grubu’nun internet servis sağlayıcısı olarak 26.04.2006
tarihinde kurulmuş ve BTK’nın 09.05.2006 tarihli kararıyla kablolu ve kablosuz internet
servis sağlayıcılığı (İSS) hizmeti için genel izin kapsamında yetkilendirilerek 14.05.2006
tarihinde faaliyetlerine başlamıştır.
(12) Türk Telekom’un kontrolünde bulunan TTNET, İSS hizmetinin yanı sıra BTK tarafından
altyapı işletmeciliği hizmeti, kablolu yayın hizmeti, sabit telefon hizmeti, sanal mobil
şebeke hizmeti, uydu haberleşme hizmeti ve uydu platform hizmeti alanlarında, RTÜK
tarafından ise kablolu yayın platform işletmeciliği ve uydu yayın platform işletmeciliği
alanlarında da yetkilendirilmiştir.
I.3. İlgili Pazar
I.3.1. İlgili Pazarlar Hakkında Genel Bilgiler
(13) Kurumumuza yapılan şikâyetin temelini TTNET’in perakende sabit genişbant internet
hizmetleri pazarında sunduğu kampanyaların dışlayıcı nitelikte olduğu iddiası
oluşturmaktadır.
(14) İnternet, birbiriyle iletişim halinde olan çok sayıdaki şebekenin bir bütünüdür. Kullanıcılar
internet erişimi hizmeti yoluyla diğer şebekelerle veri alışverişinde bulunabilmektedir.
İnternet erişimi hizmeti belli bir zaman diliminde alınabilen ya da gönderilebilen verinin
büyüklüğüne (bant genişliği) göre darbant ve genişbant olarak farklılaşabilmektedir. Bu
çerçevede genişbant kavramı; çevirmeli bağlantıdan daha yüksek hızda erişim sağlayan
DSL, kablo modem, fiber optik, genişbant telsiz erişim sistemleri veya uydu aracılığıyla
yapılan internet erişimini bir bütün olarak kapsayacak şekilde kullanılmaktadır.
(15) Genişbant internet erişim pazarını toptan ve perakende olmak üzere ikiye ayırmak
mümkündür. Toptan genişbant internet hizmetleri pazarında İSS’ler kendi altyapılarını
tesis edebildikleri gibi, tesisi son derece maliyetli olan yatırımlara katlanmak yerine,
altyapı sahibi teşebbüslerden toptan seviyede internet erişim hizmeti alabilmektedir.
İSS’ler toptan seviyede altyapı sahibi teşebbüsten aldıkları bu hizmeti perakende
seviyede son kullanıcılara sunmaktadır.
(16) Perakende genişbant erişim için kullanılan teknolojileri perakende sabit genişbant ve
mobil genişbant olarak ikiye ayırmak mümkündür. Bakır kablo ağı üzerinden sunulan
hizmetler, kablo TV şebekesi üzerinden sunulan hizmetler ile fiber optik şebeke üzerinden
sunulan hizmetler sabit genişbant internet erişim hizmetleri kapsamında yer almaktadır.

17-20/314-137
6/38

(17) Ülkemizde faaliyet gösteren İSS’lerin tamamı DSL hizmetlerini, toptan seviyede
genişbant internet pazarında Türk Telekom’un bakır kablo altyapısına erişmek suretiyle
sunmaktadırlar. BTK düzenlemelerine göre İSS’ler “yeniden satış” (Al-Sat), “veri akış
erişimi” (VAE) ve “yerel ağa ayrıştırılmış erişim” (YAPA) yöntemleriyle Türk Telekom bakır
kablo şebekesine erişebilmektedirler. Bahse konu erişim modelleri arasındaki temel fark,
İSS’lerin Türk Telekom altyapısına bağımlılık dereceleri ve dolayısıyla kendi altyapılarına
yapacakları yatırımın maliyetidir. Yeniden satış modeli İSS’nin altyapıya en az yatırım
yapmasını gerektiren erişim yöntemiyken, YAPA modelinin tercih edilmesi halinde
işletmecinin kendi altyapısına yapması gereken altyapı yatırımı artmaktadır. Eylül 2016
itibarıyla YAPA abone sayısı 17.139 olarak gerçekleşirken DSL Al-Sat yöntemiyle hizmet
sunulan abone sayısı 68.237 olarak gerçekleşmiştir. Toplam DSL abonesi sayısının
yaklaşık 7,6 milyon olduğu düşünüldüğünde çok büyük bir oranda erişimin VAE yöntemi
ile sağlandığı ortaya çıkmaktadır.
(18) Yakın dönemde toptan seviyede sabit genişbant internet pazarında fiyatlama yönteminde
birtakım değişiklikler olmuştur. BTK'nın kararı4 doğrultusunda 14.10.2016 tarihi itibarıyla
toptan seviyede sabit genişbant internet hizmetinin sunulmasında paket bazlı tarifeden
port ve transmisyon bazlı tarifeye geçilmiştir. Port ücreti abone başına sabit bir maliyet
olup transmisyon maliyetleri ise yine BTK tarafından megabit başına belirlenmekte ve
abonelerin kullanımıyla doğru orantılı olarak değişkenlik göstermektedir.
(19) Türkiye’de sabit genişbant internet erişim hizmetleri Türk Telekom tarafından 2000’li
yılların başından itibaren sağlanmaya başlanmıştır. 2003 yılında sadece 18.604 abone
genişbant internet hizmeti almaktayken, bu sayı 2016 yılı üçüncü çeyreği itibariyle büyük
bir artış göstererek yaklaşık 59,2 milyona ulaşmıştır5. Söz konusu abonelerden sabit
genişbant internet erişimi hizmeti alanların sayısı yaklaşık 10,2 milyondur.
(20) Sabit genişbant internet abonelerinin çoğunluğu Türk Telekom’un sahip olduğu DSL
altyapısı üzerinden hizmet almaktadır. Türkiye’de 2016 yılı üçüncü çeyreğinde sabit
genişbant abonelerinin erişim sağlanan altyapıya göre oranları aşağıdaki tabloda
belirtilmektedir.
Tablo 1: Sabit Genişbant İnternet Abonelerinin Erişim Şekline Göre Dağılımı
Erişim Şekli Abone Sayısı Oran (%)
DSL 7.549.868 74,2
Kablo 688.143 6,8
Fiber 1.822.494 17,9
Diğer 117.652 1,1
Toplam 10.178.157 100,0
Kaynak: BTK Pazar Verileri Raporu 2016 Yılı 3. Çeyrek
(21) Fiber erişim teknolojisi, sabit genişbant alanında günümüzde önemli bir paya sahip olup
abonelere yüksek bant genişliklerinde erişim imkânı sağlamaktadır. Fiber teknoloji ile
hizmet alan abonelerin sayısı yıllar itibarıyla artmaktadır. 2015 yılı üçüncü çeyreği
itibarıyla 1.603.242 olan fiber abone sayısı, 2016 yılı üçüncü çeyreğinde %13,7 artış
göstererek 1.822.494’e ulaşmıştır6. Türk Telekom dışındaki bazı İSS’lerin (Superonline,
D-Smart, Türknet) de fiber optik altyapıya yatırım yaptığı ve kendi altyapıları üzerinden
hizmet verdiği görülmektedir.


4 04.10.2016 tarihli ve 2016/DK-ETD/419 sayılı BTK kararı.
5 BTK Pazar Verileri Raporu 2016 Yılı 3. Çeyrek
6 BTK Pazar Verileri Raporu 2016 Yılı 3. Çeyrek
17-20/314-137
7/38

(22) Kablo TV altyapısı üzerinden sağlanan internet hizmetleri de sabit genişbant alanında
uzun zamandır var olan bir teknolojidir. Kablo TV şebekesi üzerinden sağlanan internet
hizmetlerinin DSL teknolojisine göre en temel dezavantajı, altyapının paylaşımlı olması
ve bunun sonucunda kullanıcılara tahsis edilen bant genişliğinin kullanım yoğunluğuna
göre farklılık gösterebilmesidir. Kablo TV altyapısı üzerinden internet kullanan abone
sayısı 2016 yılı üçüncü çeyreğinde bir önceki yıla göre %15,4 artarak 688.143’e
yükselmiştir7.
(23) 2016 yılının üçüncü çeyreği itibarıyla yaklaşık 96 işletmecinin İSS olarak hizmet verdiği
görülmektedir. İSS’lerin 2015 yılı gelirleri bir önceki yıla göre %6,1’lik artışla 5 milyar TL
seviyesini geçmiştir. 2016 yılının üçüncü çeyreğinde ise yaklaşık 1,511 milyar TL toplam
gelire ulaşmışlardır. Buna göre İSS’lerin gelirlerinde 2015 yılının aynı çeyreğine göre
2016 yılı üçüncü çeyreğinde %21 seviyesinde bir artış gerçekleşmiştir. Aşağıda 2013-
2016 yılları itibarıyla İSS’lerin pazar payı verileri yer almaktadır.

Şekil 1: İSS’lerin 2013-2016 Yılları Pazar Payları (%)
Kaynak: BTK Pazar Verileri Raporlarından faydalanılarak hazırlanmıştır.

(24) Şekilden de görüleceği üzere, TTNET’in pazar payı yıllar itibarıyla azalan bir seyir
göstererek 2016 Eylül ayında %64,9 seviyesine düşmüştür. İlgili dönemde TTNET’in en
yakın rakibi konumunda olan Superonline’ın pazar payı artış göstererek 2016 Eylül’de
%17,4’e ulaşmıştır.


7 BTK Pazar Verileri Raporu 2016 Yılı 3. Çeyrek
2013 Eylül 2014 Eylül 2015 Eylül 2016 Eylül
TTNET 75,8 72,3 68,5 64,9
Superonline 9,9 13,3 15,9 17,4
Doğan TV 4,3 4,2 3,9 3,1
Turknet 0,8 1,3 1,9 1,5
Vodafone Net 1,3 0,9 1,9 4,5
Millenicom 1,3 1,1 1 1
Kablo TV 5,9 5,9 6,4 6,7
Diğer 0,7 0,3 0,2 0,7
75
,8
72
,3
68
,5
64
,9
9,
9 13
,3
15
,9
17
,4
4,
3
4,
2
3,
9
3,
1
0,
8
1,
3
1,
9
1,
5
1,
3
0,
9
1,
9 4,
5
1,
3
1,
1
1 1
5,
9
5,
9
6,
4
6,
7
0,
7
0,
3
0,
2
0,
7
17-20/314-137
8/38

I.3.2. İlgili Ürün Pazarı
(25) Genişbant internet hizmetleri pazarının tanımlanmasında büyük ölçüde, Kurul’un toptan
genişbant internet hizmetleri piyasasında hâkim durumda bulunan Türk Telekom ile aynı
ekonomik bütünlükte bulunan TTNET’in, perakende genişbant internet erişim hizmetleri
piyasasında uyguladığı fiyatlama politikasıyla fiyat sıkıştırmasına yol açtığı iddiasının
incelendiği 19.12.2013 tarihli ve 13-71/992-423 sayılı kararı dikkate alınmıştır. Söz
konusu kararda perakende pazara ilişkin değerlendirmede altyapı, yatırım gereksinimi,
teknoloji, veri kapasitesinin paylaşılması, kullanıcı kitlesi ve alışkanlıkları, tüketilen veri
miktarı, sunulan bağlantı hızı, hizmet/bağlantı kalitesi ve fiyat gibi unsurlar özellikle göz
önünde bulundurularak DSL, fiber ve kablo teknolojilerinin birbirine ikame olduğu, mobil
şebekelerin ise tüketici gözünde sabit şebekelere ikame oluşturacak düzeyde olmadığı
tespit edilmiştir. Bu nedenle perakende seviye için ilgili ürün pazarı mobil internet erişim
hizmetleri dâhil edilmeyerek DSL, fiber ve kablo altyapıları üzerinden internet erişimini
kapsayacak şekilde “perakende sabit genişbant internet erişim hizmetleri” olarak
belirlenmiştir. 05.02.2015 tarihli ve 15-06/74-31 sayılı Kurul kararında da pazar
dinamiklerinde pazar tanımına etki edecek bir değişikliğin olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
(26) Öte yandan, İSS’lerin perakende seviyede internet erişim hizmeti sunabilmesi için ya
kendi altyapılarına sahip olması ya da böyle bir altyapıya erişebiliyor olması
gerekmektedir. Toptan seviyede belirlenecek pazar bakımından da 19.12.2013 tarihli ve
13-71/992-423 sayılı Kurul kararının esas alınabileceği değerlendirilmektedir.
05.02.2015 tarihli ve 15-06/74-31 sayılı kararda da Kurul anılan kararındaki ilgili ürün
pazarına ilişkin tespitini korumuştur. Bu çerçevede mevcut dosyada da toptan seviyede
ilgili ürün pazarı “toptan seviyede sabit genişbant internet erişim hizmetleri” olarak
belirlenmiştir.
I.3.3. İlgili Coğrafi Pazar
(27) Başvuru konusu hizmetler bakımından ülke çapında rekabet şartlarının homojen olması
nedeniyle ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak belirlenmiştir.

17-20/314-137
9/38

I.4. “Karşılama Kampanyası” Hakkında Bilgi
(28) “Karşılama Kampanyası” TTNET tarafından sunulan perakende sabit genişbant internet
hizmetine ilişkin bir kampanyadır. Kampanya başlangıç tarihi 28.05.2016 olup, kampanya
bitiş tarihi ise önce 31.12.2016 olarak planlanmış, daha sonra 31.01.2017 tarihine kadar
uzatılmıştır. “Karşılama Kampanyası”nın taahhüt süresi ise 24 ay olarak belirlenmiştir.
“Karşılama Kampanyası” kapsamındaki indirim tutarları ve ek faydalar aşağıda yer
almaktadır.
 28.05.2016-21.10.2016 tarihleri arasında diğer internet servis sağlayıcıdaki
internet aboneliğini iptal ettirerek ve/veya işletmeci değişikliği yolu ile TTNET
internet hizmetine geçiş yapan müşterilere diğer internet servis sağlayıcıdaki son
faturalarını 60 gün içinde ibraz etmeleri durumunda, faturasını getirdiği tarihten
itibaren ilk 150 gün boyunca kampanyalı fiyatlar üzerinden mevcut indirimlere ek
olarak aylık 30 TL (vergiler dâhil) ve toplamda 150 TL (vergiler dâhil) olacak
şekilde indirim uygulanmaktadır. Taahhüt kapsamında tanımlanacak olan 150
TL’lik indirim tamamlandıktan sonraki aylarda, abone olunan tarifenin kampanyalı
fiyatı üzerinden faturalandırılmaya devam edilmektedir.
 21.10.2016-31.01.2017 tarihleri arasında ise diğer internet servis sağlayıcıdaki
internet aboneliğini iptal ettirerek ve/veya işletmeci değişikliği yolu ile TTNET
internet hizmetine geçiş yapan müşterilere diğer internet servis sağlayıcıdaki son
faturalarını 60 gün içinde ibraz etmeleri durumunda, faturasını getirdiği tarihten
itibaren ilk 300 gün boyunca kampanyalı fiyatlar üzerinden mevcut indirimlere ek
olarak aylık 30 TL (vergiler dâhil) ve toplamda 300 TL (vergiler dâhil) olacak
şekilde indirim uygulanmaktadır. Müşteriler, taahhüt kapsamında tanımlanacak
olan 300 TL’lik indirim tamamlandıktan sonraki aylarda, abone olunan tarifenin
kampanyalı fiyatı üzerinden faturalandırılmaya devam edilmektedir.
 “Karşılama Kampanyası” kapsamında aylık 18 TL olan Yalın Erişim Ücreti, 8 TL
indirimle 10 TL olarak alınmakta, aylık 18 TL olan Alo Paket Sabit Ücreti, 8 TL
indirimle 10 TL olarak yansıtılmaktadır.
 “Karşılama Kampanyası”ndan yararlanan müşterilere, ilave olarak talep etmeleri
halinde “Taksitli Modem Kampanyası” ile ayda 7 TL (18% KDV dâhil) x 24 ay
taksitle modem sağlanmaktadır.
 Kampanyaya giriş yapılan paketin aylık ücretinin altına inmemek kaydıyla,
kampanya kapsamında açık olan diğer paketlere geçiş yapılabilme imkânı
sağlanmaktadır. Ayrıca, paketlerin ücretlerine %18 KDV ve %5 ÖİV dahildir.

17-20/314-137
10/38

(29) Aşağıdaki tabloda “Karşılama Kampanyası” dahilinde sunulan internet paketlerinin
ayrıntılarına yer verilmiştir.
Tablo 2: “Karşılama Kampanyası” Kapsamındaki İnternet Paketleri
Kampanya
Kapsamındaki
Paketler
Bağlantı Hızı Tarife
Fiyatı (TL)
Kampanyalı
Fiyat (TL)
Taahhüt
Süresi
İndirim Bedeli
(TL)
NETLIMITSIZ 50
GB
8 Mbps'ye
Kadar 77 44,9 24 Ay 32,10
ULTRANET
LIMITSIZ 50 GB
16 Mbps'ye
Kadar 79 51,9 24 Ay 27,10
ULTRANET
LIMITSIZ 75 GB
16 Mbps'ye
Kadar 82 56,9 24 Ay 25,10
ULTRANET
LIMITSIZ 100 GB
16 Mbps'ye
Kadar 99 61,9 24 Ay 37,10
FIBERNET
LIMITSIZ 50 GB
24 Mbps'ye
Kadar 81 54,9 24 Ay 26,10
FIBERNET
LIMITSIZ 75 GB
24 Mbps'ye
Kadar 84 58,9 24 Ay 25,10
FIBERNET
LIMITSIZ 100 GB
24 Mbps'ye
Kadar 88 68,9 24 Ay 19,10
FIBERNET
LIMITSIZ 100 GB
35 Mbps'ye
Kadar 93 70,9 24 Ay 22,10
FIBERNET
LIMITSIZ 200 GB
50 Mbps'ye
Kadar 113 89,9 24 Ay 23,10
FIBERNET
LIMITSIZ 50 GB
20 Mbps'ye
Kadar 81 54,9 24 Ay 26,10
FIBERNET
LIMITSIZ 75 GB
20 Mbps'ye
Kadar 84 58,9 24 Ay 25,10
FIBERNET
LIMITSIZ 100 GB
20 Mbps'ye
Kadar 88 68,9 24 Ay 19,10
HIPERNET
LIMITSIZ 50 GB
24 Mbps'ye
Kadar 81 54,9 24 Ay 26,10
HIPERNET
LIMITSIZ 75 GB
24 Mbps'ye
Kadar 84 58,9 24 Ay 25,10
HIPERNET
LIMITSIZ 100 GB
24 Mbps'ye
Kadar 88 68,9 24 Ay 19,10
HIPERNET
LIMITSIZ 100 GB
35 Mbps'ye
Kadar 93 70,9 24 Ay 22,10
HIPERNET
LIMITSIZ 200 GB
50 Mbps'ye
Kadar 113 89,9 24 Ay 23,10


17-20/314-137
11/38

(30) Aşağıdaki tabloda “Karşılama Kampanyası” kapsamında sunulan yalın internet
paketlerinin ayrıntılarına yer verilmiştir.
Tablo 3: “Karşılama Kampanyası” Kapsamında Sunulan Yalın İnternet Paketleri
Kampanya
Kapsamındaki
Paketler
Bağlantı
Hızı
Tarife Fiyatı
(TL)
Kampanyalı
Fiyat (TL)
Taahhüt
Süresi
İndirim Bedeli
(TL)
YALIN NETLIMITSIZ
50 GB
8 Mbps'ye
Kadar 77 54,9 24 Ay 22,10
YALIN ULTRANET
LIMITSIZ 50 GB
16 Mbps'ye
Kadar 79 61,9 24 Ay 17,10
YALIN ULTRANET
LIMITSIZ 75 GB
16 Mbps'ye
Kadar 82 66,9 24 Ay 15,10
YALIN ULTRANET
LIMITSIZ 100 GB
16 Mbps'ye
Kadar 99 71,9 24 Ay 27,10
YALIN FIBERNET
LIMITSIZ 50 GB
24 Mbps'ye
Kadar 81 64,9 24 Ay 16,10
YALIN FIBERNET
LIMITSIZ 75 GB
24 Mbps'ye
Kadar 84 68,9 24 Ay 15,10
YALIN FIBERNET
LIMITSIZ 100 GB
24 Mbps'ye
Kadar 88 78,9 24 Ay 9,10
YALIN FIBERNET
LIMITSIZ 100 GB
35 Mbps'ye
Kadar 93 80,9 24 Ay 12,10
YALIN FIBERNET
LIMITSIZ 200 GB
50 Mbps'ye
Kadar 113 99,9 24 Ay 13,10
YALIN FIBERNET
LIMITSIZ 50 GB
20 Mbps'ye
Kadar 81 64,9 24 Ay 16,10
YALIN FIBERNET
LIMITSIZ 75 GB
20 Mbps'ye
Kadar 84 68,9 24 Ay 15,10
YALIN FIBERNET
LIMITSIZ 100 GB
20 Mbps'ye
kadar 88 78,9 24 Ay 9,10
YALIN HIPERNET
LIMITSIZ 50 GB
24 Mbps'ye
Kadar 81 64,9 24 Ay 16,10
YALIN HIPERNET
LIMITSIZ 75 GB
24 Mbps'ye
Kadar 84 68,9 24 Ay 15,10
YALIN HIPERNET
LIMITSIZ 100 GB
24 Mbps'ye
kadar 88 78,9 24 Ay 9,10
YALIN HIPERNET
LIMITSIZ 100 GB
35 Mbps'ye
Kadar 93 80,9 24 Ay 12,10
YALIN HIPERNET
LIMITSIZ 200 GB
50 Mbps'ye
Kadar 113 99,9 24 Ay 13,10
Kaynak: TTNET tarafından gönderilen bilgiler
(31) TTNET tarafından gönderilen bilgilere göre, “Karşılama Kampanyası”ndan toplam (…..)
abone faydalanmıştır. Söz konusu abonelerden (…..)’si 150 TL indirimden faydalanırken,
(…..)'ü 300 TL indirimden faydalanmıştır.

17-20/314-137
12/38

(32) Yerinde incelemede elde edilen belgelerde Raporlama & Performans İzleme Uzmanı
(…..) tarafından 29.08.2016 tarihinde gönderilen “FBB Kampanya Aktivasyon Raporu 22-
28 Aug” başlıklı e-postada “Karşılama Kampanyası”nın en çok satan top 5 kampanya
arasında olduğu ifade edilmiştir. Bölgesel Rekabet Müdürü (…..) tarafından 11.10.2016
tarihinde gönderilen ‘‘Karşılama Kampanyası’’ başlıklı e-postada, (…..) belirtilmektedir.
I.5. “Transfer Fırsatı Kampanyası” Hakkında Bilgi
(33) “Transfer Fırsatı Kampanyası” TTNET tarafından sunulan perakende sabit genişbant
internet hizmetine ilişkin bir kampanyadır. Kampanya başlangıç tarihi 18 Ocak 2017 olup,
kampanya bitiş tarihi ise 31 Aralık 2017 olarak düzenlenmiştir. “Transfer Fırsatı
Kampanyası”nın taahhüt süresi 12 ay ve 24 ay olmak üzere iki farklı şekilde
uygulanmaktadır. “Transfer Fırsatı Kampanyası” kapsamındaki indirim tutarları ve ek
faydalar ise aşağıda yer almaktadır.
 Diğer internet servis sağlayıcıdaki internet aboneliğini henüz iptal ettirmeden,
TTNET internet hizmetine geçiş yapan müşterilere, diğer internet servis
sağlayıcısı tarafından kesilen son faturalarını 60 gün içinde ibraz etmeleri
durumunda, faturanın iletildiği tarihten itibaren kampanyalı fiyatlar üzerinden
mevcut indirimlerine ek olarak faturalarına aylık 30 TL (vergiler dâhil) ve toplamda
150 TL’ye kadar (vergiler dâhil) olacak şekilde indirim yansıtılmaktadır.
Müşteriler, taahhüt kapsamında tanımlanan ek indirim miktarının
tamamlanmasından sonra, faydalanılan tarifenin kampanyalı fiyatı üzerinden
faturalandırılmaya devam edilmektedir.
 “Transfer Fırsatı Kampanyası”nda aylık 18 TL olan Yalın Erişim Ücreti 8 TL
indirimle 10 TL olarak, aylık 18 TL olan Alo Paket Sabit Ücreti 6 TL indirimle 12
TL olarak alınmaktadır.
 “Transfer Fırsatı Kampanyası”ndan yararlanan müşterilere, ilave olarak talep
etmeleri halinde “Taksitli Modem Kampanyası” ile ayda 7 TL (18% KDV dahil) x
24 ay taksitle modem sağlanmaktadır. Kampanyaya giriş yapılan paketin aylık
ücretinin altına inmemek kaydıyla, kampanya kapsamında açık olan diğer
paketlere geçiş yapılabilme imkanı sağlanmaktadır.

17-20/314-137
13/38

(34) Aşağıdaki tabloda “Transfer Fırsatı Kampanyası” kapsamında sunulan 24 aylık internet
paketlerinin ayrıntılarına yer verilmektedir.
Tablo 4: “Transfer Fırsatı Kampanyası” Kapsamındaki 24 Aylık İnternet Paketleri
Kampanya
Kapsamındaki
Paketler
Bağlantı Hızı AKN
Sonrası Hız
Tarife
Fiyatı (TL)
Kampanyalı
Fiyat (TL)
İndirim
Süresi
İndirim
Bedeli
(TL)
NETLIMITSIZ 50
GB
8 Mbps'ye
Kadar
3 Mbps'ye
Kadar 77,00 44,90 24 Ay
32,10
NETLIMITSIZ
100GB
8 Mbps'ye
Kadar
3 Mbps'ye
Kadar 91,00 50,90 24 Ay
40,10
ULTRANET
LIMITSIZ 50GB
16 Mbps'ye
Kadar
5 Mbps'ye
Kadar 73,00 50,90 24 Ay
22,10
ULTRANET
LIMITSIZ 75GB
16 Mbps'ye
Kadar
5 Mbps'ye
Kadar 76,00 53,90 24 Ay
22,10
ULTRANET
LIMITSIZ 100GB
16 Mbps'ye
Kadar
5 Mbps'ye
Kadar 93,00 57,90 24 Ay
35,10
FIBERNET
LIMITSIZ 50GB
24 Mbps'ye
Kadar
8 Mbps'ye
Kadar 75,00 50,90 24 Ay
24,10
FIBERNET
LIMITSIZ 75GB
24 Mbps'ye
Kadar
8 Mbps'ye
Kadar 78,00 53,90 24 Ay
24,10
FIBERNET
LIMITSIZ 100GB
24 Mbps'ye
Kadar
8 Mbps'ye
Kadar 82,00 57,90 24 Ay
24,10
FIBERNET
LIMITSIZ 100GB
35 Mbps'ye
Kadar
16 Mbps'ye
Kadar 87,00 62,90 24 Ay
24,10
FIBERNET
LIMITSIZ 200GB
50 Mbps'ye
Kadar
16 Mbps'ye
Kadar 107,00 77,90 24 Ay
29,10
FIBERNET
LIMITSIZ 200GB
100 Mbps'ye
Kadar
24 Mbps'ye
Kadar 127,00 92,90 24 Ay
34,10
HIPERNET
LIMITSIZ 50GB
24 Mbps'ye
Kadar
8 Mbps'ye
Kadar 75,00 50,90 24 Ay
24,10
HIPERNET
LIMITSIZ 75GB
24 Mbps'ye
Kadar
8 Mbps'ye
Kadar 78,00 53,90 24 Ay
24,10
HIPERNET
LIMITSIZ 100GB
24 Mbps'ye
Kadar
8 Mbps'ye
Kadar 82,00 57,90 24 Ay
24,10
HIPERNET
LIMITSIZ 100GB
35 Mbps'ye
Kadar
16 Mbps'ye
Kadar 87,00 62,90 24 Ay
24,10
HIPERNET
LIMITSIZ 200GB
50 Mbps'ye
Kadar
16 Mbps'ye
Kadar 107,00 77,90 24 Ay
29,10
HIPERNET
LIMITSIZ 200GB
100 Mbps'ye
Kadar
24 Mbps'ye
Kadar 127,00 92,90 24 Ay
34,10
Kaynak: TTNET’ten gelen bilgiler


17-20/314-137
14/38

(35) Aşağıda “Transfer Fırsatı Kampanyası” kapsamında sunulan 24 aylık yalın internet
paketlerinin ayrıntılarına yer verilmektedir.
Tablo 5: “Transfer Fırsatı Kampanyası” Kapsamındaki 24 Aylık Yalın İnternet Paketleri
Kampanya
Kapsamındaki
Paketler
Bağlantı Hızı AKN
Sonrası Hız
Tarife
Fiyatı (TL)
Kampanyalı
Fiyat (TL)
İndirim
Süresi
İndirim
Bedeli (TL)
YALIN
NETLIMITSIZ 50
GB
8 Mbps'ye
Kadar
3 Mbps'ye
Kadar 95,00 54,90 24 Ay 40,10
YALIN
NETLIMITSIZ
100GB
8 Mbps'ye
Kadar
3 Mbps'ye
Kadar 109,00 60,90 24 Ay 48,10
YALIN
ULTRANET
LIMITSIZ 50GB
16 Mbps'ye
Kadar
5 Mbps'ye
Kadar 91,00 60,90 24 Ay 30,10
YALIN
ULTRANET
LIMITSIZ 75GB
16 Mbps'ye
Kadar
5 Mbps'ye
Kadar 94,00 63,90 24 Ay 30,10
YALIN
ULTRANET
LIMITSIZ 100GB
16 Mbps'ye
Kadar
5 Mbps'ye
Kadar 111,00 67,90 24 Ay 43,10
YALIN
FIBERNET
LIMITSIZ 50GB
24 Mbps'ye
Kadar
8 Mbps'ye
Kadar 93,00 60,90 24 Ay 32,10
YALIN
FIBERNET
LIMITSIZ 75GB
24 Mbps'ye
Kadar
8 Mbps'ye
Kadar 96,00 63,90 24 Ay 32,10
YALIN
FIBERNET
LIMITSIZ 100GB
24 Mbps'ye
Kadar
8 Mbps'ye
Kadar 100,00 67,90 24 Ay 32,10
YALIN
FIBERNET
LIMITSIZ 100GB
35 Mbps'ye
Kadar
16 Mbps'ye
Kadar 105,00 72,90 24 Ay 32,10
YALIN
FIBERNET
LIMITSIZ 200GB
50 Mbps'ye
Kadar
16 Mbps'ye
Kadar 125,00 87,90 24 Ay 37,10
YALIN
FIBERNET
LIMITSIZ 200GB
100 Mbps'ye
Kadar
24 Mbps'ye
Kadar 145,00 102,90 24 Ay 42,10
YALIN
HIPERNET
LIMITSIZ 50GB
24 Mbps'ye
Kadar
8 Mbps'ye
Kadar 93,00 60,90 24 Ay 32,10
YALIN
HIPERNET
LIMITSIZ 75GB
24 Mbps'ye
Kadar
8 Mbps'ye
Kadar 96,00 63,90 24 Ay 32,10
YALIN
HIPERNET
LIMITSIZ 100GB
24 Mbps'ye
Kadar
8 Mbps'ye
Kadar 100,00 67,90 24 Ay 32,10
YALIN
HIPERNET
LIMITSIZ 100GB
35 Mbps'ye
Kadar
16 Mbps'ye
Kadar 105,00 72,90 24 Ay 32,10
YALIN
HIPERNET
LIMITSIZ 200GB
50 Mbps'ye
Kadar
16 Mbps'ye
Kadar 125,00 87,90 24 Ay 37,10
YALIN
HIPERNET
LIMITSIZ 200GB
100 Mbps'ye
Kadar
24 Mbps'ye
Kadar 145,00 102,90 24 Ay 42,10

17-20/314-137
15/38

(36) TTNET tarafından gönderilen bilgilere göre, “Transfer Fırsatı Kampanyası” kapsamında
24 aylık paketlerden (…..) abone faydalanırken, 12 aylık paketlerden ise (…..) abone
faydalanmıştır. Ayrıca “Transfer Fırsatı Kampanyası” halen devam etmekte olan bir
kampanya olup bitiş tarihi 31.12.2017’dir.
(37) Yerinde incelemede elde edilen belgelerde Planlama & Raporlama & Perf. Takibi Uzmanı
(…..) tarafından 03.04.2017 tarihinde gönderilen ‘‘(…..)’’ başlıklı e-postada (…..) ifade
edilmiştir.
I.6. Değerlendirme
(38) Yukarıda da belirtildiği üzere, gizlilik talepli yapılan şikayet başvurusunda, toptan sabit
genişbant internet hizmetleri pazarında hakim durumda bulunan Türk Telekom’un bağlı
ortaklığı olan ve perakende sabit genişbant internet hizmetlerinde hakim durumda olan
TTNET’in, “Karşılama Kampanyası” ve onun devamı niteliğinde olan “Transfer Fırsatı
Kampanyası”nın dışlayıcı nitelikte olduğu iddia edilmektedir. TTNET’in anılan
kampanyalar kapsamındaki fiyatlama uygulamaları neticesinde maliyetlerinin altında gelir
elde ettiği öne sürülmüştür. Söz konusu iddialar 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi
kapsamında fiyat sıkıştırması uygulamaları bağlamında incelenmiştir.
(39) Bu çerçevede, aşağıda Türk Telekom ve TTNET’in hakim durumda olup olmadığına
ilişkin yapılan değerlendirmenin ardından, fiyat sıkıştırması uygulamalarının teorik
çerçevesine ve yapılacak ihlâl değerlendirmesinde dikkate alınacak kıstasların neler
olduğuna yer verilecektir. Akabinde ise, TTNET’in “Karşılama Kampanyası” ve “Transfer
Fırsatı Kampanyası”na yönelik fiyatlama uygulamaları fiyat sıkıştırması kapsamında
değerlendirilecektir.
I.6.1. Hâkim Durum Değerlendirmesi
(40) 4054 sayılı Kanun’un 3. maddesinde hâkim durum şu şekilde tanımlanmaktadır:
“Belirli bir piyasadaki bir veya birden fazla teşebbüsün, rakipleri ve müşterilerinden
bağımsız hareket ederek fiyat, arz, üretim ve dağıtım miktarı gibi ekonomik
parametreleri belirleyebilme gücü”.
(41) Tanımdan da anlaşılacağı üzere, hâkim durum değerlendirmesi yapılırken esasen,
incelenen teşebbüsün rekabetçi baskılardan ne ölçüde bağımsız davranabildiği
araştırılmaktadır. Hâkim Durumdaki Teşebbüslerin Dışlayıcı Kötüye Kullanma
Niteliğindeki Davranışlarının Değerlendirilmesine İlişkin Kılavuz’un (Kılavuz) 10.
paragrafında hâkim durum değerlendirmesinde göz önünde bulundurulan temel unsurlar;
incelenen teşebbüsün ve rakiplerinin ilgili pazardaki konumu, pazara giriş ve pazarda
büyüme engelleri ve alıcıların pazarlık gücü olarak sınıflandırılmaktadır.
(42) Bu unsurlar çerçevesinde aşağıda, “toptan sabit genişbant internet erişim hizmetleri” ve
“perakende sabit genişbant internet erişim hizmetleri” olarak belirlenen ilgili ürün
pazarlarında Türk Telekom ve TTNET’in konumu değerlendirilecektir.

17-20/314-137
16/38

I.6.1.1. Toptan Sabit Genişbant İnternet Erişim Hizmetleri Pazarı
(43) Kurul’un 19.12.2013 tarihli ve 13-71/992-423 sayılı kararında, Türk Telekom’un gerek
ulaştığı hane sayısı gerek bu altyapı üzerinden hizmet alan abone sayısı bakımından
oldukça yüksek pazar payına sahip olması, erişim şebekelerine yapılacak yatırımın
yüksek ve batık maliyet oluşturması, ayrıca şebeke yatırımının önünde idari ve yasal
engellerin bulunması, toptan seviyede sabit genişbant internet erişimi piyasasında yüksek
kapsam ve ölçek ekonomilerinin varlığı, İSS’lerin Türk Telekom karşısında alıcı gücünün
bulunmaması ve Türk Telekom’un BTK tarafından alınan 07.01.2010 tarihli ve
2010/DK.I0/20 sayılı karar ile "Veri Akış Erişimini içeren Toptan Genişbant Erişim
Piyasası"nda EPG’ye sahip işletmeci olarak belirlenmiş olması dikkate alınarak, Türk
Telekom’un toptan sabit genişbant internet erişim hizmetleri pazarında hâkim durumda
bulunduğuna hükmedilmiştir. Kararda ayrıca “Türk Telekom’un ilgili hizmetleri sunduğu
telefon şebekesinin alternatifinin kurulmasının zorluğu ve söz konusu hizmetlere ikame
hizmetler sunulmasının ciddi yatırım ve zaman gerektirmesi nedeniyle, bu durumun yakın
gelecekte değişmeyeceği” değerlendirmesinde bulunulmuştur.
(44) Nitekim anılan karardan bu yana piyasada, ulaşılan sonucun değiştirilmesini gerektirecek
gelişmeler yaşanmamıştır. Halen her dört genişbant internet abonesinden üçü Türk
Telekom’un sahip olduğu DSL altyapısı üzerinden hizmet almaktadır. Hâlihazırda kendi
altyapısını kurup işletmek suretiyle İSS’lere bakır şebeke üzerinden toptan genişbant
erişim hizmeti sunan tek işletmeci Türk Telekom’dur. Diğer yandan Türk Telekom,
Superonline, VodafoneNet ve Kule Hizmetleri’nin fiber altyapısı8, Türksat’ın ise Kablo TV
altyapısı bulunmaktadır.
(45) Kablo TV altyapısının halen 23 ille kısıtlı olduğu, 2013-2016 yılları arasında Türk
Telekom’un sahip olduğu bakır kablo ağı altyapı uzunluğunun değişmediği, buna karşın
Türk Telekom ve alternatif işletmecilerin sahip oldukları fiber altyapı uzunluğunun yıllar
itibarıyla arttığı bilinmektedir. Bu çerçevede fiber altyapı uzunluklarının yıllar itibarıyla
değişiminin önemli bir gösterge olabileceği değerlendirilmektedir. Aşağıdaki tabloda
toptan seviyede sabit genişbant internet erişim hizmeti pazarında faaliyet gösteren
alternatif işletmecilerin ve Türk Telekom’un sahip oldukları fiber altyapı uzunluklarına ve
buna göre paylarına yer verilmektedir:
Tablo 6: Alternatif İşletmecilerin ve Türk Telekom’un Fiber Altyapı Uzunlukları (km) ve Payları (%)
2013/3 2014/3 2015/3 2016/3
Uzunluk (km)
Payı
(%)
Uzunluk
(km)
Payı
(%)
Uzunluk
(km)
Payı
(%)
Uzunluk
(km)
Payı
(%)
Türk
Telekom 173.964 79,5 186.723 77,95 205.944 78,8 222.727 78,41
Alternatif
İşletmeciler 44.725 20,5 52.801 22,05 55.393 21,2 61.317 21,59
Toplam 218.689 100,0 239.524 100,00 261.337 100,00 284.044 100,00
Kaynak: BTK Pazar Verileri Raporu 2016 Yılı 3. Çeyrek



8 2016 yılı 3. çeyreği itibarıyla alternatif altyapı işletmecileri arasında pazar payı %5’in altında olanlara yer
verilmemiştir.
17-20/314-137
17/38

(46) Yukarıdaki tablodan fiber altyapı uzunluğu bakımından Türk Telekom’un payının 2013-
2016 döneminde yaklaşık %79 düzeyinde olduğu görülmektedir. 2015 birinci çeyreği
itibarıyla Türk Telekom’un fiber altyapısının eriştiği hane (homepass) sayısı 3,11 milyon
iken en geniş fiber optik altyapıya sahip olduğu bilinen alternatif işletmeci Superonline’ın
eriştiği hane sayısı 2,25 milyondur9. Türk Telekom’un fiber altyapıda da yüksek pazar
payına sahip olması 19.12.2013 tarihli ve 13-71/992-423 sayılı Kurul kararından bu yana
toptan seviyede sabit genişbant internet erişim pazarındaki yüksek pazar payının
devamına işaret etmektedir.
(47) Ayrıca, genel olarak erişim şebekelerine yapılacak yatırımların yüksek ve batık maliyet
niteliğinde olduğu ve bu şebekelerde genellikle ölçek ve kapsam ekonomilerinin var
olduğu dikkate alındığında, Türk Telekom’un toptan seviyedeki gücünün kısa vadede
değişmesinin mümkün olmadığı değerlendirilmektedir. Yeni bir şebeke oluştururken
katlanılması gereken yüksek maliyet, yasal ve idari engeller, batık maliyetler, ölçek ve
kapsam ekonomileri ile şebeke etkileri gibi pazar özelliklerinin toptan seviyede sabit
internet erişim hizmetleri pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerin büyümesinin ya da
pazara yeni teşebbüslerin girmesinin önünde engel yarattığını söylemek mümkündür.
(48) Hâkim durum değerlendirmesinde dikkate alınan bir diğer husus ise alıcıların gücüdür.
Kurul’un 19.12.2013 tarihli ve 13-71/992-423 sayılı kararında; D-Smart’ın sunduğu
internet hizmetlerinin tamamında Türk Telekom’un altyapısını, TurkNet ve
Superonline’nın kendi fiber altyapılarını ve Türk Telekom’un altyapısını, VodafoneNet’in
ise büyük ölçüde Türk Telekom’un altyapısını kullandıklarını ifade ettikleri belirtilmektedir.
Söz konusu kararlardan bu yana teşebbüslerin yukarıda ifade ettiği hususlarda önemli bir
değişiklik olmadığı ve aynı durumun günümüzde de devam ettiği, dolayısıyla DSL hizmeti
sunan İSS’lerin büyük ölçüde Türk Telekom altyapısını kullandığı değerlendirilmektedir.
Şekil 1’de de görüldüğü üzere Türk Telekom ile aynı ekonomik bütünlük içerisinde
bulunan TTNET dışındaki İSS’lerin pazar paylarının düşük olması, toptan seviyede
İSS’lere internet hizmeti sunan alternatif bir sağlayıcının bulunmaması ve İSS’lerin kısa
vadede kendi altyapılarını oluşturmalarının önünde bir takım engellerin bulunması
İSS’lerin alıcı gücünün oldukça düşük seviyede olduğunu göstermektedir.
(49) Ayrıca BTK,11.01.2013 tarihli ve 2013/DK-SRD/29 sayılı kararı ile Türk Telekom’u tekrar
"Veri Akış Erişimini içeren Toptan Genişbant Erişim Piyasası"nda EPG’ye sahip işletmeci
olarak belirlemiştir.
(50) Yukarıda aktarılan bilgiler ve önceki Kurul kararları ışığında Türk Telekom’un, yüksek
pazar payına sahip olduğu, büyüme ve giriş engellerinin bulunduğu ve alıcıların gücünün
düşük olduğu toptan sabit genişbant internet erişim hizmetleri pazarında hâkim durumunu
koruduğu kanaatine varılmıştır.
I.6.1.2 Perakende Sabit Genişbant İnternet Hizmetleri Pazarı
(51) Perakende sabit genişbant internet hizmetleri pazarında TTNET’in pazar payı yıllar
itibarıyla azalan bir seyir göstererek 2016 yılı Eylül ayında %64,9 seviyesine düşmüştür.
TTNET’in en yakın rakibi konumunda olan Superonline’ın pazar payında yıllar itibarıyla
artış görülmekle birlikte, mevcut durumda TTNET, Superonline’ın (%17,4) üç katından
fazla pazar payına sahiptir. Bu noktada, Superonline ve Kablo TV gibi kısmi altyapı
avantajına sahip İSS’ler haricindeki İSS’lerin %5’ten küçük pazar paylarının bulunduğu
görülmektedir.


9 "Bilgi Toplumuna Geçiş ve Tüketicilerin Yararına Olacak Yüksek Hızlı Genişbant Hizmetlerinin Teşvik
Edilmesine Yönelik Teknik Yardım Projesi" kapsamında BTK tarafından düzenlenen 16-18.01.2017 tarihli
çalıştayda verilen bilgiler.
17-20/314-137
18/38

(52) Perakende seviyede piyasaya giriş engellerinin bulunup bulunmadığı incelendiğinde,
perakende seviyede internet hizmeti sunulması için ilk olarak BTK’nın yetkilendirmesinin
gerektiği bilinmektedir. Bunun yanı sıra, mevcut dosya kapsamında incelenen
teşebbüslerin dikey bütünleşik yapıya, güçlü ve ortak bir dağıtım ağına ve geniş bir ürün
portföyüne, yüksek marka bilinirliğine, finansal ve ekonomik güce sahip olmasının da
piyasadaki teşebbüslerin büyümesi veya piyasaya yeni teşebbüslerin girmesi önünde
engel oluşturması muhtemel gözükmektedir. Dolayısıyla perakende seviyede, toptan
seviyedeki pazara kıyasla daha düşük seviyede de olsa, giriş engellerinin bulunduğunu
söylemek mümkündür.
(53) Perakende sabit internet erişim hizmetinin alıcısı ise bireysel ve kurumsal internet
kullanıcılarıdır. Dosya kapsamında elde edilen bilgilere göre, bireysel kullanıcılar
genellikle belirli bir süre taahhüt verme karşılığında indirim elde etmektedir. Bu
kullanıcıların taahhüt süresi içerisinde işletmeci değişikliği yapma ihtimali düşük
görülmektedir. Zira böyle bir durumda abonelerin verdikleri taahhüt karışlığında aldıkları
faydaları İSS’lere iade etmeleri gerekmektedir. Taahhüt süresi sona eren kullanıcıların
ise işletmeci değişikliği yapması, ancak bulundukları yerde hizmet sağlayan başka bir
işletmecinin bulunması durumunda mümkündür. Kurumsal kullanıcılar ise daha yüksek
hız ve kapasitede internet hizmeti talep etmektedir. Bu bağlamda kurumsal kullanıcıların
bireysel kullanıcılara kıyasla daha yüksek bir alıcı gücüne sahip olduğu düşünülse de
pazarda oldukça yüksek sayıda bireysel ve kurumsal alıcının bulunması, alıcıların
incelenen teşebbüsler üzerinde yeterli düzeyde rekabetçi baskı oluşturmadığını
göstermektedir.
(54) Yukarıda aktarılanlar ışığında sabit perakende genişbant internet hizmetleri pazarında
TTNET’in yüksek ve rakipleriyle orantısız pazar payı, piyasaya giriş engellerinin
bulunması ve düşük alıcı gücü dikkate alınarak ve önceki Kurul kararlarıyla10 örtüşür
şekilde TTNET’in perakende sabit genişbant internet hizmetleri pazarında hâkim
durumunu koruduğu sonucuna varılmıştır.
I.6.2. Rekabet Hukukunda Fiyat Sıkıştırması
(55) Kılavuz’da fiyat sıkıştırmasına yönelik temel açıklamalar yer almaktadır. Kılavuz’un 61.
paragrafında fiyat sıkıştırması aşağıdaki şekilde tanımlanmaktadır:
Fiyat sıkıştırması, dikey ilişkili pazarlarda faaliyet gösteren ve üst pazarda hâkim
durumda bulunan bir teşebbüsün üst pazar ürünü fiyatı ile alt pazar ürünü fiyatı
arasındaki marjı, alt pazarda eşit derecede etkin bir rakibin dahi kârlı bir şekilde
kalıcı olarak ticari faaliyette bulunmasına imkân vermeyecek nitelikte belirlemesidir.
Üst pazarda hâkim durumda bulunan teşebbüs, üst pazar ürününün fiyatını
yükselterek, alt pazar ürününün fiyatını düşürerek veya her ikisini aynı anda
uygulayarak marj sıkıştırmasına yol açabilmektedir. Böylece, hâkim durumdaki
teşebbüs üst pazardaki ürün üzerinde sahip olduğu pazar gücünü alt pazara
aktarabilmekte ve bu şekilde rekabetin kısıtlanması sonucunu doğurabilmektedir.


10 Rekabet Kurulunun 19.11.2008 tarihli, 08-65/1055-411 sayılı ve 19.12.2013 tarihli, 13-71/992-423 sayılı
kararları.
17-20/314-137
19/38

(56) Kılavuz’un 62. paragrafında ise fiyat sıkıştırmasının unsurları olarak
- teşebbüsün bir üretim zincirinde birbiriyle bağlantılı üst ve alt pazarlarda faaliyet
göstermesi,
- üst pazardaki ürünün alt pazarda faaliyet gösterebilmek için vazgeçilmez olması,
- teşebbüsün üst pazarda hâkim durumda bulunması,
- üst ve alt pazar ürünleri arasındaki marjın üst pazarda hâkim durumda bulunan
teşebbüs kadar etkin bir rakibin alt pazarda kar elde edemeyeceği ve kalıcı şekilde
faaliyet gösteremeyeceği kadar düşük olması
sayılmıştır.
(57) Fiyat sıkıştırmasının unsurlarının bulunduğu durumlarda bir ihlalin var olup olmadığının
tespiti için yapılacak incelemenin esasını incelemeye konu davranışın fiili veya muhtemel
rekabet karşıtı piyasa kapamaya yol açıp açmadığının değerlendirilmesi oluşturmaktadır.
Rekabet karşıtı piyasa kapama, hâkim durumdaki teşebbüsün davranışları sonucunda
tüketicilerin zararına olacak şekilde mevcut ya da potansiyel rakiplerin arz kaynaklarına
veya pazarlara ulaşımının zorlaştırılması ya da engellenmesidir. Tüketici zararı, fiyat
artışı, ürün kalitesindeki ve yenilik düzeyindeki düşüşler, mal ve hizmet çeşitliliğinde
azalışlar şeklinde gerçekleşebilir11.
(58) Kılavuz’un 26. paragrafında rekabet karşıtı piyasa kapamanın oluşup oluşmadığının
değerlendirilmesinde dikkate alınacak hususlar olarak aşağıdakilere yer verilmiştir:
- “Hâkim durumdaki teşebbüsün konumu: Genel olarak hâkim durum ne kadar güçlü
olursa davranışın rekabet karşıtı piyasa kapamaya neden olma ihtimali o kadar
yüksektir.
- İlgili pazardaki koşullar: Pazara giriş ve pazardaki büyüme engellerinin yüksek
olması incelenen davranışın piyasayı kapatması ihtimalini artırmaktadır. Bu
bağlamda ölçek ve/veya kapsam ekonomilerinin ve şebeke etkilerinin varlığı gibi
giriş ve büyüme koşulları önem arz etmektedir. Ölçek ekonomilerinin varlığı halinde
hâkim durumdaki teşebbüsün ilgili pazarın önemli bir bölümünü kapatması,
rakiplerin pazara girmelerini ya da pazarda kalmalarını zorlaştırabilecektir. Benzer
şekilde kötüye kullanma davranışı, hâkim durumdaki teşebbüsün şebeke etkilerinin
bulunduğu bir pazarı kendi lehine ya da kendi konumunu sağlamlaştıracak şekilde
yönlendirmesini sağlayabilir. Ayrıca, alt ve/veya üst pazarda giriş engellerinin
yüksek olması rakiplerin dikey birleşme yoluyla olası bir piyasa kapamanın
üstesinden gelmesini güçleştirebilir.
- Hâkim durumdaki teşebbüsün rakiplerinin konumu: Bazı durumlarda görece küçük
bir pazar payına sahip bir rakip dahi hâkim durumdaki teşebbüs üzerinde rekabetçi
baskı uygulayabilir. Örneğin sunduğu ürünler hâkim durumdaki teşebbüsün
ürünlerine yakın ikame olan, yenilikçiliğiyle ön plana çıkan ya da sistematik olarak
fiyatları düşürebilen bir rakip böyle bir konumda bulunabilir. Hâkim durumdaki
teşebbüsün rakiplerinin konumu değerlendirilirken dikkate alınabilecek bir diğer
husus ise söz konusu rakiplerin hâkim durumdaki teşebbüsün davranışını etkisiz
kılacak şekilde karşı stratejiler geliştirmelerinin muhtemel olup olmadığıdır.


11 Kılavuz, 25. para.
17-20/314-137
20/38

- Müşterilerin ya da sağlayıcıların konumu: Hâkim durumdaki teşebbüsün
davranışının seçici nitelik taşıyıp taşımadığı rekabet karşıtı piyasa kapama
analizinde değerlendirilecek hususlardan bir diğeridir. Bazı durumlarda hâkim
durumdaki teşebbüs incelenen davranışı sadece rakiplerin girişi ya da genişlemesi
için özel öneme sahip müşterileri veya sağlayıcıları hedefleyerek
uygulayabilmektedir. Alternatif tedarikçilerden gelen tekliflere cevap verebilen,
pazara yeni giren bir teşebbüs bakımından uygun dağıtım yöntemlerine sahip olan
veya yeni giriş için uygun olan bir coğrafi bölgede yer alan ya da diğer müşterilerin
davranışını etkilemesi muhtemel olan müşteriler özel öneme sahip kabul edilebilir.
Sağlayıcılar bakımından ise hâkim durumdaki teşebbüsün münhasır anlaşma
yaptığı veya alt pazarda hâkim durumdaki teşebbüsün rakibi olan müşterilerin
taleplerine cevap verme ihtimali en yüksek olan ya da pazara yeni giren bir teşebbüs
için özellikle uygun olan ürün çeşidinde ya da bölgede üretim yapan tedarikçiler bu
kapsamda değerlendirilebilir.
- İncelenen davranışın kapsamı ve süresi: Genel olarak ilgili pazarda davranıştan
etkilenen satışların toplam satışlar içindeki payı ne kadar yüksek olursa, davranışın
süresi ne kadar uzun olursa ve bu davranış ne kadar düzenli uygulanırsa piyasanın
kapanması ihtimali o kadar yüksektir.
- Fiili piyasa kapamayla ilgili olası deliller: Eğer davranış belirli bir süre boyunca
sürdürülmüşse hâkim durumdaki teşebbüsün ve rakiplerinin pazardaki performansı,
rekabet karşıtı piyasa kapamanın varlığına dair doğrudan delil sağlayabilir. İddia
edilen kötüye kullanma davranışıyla bağdaştırılabilecek nedenlerden dolayı hâkim
durumdaki teşebbüsün pazar payı artmış olabilir ya da pazar payındaki azalma
yavaşlamış olabilir. Benzer nedenlerle mevcut rakipler önemini kaybetmiş ya da
pazardan çıkmış olabilir veya rakipler pazara girmeye çalışmış ancak bunu
başaramamış olabilirler.
- Dışlayıcı stratejiye dair doğrudan veya dolaylı deliller: Hâkim durumdaki
teşebbüsün, incelenen davranışı gerçekleştirirken sahip olduğu niyeti de dikkate
alınabilir. Niyetin tespiti temel olarak incelenen davranıştan yapılan çıkarımlar
yoluyla elde edilen dolaylı delillerin yanı sıra doğrudan deliller kullanılarak da
yapılabilir. Doğrudan deliller, bir rakibi dışlamak, pazara girişi engellemek ya da
oluşan bir pazarı ele geçirmek için belirli bir davranışın uygulanacağını gösteren
detaylı bir plan veya dışlayıcı davranışa yönelik somut bir tehdidi gösteren deliller
gibi rakipleri dışlamaya yönelik bir stratejiye dair teşebbüs içi belgeleri içermektedir.
Niyetin analizinde, doğrudan ve dolaylı delillerin birbirini destekleyecek şekilde
kullanılması mümkündür.”
(59) Kılavuz’da fiyat sıkıştırması davranışına ilişkin olarak dikey bütünleşik teşebbüs
tarafından sunulacak haklı gerekçelerin alınacak kararda değerlendirileceği
belirtilmektedir. Haklı gerekçenin fiyat sıkıştırmasının tespitinin ardından incelemeye
konu teşebbüs tarafından ileri sürülmesi halinde dikkate alınacağı açıktır. Teşebbüs
nesnel gereklilik veya etkinlik çerçevesinde haklı gerekçeler öne sürebilmektedir.
Kılavuz’un 63. paragrafında “özellikle pazar koşullarının iddia konusu stratejiye sebep
olduğu, üst pazar arzı ve alt pazar talebinde yaşanan değişimlerden dolayı marjın
daraldığı ve/veya düşük fiyatla sunulan ürünün piyasaya yeni sunulduğu gibi hususlar”
öne sürülebilecek haklı gerekçeye örnek olarak sayılmıştır.

17-20/314-137
21/38

I.6.3. TTNET’in Uygulamalarının Fiyat Sıkıştırması Kapsamında Değerlendirilmesi
(60) Bir önceki bölümde de bahsedildiği üzere, bir davranışın fiyat sıkıştırması olarak
nitelendirilebilmesi için aşağıda yer verilen unsurları taşıması gerekmektedir.
- Teşebbüsün bir üretim zincirinde birbiriyle bağlantılı üst ve alt pazarlarda faaliyet
göstermesi,
- Üst pazardaki ürünün alt pazarda faaliyet gösterebilmek için vazgeçilmez olması,
- Teşebbüsün üst pazarda hâkim durumda bulunması,
- Üst ve alt pazar ürünleri arasındaki marjın üst pazarda hâkim durumda bulunan
teşebbüs kadar etkin bir rakibin alt pazarda kar elde edemeyeceği ve kalıcı şekilde
faaliyet gösteremeyeceği kadar düşük olması.
(61) Türk Telekom ve TTNET aynı ekonomik bütünlük içinde farklı tüzel kişilikler altında yer
almaktadır. Türk Telekom üst pazar niteliğinde olan toptan sabit genişbant internet
hizmetlerinde, TTNET ise alt pazar niteliğinde olan perakende sabit genişbant internet
hizmetlerinde faaliyet göstermektedir. Başka bir ifadeyle dikey bütünleşik yapıda olan
Telekom Grubu genişbant internet hizmetlerinde birbiriyle bağlantılı hem üst hem de alt
pazarda hizmet sunmaktadır. Bunun yanı sıra, kararın “Hakim Durum Değerlendirmesi”
başlıklı bölümünde açıklandığı üzere bakır altyapı şebekesinin tamamına, fiber optik
altyapının ise %79’una sahip olan Türk Telekom üst pazarda hakim durumdadır.
Dolayısıyla, fiyat sıkıştırmasına ilişkin birinci ve üçüncü koşulun sağlandığı
değerlendirilmektedir.
(62) Fiyat sıkıştırması analizinde incelenmesi gereken ikinci koşul, üst pazardaki ürünün alt
pazarda faaliyet gösterebilmek için vazgeçilmez olmasıdır. Vazgeçilmezlik koşulu
değerlendirilirken, üst pazar ürününün alt pazarda etkin bir şekilde rekabet edebilmek için
nesnel olarak gerekli olması aranmaktadır. Bu durum, söz konusu ürün açısından
rakiplerin alt pazarda başvurabilecekleri mevcut ya da potansiyel bir ikamenin
bulunmaması halinde söz konusu olmaktadır. İlgili unsurun mevcut veya potansiyel
ikamesinin olup olmadığı değerlendirilirken, hâkim durumda bulunan teşebbüsün
rakiplerinin öngörülebilir bir gelecekte söz konusu unsuru etkin bir şekilde tekrar oluşturup
oluşturamayacakları göz önünde bulundurulmaktadır. Ayrıca ilgili unsur açısından bir
doğal tekelin ya da önemli şebeke etkilerinin olması halinde, bu unsurun rakipler
tarafından tekrar oluşturulmasının imkânsız olduğu kabul edilebilmektedir.
(63) Bahse konu unsurun var olup olmadığının tespitinde, perakende pazarda faaliyet
gösteren ve kendine ait altyapısı bulunmayan alternatif işletmecilerin Türk Telekom
tarafından sağlanan altyapı haricinde bir altyapı üzerinden hizmet verebilmelerinin
mümkün olup olmadığı incelenmelidir. Türk Telekom bakır altyapının tamamına sahip
olduğundan, DSL hizmeti sunmak isteyen işletmecilerin Türk Telekom’dan toptan
düzeyde hizmet alması kaçınılmazdır. Fiber optik altyapıya ilişkin olarak ise, söz konusu
altyapının yaklaşık %79’una Türk Telekom sahiptir. Her ne kadar Superonline, Turknet
gibi alternatif işletmeciler kendi fiber optik altyapıları üzerinden perakende internet hizmeti
sunabiliyor olsalar da, BTK kararı gereği Türk Telekom ve diğer işletmecilerin fiber
altyapılarını toptan düzeyde erişime açma yükümlülüğü bulunmamaktadır12. Ayrıca, Türk
Telekom’dan sonra en geniş fiber altyapıya sahip Superonline’ın kısıtlı miktarda fiber
altyapısı üzerinden toptan seviyede hizmet sunduğu bilindiğinden Superonline dışındaki
İSS’ler için yine tek alternatif olarak Türk Telekom öne çıkmaktadır. Dolayısıyla fiyat
sıkıştırmasına ilişkin ikinci unsurun da sağlandığı değerlendirilmektedir.

12 BTK’nın 03.10.2011 tarihli ve 2011/DK-10/511 sayılı “Fibere Erişim” konulu kararı ile beş yıl boyunca
veya fiber internet abonelerinin sabit genişbant internet aboneleri içerisindeki payı %25’e ulaşana dek fibere
erişim hizmetlerinin pazar analizine dahil edilmemesine karar verilmiştir. Karar tarihi üzerinden 5 yıl geçmiş
olmakla birlikte, halihazırda konu ile ilgili BTK tarafından alınmış yeni bir karar bulunmamaktadır.
17-20/314-137
22/38

(64) Fiyat sıkıştırmasının varlığını gösteren unsurlardan sonuncusu olan, ‘üst ve alt pazar
ürünleri arasındaki marjın üst pazarda hâkim durumda bulunan teşebbüs kadar etkin bir
rakibin alt pazarda kar elde edemeyeceği ve kalıcı şekilde faaliyet gösteremeyeceği kadar
düşük olması’ kriterine ilişkin olarak ise, TTNET’in gelirleri ile toptan ve perakende
düzeydeki maliyetlerinin incelenmesi ve maliyet altında fiyatlama yapıp yapmadığının
tespit edilmesi gerekmektedir. Söz konusu kritere ilişkin değerlendirmelere ise aşağıdaki
bölümlerde yer verilmektedir.
I.6.3.1. Gelir-Maliyet Analizi
(65) Şikâyet konusu “Karşılama Kampanyası” ve devamındaki “Transfer Fırsatı Kampanyası”
kapsamında çeşitli hız ve kotalarda 17 ayrı internet paketi sunulmaktadır. Şikâyetçi
tarafından yapılan başvuruda, söz konusu internet paketleri içerisinde her iki kampanya
bakımından modemli-modemsiz ve yalın-ses hizmeti dâhil olan evde internet
seçenekleriyle sunulan 50GB/8 mpbs özellikli “NetLimitsiz 50 GB” isimli paket şikâyet
edilmiştir. Her iki kampanya kapsamındaki paketler incelendiğinde, kampanya dönemi
boyunca en çok satılan paketin 8 mpbs hız ve 50 GB kotalı “NetLimitsiz 50 GB” DSL
paketi olduğu görülmektedir. Söz konusu paket kapsamında edinilen abone sayısı,
“Karşılama Kampanyası” bakımından kampanya sonucunda edinilen toplam abone
sayısının %(…..)’ini, “Transfer Kampanyası” bakımından %(…..)’ünü oluşturmaktadır.
Dolayısıyla önaraştırma kapsamında her iki kampanya bakımından ayrı ayrı olmak üzere
8 mpbs hız ve 50 GB kotalı “NetLimitsiz 50 GB” DSL pakete ilişkin gelir-maliyet analizi
yapılmıştır.
(66) Aşağıda öncelikle TTNET’in gelir ve maliyet kalemlerine ilişkin açıklamaya yer verilecek,
ardından toplam gelir ve maliyetlerin nasıl hesaplandığı açıklanacaktır. Sonrasında ise
kar/zarar analizi yapılacaktır.
I.6.3.1.1.TTNET’in Gelir ve Maliyet Kalemlerine İlişkin Açıklamalar
TTNET’in Gelir Kalemleri:
(67) “TTNET’in “Karşılama Kampanyası” ve “Transfer Fırsatı Kampanyası” kapsamında
sunduğu internet hizmetinden elde ettiği gelirler “paket gelirleri” ve “diğer gelirler” olarak
iki başlık altında incelenmiştir. “Karşılama Kampanyası” ve “Transfer Fırsatı Kampanyası”
kapsamındaki paket gelirleri internet, bağlantı, alo paket aylık ücret, alo paket bağlantı
ücreti, yalın internet, telefon ve devre hazırlama ücretlerinden, diğer gelirler ise modem
ücreti ve “VAS (Value Added Services)” olarak adlandırılan katma değerli hizmet
gelirinden oluşmaktadır.
(68) Her iki kampanya dâhilinde sunulan yalın internet paketlerinde telefon aboneliği
gerekmediği için telefon ücreti alınmamakta, telefon aboneliği gereken evde internet
paketlerinden farklı olarak “yalın internet aylık erişim ücreti” tarife ve kampanya fiyatlarına
dâhil edilmektedir.
(69) Ayrıca, TTnet tarafından gönderilen bilgilere göre, “Karşılama Kampanyası” ve “Transfer
Fırsatı Kampanyası” bakımından ayrı ayrı olmak üzere, diğer ISS’lerden TTNET’e geçiş
yapan müşterilere fatura ibraz etmeleri durumunda indirim sağlanmaktadır.

17-20/314-137
23/38

(70) “Karşılama Kampanyası”: 28 Mayıs 2016-21 Ekim 2016 tarihleri arasında diğer internet
servis sağlayıcıdaki internet aboneliğini iptal ettirerek ve/veya işletmeci değişikliği yolu ile
TTNET internet hizmetine geçiş yapan müşterilere, diğer internet servis sağlayıcıdaki son
faturalarını 60 gün içinde ibraz etmeleri durumunda, faturasını getirdiği tarihten itibaren
ilk 150 gün boyunca kampanyalı fiyatlar üzerinden mevcut indirimlere ek olarak aylık 30
TL (vergiler dâhil) ve toplamda 150 TL (vergiler dâhil) olacak şekilde indirim
uygulanmaktadır. Taahhüt kapsamında tanımlanacak olan 150 TL’lik indirim
tamamlandıktan sonraki aylarda, abone olunan tarifenin kampanyalı fiyatı üzerinden
faturalandırılmaya devam edilmektedir.
(71) 21 Ekim 2016-31 Ocak 2017 tarihleri arasında ise diğer internet servis sağlayıcıdaki
internet aboneliğini iptal ettirerek ve/veya işletmeci değişikliği yolu ile TTNET internet
hizmetine geçiş yapan müşterilere diğer internet servis sağlayıcıdaki son faturalarını 60
gün içinde ibraz etmeleri durumunda, faturasını getirdiği tarihten itibaren ilk 300 gün
boyunca kampanyalı fiyatlar üzerinden mevcut indirimlere ek olarak aylık 30 TL (vergiler
dâhil) ve toplamda 300 TL (vergiler dâhil) olacak şekilde indirim uygulanmaktadır.
Müşteriler, taahhüt kapsamında tanımlanacak olan 300 TL’lik indirim tamamlandıktan
sonraki aylarda, abone olunan tarifenin kampanyalı fiyatı üzerinden faturalandırılmaya
devam edilmektedir.
(72) “Transfer Fırsatı Kampanyası”: Diğer internet servis sağlayıcıdaki internet aboneliğini
henüz iptal ettirmeden, TTNET internet hizmetine geçiş yapan müşterilere, diğer internet
servis sağlayıcısı tarafından kesilen son faturalarını 60 gün içinde ibraz etmeleri
durumunda, faturanın iletildiği tarihten itibaren kampanyalı fiyatlar üzerinden mevcut
indirimlerine ek olarak aylık 30 TL (vergiler dâhil) ve toplamda 150 TL’ye kadar (vergiler
dâhil) olacak şekilde indirim yansıtılmaktadır. Müşteriler, taahhüt kapsamında tanımlanan
ek indirim miktarının tamamlanmasından sonra, faydalanılan tarifenin kampanyalı fiyatı
üzerinden faturalandırılmaya devam edilmektedir.
(73) Aşağıda TTNET’in kampanya kapsamındaki gelir kalemleri ile söz konusu gelirler
üzerinden ödediği vergi ve katkı payı oranları hakkında bilgilere yer verilmektedir13. Bu
noktada, gelir ve maliyetler gerek “Karşılama Kampanyası”, gerekse “Transfer Fırsatı
Kampanyası” bakımından büyük oranda aynı olduğunda, gelir ya da maliyetlerin
değişkenlik gösterdiği yerlerde her iki kampanya bakımından bu değişim ayrıca
gösterilmektedir.
(74) TTNET tarafından gönderilen bilgilere göre, “Karşılama Kampanyası”na (…..) kişi katılmış
olup, kapsamında fatura ibrazı şartını karşılayan ve indirime hak kazanan abone oranı
%(…..) olarak gerçekleşmiştir. “Transfer Fırsatı Kampanyası”na (…..) kişi katılmış olup,
kapsamında fatura ibrazı şartını karşılayan ve indirime hak kazanan abone oranı %(…..)
olarak gerçekleşmiştir.
Paket Gelirleri:
- İnternet Ücreti: Abonelere farklı altyapı, hız ve kotalarda (örneğin, 24 mbps
Fiberlimitsiz 50 GB) verilen internet hizmeti karşılığında alınan aylık ücrettir. Bu
ücret; kampanyalı ve kampanyasız dönemde farklılık göstermektedir.


13 Gelir ve maliyet kalemleri, “Karşılama Kampanyası” ve “Transfer Fırsatı Kampanyası” bakımından büyük
oranda aynı olduğundan, gelir ya da maliyetlerin değişkenlik gösterdiği yerlerde her iki kampanya
bakımından bu değişim ayrıca gösterilmektedir.
17-20/314-137
24/38

- Bağlantı Ücreti: Yeni bir aboneden (diğer İSS’lerden TTNET’e geçiş yapan aboneler
hariç) internet erişiminin başlatılması için tek seferlik olarak tahsil edilen bir ücrettir.
“Karşılama Kampanyası” kapsamında bağlantı ücreti 196 TL (%18 KDV ve %5 ÖİV
dâhil) olup bu bedel taahhüt süresince (24 ay) aylık 8 TL veya 12 ay boyunca aylık
16 TL olarak ücretlendirilmektedir. “Transfer Fırsatı Kampanyası” sadece diğer
ISS’lerden geçiş yapan abonelere yönelik olduğundan bu kampanyadan yararlanan
abonelerden bağlantı ücreti alınmamaktadır.
- Alo Paket Sabit Ücreti (Sabit Telefon Hizmet Ücreti): Telefon hizmeti de alan, diğer
bir ifadeyle evde internet abonesi olan kullanıcının erişim hizmeti için aylık olarak
ödediği bir ücrettir. “Karşılama Kampanyası” kapsamında (yalın internet paketleri
hariç) 18 TL (%18 KDV ve %15 ÖİV dahil) olan Alo Paket sabit ücreti, 8 TL indirimle
10 TL olarak ücretlendirilmekte, aboneler telefon hattını kullandıkça ek ücret
faturaya yansıtılmaktadır. “Transfer Fırsatı Kampanyası” kapsamında ise (yalın
internet paketleri hariç) 18 TL olan Alo Paket sabit ücreti, 6 TL indirimle 12 TL (%18
KDV ve %15 ÖİV dahil) olarak uygulanmaktadır.
- Alo Paket Bağlantı Ücreti: Her iki kampanya kapsamında (yalın internet paketleri
hariç), Telefon hizmeti de alan kullanıcıların Alo Paket aboneliklerinde tek seferlik
16 TL (%18 KDV ve %15 ÖİV dahil) bağlantı ücreti uygulanmaktadır.
- Yalın İnternet Erişim Ücreti: Yalın internet paketlerinde sabit telefon aboneliğinin
zorunlu olmaması sebebiyle aylık sabit telefon ücreti alınmamakta, bununla birlikte
abonelerden erişim hizmeti için “Yalın İnternet Aylık Erişim Ücreti” adı altında belirli
bir aylık ücret talep edilmektedir. “Karşılama Kampanyası” ve “Transfer Fırsatı
Kampanyası” kapsamında sunulan yalın internet paketlerinde aylık 18 TL olan Yalın
İnternet Erişim Ücreti, 8 TL indirimle 10 TL (%18 KDV ve %15 ÖİV dahil) olarak
uygulanmaktadır.
- Devre Hazırlama Ücreti: Yalın internet hizmeti başvurularında, sabit telefon hattı ve
internet hizmeti aboneliği olmayan yeni müşterilerden bir defaya mahsus alınan
ücrettir. “Karşılama Kampanyası” ve “Transfer Fırsatı Kampanyası” kapsamında,
yalın internet aboneliklerinde 10 TL (%18 KDV ve %15 ÖİV dahil) devre hazırlama
ücreti alınmaktadır.
Diğer Gelirler:
- Modem Ücreti: TTNET tarafından sunulan kampanyalar kapsamında talep eden
abonelere sunulan modem karşılığında alınan ücrettir. Kampanya kapsamında
modemli olarak sunulan internet paketlerinde 168 TL olan modem ücreti, 24 ay
taksitle ayda 7 TL (%18 KDV dahil) ya da 12 ay taksitle ayda 14 TL (%18 KDV dahil)
olarak faturaya ayrıca yansıtılmaktadır. TTNET tarafından “Karşılama
Kampanyası”nda modem satın alan abone oranının %(…..), “Transfer Fırsatı
Kampanyası”nda ise %(…..) olduğu bildirilmiştir.
- VAS Gelirleri (Katma Değerli Hizmetler): VAS hizmetleri katma değerli hizmetleri
ifade etmekte olup, müşterilerin internet hizmetine ek olarak aldıkları hizmetlerdir.
VAS gelirleri ise, TTNET tarafından kullanıcılarına sunulan müzik, video, eğitim
platformu (vitamin), e-kitap platformu, güvenlik, ödeme hizmetleri gibi hizmetlerin
sunumundan elde edilen gelirleri ifade etmektedir. Paket, erişim, bağlantı, modem
ücretleri dışında 2016 yılında müşterilerden aylık ortalama vergisiz (…..) TL VAS
geliri elde edildiği anlaşılmaktadır.


17-20/314-137
25/38

Vergiler ve Katkı Payları:14
- KDV: İnternet ve modem gelirleri üzerinden %18 oranında katma değer vergisi
ödenmektedir.
- ÖİV: İnternet gelirleri üzerinden %5 oranında özel iletişim vergisi ödenmektedir.
- Evrensel Hizmet Katkı Payı: Yıllık gelirin % 1’lik bir kısmı Evrensel Hizmet Fonu
olarak Hazine’ye ödenmektedir.
- BTK Kurum Masraflarına Katkı Payı: Yıllık gelirin % 0,35 oranındaki pay “idari ücret”
olarak BTK'ya ödenmektedir.
TTNET’in Maliyet Kalemleri:
(75) TTNET’in “Karşılama Kampanyası” ve “Transfer Fırsatı Kampanyası” dâhilinde sunduğu
internet paketleri için katlandığı maliyetler genel olarak abonelere hizmet sunumundan
kaynaklanan “perakende seviyedeki maliyetler” ile TTNET tarafından Türk Telekom’a
ödenen ücretleri içeren “toptan seviyedeki maliyetler”den oluşmaktadır. Aşağıda söz
konusu maliyet kalemleri hakkında açıklamalara yer verilmiştir.
Perakende Seviyedeki Maliyet Kalemleri:
- Tahsilat Komisyonu Giderleri: TTNET tarafından bayilere ödenen tahsilat
komisyonlarını kapsamaktadır.
- Yasal Takip Giderleri: Yükümlülüklerini yerine getirmeyen aboneler için başlatılan
yasal süreçte katlanılan maliyetleri içermektedir.
- Çağrı Merkezi ve Müşteri İlişkileri Giderleri: Müşteri ilişkilerinin yönetimi, çağrı
merkezinin kurulması ve çağrı merkezi üzerinden yapılan satışlar kapsamında
katlanılan maliyetleri içermektedir.
- Faturalama İşlemleri, Fatura Kâğıdı ve Zarf Ücreti Giderleri: Faturalama maliyetleri,
faturalama sürecinde kâğıt, zarf ve posta kalemleri için katlanılan maliyetleri
içermektedir.
- Pazarlama (İlan ve Reklam) Giderleri: TTNET markasının ve ürünlerinin tanıtımı
amacıyla katlanılan tüm maliyetleri içermektedir.
- VAS (Katma Değerli Hizmetler) Giderleri: TTNET tarafından kullanıcılarına sunulan;
müzik, video, eğitim platformu (vitamin), e-kitap platformu gibi katma değerleri
hizmetlerin sunumunu için katlanılan maliyetleri ifade etmektedir.
- Operasyonel Maliyetler: TTNET’in faaliyetleri kapsamında katlandığı başta IT
harcamaları (kullanılan yazılım lisansları, donanım bakım maliyetleri vb.) olmak
üzere operasyonel giderleri içermektedir.
- Satış Primi: TTNET’in satış kanallarına abone kazanımı kapsamında ödediği
aktivasyon primleri satış primleri maliyet kalemini oluşturmaktadır. Kanal bazında
ödenen prim miktarı değişmektedir.
- Modem Maliyeti: Kampanyalar çerçevesinde TTNET tarafında satılan modem
başına katlanılan maliyetleri ifade etmektedir. Bir abone için katlanılan modem
maliyetinin abone ömrüne bölünmesi suretiyle hesaplamalara dâhil edilmektedir.
- Şüpheli Alacak Gideri: Tahsili şüpheli konuma düşen alacaklara karşılık olarak tüm
gelirler üzerinden ayrılan bir oran maliyet unsuru olarak kârlılık hesabına dâhil
edilmektedir.

14 Damga vergisi hesaplamalara dahil edilmemiştir.
17-20/314-137
26/38

- Kurulum Giderleri: TTNET’in yeni aboneleri için modem teslim, modem kurulum, hız
testi ve gerektiğinde daire içi kablolama gibi hizmetleri nedeniyle katlandığı
maliyetleri ifade etmektedir. Kurulum maliyetinin Mayıs 2016 döneminden itibaren
oluşan bir maliyet kalemi olduğu ifade edilmektedir.
Toptan Seviyedeki Maliyet Kalemleri:
(76) İSS’ler perakende seviyede hizmet verebilmek için toptan seviyede Türk Telekom’dan
birtakım hizmetler almak durumundadır. Bu bölümde toptan seviyede verilen hizmet için
Türk Telekom’a ödenen ve İSS’ler için maliyet oluşturan unsurlar açıklanacaktır.
- Toptan Aylık Paket Ücreti (VAE Paket Ücreti): DSL hizmetlerinin perakende
seviyede sunumu için İSS’lerin Türk Telekom altyapısına erişmesi gerekmektedir.
Türk Telekom altyapısına erişim yöntemlerinden biri olan VAE (Veri Akış Erişimi)
modelinde trafik, belirli trafik teslim noktalarına kadar Türk Telekom tarafından
taşınmakta ve söz konusu noktalarda İSS’lere teslim edilmektedir. Dolayısıyla VAE
maliyeti TTNET’in belirli bir seviyeye kadar Türk Telekom altyapısı üzerinden
gerçekleştirdiği veri akışı için paket bazında aylık olarak katlandığı maliyeti ifade
etmektedir. TTNET tarafından aylık VAE maliyetinin paket bazında değişmekte
olduğu, NetLimitsiz 50 GB paketi için aylık abone başı VAE maliyetinin (…..) TL
olduğu belirtilmiştir.
- Yalın İnternet (NDSL) Erişim Maliyeti: Yalın internet hizmeti verebilmek için İSS’ler
tarafından Türk Telekom’a ödenmesi gereken ve paket bazında değişmeyen erişim
ücretini ifade etmektedir. Bu ücret (…..) TL’dir.
- Toptan Hat Kiralama (THK) Erişim Maliyeti: TTNETet’in ALO Paket telefon hizmeti
de alan aboneler için Türk Telekom’a ödenen erişim hizmeti karşılığında ödenen
aylık maliyettir. Aylık abone başı THK maliyetinin (…..) TL olduğu belirtilmiştir.
- Bitsream (MetroEthernet) Maliyeti: TTNET’in Türk Telekom altyapısından veri
aktarımı gerçekleştiriyor olması nedeniyle Türk Telekom’a ödenen bedeli ifade
etmektedir. TTNET tarafından bu maliyet kaleminin aylık ve abone başı (…..) TL
olduğu bildirilmiştir.
- Bağlantı Maliyeti: Yeni bir aboneye internet sağlanması halinde abonenin internet
erişiminin başlatılması için TTNET tarafından Türk Telekom’a tek seferlik ödenen
bir maliyet kalemidir. TTNET tarafından, Türk Telekom’a yeni aboneliklerde bağlantı
işlemi için, her bir abone başına ve tek seferlik olarak (…..) TL tutarında ödeme
yapılması gerektiği, ancak Türk Telekom tarafından söz konusu ücrete ilişkin tek
seferlik olmak üzere (…..) TL tutarında indirim kampanyası uygulandığı belirtilmiştir.
Dolayısıyla kampanya kapsamında TTNET ve diğer İSS’ler tarafından Türk
Telekom’a herhangi bir bağlantı ücret ödenmemektedir.
- THK Aktivasyon Maliyeti: TTNET’in sunduğu paketlerdeki telefon hizmetini aktif hale
getirmek için katlandığı maliyeti ifade etmektedir. TTNET tarafından (…..) TL THK
aktivasyon maliyetinin abone başına tek seferlik bir maliyet olduğu bildirilmiştir. (…..)
TL’lik maliyet yalın internet paketlerinde “yalın internet devre hazırlama maliyeti”
olarak tahsil edilmektedir.
I.6.3.1.2. TTNET’in Gelirlerinin Hesaplanmasında Kullanılan Yöntem
(77) Önceki bölümde izah edildiği üzere, TTNET’in gelirleri internet ücreti, Alo Paket sabit
ücreti, ALO Paket bağlantı ücreti, yalın internet erişim ücreti, devre hazırlama ücreti,
modem ücreti ve katma değerli hizmetlerden sağlanan gelirlerden oluşmaktadır. Bu
bölümde söz konusu kalemlerden elde edilen ortalama net gelirin nasıl hesaplandığı
açıklanacaktır.
17-20/314-137
27/38

(78) Ortalama aylık net gelir, temel olarak abone ömrü baz alınarak hesaplanmaktadır.
Ortalama abone ömrü, bir İSS tarafından sunulan kampanyadan indirim ve fayda elde
etmiş olan abonelerin, kampanya süresi de dâhil olmak üzere ortalama kaç ay başka bir
İSS’ye geçmeden veya yeni bir kampanyadan faydalanmadan aboneliğini devam
ettirdiğini göstermektedir. TTNET’in gelirlerinin hesaplanmasında ortalama abone
ömrünün kullanılması ile kampanya dönemi boyunca katlanılan abone kazanma
maliyetlerinin (kampanya çerçevesinde sağlanan indirim ve faydalar) kampanyalı dönemi
takip eden sürede karşılanıp karşılanmadığını tespit etmek mümkün olmaktadır.
Ortalama abone ömrü TTNET tarafından (…..) ay olarak bildirilmiştir.
(79) TTNET, aboneye sunduğu hizmetler karşılığında internet ücreti, telefon ücreti, bağlantı
ücreti, devre hazırlama ücreti, katma değerli hizmetler geliri, modem geliri gibi gelirler elde
etmektedir. Abone ömrü boyunca oluşan ortalama internet ücreti geliri, analiz edilen
kampanyanın öngördüğü indirimli internet ücretinin indirimli ücretin geçerli olduğu ay
sayısıyla (24 ay), indirimli dönemin bitiminden sonra geçerli olan kampanyasız ücretin ise
geriye kalan abone ömrüyle ((…..) ay) çarpılması; çıkan sonucun ise abone ömrüne
bölünmesi ile elde edilmiştir.
(80) Abonenin yalın internet hizmeti almadığı, telefon hizmetinin de sağlandığı durumlarda
elde edilen ortalama telefon ücreti de benzer şekilde indirimli ve indirimsiz tarifelerin
aylara göre ağırlıklı ortalamasının alınması ile hesaplanmıştır.
(81) Abone, yalın internet hizmeti alması durumunda internet ücretine ek olarak TTNET’e yalın
internet erişim ücreti ödemektedir. Taahhüt döneminde indirimli olarak alınan bu ücretten
elde edilen ortalama yalın internet erişim ücreti geliri ortalama internet ücretinin içinde yer
almaktadır. Sadece “Karşılama Kampanyası”nda bulunan ve yeni aboneler15 için alınan
“Bağlantı ücreti” ise 24 ay taksitle 8 TL veya 12 ay taksitle 16 TL ek olarak faturaya
yansıtılacaktır16.
(82) Devre hazırlama ücreti ise gerek “Karşılama Kampanyası”, gerekse “Transfer Fırsatı
Kampanyası” kapsamında sadece yalın internet aboneliklerinden alınmaktadır. Bu
kapsamda, her iki kampanya bakımından 10 TL olan devre hazırlama ücreti, abone
ömrüne bölünerek karlılık tablosuna dahil edilmiştir.
(83) Her iki Kampanya çerçevesinde modem almayı tercih eden abonelerden elde edilen
ortalama modem geliri kampanya dönemi boyunca elde edilen (7 TL taksitle 24 ay ya da
14 TL taksitle 12 ay olan) toplam modem gelirinin, ortalama abone ömrüne bölünmesi ile
hesaplanmıştır.
(84) Katma değerli hizmetler geliri ise 2016 döneminde vergiler hariç aylık abone başına (…..)
TL olarak bildirilmiştir17.
(85) Gelir hesabında, her iki kampanya bakımından TTNET’in diğer ISS’lerden geçiş yapan
müşterilere fatura ibrazı şartıyla verdiği indirim, gelir azaltıcı bir unsur olarak ele alınmıştır.
Bu kapsamda, indirim alan abone sayısı, indirimle çarpılmak ve toplam abone ömrüne
bölünmek suretiyle abone başı ortalama indirime ulaşılmıştır.
(86) Yukarıda sıralanan tüm ortalama aylık gelir kalemlerinin toplanması ve İSS değişikliği
indiriminin düşülmesi ile abone ömrü boyunca oluşan ortalama aylık gelire ulaşılmıştır.
Bu değerden KDV, ÖİV, BTK katkı payı ve Evrensel Hizmet Fonu katkı payının
çıkarılması ile ortalama net gelir tespit edilmiştir.

15 Başka bir internet servis sağlayıcıdan geçiş yapmayan aboneleri ifade etmektedir.
16 Ancak söz konusu kampanya kapsamında yeni abonelerin ağırlığı ihmal edilebilecek düzeyde
olduğundan bu gelir kalemi hesaplamalara dahil edilmemiştir.
17 Vergiden arındırılmış halidir.
17-20/314-137
28/38

I.6.3.1.3. TTNET’in Maliyetlerinin Hesaplanmasında Kullanılan Yöntem
(87) Bu bölümde TTNET’in doğrudan internet hizmeti vermesinden kaynaklanan giderlerinin
nasıl hesaplandığına ilişkin bilgi verilecektir. TTNET’in giderlerini perakende seviyedeki
giderler ve toptan seviyede Türk Telekom’a ödenen giderler olmak üzere iki grupta
toplamak mümkündür.
TTNET’in Perakende Seviyedeki Giderleri
(88) TTNET’in perakende seviyede çeşitli gider kalemleri bulunmaktadır. Modem maliyeti tek
seferlik olmak üzere abone başına 2016 yılında (…..) TL olarak bildirilmiştir. Bu maliyet
ortalama abone ömrüne bölünerek hesaplamaya dâhil edilmiştir. Kurulum maliyeti ise tek
seferlik abone başına (…..) TL olarak bildirilmiştir. Söz konusu maliyet ise abone ömrüne
bölünerek ve kurulum hizmeti alan abone oranı (%(…..)) ile çarpılarak hesaplanmıştır.
Şüpheli alacak gideri ise TTNET tarafından bildirilen şüpheli alacak oranının ((…..)) aylık
ortalama net gelire uygulanması ile bulunmuştur.
(89) Modem, kurulum ve şüpheli alacak gideri maliyeti dışındaki aylık abone başına giderler
ise 2016 Ocak-Ekim döneminde yapılan toplam harcamaların 10’a ve giderin içeriğine
bağlı olarak 2016 yılı ortalama toplam abone sayısına ((…..)) veya 2016 yılında yeni
kazanılan abone sayısına ((…..)) bölünmesiyle hesaplanmıştır. Bu giderler aşağıdaki
tabloda sunulmaktadır18.
Tablo 7: TTNET’in 2016 Yılı Perakende Seviyedeki Giderleri
Gider Kalemi Toplam Gider (TL) İlgili Abone Sayısı Abone Başına Aylık Ortalama Gider (TL)
Tahsilat Komisyonu (…..)
Yasal Takip Giderleri (…..) (…..) (…..)
Çağrı Merkezi ve Müşteri
İlişkileri Giderleri (…..) (…..) (…..)
Faturalama İşlemleri, Fatura
Kağıdı ve Zarf Ücreti (…..) (…..) (…..)
Pazarlama Giderleri (…..) (…..) (…..)
VAS Giderleri (…..) (…..) (…..)
Operasyonel Giderler (…..) (…..) (…..)
Satış Primi (…..) (…..) (…..)
Kaynak: TTNET tarafından gönderilen bilgiler
TTNET’in Toptan Seviyedeki Maliyetleri
(90) TTNET perakende pazarda faaliyet göstermek için toptan seviyede Türk Telekom’dan
birtakım hizmetler almaktadır. Bu hizmetler için yapması gereken ödemelerden ve Türk
Telekom’un söz konusu hizmetlerine ilişkin kampanyalarından yola çıkılarak toptan
seviyedeki maliyetleri hesaplanmıştır.


18 Dikkat edileceği üzere perakende seviyedeki maliyetler kampanya veya pakete göre değişmemektedir.
TTNET paket bazında gider verisinin mevcut olmadığını bildirmiştir. Bu durumda şüpheli alacak giderinde
olduğu gibi abonenin kullandığı paket (dolayısıyla yarattığı gelir) ile bağlantılı olan giderlerin doğrudan
abone sayısına bölünmesi yerine toplam giderin paketlerin ilgili yılda oluşturduğu gelir ile orantılı şekilde
paketlere atfedilmesinin gerçeğe daha yakın sonuç vereceği ileri sürülebilecektir. Ancak bu önaraştırma
çerçevesinde incelenen paketlerin düşük gelirli paketler olması, dolayısıyla mevcut yöntem ile bulunan
değerlerin alternatif yöntem ile bulunacak değerlerden daha yüksek olduğunun düşünülmesi, ayrıca
ilerleyen bölümlerde görüleceği üzere tespit edilen kar marjının yöntem değişikliği ile ortadan kalkmasının
mümkün olmaması nedeniyle TTNET’in bildirdiği hesaplama yöntemi kullanılmıştır.
17-20/314-137
29/38

(91) Bu maliyet kalemlerinden en önemlisi toptan seviyedeki internet paket ücretidir. Toptan
seviyedeki internet tarifesi BTK tarafından düzenlenmektedir. Bu düzenlenen tarifeye
göre VAE yöntemi ile 8 mbps hızlı, 50 GB adil kullanım kotalı DSL internet paketinin aylık
fiyatı (…..) TL’dir.
(92) Aboneye yalın internet hizmeti sunulması halinde TTNET ve alternatif operatörler NDSL
erişim maliyetine katlanmaktadır. Bu maliyet DSL internet için aylık abone başına (…..)
TL, fiber internet için (…..) TL’dir. Telefon hizmeti de alan aboneler için erişim gideri olarak
aylık abone başına (…..) TL olan THK erişim maliyeti söz konusu olmaktadır.
(93) Metro Ethernet maliyeti TTNET tarafından abone başına aylık (…..) TL olarak bildirilmiştir.
Bu değer 2016 yılı Metro Ethernet hat kiralama maliyetinin ((…..) TL) aynı yılın ortalama
abone sayısına bölünmesi ile bulunmuştur.
(94) Yeni aboneler için Türk Telekom’dan alınan yalın devre hazırlama hizmeti (telefon
hizmetinin de verilmesi halinde THK aktivasyon hizmeti) ve bağlantı hizmeti alınmaktadır.
Bu hizmetler için abone başına tek seferlik olarak sırasıyla (…..) TL ve (…..) TL
ödenmektedir. TTNET tarafından DSL internet hizmetleri için Türk Telekom tarafından
düzenlenen kampanya çerçevesinde bağlantı ücretinin alınmadığı, devre hazırlama
ücretine ilişkin bir kampanyanın bulunmadığı bildirilmiştir. Bu çerçevede bağlantı ücreti
hesaplamaya dahil edilmezken devre hazırlama ücreti abone ömrüne bölünerek aylık
hesaplamaya katılmıştır.
I.6.3.2. TTNET’in Karlılık Analizine İlişkin Değerlendirmeler
(95) Yukarıda her iki kampanyaya ilişkin gelir ve maliyet kalemlerine yer verildikten sonra, bu
bölümde “Karşılama Kampanyası” ve “Transfer Fırsatı Kampanyası” kapsamında
sunulan 50 GB/8mpbs NetLimitsiz internet paketine ilişkin kar/zarar analizi yapılacaktır.
Her iki kampanyada da internet paketi, yalın internet/evde internet ile modemli/modemsiz
seçenekleri ile abonelere sunulmaktadır. Bu çerçevede, karlılık analizi de bahse konu
sekiz paket için ayrı ayrı yapılacaktır.
Tablo 8: Karşılama Kampanyası 50 GB/8mpbs NetLimitsiz Modemli / Modemsiz Yalın İnternet Paketi
Karlılık Analizi
Gelir – Maliyet Kalemleri Yalın İnternet / Modemli Yalın İnternet / Modemsiz
Abone Ömrü (ay) (…..) (…..)
İndirimli Dönem (ay) 24 24

Paket Geliri
Kampanyasız Ücret 77,00 95,00
Bağlantı Ücreti 8,00 8,00
Yalın İnternet Aylık Erişim Ücreti 18,00 18,00
Devre Hazırlama Ücreti (Tek Seferlik) 10,00 10,00
Kampanyalı Ücret (24 Ay Boyunca) 54,90 54,90
Bağlantı Ücreti 8,00 8,00
Yalın İnternet Aylık Erişim Ücreti 10,00 10,00
Devre Hazırlama Ücreti (Tek Seferlik) 10,00 10,00

Diğer Gelirler
Katma Değerli Hizmetler (VAS) Geliri
(Vergisiz) (…..) (…..)
Modem Geliri (24 Ay Boyunca) (…..) (…..)
ISS Geçiş İndirimi (…..) (…..)

17-20/314-137
30/38

Gelir – Maliyet Kalemleri Yalın İnternet / Modemli Yalın İnternet / Modemsiz
Abone Ömrü Boyunca Ortalama Gelir
Ortalama Gelir - Internet Paketi (…..) (…..)
Ortalama Gelir - Modem (…..) (…..)
Ortalama Gelir-Devre Hazırlama (Tek
Seferlik) (…..) (…..)
Ortalama Gelir (…..) (…..)

Net Gelir (…..) (…..)
KDV (%18) (…..) (…..)
KDV (modem) (…..) (…..)
KDV (internet) (…..) (…..)
ÖİV (%5) (internet) (…..) (…..)
Evrensel Hizmet Fonu Katkı Payı (%1) (…..) (…..)
Evrensel Hizmet Fonu Katkı Payı
(modem) (…..) (…..)
Evrensel Hizmet Fonu Katkı Payı
(internet) (…..) (…..)
BTK Katkı Payı (%0,35) (…..) (…..)
BTK Katkı Payı (modem) (…..) (…..)
BTK Katkı Payı (internet) (…..) (…..)

Perakende Seviyedeki Maliyetler (…..) (…..)
Tahsilat Komisyonu (…..) (…..)
Yasal Takip Giderleri (…..) (…..)
Çağrı Merkezi ve Müşteri İlişkileri Giderleri (…..) (…..)
Faturalama İşlemleri, Fatura Kağıdı ve Zarf
Ücreti (…..) (…..)
Pazarlama (İlan ve Reklam) Giderleri (…..) (…..)
Katma Değerli Hizmetler (VAS) Giderleri (…..) (…..)
Operasyonel Maliyetler (…..) (…..)
Satış Primi (…..) (…..)
Modem Maliyeti (…..) (…..)
Şüpheli Alacak Gideri (…..) (…..)
Kurulum Maliyeti (…..) (…..)

Toptan Seviyedeki Maliyetler (…..) (…..)
Toptan Aylık Ücret (VAE) (…..) (…..)
Yalın İnternet (NDSL) Erişim Maliyeti (…..) (…..)
Bitsream (MetroEthernet) (…..) (…..)
Devre Hazırlama Ücreti (…..) (…..)
Bağlantı Ücreti (…..) (…..)

FAVÖK (…..) (…..)
FAVÖK Marjı (%) (…..) (…..)
Kaynak: TTNET tarafından gönderilen bilgiler


17-20/314-137
31/38

Tablo 9: Karşılama Kampanyası 50 GB/8mpbs NetLimitsiz Modemli / Modemsiz Evde İnternet Paketi
Karlılık Analizi
Gelir – Maliyet Kalemleri Evde İnternet / Modemli Evde İnternet / Modemsiz
Abone Ömrü (ay) (…..) (…..)
İndirimli Dönem (ay) 24 24

Paket Geliri
Kampanyasız Ücret
İnternet Ücreti 77,00 77,00
Alo Paket Aylık Sabit Ücret 18,00 18,00
Alo Paket Bağlantı/Geçiş Ücreti (Tek
Seferlik) 16,00 16,00
Kampanyalı Ücret (24 Ay Boyunca)
İnternet Ücreti 44,90 44,90
Alo Paket Aylık Sabit Ücret 10,00 10,00
Alo Paket Bağlantı/Geçiş Ücreti (Tek
Seferlik) 10,00 10,00

Diğer Gelirler
Katma Değerli Hizmetler (VAS) Geliri
(Vergisiz) (…..) (…..)
Modem Geliri (24 Ay Boyunca) (…..) 0,00
Bağlantı Ücreti (…..) (…..)
ISS Geçiş İndirimi (…..) (…..)


Abone Ömrü Boyunca Ortalama Gelir
Ortalama Gelir - Internet Paketi (…..) (…..)
Ortalama Gelir - Telefon (…..) (…..)
Ortalama Gelir - Modem (…..) (…..)
Ortalama Gelir-Thk(tek seferlik) (…..) (…..)
Ortalama Gelir (…..) (…..)

Net Gelir (…..) (…..)
KDV (%18) (…..) (…..)
KDV (modem) (…..) (…..)
KDV (telefon) (…..) (…..)
KDV (internet) (…..) (…..)
ÖİV (…..) (…..)
ÖİV (%15 - telefon) (…..) (…..)
ÖİV (%5 - internet) (…..) (…..)
Evrensel Hizmet Fonu Katkı Payı (%1) (…..) (…..)
Evrensel Hizmet Fonu Katkı Payı
(modem) (…..) (…..)
Evrensel Hizmet Fonu Katkı Payı
(telefon) (…..) (…..)
Evrensel Hizmet Fonu Katkı Payı
(internet) (…..) (…..)
BTK Katkı Payı (%0,35) (…..) (…..)
BTK Katkı Payı (modem) (…..) (…..)
BTK Katkı Payı (telefon) (…..) (…..)
17-20/314-137
32/38

BTK Katkı Payı (internet) (…..) (…..)

Perakende Seviyedeki Maliyetler (…..) (…..)
Tahsilat Komisyonu (…..) (…..)
Yasal Takip Giderleri (…..) (…..)
Çağrı Merkezi ve Müşteri İlişkileri Giderleri (…..) (…..)
Faturalama İşlemleri, Fatura Kağıdı ve Zarf
Ücreti (…..) (…..)
Pazarlama (İlan ve Reklam) Giderleri (…..) (…..)
Katma Değerli Hizmetler (VAS) Giderleri (…..) (…..)
Operasyonel Maliyetler (…..) (…..)
Satış Primi (…..) (…..)
Modem Maliyeti (…..) (…..)
Şüpheli Alacak Giderleri (…..) (…..)
Kurulum Maliyeti (…..) (…..)

Toptan Seviyedeki Maliyetler (…..) (…..)
Toptan Aylık Ücret (VAE) (…..) (…..)
Toptan Hat Kiralama (THK) Erişim Gideri (…..) (…..)
Bitsream (MetroEthernet) Maliyeti (…..) (…..)
THK Aktivasyon Ücreti (…..) (…..)
Bağlantı Ücreti (…..) (…..)

FAVÖK (…..) (…..)
FAVÖK Marjı (…..) (…..)
Kaynak: TTNET tarafından gönderilen bilgiler



17-20/314-137
33/38

Tablo 10: Transfer Fırsatı Kampanyası 50 GB/8mpbs NetLimitsiz Modemli / Modemsiz Yalın İnternet Paketi
Karlılık Analizi
Gelir – Maliyet Kalemleri Yalın İnternet / Modemli Yalın İnternet / Modemsiz
Abone Ömrü (ay) (…..) (…..)
İndirimli Dönem (ay) 24 24

Paket Geliri
Kampanyasız Ücret 95,00 95,00
Bağlantı Ücreti 0,00 0,00
Yalın İnternet Aylık Erişim Ücreti 18,00 18,00
Devre Hazırlama Ücreti (Tek Seferlik) 10,00 10,00
Kampanyalı Ücret (24 Ay Boyunca) 54,90 49,90
Yalın İnternet Aylık Erişim Ücreti 10,00 10,00
Devre Hazırlama Ücreti (Tek Seferlik) 10,00 10,00

Diğer Gelirler
Katma Değerli Hizmetler (VAS) Geliri
(Vergisiz) (…..) (…..)
Modem Geliri (24 Ay Boyunca) (…..) 0,00
ISS Geçiş İndirimi (…..) (…..)

Abone Ömrü Boyunca Ortalama Gelir
Ortalama Gelir - Internet Paketi (…..) (…..)
Ortalama Gelir - Modem (…..) (…..)
Ortalama Gelir-Devre Hazırlama (Tek
Seferlik) (…..) (…..)
Ortalama Gelir (…..) (…..)

Net Gelir (…..) (…..)
KDV (%18) (…..) (…..)
KDV (modem) (…..) (…..)
KDV (internet) (…..) (…..)
KDV (telefon) (…..) (…..)
ÖİV (%5) (internet) (…..) (…..)
Evrensel Hizmet Fonu Katkı Payı (%1) (…..) (…..)
Evrensel Hizmet Fonu Katkı Payı
(modem) (…..) (…..)
Evrensel Hizmet Fonu Katkı Payı
(internet) (…..) (…..)
BTK Katkı Payı (%0,35) (…..) (…..)
BTK Katkı Payı (modem) (…..) (…..)
BTK Katkı Payı (internet) (…..) (…..)

Perakende Seviyedeki Maliyetler (…..) (…..)
Tahsilat Komisyonu (…..) (…..)
Yasal Takip Giderleri (…..) (…..)
Çağrı Merkezi ve Müşteri İlişkileri Giderleri (…..) (…..)
Faturalama İşlemleri, Fatura Kağıdı ve Zarf
Ücreti (…..) (…..)
17-20/314-137
34/38

Pazarlama (İlan ve Reklam) Giderleri (…..) (…..)
Katma Değerli Hizmetler (VAS) Giderleri (…..) (…..)
Operasyonel Maliyetler (…..) (…..)
Satış Primi (…..) (…..)
Modem Maliyeti (…..) (…..)
Şüpheli Alacak Gideri (…..) (…..)
Kurulum Maliyeti (…..) (…..)

Toptan Seviyedeki Maliyetler (…..) (…..)
Toptan Aylık Ücret (VAE) (…..) (…..)
Yalın İnternet (NDSL) Erişim Maliyeti (…..) (…..)
Bitsream (MetroEthernet) (…..) (…..)
Devre Hazırlama Ücreti (…..) (…..)
Bağlantı Ücreti (…..) (…..)

FAVÖK (…..) (…..)
FAVÖK Marjı (%) (…..) (…..)
Kaynak: TTNET tarafından gönderilen bilgiler
Tablo 11: Transfer Fırsatı Kampanyası 50 GB/8mpbs NetLimitsiz Modemli / Modemsiz Evde İnternet Paketi
Karlılık Analizi
Gelir – Maliyet Kalemleri Evde İnternet / Modemli Evde İnternet / Modemsiz
Abone Ömrü (ay) (…..) (…..)
İndirimli Dönem (ay) 24 24

Paket Geliri
Kampanyasız Ücret 95,00 95,00
İnternet Ücreti 77,00 77,00
Bağlantı Ücreti 0,00 0,00
Telefon Ücreti 18,00 18,00
Kampanyalı Ücret (24 Ay Boyunca) 49,90 49,90
İnternet Ücreti 44,90 44,90
Alo Paket Aylık Sabit Ücret 12,00 12,00

Diğer Gelirler
Katma Değerli Hizmetler (VAS) Geliri
(Vergisiz) (…..) (…..)
Modem Geliri (24 Ay Boyunca) (…..) 0,00
ISS Geçiş İndirimi (…..) (…..)

Abone Ömrü Boyunca Ortalama Gelir
Ortalama Gelir - Internet Paketi (…..) (…..)
Ortalama Gelir - Telefon (…..) (…..)
Ortalama Gelir - Modem (…..) (…..)
Ortlama thk geliri (tek seferlik) (…..) (…..)
Ortalama Gelir (…..) (…..)

Net Gelir (…..) (…..)
17-20/314-137
35/38

KDV (%18) (…..) (…..)
KDV (modem) (…..) (…..)
KDV (telefon) (…..) (…..)
KDV (internet) (…..) (…..)
ÖİV (…..) (…..)
ÖİV (%15 - telefon) (…..) (…..)
ÖİV (%5 - internet) (…..) (…..)
Evrensel Hizmet Fonu Katkı Payı (%1) (…..) (…..)
Evrensel Hizmet Fonu Katkı Payı
(modem) (…..) (…..)
Evrensel Hizmet Fonu Katkı Payı
(telefon) (…..) (…..)
Evrensel Hizmet Fonu Katkı Payı
(internet) (…..) (…..)
BTK Katkı Payı (%0,35) (…..) (…..)
BTK Katkı Payı (modem) (…..) (…..)
BTK Katkı Payı (telefon) (…..) (…..)
BTK Katkı Payı (internet) (…..) (…..)

Perakende Seviyedeki Maliyetler (…..) (…..)
Tahsilat Komisyonu (…..) (…..)
Yasal Takip Giderleri (…..) (…..)
Çağrı Merkezi ve Müşteri İlişkileri Giderleri (…..) (…..)
Faturalama İşlemleri, Fatura Kağıdı ve Zarf
Ücreti (…..) (…..)
Pazarlama (İlan ve Reklam) Giderleri (…..) (…..)
Katma Değerli Hizmetler (VAS) Giderleri (…..) (…..)
Operasyonel Maliyetler (…..) (…..)
Satış Primi (…..) (…..)
Modem Maliyeti (…..) (…..)
Şüpheli Alacak Giderleri (…..) (…..)
Kurulum Maliyeti (…..) (…..)

Toptan Seviyedeki Maliyetler (…..) (…..)
Toptan Aylık Ücret (VAE) (…..) (…..)
Toptan Hat Kiralama (THK) Erişim Gideri (…..) (…..)
Bitsream (MetroEthernet) Maliyeti (…..) (…..)
THK Aktivasyon Ücreti (…..) (…..)
Bağlantı Ücreti (…..) (…..)

FAVÖK (…..) (…..)
FAVÖK Marjı (…..) (…..)
Kaynak: TTNET tarafından gönderilen bilgiler


17-20/314-137
36/38

(96) Yukarıdaki tablolardan görüleceği üzere, söz konusu gelir ve maliyet kalemlerinin
analizine göre; TTNET tarafından sunulan Karşılama Kampanyası 50 GB/8mpbs
NetLimitsiz modemli yalın internet paketinden abone başına (…..) TL kar elde edilmiş
olup söz konusu pakete ilişkin kar marjı ise %(…..) seviyesinde gerçekleşmiştir.
Karşılama Kampanyası 50 GB/8mpbs NetLimitsiz modemsiz yalın internet paketinden
abone başına (…..) TL kar elde edilmiş olup söz konusu pakete ilişkin kar marjı ise %(…..)
seviyesinde gerçekleşmiştir.
(97) Karşılama Kampanyası 50 GB/8mpbs NetLimitsiz modemli evde internet paketinden
abone başına (…..) TL kar elde edilmiş olup söz konusu pakete ilişkin kar marjı ise %(…..)
seviyesinde gerçekleşmiştir. Karşılama Kampanyası 50 GB/8mpbs NetLimitsiz modemsiz
evde internet paketinden abone başına (…..) TL kar elde edilmiş olup söz konusu pakete
ilişkin kar marjı ise %(…..) seviyesinde gerçekleşmiştir.
(98) Transfer Fırsatı Kampanyası 50 GB/8mpbs NetLimitsiz modemli yalın internet paketinden
abone başına (…..) TL kar elde edilmiş olup kar marjı ise %(…..)’dur. Transfer
Kampanyası 50 GB / 8mpbs NetLimitsiz modemsiz yalın internet paketinden abone
başına (…..) TL kar elde edilmiş olup kar marjı ise %(…..)’dur.
(99) Transfer Fırsatı Kampanyası 50 GB/8mpbs NetLimitsiz modemli evde internet paketinden
abone başına (…..) TL kar elde edilmiş olup söz konusu pakete ilişkin kar marjı ise %(…..)
seviyesinde gerçekleşmiştir. Transfer Fırsatı Kampanyası 50 GB/8mpbs NetLimitsiz
modemsiz evde internet paketinden abone başına (…..) TL kar elde edilmiş olup söz
konusu pakete ilişkin kar marjı ise %(…..) seviyesinde gerçekleşmiştir.
(100) Her iki kampanya kapsamında incelenen toplam 8 pakette de TTNET’in maliyetlerini
karşılamadığı sonucuna ulaşmak mümkün görünmemektedir. Bu sebeple, fiyat
sıkıştırmasının tespitine yönelik unsurlardan sonuncusu olan ‘üst ve alt pazar ürünleri
arasındaki marjın üst pazarda hâkim durumda bulunan teşebbüs kadar etkin bir rakibin
alt pazarda kar elde edemeyeceği ve kalıcı şekilde faaliyet gösteremeyeceği kadar düşük
olması’ koşulunun karşılanmadığı değerlendirilmektedir.
(101) Önaraştırma çerçevesinde yapılan analiz ile ulaşılan sonuç, kampanyanın maliyetlerini
karşıladığını göstermektedir. Yapılan yerinde incelemede elde edilen belgelerde de
teşebbüsün kampanyaları sonucu zarar edildiğine işaret eden herhangi bir bulgu
bulunmamaktadır.
(102) Davranışın fiyat sıkıştırması teşkil etmeyeceği yukarıdaki analizle ortaya konmuş olsa da
“Karşılama Kampanyası” ve “Transfer Fırsatı Kampanyası”nın şikâyetçi üzerindeki etkisi
de incelenmiştir. Aşağıdaki tabloda her iki kampanyanın en çok satılan paketi olan ve
şikâyetin temel konusunu oluşturan paket ile aynı özelliklerdeki rakip üye abone sayıları
ile 2016 ve 2017 yıllarındaki toplam bireysel abone sayısına yer verilmektedir.
Tablo 12: Şikayetçinin 2016-2017 Yıllarında Aylar İtibarıyla Abone Sayısı
2016/1 2016/2 2016/3 2016/4 2016/5 2016/6 2016/7 2016/8 2016/9
Netlimitsiz
50GB/8 Mbps
Abone Sayısı (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Toplam
Bireysel
Abone Sayısı (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
2016/10 2016/11 2016/12 2017/1 2017/2 2017/3 2017/4 2017/5 2017/6
Netlimitsiz
50GB/8 Mbps
Abone Sayısı (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
112.187

(…..) (…..)
Toplam
Bireysel
Abone Sayısı (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
17-20/314-137
37/38

(103) Tablodan görüleceği üzere, Türk Telekom’un şikâyete konu “Karşılama Kampanyası” ve
“Transfer Fırsatı Kampanyası”nda yer alan tarifeler arasında en çok talep gören, 8
mbps’ye kadar Netlimitsiz 50 GB tarifesinin kota ve hız bakımından muadili bir tarife,
şikâyetçi tarafından sunulmaktadır. Veriler incelendiğinde, söz konusu tarife bakımından
2016 yılının 6. ayında abone sayılarının düşme eğilime girdiği, ancak 7. ay itibarıyla
abone sayılarının tekrar artmaya başladığı görülmektedir. Nitekim söz konusu artış 2017
yılında da devam etmiştir. Öte yandan, toplam abone sayılarının ise söz konusu tarifeden
etkilenmediği ve artmaya devam ettiği anlaşılmaktadır. Söz konusu tarife ve toplam
bireysel abone sayılarına bakıldığında, 2016 yılında şikayetçinin toplam Netlimitsiz 50
GB/8 mbps abone sayısı (…..), toplam bireysel abone sayısı (…..)’dur. 2017 yılının ilk altı
ayı itibarıyla ilgili tarife bazında abone sayısı (…..), toplam bireysel abone sayısı (…..)
olarak gerçekleşmiştir. Bu bağlamda, 2016 yılı ve 2017 yılının ilk altı ayı
karşılaştırıldığında, şikayetçinin en çok talep gören bireysel tarifesi olan 8 Mbps’ye kadar
hızda Netlimitsiz 50 GB tarifesinde abone sayısının, 2016 yıl sonuna kıyasla 2017 yılı ilk
altı ayı itibarıyla yaklaşık iki katına çıktığı görülmektedir. Dolayısıyla, tek başına bu
veriden “Karşılama Kampanyası” ve “Transfer Fırsatı Kampanya”sının şikayetçi üzerinde
negatif etkiler doğurduğu yönünde bir değerlendirmede de bulunulamamaktadır.
(104) Sonuç olarak, TTNET’in “Karşılama Kampanyası” ve “Transfer Fırsatı Kampanya”sı
kapsamında maliyet altında fiyatlama uygulayarak rakiplerin faaliyetlerini zorlaştırdığı
iddiasına ilişkin olarak yürütülen önaraştırma çerçevesinde yapılan inceleme ve
değerlendirmeler neticesinde, TTNET’in söz konusu kampanyalardan kar elde ettiği,
dolayısıyla maliyet altı fiyatlama ve fiyat sıkıştırması yoluyla rakip İSS’lerin faaliyetlerinin
zorlaştırıldığı iddialarının gerçeği yansıtmadığı, görüldüğünden, 4054 sayılı Kanun’un 41.
maddesi uyarınca Türk Telekom ve TTNET hakkında soruşturma açılmasına gerek
olmadığı kanaatine ulaşılmıştır.
I.6.4. Geçici Tedbir Talebine İlişkin Değerlendirme
(105) Şikayetçi tarafından, Türk Telekom ve TTNET’in dosya kapsamında incelenen işlem ve
eylemlerinin devam etmesi halinde ciddi zararların ortaya çıkacağı gerekçesiyle 4054
sayılı Kanun’un 9. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca geçici tedbir kararı alınması
talebinde bulunulmuştur.
(106) Dosya kapsamında yürütülen incelemeler çerçevesinde, şikâyete konu kampanyalarda
maliyet altı fiyatlamanın/fiyat sıkıştırmasının dolayısıyla 4054 sayılı Kanun’un 6.
maddesinin ihlal edildiğine dair herhangi bir bilgi ya da bulgunun söz konu olmadığı
anlaşıldığından, geçici tedbir kararı alınmasına yer olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

17-20/314-137
38/38

J. SONUÇ
(107) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, 4054 sayılı Kanun’un 41.
maddesi uyarınca şikayetin reddi ile soruşturma açılmamasına gerekçeli kararın
tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak
üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.





Full & Egal Universal Law Academy