Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2017-5-21 (Devralma)
Karar Sayısı : 17-22/350-156
Karar Tarihi : 13.07.2017
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN, Adem BİRCAN, Şükran KODALAK, Mehmet AYAN
B. RAPORTÖRLER: Mehmet TOKGÖZ, Esra KÜÇÜKİKİZ
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : TAV Yatırım Holding A.Ş.
Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNAK, Av. Hakan ÖZGÖKÇEN,
Av. Görkem YARDIM, Av. İsmail ÖZGÜN
Çitlenbik Sok. No: 12 Yıldız Mah. Beşiktaş/İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU: Aeroports de Paris S.A’nın Tank OWC beta GmbH
aracılığıyla TAV Yatırım Holding A.Ş.’de bulunan %49 oranındaki hissesinin
Mustafa Sani ŞENER’in sahip olacağı kurulmakta olan bir anonim şirket ve Tepe
İnşaat Sanayi A.Ş. tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına en son 30.06.2017 tarihinde giren bildirim
üzerine düzenlenen 05.07.2017 tarih ve 2017-5-21/Öİ sayılı Ön İnceleme Raporu
görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirime konu işleme izin verilmesinde sakınca
bulunmadığı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(4) Yapılan başvuruda, Aeroports de Paris S.A’nın (ADP) TAV Yatırım Holding A.Ş.’de
(TAV YATIRIM) doğrudan kontrol ettiği iştiraki olan Tank OWC beta GmbH aracılığıyla
sahip olduğu %49 oranındaki hissesinin, kurulmakta olan bir anonim şirket olan
(ŞENER NEWCO) ve Tepe İnşaat Sanayi A.Ş. (TEPE İNŞAAT) tarafından devralınması
işlemine izin verilmesi talep edilmektedir.
(5) TAV YATIRIM’ın işlem öncesi ve sonrası hissedarlık yapısına ait bilgilere aşağıdaki
tablo da yer verilmektedir.
Tablo: TAV YATIRIM’ın İşlem Öncesi ve Sonrası Hissedarlık Yapısı
İşlem Öncesi İşlem Sonrası
Hissedar Pay Oranı (%) Hissedar
Pay Oranı
(%) Pay Grubu
TEPE İNŞAAT (…..) TEPE İNŞAAT (…..) A
ADP (…..) ŞENER NEWCO (…..) B
SERA YAPI (…..) SERA YAPI (…..) B
AKFEN HOLDİNG (…..) AKFEN HOLDİNG (…..) C
17-22/350-156
2/5
(6) Bildirime konu işlem ile TAV YATIRIM’da hâlihazırda Sera Yapı Endüstrisi ve Ticaret
A.Ş. (SERA YAPI) aracılığıyla pay sahibi olan ŞENER AİLESİ1 ve TEPE İNŞAAT
aracılığıyla pay sahibi olan Bilkent Holding A.Ş. (BİLKENT HOLDİNG), TAV
YATIRIM’daki pay oranlarını artıracaklardır. İşlem neticesinde TAV YATIRIM’a ait (…..)
oranına tekabül eden (B) Grubu hisselerin tamamı SERA YAPI ve Sani ŞENER
tarafından kontrol edilecek olan ŞENER NEWCO’ya ait olacaktır. Hâlihazırda TAV
YATIRIM’a ait (…..) oranında hisseyi elinde bulunduran TEPE İNŞAAT da işlem
neticesinde (…..) oranına tekabül eden (A) Grubu hisselerin tamamına sahip olacak ve
işlem sonrasında TAV YATIRIM, TEPE İNŞAAT ve ŞENER AİLESİ tarafından ortak
kontrol edilecektir.
(7) Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ
(2010/4 sayılı Tebliğ)’in 5. maddesinin üçüncü fıkrasında; “Bağımsız bir iktisadi varlığın
tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak girişimin oluşturulması, bu
maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında bir devralma işlemidir. Bu tür
işlemlerde, işlem taraflarının her biri devralan olarak kabul edilir.” hükmüne yer
verilmiştir. Anılan Tebliğ’in yukarıda yer verilen maddesine göre ortak girişimler
bakımından aranan koşullar; ortak girişim şirketinin teşebbüsler tarafından “ortak
kontrol” altında tutulması ve şirketin “bağımsız bir iktisadi varlık” niteliği taşımasıdır. Bu
çerçevede dosya kapsamında kurulması planlanan ortak girişim şirketinin söz konusu iki
şartı sağlayıp sağlamadığının değerlendirilmesi gerekmektedir.
(8) TAV YATIRIM’ın işlem neticesinde sahip olacağı kontrol ve yönetim yapısı taraflar
arasında imzalanan Pay Sahipleri Sözleşmesi ile belirlenmiştir. Bu Sözleşme’nin 6.2.
maddesine göre TAV YATIRIM, taraflar arasındaki anlaşmaya göre seçilen TAV
YATIRIM yönetim kurulu tarafından yönetilecektir. (…..).
(9) Sözleşme’den anlaşıldığı üzere, özellikli yönetim kurulu kararları dışındaki kararlar (A)
ve (B) Grubu hisselerin çoğunluğuna sahip olan TEPE İNŞAAT ve ŞENER AİLESİ
tarafından ortak olarak alınacaktır. Bu noktada özellikli yönetim kurulu kararlarının
şirketin stratejik kararlarına ilişkin olup olmadığının incelenmesi gerekmektedir. Özellikli
yönetim kurulu kararlarının stratejik kararlara ilişkin olmaması durumunda şirketin TEPE
İNŞAAT ve ŞENER AİLESİ tarafından ortak kontrol edileceği söylenebilir. Pay Sahipleri
Sözleşmesi’nde özellikli yönetim kurulu kararları belirtilmiştir. Anılan maddede özellikli
yönetim kurulu kararları;
(…..TİCARİ SIR…..)
olarak sıralanmış ve (…..) belirtilmiştir.
(10) Özellikli yönetim kurulu kararları incelendiğinde, TAV YATIRIM’ın hisseleri ve ana
sözleşmesinin tadiline ilişkin haklar olduğu, bir başka ifade ile TAV YATIRIM’ın
kontrolüne etki edebilecek şekilde stratejik kararlar olmadığı değerlendirilmektedir.
(11) Nitekim Birleşme Devralma Sayılan Haller ve Kontrol Kavramına İlişkin Kılavuz’da da
ortak girişimin ana sözleşmesindeki değişiklikler, sermayede artış veya azalma ya da
tasfiyeye ilişkin kararların finansal çıkarları korumaya yönelik olduğu belirtilerek söz
konusu hakların ortak kontrol sağlamadığı ifade edilmektedir.
1 Hâlihazırda TAV YATIRIM’ın azınlık hissedarlarından olan SERA YAPI Şener Ailesi bireyleri tarafından
kontrol edilmektedir. Devralma işlemi neticesinde Şener Ailesi bireylerinden M. Sani ŞENER kurulmakta
olan ve kendi kontrolünde olacak ŞENER NEWCO aracılığıyla kontrol yapısına dâhil olacaktır. Her iki
teşebbüsün de Şener Ailesi tarafından kontrol ediliyor olması, Kurulumuz içtihadında ekonomik bütünlük
değerlendirmesinde aile bağlarının önemi ve dosya konusu işlem göz önünde bulundurularak SERA YAPI
ve ŞENER NEWCO aynı ekonomik bütünlük altında değerlendirilmiş ve kararda ŞENER AİLESİ olarak
ifade edilmiştir.
17-22/350-156
3/5
(12) Bu çerçevede şirket üzerinde, işlem neticesinde oluşacak yönetimin yapılanma biçimi ve
karar alma kriterleri incelendiğinde TEPE İNŞAAT ve ŞENER AİLESİ tarafından ortak
kontrol sağlanacağı değerlendirilmektedir.
(13) “Bağımsız bir iktisadi varlık niteliği taşıma” kriteri ile ortak girişimin kurucularından
bağımsız olarak ilgili pazarda faaliyetlerini kalıcı olarak sürdürebilen ayrı bir teşebbüs
olarak tanımlanıp tanımlanamayacağını tespit etmek amaçlanmaktadır. Bildirim
Formunda yer alan bilgiler incelendiğinde, TAV YATIRIM’ın Kurulumuz tarafından
25.04.2012 tarih ve 12-22/577-170 sayılı kararla izin verildiği üzere ortak girişim olarak
faaliyetlerini sürdürdüğü, işlem neticesinde de faaliyetlerinde herhangi bir değişiklik
olmayacağı anlaşılmaktadır. Bunun yanı sıra, Bildirim Formunda TAV YATIRIM’ın
iştirakleri aracılığıyla inşaat sektöründe yürüttüğü projelerde yaklaşık 35.000 çalışanının
bulunduğu ve projelerinin toplam sözleşme değerinin 16 milyar doları aştığı
belirtilmektedir. Dolayısıyla kendine özgü bir yönetim kurulu bulunan TAV YATIRIM’ın,
bağımsız olarak faaliyet göstermek için yeterli sermaye ve insan kaynağına sahip
olduğu değerlendirilmektedir. Ayrıca TAV YATIRIM’ın çeşitli ülkelerde kendi namına çok
sayıda proje yürütmesi, 2005 yılından bu yana sürekli bir biçimde faaliyet gösteriyor
olması ve inşaat sektöründe bağımsız olarak faaliyetlerini yürütmesi dolayısıyla
bağımsız bir iktisadi varlık olduğu kanaatine ulaşılmıştır.
(14) Netice itibarıyla söz konusu işlem; TAV YATIRIM’ın kontrol yapısında kalıcı bir
değişikliğe neden olacağından, 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi kapsamında
devralmadır. Ayrıca, tarafların cirolarının anılan Tebliğ’in 7. maddesinde öngörülen
eşikleri aşması nedeniyle işlemin Kurulumuzun iznine tabi olduğu anlaşılmıştır.
(15) 2010/4 sayılı Tebliğ uyarınca, bildirim konusu işlemden etkilenme ihtimali olan ve
taraflardan iki veya daha fazlasının aynı ürün pazarında faaliyette bulunduğu ya da
taraflardan en az bir tanesinin bir diğerinin faaliyet gösterdiği herhangi bir ürün pazarının
alt veya üst pazarında ticari faaliyette bulunduğu ilgili ürün pazarları etkilenen pazarları
oluşturmaktadır.
(16) İşlem taraflarından BİLKENT HOLDİNG, inşaat, mobilya perakendeciliği, matbaa ve
kâğıt, gayrimenkul, hizmet ve havaalanı işletmeciliği sektörlerinde faaliyet
göstermektedir. Diğer işlem tarafı olan ŞENER AİLESİ ise Sera Grup aracılığıyla bina
kompleksleri, okul ve hastaneler, ilaç fabrikaları gibi endüstriyel yapılar, havaalanları ve
otellerin inşaatı, havalimanı işletmeciliği ve taşıt muayene istasyonlarının işletmeciliği
alanlarında faaliyet göstermektedir. Devre konu teşebbüs olan TAV YATIRIM ise inşaat
alanında faaliyet göstermektedir. İşlem taraflarının her ikisinin de faaliyetleri inşaat
alanında yatay olarak kesişmektedir. Kurulumuzun TAV YATIRIM’a ilişkin daha önce
vermiş olduğu kararlardaki pazar tanımları2 çerçevesinde etkilenen pazar “inşaat
hizmetleri pazarı” olarak tanımlanmıştır. Bununla birlikte tarafların faaliyet alanları
arasında herhangi bir dikey örtüşme bulunmamaktadır.
(17) Birleşme devralma başvurularına ilişkin olarak Kurulumuzca yapılacak değerlendirme
neticesinde tek başına ya da birlikte hâkim durum yaratmaya veya hâkim durumu daha
da güçlendirmeye yönelik olarak, ülkenin bütünü yahut bir kısmında rekabetin önemli
ölçüde azaltılması sonucunu doğuran birleşme veya devralmalara izin verilmeyeceği
hükme bağlanmıştır. Tek başına yeterli olmamakla birlikte, bir teşebbüsün hâkim
durumda bulunup bulunmadığının tespit edilmesinde en önemli unsurlarından biri pazar
payıdır.
2 Kurulumuzun 12.06.2008 tarihli 08-39/513-188 sayılı ve 25.04.2012 tarihli 12-22/577-170 sayılı
kararlarda ilgili ürün pazarı “inşaat hizmetleri pazarı” olarak tanımlanmıştır.
17-22/350-156
4/5
(18) İnşaat hizmetleri pazarı yüksek pazar paylı teşebbüslerin bulunmadığı ve çok sayıda
teşebbüsün faaliyet gösterdiği bir yapıdadır. Tarafların inşaat hizmetleri pazarındaki
payları incelendiğinde işlem sonrasında sahip olacakları pazar payının %(…..)’in altında
kalacağı anlaşılmaktadır. Söz konusu pazar payının hâkim durum oluşturmayacağı
açıktır. Yatay Birleşme ve Devralmaların Değerlendirilmesine İlişkin Kılavuz’da da
birleşik teşebbüslerin ilgili pazardaki paylarının toplamının %20’nin altında olması
halinde, söz konusu birleşme işleminin rekabet bakımından olumsuz etkilerinin,
incelemenin derinleştirilmesini ve birleşmenin yasaklanmasını gerektirecek düzeyde
olmadığının varsayılabileceği belirtilmektedir.
(19) Öte yandan birleşme veya devralma işlemlerinin rekabet karşıtı etkilerinden biri de işlem
sonrasında taraflar arasında koordinasyonun meydana gelebilmesidir. Yoğunlaşmış
pazardaki bir birleşme işlemi, birlikte hâkim durum yaratmak ya da mevcut birlikte hâkim
durumu güçlendirmek suretiyle etkin rekabetin önemli ölçüde engellenmesine yol
açabilmekte ve teşebbüslere daha yüksek fiyatlar üzerinden koordinasyon olanağı
sağlayabilmektedir.
(20) Bu çerçevede, işlem öncesinde TAV YATIRIM’ı kontrol eden teşebbüsler arasında
bulunan BİLKENT HOLDİNG, işlem sonrasında da kontrol yapısının bir parçası
olacaktır. BİLKENT HOLDİNG işlem aracılığıyla yalnızca elinde bulundurduğu TAV
YATIRIM hisselerinin oranını artıracaktır. İştirakleri aracılığıyla inşaat hizmetleri
pazarında faaliyet gösteren ŞENER AİLESİ ise bildirilen işlem öncesinde TAV
YATIRIM’ın azınlık hissedarı konumunda bulunmaktadır. İşlem neticesinde ise ŞENER
AİLESİ kontrol yapısına dâhil olacaktır. Dolayısıyla bildirilen işlem neticesinde kontrol
yapısına dışardan yeni hissedarlar dâhil olmayacak, TAV YATIRIM’ın mevcut
hissedarları arasındaki pay oranları değişecektir. İnşaat hizmetleri pazarında çok sayıda
teşebbüsün faaliyet gösteriyor olması ve ilgili pazarda yüksek pazar paylı teşebbüslerin
bulunmaması, tarafların pazar payının %(…..)’in altında kalacak olması da dikkate
alındığında, işlem neticesinde taraflar arasında rekabeti kısıtlayıcı bir koordinasyonun
meydana gelmeyeceği değerlendirilmektedir.
(21) Yukarıda sunulan tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde, işlemin gerçekleşmesi
sonucunda pazarda bir hâkim durumun yaratılması veya mevcut hâkim durumun
güçlendirilmesi ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunun ortaya
çıkmayacağı kanaatine ulaşılmıştır.
17-22/350-156
5/5
H. SONUÇ
(22) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet
Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ
kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde yasaklanan
nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve
böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme
izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy