Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2018-4-5 (Devralma)
Karar Sayısı : 18-06/95-49
Karar Tarihi : 20.02.2018
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN, Adem BİRCAN, Şükran KODALAK, Mehmet AYAN
B. RAPORTÖRLER : Burak SAĞLAM, Burcu OLGUN
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN :- Ziraat Katılım Bankası A.Ş.
Hobyar Eminönü Mah. Hayri Efendi Cad. Bahçekapı No:12
34112 Fatih/İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU: FZK Mühendislik ve Sınai Yatırımlar A.Ş.’nin Anlaş
Holding A.Ş.’ye ait %50 oranındaki payının, Ziraat Katılım Bankası A.Ş.
tarafından Ortak Yatırımlar adlı kredi ürünüyle devralınmasına izin verilmesi
talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 31.01.2018 tarihinde giren bildirim üzerine
düzenlenen 14.02.2018 tarih ve 2018-4-5/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu
görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirim konusu işleme izin verilmesinde
sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
G.1. İlgili Teşebbüslere İlişkin Bilgiler
(4) Devre Konu FZK Mühendislik ve Sınai Yatırımlar A.Ş. (FZK), 03.11.2017 tarihinde
çeşitli kamu ve özel kurumların savunma sanayi, ulaştırma ve otomotiv sektörlerinin
açacağı ihalelere katılarak işleri üstlenmek ve ihalenin kazanılması durumunda ihale
konusu işin anahtar teslimi şeklinde Fikssan Fikstür San. ve Tic. A.Ş. (FİKSSAN)
tarafından yüklenici olarak gerçekleştirilmesini sağlamak amacıyla kurulmuştur.
Şirket hâlihazırda gayrı faal konumda olup, sermayesinin tamamı Anlaş Holding
A.Ş.’ye (ANLAŞ HOLDİNG) aittir. ANLAŞ HOLDİNG, Fikssan Fikstür Sanayi ve
Ticaret A.Ş., Fikssan Raylı Sistemler Sanayi ve Ticaret A.Ş. ve Fikssan Savunma ve
Havacılık Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin paylarının tamamına sahiptir. Bildirim Formunda
FİKSSAN’ın 1974’den bu yana fikstür imalatı (üretim sürecindeki parçaları
yerleştirmeye, sabitlemeye ve desteklemeye yarayan ara elamanlar) konusunda
hizmet verdiği, bu kapsamda savunma sanayi, raylı sistemler ve otomotiv sanayinde
ihtiyaç duyulan yerli makine, ekipman ve teçhizatın üretimi alanında faaliyet
gösterdiği belirtilmiştir. ANLAŞ HOLDİNG ise sermaye ve yönetimine katıldığı
şirketlerin etkinliklerini artırmak amacıyla finansman, pazarlama, yatırım,
organizasyon ve dış ticaret işlemlerini toplu bir şekilde gerçekleştirmek ve bu
şirketlerin karlı bir şekilde devamlılıklarını sağlamak amacıyla kurulmuştur. ANLAŞ
HOLDİNG’in yönetimi Anlaş Ailesine aittir.
18-06/95-49
2/4
(5) Devralan Ziraat Katılım Bankası A.Ş. (ZİRAAT KATILIM), Bankacılık Denetleme ve
Düzenleme Kurulunun 10.10.2014 tarih ve 6046 sayılı izniyle katılım bankacılığı
prensiplerine uygun olarak bankacılık faaliyetlerinde bulunmak üzere kurulmuştur.
ZİRAAT KATILIM’ın sermayesinin %99,9’u T.C. Ziraat Bankası A.Ş.’ye aittir. ZİRAAT
KATILIM, Ziraat Katılım Varlık Kiralama A.Ş.’nin paylarının tamamına sahiptir.
G.2. Değerlendirme
(6) Bildirime konu işlem; ZİRAAT KATILIM’ın kredi sayılan finansman yöntemlerinden biri
olan ortak yatırımlar yöntemiyle FZK’nın paylarının %50’sini devralması işlemidir.
(7) 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 48. maddesinde; “Bankalarca verilen nakdî
krediler ile teminat mektupları, … bu Kanun uygulamasında kredi sayılır. Birinci
fıkrada belirtilenlere ilâve olarak, kalkınma ve yatırım bankalarının finansal kiralama
yöntemiyle sağladığı finansmanlar ile katılım bankalarının taşınır ve taşınmaz mal ve
hizmet bedellerinin ödenmesi suretiyle veya kâr ve zarar ortaklığı yatırımları,
taşınmaz, ekipman veya emtia temini veya finansal kiralama, mal karşılığı vesaikin
finansmanı, ortak yatırımlar veya benzer yöntemlerle sağladıkları finansmanlar da bu
Kanun uygulamasında kredi sayılır.” denilmektedir. Diğer yandan, bu Kanun’a
dayanılarak çıkarılan Bankaların Kredi İşlemlerine İlişkin Yönetmelik’in 19.
maddesinde ortak yatırımlar; “Kanunun 56 ncı maddesinin birinci fıkrasındaki
sınırlamalar dikkate alınmak kaydıyla, gelişme potansiyeli taşıyan ve kaynak ihtiyacı
olan şirketlerin sermayelerine, taraflar arasında düzenlenecek sözleşme hükümleri
çerçevesinde edinilecek ortaklık paylarının en fazla yedi yıl içinde halka arz yoluyla
elden çıkarılması şartıyla, katılım bankalarınca iştirak edilmesi veya belirli bir
yatırımın finansmanı amacıyla oluşturulacak fonlara katılınmasıdır…” şeklinde
tanımlanmıştır.
(8) ZİRAAT KATILIM’ın FZK ile kuracağı ortaklık ilişkisi söz konusu Yönetmelik’te
belirtilen yedi yıllık finansman süresince geçerli olup, ilgili sürenin sonunda ZİRAAT
KATILIM sahip olduğu payları devrederek ortaklıktan ayrılacaktır. Bu kapsamda,
devralma işlemini ve sonrasında FZK’nın yönetimini düzenlemek amacıyla
04.01.2018 tarihinde ZİRAAT KATILIM, ANLAŞ HOLDİNG ve FZK arasında bir
sözleşme akdedilmiştir. Bu sözleşmeye göre devralma işlemi şu şekilde
gerçekleşecektir: Öncelikle; ANLAŞ HOLDİNG tarafından FZK’nın genel kurul
toplantısında ana sözleşme tadili ve sermaye artırımı yapılacaktır. Daha sonra,
sermaye artırımı sonucunda pay grupları oluşturulacaktır. Çıkarılacak A Grubu
paylara ilişkin olarak ANLAŞ HOLDİNG rüçhan hakkından feragat edecek ve bu A
Grubu paylar ZİRAAT KATILIM tarafından taahhüt edilerek devralınacaktır. Yapılacak
bu işlem neticesinde artırılan sermayenin %50’sine tekabül eden A Grubu paylar
ZİRAAT KATILIM ve %50’sine tekabül eden B Grubu paylar ise ANLAŞ HOLDİNG
tarafından iktisap edilecektir. Devralma işleminin tamamlanmasının ardından FZK,
ZİRAAT KATILIM ile ANLAŞ HOLDİNG tarafından ortak kontrol edilecektir. Söz
konusu işlem sonucunda FZK bir ortak girişim şirketine dönüşecektir.
18-06/95-49
3/4
(9) 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ’in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesinin üçüncü fıkrasında; “Bağımsız
bir iktisadi varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak girişimin
oluşturulması, bu maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında bir devralma
işlemidir.” hükmüne yer verilmiştir. Anılan hüküm çerçevesinde, ortak girişimlerin
devralma sayılabilmesi için aranan koşullar; ortak girişim şirketinin, ana teşebbüsler
tarafından “ortak kontrol” altında tutulması ve “bağımsız bir iktisadi varlık” niteliği
taşımasıdır. Dosyada yer alan bilgilere göre; devralma işleminin ardından FZK’nın
sermayesini temsil eden paylar A Grubu ve B Grubu olmak üzere iki gruba
ayrılacaktır. FZK’nın yönetim kurulu toplamda yedi üyeden oluşacaktır. Bu üyelerden
dördü A Grubu pay sahipleri tarafından, kalan üçü ise B Grubu pay sahipleri
tarafından aday gösterilerek FZK genel kurulunca seçilecektir. Taraflar arasında
yapılan sözleşme uyarınca yönetim kurulu A Grubu pay sahipleri ve B Grubu pay
sahiplerinden en az ikişer üye olmak üzere en az dört üyenin katılımı ile toplanacak
ve kararlar A Grubu pay sahipleri ve B Grubu pay sahiplerinden en az ikişer üye
olmak üzere toplamda en az dört üyenin olumlu oyu ile alınacaktır. Önemli nitelikteki
kararların alınabilmesi için yönetim kurulu üye tam sayısının tamamının olumlu oyu
gerekmektedir. Bu bilgiler ışığında işlemin ardından FZK’nın, ANLAŞ HOLDİNG’in
tek kontrolünden ZİRAAT KATILIM ve ANLAŞ HOLDİNG’in ortak kontrolüne
geçeceği anlaşılmaktadır.
(10) Diğer yandan “bağımsız bir iktisadi varlık” niteliği taşıma kriteri ile ortak girişimin
kurucularından bağımsız olarak ilgili pazarda faaliyetlerini kalıcı olarak sürdürebilen
ayrı bir teşebbüs olup olmadığının tespiti amaçlanmaktadır. Dosyada yer alan bilgiler
çerçevesinde, işlemin gerçekleşmesinden sonra FZK’nın, bağımsız bir iktisadi
varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirebilecek nitelikte olacağı, yeterli insan
gücü ve mali kaynaklara (sermaye, varlıklar, vb.), muhasebeye, personele, idari ve
yönetim organlarına sahip olacağı, pazarda faaliyet gösteren diğer bağımsız
teşebbüsler tarafından yürütülen tüm faaliyetleri yerine getireceği kanaatine
varılmıştır.
(11) Bu çerçevede oluşacak ortak girişim şirketinin ortak kontrol ve tam işlevsellik
koşullarını sağladığı anlaşıldığından bildirime konu işlem 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5.
maddesi çerçevesinde bir devralmadır. Ayrıca, tarafların ciroları incelendiğinde, aynı
Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde yer alan eşiğin aşıldığı,
dolayısıyla işlemin izne tabi olduğu da anlaşılmıştır.
(12) 2010/4 sayılı Tebliğ uyarınca, bildirim konusu işlemden etkilenme ihtimali olan ve
taraflardan iki veya daha fazlasının aynı ürün pazarında faaliyette bulunduğu ya da
taraflardan en az bir tanesinin bir diğerinin faaliyet gösterdiği herhangi bir ürün
pazarının alt veya üst pazarında ticari faaliyette bulunduğu ilgili ürün pazarları
etkilenen pazarları oluşturmaktadır.
(13) Bildirim Formunda; FZK’nın faaliyet gösterdiği pazarlar “savunma sanayi pazarı”,
“otomotiv yan sanayi pazarı” ve “demiryolu yan sanayi pazarı” olarak; ZİRAAT
KATILIM’ın faaliyet alanı ise katılım bankacılığı olarak belirtilmiştir. Bu çerçevede,
taraflar arasında aynı ürün pazarında faaliyette bulunma (yatay ilişki) ve/veya
tarafların bir tanesinin bir diğerinin faaliyet gösterdiği herhangi bir ürün pazarının alt
veya üst pazarında ticari faaliyette bulunması (dikey ilişki) gibi bir ilişki olmadığı
görülmektedir. Bu bağlamda, bildirim konusu devralma işleminin yeni bir hâkim
durum yaratmayacağı ya da mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesine neden
olmayacağı kanaatine varılmıştır.
18-06/95-49
4/4
H. SONUÇ
(14) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı
Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde
yasaklanan nitelikte hâkim durum yaratılmasının veya mevcut hâkim durumun
güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu
olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60
gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile
karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy