Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2017-5-40
Karar Sayısı : 18-03/34-21
Karar Tarihi : 18.01.2018
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN, Adem BİRCAN,
Şükran KODALAK, Mehmet AYAN
B. RAPORTÖRLER: Cihan BİLAÇLI, Eren YALDIZLI
C. İLGİLİ TARAF : - Medyacızade Medya Pazarlama A.Ş.
Anadoluhisarı Mah. Kanije Sok. No:2 34810 Beykoz/İSTANBUL
(1) D. DOSYA KONUSU: Rekabet Kurulunun 23.11.2017 tarih, 17-38/617-M sayılı
kararıyla Mars Sinema Turizm ve Sportif Tesisler İşletmeciliği A.Ş. hakkında
yürütülen önaraştırma kapsamında 21.12.2017 tarih ve 17-42/679-M sayılı Kurul
kararına dayanılarak Medyacızade Medya Pazarlama A.Ş.’de yapılmak istenen
yerinde incelemenin engellenmesi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurulunun (Kurul) 23.11.2017 tarih ve 17-38/617-M
sayılı kararı uyarınca yürütülmekte olan önaraştırma kapsamında, 21.12.2017 tarih ve
17-42/679-M sayılı Kurul kararına dayanılarak yapılmak istenen yerinde incelemenin
engellenmesi üzerine hazırlanan 11.01.2018 tarihli ve 2017-5-40/BN-2 sayılı Bilgi Notu
görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notu’nda, Rekabet Kurulunun 23.11.2017 tarih ve
17-38/617-M sayılı, 21.12.2017 tarih ve 17-42/679-M sayılı kararları uyarınca
yürütülmekte olan önaraştırma kapsamında 28.12.2017 tarihinde yerinde inceleme
yapılmak istenen Medyacızade Medya Pazarlama A.Ş.’nin (MEDYACIZADE) yerinde
incelemeyi engellediği, adı geçen teşebbüse 4054 sayılı Rekabetin Korunması
Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 16. maddesinin birinci fıkrası uyarınca idari
para cezası verilmesi gerektiği ifade edilmiştir.
G. İNCELEME, GEREKÇE VE HUKUKİ DAYANAK
G.1. Yerinde İnceleme Öncesinde, Sırasında ve Sonrasında Yaşanan Gelişmeler
(4) Kurul’un 23.11.2017 tarih ve 17-38/617-M sayılı kararıyla 4054 sayılı Kanun’un 40.
maddesinin birinci fıkrası uyarınca Mars Sinema Turizm ve Sportif Tesisler İşletmeciliği
A.Ş. hakkında önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. Kurul’un 21.12.2017 tarih ve
17-42/679-M sayılı kararıyla ise ilgili önaraştırma kapsamında 4054 sayılı Kanun’un 14.
ve 15. maddelerinde yer alan yetkilerin perde reklamcılığı alanında faaliyet gösteren
reklam ajansları bakımından da kullanılmasına karar verilmiştir.
(5) İlgili kararlar çerçevesinde raportörler tarafından perde reklamcılığı alanında faaliyet
gösteren bazı reklam ajanslarında yerinde inceleme yapılmıştır. Bu reklam
ajanslarından MEDYACIZADE’de 28.12.2017 tarihinde yerinde inceleme yapılmak
istenmiş fakat yerinde incelemenin engellenmesi sonucunu doğuran fiiller ile karşı
karşıya kalınmıştır.
18-03/34-21
2/5
(6) MEDYACIZADE’de yerinde inceleme yapmak üzere görevlendirilen yerinde inceleme
ekibi tarafından, 28.12.2017 Perşembe günü saat 10.25-10.30 civarında teşebbüsün
bulunduğu Anadolu Hisarı Mah. Kanije Sok. No:2 Beykoz / İstanbul adresine
gelinmiştir. Teşebbüsün reklam koordinatörü olan (…..), raportörlerin yetki belgelerinin
ve Rekabet Kurumu kimlik kartlarının ibrazının akabinde, Kurul tarafından yürütülmekte
olan bahse konu önaraştırma kararı hakkında bilgi verilmiş ve yerinde inceleme
yapılacağı ifade edilmiştir.
(7) Ajans başkanı olarak belirtilen (…..) odasında ve iş ile ilgili e-postalarını kontrol ettiği
bilgisayarında inceleme yapılacağı bilgisinin verilmesinin ardından (…..) ve şirket
avukatıyla (isim ve soyadı paylaşılmamıştır) telefon ile irtibata geçmiştir. Raportörler
tarafından şirket avukatına telefonda 4054 sayılı Kanun’un 14., 15. ve 16. madde
hükümleri, yerinde inceleme usulü ve konuyla ilgili mahkeme kararları anlatılmış,
düzenlenen Yetki Belgesinde Mars Sinema Turizm ve Sportif Tesisler İşletmeciliği A.Ş.
hakkında yapılan önaraştırma çerçevesinde 21.12.2017 tarih ve 17-42/679-M sayılı
karar uyarınca 4054 sayılı Kanun’un 14. ve 15. maddelerinde yer alan yetkilerin perde
reklamcılığı alanında faaliyet gösteren reklam ajansları bakımından da kullanılmasına
yetkili kılınmış olunduğu açıkça ifade edilmiştir.
(8) Bunun üzerine kendisi tarafından, inceleme yapılabilmesi için mahkeme kararı
getirilmesi gerektiği, rekabet uzmanları tarafından her türlü belgede inceleme
yapılmasının hukuka aykırı olduğu dile getirilmiştir. Akabinde (…..), çalışanı (…..) tekrar
arayıp, teşebbüsteki herhangi bir bilgisayarda ya da belgede inceleme yapılmasına izin
vermeyeceğini ve rekabet uzmanlarının şirketi derhal terketmesi gerektiğini belirtmiştir.
Karşılaşabilecekleri idari para cezası hakkında bilgilendirilmek üzere raportörler
kendisiyle görüşmek istemiş ancak olumlu yanıt alamamışlardır. Ardından (…..)
tarafından, patronunun, raportörlerin şirketi derhal terketmesini istediği, çalışan olarak
şirket içinde herhangi bir işlem yapılmasına ve tutanak tutulmasına izin veremeyeceği,
düzenlenecek herhangi bir tutanağa da imza atmayacağı belirtilerek yerinde
incelemenin yapılması engellenmiştir. Bunun üzerine teşebbüs çalışanı (…..) yerinde
incelemenin engellenmesi halinde uygulanabilecek idari para cezaları ve ilgili
mahkeme kararları tekrar hatırlatılıp saat 10.45’te şirketten ayrılınmış ve “Yerinde
İncelemenin Engellenmesine İlişkin Tutanak” tutulmuştur.
(9) Yerinde incelemenin engellenmesi eyleminin akabinde yetkili raportörler tarafından
T.C. İstanbul Anadolu 2. Sulh Ceza Hakimliğinden alınan 28.12.2017 tarih ve D.İş No:
2017/7372 sayılı karar ile aynı gün saat 16.40’ta MEDYACIZADE’ye tekrar gelinmiştir.
İlgili hâkimlikten alınan karar, teşebbüs yetkililerine ibraz edildikten sonra yerinde
inceleme gerçekleştirilmiştir.
18-03/34-21
3/5
(10) Yerinde inceleme sonrasında teşebbüs yetkilileri tarafından 02.01.2018 tarihinde
Kuruma gönderilen yazıda aşağıdaki hususlar dile getirilmiştir:
“28.12.2017 tarihinde sabah saatlerinde şirketimize gelen rekabet uzmanları, Mars
Sinema Turizm Sportif Tesisler İşletmeciliği A.Ş. hakkında yürütülmekte olan
önaraştırma kapsamında şirketimiz kayıtları ve bilgisayarları üzerinde inceleme
yapacaklarını belirtmişlerdir.
Bu durum, çalışanlar tarafından o esnada bir iş toplantısı nedeniyle şirket dışında
olan şirket yetkilisine telefonla bildirilmiştir. Ancak şirket çalışanlarının
tecrübesizliği ve paniğe kapılmaları sonucu, şirket yetkilisine rekabet uzmanlarının
geliş nedeni, yapılacak incelemenin niteliği yeterince aktarılamamıştır. Ayrınca 15
Temmuz darbe girişiminden bu yana ülkemizin içinde bulunduğu hassas dönem
de göz önünde tutularak şirket yetkilisinin bulunduğu bir zamanda yerinde
inceleme yapılması istenmiştir. Rekabet Uzmanlarının görevlerini zorlaştırmak
veya engellemek amacı kesinlikle söz konusu değildir. Nitekim işin niteliği
anlaşıldıktan sonra şirketimize ait tüm evrak, belge ve bilgisayarlar aynı gün
içerisinde tekrar gelen Rekabet Uzmanlarının incelemelerine sunulmuştur.
…
Önaraştırma konusu ile ilgili doğrudan hiçbir alakası olmayan Şirketimizin işi
zorlaştırmak veya engellemek gibi bir niyetinin bulunmadığı aşikardır. Şirket
yetkilisinin bulunmaması, çalışanların tecrübesizliği, paniği ve ülkemizin içinde
bulunduğu hassas dönüm nedeniyle Rekabet Uzmanlarının ilk gelişlerinde yerinde
inceleme yapılamamıştır.
Bu nedenlerle; şirketimizin Rekabet Uzmanlarının işini zorlaştırmak veya
engellemek gibi bir amacının asla olmadığı, tamamıyla eksik ve yanlış anlaşılma
sonucu bu durumun oluştuğu hususunun Kurulunuzca dikkate alınmasını rica
eder, bu konu ile ilgili şirketimiz aleyhine verilecek her türlü kararlara karşı yasal
yollara başvurma hakkımız saklı kalmak kaydı ile durumu bilgilerinize arz ederiz.”
G.2. Hukuki Değerlendirme
(11) Yerinde inceleme yetkisi, 4054 sayılı Kanun’un ihlal edilip edilmediğinin ortaya
çıkarılmasında kullanılan en önemli araçların başında gelmektedir. Bu yetkinin etkin bir
şekilde kullanılması, rekabet ihlallerinin ortaya çıkarılması noktasında büyük öneme
sahiptir.
18-03/34-21
4/5
(12) 4054 sayılı Kanun’un “Yerinde İnceleme” başlıklı 15. maddesi;
“Kurul, bu Kanunun kendisine verdiği görevleri yerine getirirken gerekli gördüğü
hallerde, teşebbüs ve teşebbüs birliklerinde incelemelerde bulunabilir. Bu amaçla
teşebbüslerin veya teşebbüs birliklerinin:
a) Defterlerini, her türlü evrak ve belgelerini inceleyebilir ve gerekirse suretlerini
alabilir,
b) Belirli konularda yazılı veya sözlü açıklama isteyebilir,
c) Teşebbüslerin her türlü mal varlığına ilişkin mahallinde incelemeler yapabilir.
İnceleme, Kurul emrinde çalışan uzmanlar tarafından yapılır. Uzmanlar
incelemeye giderken yanlarında incelemenin konusunu, amacını ve yanlış bilgi
verilmesi halinde idarî para cezası uygulanacağını gösteren bir yetki belgesi
bulundururlar.
(Ek: 01.08.2003-4971/ 25. Md.) İlgililer istenen bilgi, belge, defter ve sair
vasıtaların suretlerini vermekle yükümlüdür. Yerinde incelemenin engellenmesi
veya engellenme olasılığının bulunması durumunda sulh ceza hakimi kararı ile
yerinde inceleme yapılır.”
hükmünü amirdir. 4054 sayılı Kanun’un “İdari Para Cezası” başlıklı 16. maddesinin
birinci fıkrasının (d) bendinde, “yerinde incelemenin engellenmesi ya da
zorlaştırılması” halinde gayri safi gelirlerinin binde beşi oranında teşebbüslere idarî
para cezası verileceği düzenlenmektedir. Kanun’un 16. maddesinin ikinci fıkrasında
ise yerinde incelemenin mahkeme kararı ile gerçekleştirilmesinin, yerinde incelemenin
engellenmesi ve zorlaştırılmasına ilişkin olarak Kanun’da öngörülen idarî para
cezasının uygulanmasını engellemeyeceği belirtilmektedir.
(13) Dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler incelendiğinde, raportörler tarafından teşebbüse
ilk gidildiğinde teşebbüs çalışanı (…..) yerinde incelemenin usulünün ve kapsamının
anlatıldığı, bunun üzerine (…..) tarafından o esnada teşebbüste bulunmayan (…..) ile
teşebbüs avukatına telefonla ulaşıldığı anlaşılmaktadır. Yine raportörler tarafından,
mahkeme kararı olmadan yerinde inceleme yapılmayacağını belirten (…..),
karşılaşabilecekleri idari para cezası konusunda bilgilendirmek üzere ulaşılmak
istenmiş ancak olumlu yanıt alınamamıştır. Bütün bunlara ilave olarak, kendisine
telefonla ulaşılan teşebbüs avukatına da yerinde incelemenin usulü, kapsamı, (…..)
tutumu, bu davranışların neticesinde idari para cezası uygulanabileceği ve konuya
ilişkin mahkeme kararlarının bulunduğu anlatılmış fakat benzer bir tutum sergilenerek
yerinde incelemenin gerçekleştirilmesi için mahkeme kararının gerekli olduğu ifade
edilmiştir. Akabinde telefonda (…..) tarafından çalışanına, raportörlerin teşebbüsü
derhal terketmesi söylenmiştir. Teşebbüs çalışanına bu davranışların sonucunda ciddi
idari para cezasıyla karşı karşıya kalınabileceği tekrar hatırlatılmış, avukata ya da (…..)
tekrar ulaşılmasında yarar olacağı belirtilmiş ancak raportörlerin teşebbüsü derhal terk
etmesi konusundaki ısrarlı tutum sürmüştür.
18-03/34-21
5/5
(14) Bu çerçevede, yukarıda detaylarına yer verilen ve MEDYACIZADE tarafından
gerçekleştirilen eylemin, 4054 sayılı Kanun’un 15. ve 16. maddeleri göz önünde
bulundurulduğunda, yerinde incelemenin engellenmesi niteliğinde olduğu, zira
teşebbüs tarafından odalarda veya bilgisayarlarda inceleme yapılabilmesi için
mahkeme kararı getirilmesi gerektiği gerekçesi ile yerinde inceleme yapılmasına izin
verilmeyerek engellendiği değerlendirilmektedir.
(15) Yukarıda yer verilen bilgi ve açıklamalar ışığında MEDYACIZADE’ye, Kanun'un 16.
maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca 2016 yılı gayri safi gelirinin binde beşi
oranında idari para cezası verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır.
H. SONUÇ
(16) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, Rekabet Kurulunun
23.11.2017 tarih ve 17-38/617-M sayılı kararı uyarınca yürütülen önaraştırma
kapsamında 21.12.2017 tarih ve 17-42/679-M sayılı Kurul kararına dayanılarak
28.12.2017 tarihinde yerinde inceleme yapılmak istenen Medyacızade Medya
Pazarlama A.Ş.’nin yerinde incelemeyi engellediğine; bu nedenle, Medyacızade Medya
Pazarlama A.Ş.’ye, 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi
uyarınca, 2016 mali yılı sonunda oluşan gayri safi gelirinin binde beşi oranında olmak
üzere (…..) TL idari para cezası verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy