Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2017-4-33 (Muafiyet/Menfi Tespit)
Karar Sayısı : 17-27/440-191
Karar Tarihi : 22.08.2017
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Başkan), Adem BİRCAN
Şükran KODALAK, Mehmet AYAN
B. RAPORTÖRLER: Dr. Hakan BİLİR, Can SARIÇİÇEK, Noyan DELİBAŞI
C. BİLDİRİMDE
Temsilcisi: Av. Prof. Dr. İ. Yılmaz ASLAN
Gazi Umur Paşa Sok. Bimar Plaza 38/8
Balmumcu, Beşiktaş/İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU: Bankalararası Kart Merkezi A.Ş. ile Discover Financial
Services LLC arasında, “Türkiye'nin Ödeme Yöntemi (TROY)” markası ile
oluşturulan ulusal kartlı sistemin gerçekleştirilmesi kapsamında akdedilen ve
Rekabet Kurulunun 18.02.2016 tarihli ve 16-05/106-47 sayılı kararı ile muafiyet
tanınan işbirliği anlaşmasının revize edilmiş haline menfi tespit verilmesi veya
muafiyet tanınması talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 24.05.2017 tarih ve 3601 sayı ile
giren bildirim üzerine düzenlenen 15.08.2017 tarih ve 2017-4-33/MM sayılı Menfi
Tespit/Muafiyet Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle, ilgili Sözleşme’ye menfi tespit belgesi
verilemeyeceği ancak bireysel muafiyet tanınabileceği ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(4) Bankalararası Kart Merkezi A.Ş. (BKM) tarafından yapılan başvuruda, Rekabet
Kurulu’nun 18.02.2016 tarihli ve 16-05/106-47 sayılı kararıyla; BKM tarafından,
Türkiye’nin Ödeme Yöntemi (TROY) markasıyla ulusal kartlı ödeme sistemi
oluşturulmasına ve Discovery Financial Services LLC (DFS) ile BKM arasında
akdedilen Lisans Anlaşması ile İşbirliği Anlaşması’na (Eski Anlaşma) bireysel muafiyet
tanındığı ancak ilgili karardan sonra söz konusu İşbirliği Anlaşması’nın yerini
Değiştirilmiş ve Yeniden Düzenlenmiş Ağ İttifakı ve İşleme Hizmetleri Anlaşması’nın
(Yeni Anlaşma) aldığı belirtilerek, söz konusu anlaşmaya 4054 sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanun'un (4054 sayılı Kanun) 8. maddesi uyarınca menfi tespit
belgesi verilmesi veya 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi uyarınca bireysel muafiyet
tanınması talep edilmiştir.
(5) Bildirime konu Yeni Anlaşma, TROY sisteminin işletilmesine yönelik olmayıp; sistem
tarafları olan BKM ile DFS’den her birinin, işletmekte oldukları kartlı sistem ağlarını
karşılıklı olarak kullanabilmelerine olanak tanımaktadır.
BULUNUNAN : Bankalararası Kart Merkezi A.Ş.
17-27/440-191
2 / 8
(6) Eski Anlaşma ile Yeni anlaşma arasındaki farklara aşağıdaki tabloda özetlenmiştir.
Tablo-1: Eski Anlaşma ile Yeni Anlaşma Arasındaki Farklar
Konu / Faaliyet Eski Anlaşma Yeni Anlaşma
TROY Üyelerine Global Kart ihraç
yetkisinin verilmesi (BIN tahsis
edilmesi)
DFS tarafından yetki verilir. DFS’nin belirlediği kurallara göre BKM tarafından yetki verilir.
TROY Üyelerine DFS Kart kabul
yetkisinin verilmesi (IIN tahsis
edilmesi)
DFS tarafından yetki verilir. DFS’nin belirlediği kurallara göre BKM tarafından yetki verilir.
Global Kart ihraç eden veya DFS
Kart kabul eden kuruluşların
Discover kartlı sistem kurallarına
uyması
DFS’nin takibindedir.
BKM, DFS’ye, söz konusu kuruluşları
izleme ve anılan kurallara uymalarını
sağlama taahhüdü vermiştir.
Discover kartlı sistemi üzerinden
gerçekleşecek işlemlerin
ücretlerinin müzakeresi
DFS ile her bir üye arasındadır. Anlaşma’da belirlenen ücret tarifesine göre DFS ile BKM arasındadır.
Sınır ötesi kart işlemleri için
yönlendirme hizmeti
BKM tarafından üyelere sunulması
düzenlenmiştir (üyenin bu hizmeti
alıp almaması serbesttir).
BKM tarafından üyelere sunulması
düzenlenmiştir (üyenin bu hizmeti alıp
almaması serbesttir).
Sınır ötesi kart işlemleri için takas
dosya transferi hizmeti
BKM tarafından üyelere sunulması
düzenlenmiştir (üyenin bu hizmeti
alıp almaması serbesttir).
BKM tarafından üyelere sunulması
düzenlenmiştir (üyenin bu hizmeti alıp
almaması serbesttir).
Sınır ötesi kart işlemleri için takas
ve mutabakat hizmetleri
DFS tarafından işletilen
uluslararası takas sistemine her bir
üyenin katılmasıyla gerçekleştirilir.
DFS tarafından işletilen uluslararası
takas sistemine BKM’nin (her bir üye
adına ve hesabına) katılmasıyla
gerçekleştirilir.
DFS Kart ihracı - Münhasırlık
Kart ihracına ilişkin münhasırlık
konusunda herhangi bir hüküm
yoktur.
DFS, 3 ile başlayan kartlar hariç olmak
üzere, 31.12.2021 tarihine kadar
herhangi bir teşebbüse doğrudan veya
dolaylı olarak DFS Kart ihraç edilmesi
konusunda yetki vermeyeceğini kabul
etmektedir. (m. 3.5.6 ve m.3.6)
Bununla birlikte BKM, DFS’ye herhangi
bir münhasırlık taahhüdü
vermediğinden, BKM’nin veya TROY
üyelerinin farklı kartlı sistemlerle benzer
işbirlikleri kurmasına bir engel
bulunmamaktadır.
İşlem bakımından getirilen kısmi
rekabet yasağı
İşlem bakımından kısmi rekabet
yasağı konusunda herhangi bir
hüküm yoktur.
BKM, Kayıtlı TROY İhraççıları ve Kayıtlı
TROY Kabulcüleri, sınır ötesi olarak
gerçekleşen işlemleri Discover sistemi
dışındaki başka bir sisteme
yönlendirmeyecek ve başka bir sistem
nezdinde işlenmesine izin
vermeyecektir. (m. 3.7.1 ve m.4.2.1)
İlgili düzenleme sınır ötesi işlemlere
yönelik olup, kart çıkaran kuruluşların
farklı kartlı sistem kuruluşlarıyla co-
badge anlaşması akdetmesini
engellememektedir.
(7) DFS Kart ve Global Kart’ın TROY sistemi ile olan ilişkisine bakıldığında TROY sistemi
MASTERCARD veya VISA gibi yurtdışında kullanılabilen bir sistem olmadığından;
17-27/440-191
3 / 8
TROY kartların ülke sınırları dışında kullanılması için, yurtdışındaki MASTERCARD,
VISA, Discover gibi ödeme sistemleri ile anlaşmalar yapılması gerektiği görülmektedir.
Bu anlaşmalar ile kartın üstüne hem TROY kuralları hem de yurtdışında kullanıma
imkân veren diğer ödeme sisteminin kuralları yüklenmektedir. Bu işlem “co-badging”
olarak adlandırılmaktadır. BKM’nin bunu kolaylaştırmak adına, TROY lisansını da satın
aldığı DFS’nin yurtdışındaki altyapısını kullanabilmek amacıyla İşbirliği Anlaşması’nı
yaptığı anlaşılmıştır.
(8) BKM ile DFS arasında akdedilen Yeni Anlaşma neticesinde oluşturulan yapıda; TROY
üyesi kart ihraççılarının, Global Kart olarak isimlendirilen co-badge kartları
basabilmeleri ve TROY üyesi kart kabulcülerinin ise, yurtdışındaki finansal kuruluşlarca
ihraç edilen DFS Kartları terminallerinde kabul edebilmeleri mümkün hale gelmiştir.
G.1. Bildirim Konusu Anlaşmanın 4054 Sayılı Kanun’un 4. Maddesi Açısından
Değerlendirilmesi
(9) Bilindiği üzere, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi “Belirli bir mal veya hizmet
piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama
amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler
arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri
hukuka aykırı ve yasaktır.” hükmünü haizdir.
(10) TROY kartlarının işleticisi konumunda olan BKM ile DFS kartlarının işleticisi
konumunda olan DFS, Türkiye’de kartlı ödeme sistemi pazarında rakip konumundadır.
Bu bağlamda, TROY sisteminin işletilmesine yönelik olarak BKM ve DFS arasında
akdedilen Yeni Anlaşma, rakipler arası anlaşma niteliği taşımakta olup pazardaki
rekabeti kısıtlayabilecektir. Belirtilen nedenlerden dolayı, bildirim konusu rakipler arası
anlaşma, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesine aykırılık teşkil etmekte ve ilgili anlaşmaya
4054 sayılı Kanun’un 8. maddesi uyarınca menfi tespit belgesi verilebilmesini imkansız
hale getirmektedir.
17-27/440-191
4 / 8
G.2. Bildirim Konusu Anlaşmanın 4054 Sayılı Kanun’un 5. Maddesi Açısından
Değerlendirilmesi
(11) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesine aykırılık taşıması nedeniyle menfi tespit belgesi
alamayacağı değerlendirilen, TROY sistemi kapsamındaki Yeni Anlaşma'ya 4054
sayılı Kanun’un 5. maddesi uyarınca bireysel muafiyet tanınabilmesi mümkündür.
Bilindiği üzere, 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi, bu maddede belirtilen koşulların
tümünü birden sağlayan anlaşmaların, Kurul kararıyla, 4054 sayılı Kanun’un 4.
maddesi hükümlerinin uygulanmasından muaf tutulabileceğini düzenlemektedir. Bu
koşullar;
a. Malların üretim veya dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme ve
iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik gelişmenin sağlanması,
b. Tüketicinin bundan yarar sağlaması,
c. İlgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmaması,
d. Rekabetin (a) ve (b) bentlerindeki amaçların elde edilmesi için zorunlu olandan
fazla sınırlanmaması
olarak sıralanmaktadır. Bildirime konu Yeni Anlaşma’nın, Kanun’un 5. maddesinde
düzenlenen koşulları sağlayıp sağlamadığına ilişkin değerlendirmeler bu maddeler
ışığında yapılmıştır.
(12) DFS ve BKM, Türkiye pazarında rakip konumunda bulunmaktadır. Bu nedenle taraflar
arasındaki bildirim konusu anlaşma, yatay işbirliği anlaşması olup “Yatay İşbirliği
Anlaşmaları Hakkında Kılavuz (Kılavuz)” ışığında değerlendirilmiştir. Kılavuz’un 202.
paragrafında rakipler arasında ikame ürünlerin satışına, dağıtımına ya da
promosyonuna yönelik işbirliklerinin ticarileştirme anlaşmaları kapsamında olduğu
belirtilmiştir. Bu tip anlaşmalar, işbirliği kapsamındaki ticarileştirme işlevlerine göre, çok
farklı şekillerde ortaya çıkabilmektedir. Ancak anlaşma değerlendirilirken genel kural
olarak Kılavuz’un işbirliğinin farklı niteliklerine ilişkin tüm bölümleri dikkate alınmalıdır.
Bununla birlikte, Kılavuz'un ilgili bölümleri, işbirliğinin farklı aşamalarına yönelik farklı
değerlendirmeler içeriyorsa, işbirliğinin asli unsuru olarak kabul edilebilecek parçası ile
ilgili bölümde belirtilenler, işbirliğinin tamamı için geçerli olacaktır.
(13) BKM ile DFS arasındaki işbirliğinin, DFS sisteminin altyapısı ile BKM sisteminin
altyapısı arasında ortak kullanıma yönelik bir anlaşma sağladığı; buna ek olarak,
DFS’nin kendi ödeme sisteminin reklam ve tanıtımı için BKM’nin imkânlarından
faydalanacağı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla işbirliğinin asli unsurunun her iki sistemin
birbirinin altyapısını kullanmasına imkân veren işbirliği kalemi olduğu kanısı
oluşmuştur.
(14) Kılavuz’da bu tip ticarileştirme anlaşmalarının fiyat tespiti, arz kısıtlanması, pazar veya
müşteri paylaşımı, rekabete duyarlı bilgi değişimi ve maliyetlerin benzer hale gelmesi
gibi rekabet endişeleri doğurabileceği belirtilmektedir. Öte yandan Kılavuz’un 214.
paragrafına göre, rakipler arasındaki ticarileştirme anlaşmaları, tarafların belirli bir
seviyede pazar gücüne sahip olması halinde rekabeti kısıtlayıcı etkilerde bulunabilir.
Anlaşma taraflarının toplam pazar payı, %15’in üzerinde değilse; pazar gücünün
bulunması, birçok durumda muhtemel değildir. Ayrıca, tarafların toplam pazar payları,
%15’in üstünde değilse; 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde sayılan koşulların
sağlanması muhtemeldir. Bu çerçevede bir değerlendirme yapılabilmesi amacıyla
tarafların pazar paylarına aşağıdaki tabloda yer verilmektedir:
17-27/440-191
5 / 8
Tablo-2: TROY Sisteminin Pazar Payı (Nisan 2017 İtibarıyla)
TROY Kart Sayısı Toplam Kart Sayısı Pazar Payı
Kredi Kartı (…..) 56.687.371 (…..)
Banka Kartı ve Ön Ödemeli Kart (…..) 121.731.234 (…..)
(15) Yukarıda yer alan tablo incelendiğinde; TROY’un pazar payının, hem banka kartı için
hem de kredi kartı için %(…..) altında olduğu görülmektedir. BKM, kartlı ödeme sistemi
pazarındaki faaliyetlerine 2016 yılı içinde başlamış olup; faaliyetleri, henüz 1 yılını
tamamlamamıştır. Bu nedenle, ilgili tabloda, Nisan 2017 itibarıyla gerçekleşen pazar
payına yer verilmiştir. DFS Kartları ise, Türkiye’de yalnızca Türkiye Garanti Bankası
A.Ş. tarafından kabul edilmekte olup; DFS ayrıca Alternatifbank A.Ş. ile franchise
ilişkisi yürütmektedir. DFS'nin anılan faaliyetler çerçevesinde elde ettiği pazar payı,
%(…..) altındadır. Bu sebeple, Kılavuz’un ilgili paragrafı uyarınca, bildirim konusu Yeni
Anlaşma’nın rekabeti kısıtlayıcı etkilerinin bulunmayacağı kanaati oluşmuştur. Bununla
birlikte işbirliği anlaşmasının rekabet üzerindeki muhtemel etkilerinin Kılavuz’un 220.
vd paragrafları uyarınca değerlendirilmesi uygun görülmüştür.
a) Malların Üretim veya Dağıtımı ile Hizmetlerin Sunulmasında Yeni Gelişme ve
İyileşmelerin ya da Ekonomik veya Teknik Gelişmenin Sağlanması Şartı:
(16) Bir anlaşmanın 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinden muaf tutulabilmesi için, öncelikle
anlaşma konusu olan malın üretimi ve dağıtımı ile ilgili olarak bir gelişme veya iyileşme
olması ya da ekonomik veya teknik gelişme sağlanması gerekmektedir. Bentte
kastedilen iyileşme ve gelişmelerin, sadece teşebbüslerin kendi açılarından
sağlayacakları menfaat veya kazanç şeklinde değil, aynı zamanda bunların ekonomiye
yapacakları somut katkı şeklinde anlaşılması gerekmektedir. Bu kapsamda, somut
olayın özelliklerine göre değişmekle birlikte genel olarak üretim ve dağıtım
maliyetlerinin düşürülmesi, kalitenin artırılması, malın arzında devamlılığın
sağlanması, yeni piyasalara girişin kolaylaştırılması ve yeni ürünlerin ya da üretim
tekniklerinin bulunması gibi hallerin varlığı halinde muafiyetin ilk koşulunun sağlandığı
değerlendirilmektedir.
(17) Kılavuz’a göre; rekabetin ortadan kaldırılması nedeniyle azalan maliyetlerin ötesinde,
ekonomik faaliyetlerin entegrasyonundan doğan bir etkinlik kazanımı gerekmektedir.
Kılavuz’da ayrıca, işbirliği çerçevesinde tarafların sermaye, teknoloji ya da diğer
varlıklarla ciddi katkı sağlamasının önemi vurgulanmaktadır. BKM ile DFS arasındaki
Eski Anlaşma’nın; esaslı unsurunun altyapı kullanımı olduğu ve bu sayede TROY
kartların yurtdışında kullanımının kolaylaşacağı, DFS’nin de TROY altyapısından
faydalanarak kullanımının yaygınlaşacağı değerlendirilmiştir. Böylelikle ilgili anlaşma
ile Mastercard ve Visa karşısında DFS ve TROY‘un rekabet gücünün artırılmış olacağı,
bunun da ilgili pazarda markalararası rekabeti artırarak etkinlik kazanımına katkı
sağlayacağı sonucuna varılmıştır. Yeni Anlaşma’da yapılan değişiklikler (Bkz. Tablo.3)
dikkate alındığında; ilgili anlaşmada, varılan bu sonucun farklılaşmasına sebep olacak
bir değişikliğin gerçekleştirilmediği düşünülmektedir. Aksine yapılan değişiklikler ile,
etkin bir dağıtım ağı kurulması, arzın devamlılığının sağlanması ve teknik bilgi aktarımı
vasıtasıyla rakiplerle daha etkin rekabet etme imkânının yaratılacağı
değerlendirilmektedir. Dolayısıyla 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinin (a) bendinde
yer verilen koşulun yerine getirildiği kanaatine ulaşılmıştır.
17-27/440-191
6 / 8
b) Tüketici Yararının Sağlanması Şartı:
(18) Bir anlaşmanın 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinden muaf tutulabilmesi için aranan
ikinci şart ise, ilk şart sonucunda ortaya çıkan faydadan tüketicilerin de yarar
sağlamasıdır. Bu çerçevede fiyatların seviyesindeki düşüş, satış sonrası etkin
hizmetler, ürün çeşitliliğinin artması, tüketicinin ürüne daha kolay ulaşabilmesi, malın
arzında devamlılığın sağlanması gibi hususlar tüketicinin elde edeceği yarar
kapsamında değerlendirilebilmektedir.
(19) Kılavuz’a göre; bu durum, daha düşük fiyatlar ya da daha yüksek ürün kalitesi veya
çeşitliliği şeklinde olabilir. Kılavuz’da, tarafların pazar gücü ne kadar yüksekse, etkinlik
kazanımlarının, anlaşmanın rekabeti kısıtlayıcı etkilerini telafi edecek şekilde
tüketicilere yansıtılma ihtimalinin o kadar düşük olacağı, ancak tarafların toplam pazar
payının %15’in altında olduğu hallerde, anlaşmanın doğuracağı etkinlik kazanımlarının
tüketicilere yeterli ölçüde yansıtılma olasılığının yüksek olduğu belirtilmektedir.
(20) Bir önceki koşula ilişkin açıklamalar çerçevesinde pazardaki iki oyuncunun rekabet
gücünün artmasının pazardaki genel rekabeti arttıracağı anlaşılmıştır. Yeni
Anlaşma’da yapılan değişiklikler dikkate alındığında; ilgili anlaşmada, Eski Anlaşma
bakımından da varılan bu sonucun farklılaşmasına sebep olacak bir değişikliğin
gerçekleştirilmediği görülmüştür. Aksine, yapılan değişiklikler ile, ürün çeşitliliğinde
artış yaşanması, yaygınlaşmayı sağlayacak düzenlemeler çerçevesinde
ürün/hizmetlerin daha kolay ulaşılabilir hale gelmesi beklenmektedir. Buna ek olarak,
BKM ile DFS’nin toplam pazar payı % 15’in altında olduğu için, Kılavuz çerçevesinde,
anlaşmanın doğuracağı etkinlik kazanımlarının tüketicilere yeterli ölçüde yansıtılma
olasılığının yüksek olduğu ve dolayısıyla 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinin (b)
bendinde yer alan koşulun da karşılandığı kanaatine ulaşılmıştır.
c) Piyasanın Önemli Bir Bölümünde Rekabetin Ortadan Kalkmaması Şartı ve d)
Rekabetin, (a) ve (b) Bentlerindeki Amaçların Elde Edilmesi İçin Zorunlu Olandan
Fazla Sınırlanmaması Şartı:
(21) Bir anlaşmanın 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinden muaf tutulabilmesi için aranan
üçüncü şarta göre; muafiyete konu anlaşma, ilgili piyasanın önemli bir bölümünde
rekabetin ortadan kalkmasına neden olmamalı, bir başka deyişle sağlanan ekonomik
gelişme veya fayda ile tüketicinin bundan yarar sağlaması rekabetin ortadan
kaldırılması sonucunda elde ediliyor olmamalıdır.
(22) İlgili pazarın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkıp kalkmadığı
değerlendirilirken dikkate alınması gereken en önemli husus, incelemeye konu rekabet
kısıtlamasını oluşturan teşebbüsün ilgili pazardaki gücü ve pazarın anlaşma
öncesindeki yapısıdır. Bilindiği üzere, pazar gücünün en önemli göstergesi pazar payı
olarak kabul edilmektedir.
(23) Bir anlaşmanın 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinden muaf tutulabilmesi için aranan
dördüncü ve son şarta aykırılık, ya izlenen amacın elde edilmesi için rekabetin
gereğinden fazla sınırlanması ya da rekabetin sınırlanmasının gereğinin dahi
bulunmaması halinde ortaya çıkabilecektir. Teşebbüsler, prensip olarak, anlaşma ile
amaçlanan ekonomik yararların gerçekleştirilmesinde rekabeti en az sınırlayıcı
yöntemi tercih etmekle yükümlüdürler. Bu noktada, yapılan anlaşma çerçevesinde elde
edilmesi planlanan fayda ile meydana gelen rekabet kısıtlamaları arasında bir denge
kurulması gerektiği kabul edilmektedir.
17-27/440-191
7 / 8
(24) Kılavuzda, 5. madde değerlendirmesi bakımından, pazarın önemli bir bölümünde
rekabetin ortadan kalkmaması ve zorunlu olandan fazla kısıtlanmaması şartları da
aranmaktadır. Bu çerçevede BKM ve DFS arasındaki Eski Anlaşma’nın; taraflarının
toplam pazar paylarının oldukça düşük olduğu, anlaşma ile taraflara herhangi bir
münhasırlık kısıtı getirilmediği, öte yandan anlaşmanın fiyat tespiti ve müşteri
paylaşımı gibi ağır sınırlamalar da içermediği tespit edilmiştir. Buna ek olarak tarafların
düşük pazar payına rağmen yüksek pazar payına sahip rakiplerin yer aldığı az
oyunculu pazar yapısının varlığı da dikkate alınmıştır. Bununla birlikte Yeni
Anlaşma’da yapılan değişiklikler dikkate alındığında; ilgili anlaşmada, Eski Anlaşma
bakımından varılan bu sonucun farklılaşmasına sebep olacak değişikliklerin bulunduğu
ve bu çerçevede getirilen münhasırlık düzenlemesi ile rekabet yasağının bu başlık
altında değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmıştır.
(25) Yeni Anlaşma’da yer alan münhasırlık düzenlemesine göre DFS, (…..) tarihine kadar,
Türkiye ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde herhangi bir teşebbüse DFS Kart
ihracına ilişkin faaliyet gösterebilmesine imkân veren doğrudan veya dolaylı bir lisans
veremeyecektir. Bu düzenlemede, kart numarası 3 ile başlayan Diners Club (DCI)
Kartları istisna tutulmuş olup; DFS, söz konusu kartları Türkiye’de pazarlamaya
ve/veya başkalarına lisanslamaya devam edebilecektir. Yeni Anlaşma’nın süresi on yıl
olmakla birlikte bu düzenleme beş yıl ile sınırlandırılmıştır. Anılan hüküm DFS
tarafından DFS Kart ihracına ilişkin olarak başka teşebbüse lisans verilmesiyle sınırlı
olup; DFS Kartların Türkiye pazarında yer alarak kabul edilmesini engellememektedir.
İlgili düzenleme ile, DFS Kartların kabul edileceği nokta sayısının artırılması
hedeflenmektedir.
(26) Öte yandan, Yeni Anlaşma’nın 16.18. maddesinde tarafların birbirlerine karşı
münhasırlık öngörmediği açıkça düzenlenmektedir. Dolayısıyla yukarıda değinilen
düzenleme dışında anlaşmada taraflara münhasırlık tanıyan başkaca bir düzenleme
bulunmamaktadır. Bu nedenle anlaşma taraflarının başkaca işbirlikleri
gerçekleştirmesi mümkündür. Bu çerçevede BKM, DFS’ye herhangi bir münhasırlık
taahhüdü vermediğinden, BKM’nin veya TROY üyelerinin farklı kartlı sistemlerle
benzer işbirlikleri kurmasına bir engel bulunmamaktadır.
(27) Yeni Anlaşma’da yer alan ve DFS tarafından getirilen rekabet yasağı düzenlemesine
göre; BKM, Kayıtlı TROY İhraççıları ve Kayıtlı TROY Kabulcüleri, sınır ötesi olarak
gerçekleşen işlemleri Discover sistemi dışındaki başka bir sisteme yönlendirmeyecek
ve başka bir sistem nezdinde işlenmesine izin vermeyecektir. İlgili düzenleme sınır
ötesi işlemlere yönelik olup; Türkiye ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti dışında Global
Kartlarla gerçekleştirilen işlemlerin DFS ağına yönlendirilmesini amaçlamaktadır. Söz
konusu düzenleme, Global Kart çıkarmak isteyen bir kuruluşun ayrıca diğer ödeme
sistemleriyle de çalışmasının ve ilgili sistemlerin özelliğini haiz kart ihraç etmesini
herhangi bir şekilde engellememektedir. Global Kart ihraç eden kuruluşların farklı kartlı
sistem kuruluşlarıyla co-badge anlaşması akdetmesi, başka bir şemayla TROY Kart
çıkarması da mümkündür. Söz konusu rekabet yasağının, kısmi niteliği
değerlendirildiğinde; Türkiye pazarındaki rekabetin ortadan kalkmasının mümkün
olmadığı ve söz konusu düzenleme ile rekabetin, sözleşmenin amaçlarına ulaşılması
için zorunlu olandan fazla sınırlanmayacağı anlaşılmıştır.
17-27/440-191
8 / 8
(28) Sonuç olarak, Yeni Anlaşma ile getirilen düzenlemelerin Eski Anlaşma bakımından
varılan sonuçları değiştirmeyeceği ve yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde
4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinin (c) bendinde ve (d) bendinde aranan koşulların da
karşılandığı tespit edilmiştir.
H. SONUÇ
(29) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,
- Bankalararası Kart Merkezi A.Ş. ile Discover Financial Services LLC arasında
imzalanan Değiştirilmiş ve Yeniden Düzenlenmiş Ağ İttifakı ve İşleme Hizmetleri
Anlaşması’nın, aynı pazarda faaliyet gösterecek potansiyel rakipler arasında yapılan
bir anlaşma olması nedeniyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında olduğuna,
dolayısıyla bu anlaşmaya 4054 sayılı Kanun’un 8. maddesi uyarınca menfi tespit
belgesi verilemeyeceğine,
- Bununla birlikte söz konusu anlaşmaya, 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde
sayılan şartları karşılaması nedeniyle bireysel muafiyet tanınmasına
gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde
yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy