Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2018-5-15 (Devralma)
Karar Sayısı : 18-16/293-146
Karar Tarihi : 29.05.2018
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN, Adem BİRCAN,
Şükran KODALAK, Mehmet AYAN
B. RAPORTÖRLER : Gülçin DERE, Cihan BİLAÇLI, A. Ogün KARAGÜLLE,
Furkan BAŞTÜRK, Osman AYAR
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Turkuvaz TK Kitap ve Kırtasiye A.Ş.
Temsilcileri: Av. A. Özlem ERTÜRK, Av. M. Murat İSEN
Merkez Mah. Geçit Sok. No:6/5 Şişli/İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU: Doğan Şirketler Grubu Holding A.Ş.’nin Doğan Müzik Kitap
Mağazacılık Pazarlama A.Ş. üzerinde doğrudan; Hür Servis Sosyal Hizmetler ve
Ticaret A.Ş. ve AGT Tanıtım Kâğıt Ürünleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. üzerinde ise
dolaylı olarak sahip olduğu tam kontrolün Turkuvaz TK Kitap ve Kırtasiye A.Ş.
(nihai olarak ise Ömer Faruk Kalyoncu) tarafından devralınması işlemine izin
verilmesi talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına en son 24.05.2018 tarihinde giren yazıyla
tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 25.05.2018 tarih ve 2018-5-15/Öİ sayılı
Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirim konusu işleme izin verilmesinde
sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
G.1.Taraflara İlişkin Bilgiler
G.1.1. Devralan Taraf: Turkuvaz TK Kitap ve Kırtasiye A.Ş. (TveK)
(4) TveK, 02.12.2016 tarihinde kurulmuş olup; “TveK” markası altında 67 ilde 132
mağazası ile kitap, kırtasiye, teknoloji ürünleri, elektronik aksesuar, oyuncak ve
hediyelik eşya gibi ürünlerin perakende satışı alanında faaliyetlerini yürütmektedir.
TveK’nın tam kontrolüne sahip olan Zirve Holding A.Ş.’nin hisseleri ve dolayısıyla tam
kontrolü Ömer Faruk KALYONCU’ya aittir. Zirve Holding A.Ş. sermayesinin tamamına
sahip olduğu Turkuvaz Dağıtım Pazarlama A.Ş. (TURKUVAZ DAĞITIM) vasıtasıyla
gazete, dağıtım, televizyon, radyo, reklamcılık, inşaat gibi farklı sektörlerde faaliyet
göstermektedir.
G.1.2. Devre Konu Teşebbüs: Doğan Müzik Kitap Mağazacılık Pazarlama A.Ş. (D&R)
(5) 1996 yılında kurulan D&R, 2017 yılsonu itibarıyla toplam 169 mağazası ile “D&R”
markası adı altında, kitap, e-kitap, müzik ürünü (CD, DVD, Blu-Ray gibi), ev videosu
(VCD, DVD, Blu-Ray gibi), kırtasiye, oyun-oyuncak-hobi, dergi, elektronik, elektronik
aksesuar, hediyelik eşya, kişisel ürünler, gıda ve spor & outdoor gibi ürünlerin
perakende satışını yapmaktadır.
18-16/293-146
2/33
(6) D&R’ın tam kontrolü altında bulunan ve dolayısıyla devre konu teşebbüsler arasında
yer alan Hür Servis Sosyal Hizmetler ve Ticaret A.Ş. (Hür Servis), her türlü hakiki ve
hükmi şahıslar daire ve müesseseler için özel sağlık, mimarlık, sekreterlik, arşiv, büro,
ön büro temizlik, mutfak, sosyal ve diğer genel hizmetlere yardımcı olmakta ve hizmet
personeli için eğitim faaliyetlerinde bulunmaktadır. Yine, D&R’ın tam kontrolü altında
bulunan ve dolayısıyla devre konu teşebbüsler arasında yer alan AGT Tanıtım Kâğıt
Ürünleri San. ve Tic. A.Ş. (AGT Tanıtım) ise 1995 yılından beri, oyuncak, kırtasiye,
hediyelik eşya ve tebrik kartı kategorilerinde yer alan markaların distribütörlüğünü ve
lisansiyeliğini yapmaktadır.
G.2. İlgili Pazar
G.2.1. Pazar Hakkında Genel Bilgiler
(7) Kitapçılık pazarı temelde basımevleri, dağıtıcılar ve kitapevleri şeklinde üç ana ayak
üzerinde durmaktadır. Basımevleri süreli ve süresiz kitap, gazete, dergi, broşür,
katalog, albüm, rehber, sözlük, bülten, takvim ile her neviden özgülenmiş kâğıdın
basım, dağıtım ve satışını yapan işletmelerdir. Kitapevlerini temel olarak kitap satış ve
dağıtımına odaklanmış ve gelirlerinin çoğunu bu kanaldan elde eden yerler olarak
tanımlamak mümkündür. Bununla beraber kitapevlerinin gazete, dergi, süreli yayın,
kırtasiye, elektronik aksesuar, oyun-oyuncak gibi çeşitli ürünlerin de satışını
gerçekleştirdikleri görülmektedir. Ayrıca, Remzi, İnkılap, D&R, TveK, YKY, İş Bankası
Yayınları gibi hem yayınevi hem de kitapevi faaliyetini birarada yürüten firmalar
bulunmakla birlikte, sadece basımevi veya kitapevi olarak faaliyet gösteren kitapçılar
da bulunmaktadır. Ülke genelinde mağaza ve çevrimiçi kanaldan kitap basımı, satışı
ve dağıtımı yapan birçok kitapçı faaliyet göstermekte olup bunları; mağaza sayısına,
satış yapılan kanala, satılan kitap türüne, kitap dışı satılan ürünlere göre çeşitli
kategorilere ayırmak mümkündür. Türkiye’de faaliyet gösteren kitapevlerine ilişkin
yapılan incelemede T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Telif Hakları Genel Müdürlüğünce
satış noktası sertifikasına sahip yaklaşık 9 bin adet satış noktası bulunduğu beyan
edilmiştir. Bahsi geçen sertifika haricinde pazara giriş için özel bir izin gerekmemekte
olup bandrolsüz kitap satışı gerçekleştiren noktalarla birlikte Türkiye’de faaliyet
gösteren kitapevi sayısı net olarak bilinmemektedir. Bununla birlikte Türkiye Yayıncılar
Birliği’nin (TÜRKYAYBİR) Kitabevi Envanteri Projesi sonuçlarına göre Türkiye’de
(D&R mağazaları hariç) 1531 adet kitap satış noktası bulunduğu tespit edilmiştir.
Bunun yanında TÜRKYAYBİR’in hâlihazırda 347 üyesi bulunmakta olup üye olmayan
birçok kitapevi/basımevinin olduğu bilinmektedir.
G.2.2. İlgili Ürün Pazarı
(8) İlgili ürün pazarı belirlenirken, tüketicinin gözünde fiyatları, kullanım amaçları ve
nitelikleri bakımından birbiriyle değiştirilebilir veya ikame edilebilir olarak kabul edilen
bütün mal veya hizmetlerden oluşan pazar dikkate alınmaktadır.
18-16/293-146
3/33
(9) Dosyadaki bilgilere göre, devre konu teşebbüs D&R ve devralan TveK’nın genel
olarak;
Süreli ve süreli olmayan yayınların satış ve pazarlaması (Kitap, dergi vb.),
Eğlence ve eğitim ürünlerinin satış ve pazarlaması (Müzik, oyunlar, hobi
ürünleri, hediyelik eşyalar vb.),
Büro malzemeleri ve kırtasiye ürünlerinin satış ve pazarlaması,
Oyuncakların satış ve pazarlaması,
Tüketici elektroniği ürünlerinin satış ve pazarlaması (telefon, tablet, kulaklık,
mikrofon, bilgisayar konsol ve oyunları vs.)
alanlarında perakendeci olarak faaliyet gösterdikleri; ayrıca TveK’nın medya (gazete
ve dergi) ve medya dışı (kitap, çakmak, pil, CD vb.) bazı ürünlerin toptan ticaretini de
yaptığı anlaşılmaktadır.
(10) Tarafların sattığı ürünlere en yakın ürün grubunu satan teşebbüslere ilişkin geçmiş
Kurul kararlarına bakıldığında, Nezih-11 kararında ilgili ürün pazarı genel biçimde
“kitap, müzik, film, elektronik, kırtasiye malzemeleri, oyuncak ve çeşitli hediyelik
ürünlerin satışının aynı çatı altında gerçekleştirildiği mağazacılık pazarı” olarak tespit
edilmiştir. Kararda ayrıca anılan pazarın “süreli ve süreli olmayan yayınların satış ve
pazarlaması”, “büro malzemeleri ve kırtasiye ürünlerinin satış ve pazarlaması”,
“eğlence ve eğitim ürünlerinin satış ve pazarlaması”, “oyuncak satış ve pazarlaması”
ve “gıda ürünlerinin satış ve pazarlaması” pazarları gibi alt gruplara ayrıştırılabileceği
belirtilmiştir.
(11) D&R-12 kararında teşebbüsün çok çeşitli ürün gruplarının satışını gerçekleştirdiği
belirtildikten sonra, şikayetin sadece müzik ve film ürünlerini ilgilendirmesinden dolayı,
teşebbüsün kayıtlı müzik ürünleri (CD, DVD ve Blu Ray) ve ev videosu (VCD, DVD ve
Blu Ray) satışları açısından bir değerlendirme yapılmıştır. Aynı dönemde alınan Kitap
Yayın ve Dağıtıcıları3 kararında Türkiye’de çok sayıda kitabevi bulunduğundan
bahsedilip4 ilgili ürün pazarı tanımlanmamıştır. Teşebbüs hakkında alınan bir diğer
karar olan D&R-25 kararında ilgili ürün pazarı “perakende kitap satışı pazarı” olarak
belirlenmiştir. Yakın tarihli Oyun Konsolu6 kararında da net bir pazar tanımı
yapılmadan D&R’ın “bilgisayar ve oyun konsolları” pazarındaki faaliyetleri
incelenmiştir.
(12) Yukarıda yer verilen kararlar çerçevesinde, D&R’ın ve TveK’nın satışını
gerçekleştirdiği ürün gruplarının her birinin ayrı alt pazarlar olarak tanımlanmasının
mümkün olduğu anlaşılmaktadır.
1 22.04.2010 tarih ve 10-33/529-188 sayılı karar.
2 06.04.2012 tarih ve 12-17/ 465-136 sayılı karar.
3 27.12.2012 tarih ve 12-68/1682-618 sayılı karar.
4 Karara göre Türkiye’de yaklaşık 6.000 civarında kitabevi bulunmaktadır.
5 06.11.2013 tarih ve 13-62/865-371 sayılı karar.
6 07.11.2016 tarih ve 16-37/628-279 sayılı karar.
18-16/293-146
4/33
(13) İşlem taraflarının faaliyet alanları göz önünde bulundurulduğunda, süreli ve süresiz
yayınların yayım ve dağıtımı pazarlarını da incelemek gerekmektedir. Zirve Holding
A.Ş. hem gazete, dergi yayını ve dağıtımı pazarında hem de kontör, çıkartma-albüm,
kitap, oyun tüpü, şekerleme, internet erişim paketi, CD, pil, fener ve taraftar ürünleri
gibi süreli yayın dışı ürünlerin dağıtım pazarında faaliyet göstermektedir. Kurul’un
Doğan Dağıtım7 kararında belirtildiği üzere, gazete ve dergi dağıtım pazarı düopol bir
yapıda olup, mevcut durumda pazarda Demirören Medya Yatırımları Ticaret A.Ş.8 ile
Turkuvaz Medya Grubu bünyesinde faaliyet gösteren TURKUVAZ DAĞITIM yer
almaktadır. Bu iki şirket, dağıttığı ürünlerin çok büyük bir bölümünü ortak kullanılan tali
bayiler aracılığıyla son kullanıcılara/okurlara sunmaktadır. Bu kapsamda, D&R gerek
Demirören Medya Yatırımları Ticaret A.Ş. gerekse TURKUVAZ DAĞITIM’dan tedarik
ettiği gazete ve dergileri nihai tüketici/okuyucuya ulaştırmaktadır.
(14) Bildirim Formunda belirtildiği üzere, TURKUVAZ DAĞITIM’ın dağıtım faaliyetleri
kapsamında yer alan medya dışı ürünlerin dağıtımı, Demirören Medya Yatırımları
Ticaret A.Ş. ve irili ufaklı birçok diğer dağıtıcı/tedarikçi tarafında da
gerçekleştirilmektedir.
(15) 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ’de (2010/4 sayılı Tebliğ) “Bildirim konusu işlemden etkilenme ihtimali
olan ve taraflardan iki veya daha fazlasının aynı ürün pazarında ticari faaliyette
bulunduğu (yatay örtüşme) veya taraflardan en az bir tanesinin bir diğerinin faaliyet
gösterdiği herhangi bir ürün pazarının alt veya üst pazarında ticari faaliyette bulunduğu
(dikey örtüşme) ilgili ürün pazarları” olarak tanımlanmıştır.
(16) Bu kapsamda, bildirim konusu işlem sonrası oluşacak olası rekabet endişelerinin
eksiksiz analiz edilmesi amacıyla yatay örtüşme bulunan ürün pazarları “kitap
ürünlerinin perakende satışı pazarı”, “süreli yayınların perakende satışı pazarı”,
“kırtasiye ürünlerinin perakende satışı pazarı”, “oyun, oyuncak ve hobi ürünlerinin
perakende satışı pazarı”, “tüketici elektroniği ürünlerinin perakende satışı pazarı” ve
“toptan kitap satış pazarı” olarak; dikey örtüşme bulunan ürün pazarları ise “süreli
yayınlar ile medya dışı ürünlerin dağıtım pazarı” ve “süreli ve süresiz yayın yayımcılığı
pazarı” şeklinde belirlenmiştir.
(17) Bununla birlikte, gerek Bildirim Formunda gerekse D&R hakkında yürütülen diğer bir
inceleme9 kapsamında elde edilen bilgilerde sektörde çevrimiçi satışların öneminin
giderek arttığına vurgu yapılmaktadır. Öte yandan, teşebbüsün cirosunun yaklaşık
(…..) kitap satışından elde edilmesi nedeniyle10, “perakende kitap satışı pazarı”na
odaklanılarak AVM’de bulunup bulunmamanın ne kadar önemli olduğuna dair
araştırmalar yapılmıştır. Bu çerçevede elde edilen bulgulara aşağıda yer verilmiştir.
7 04.02.2010 tarihli ve 10-13/140-60 sayılı karar.
8 Bahsi geçen kararda taraf Doğan Dağıtım Satış Paz. ve Matb. A.Ş. olarak belirlenmiş olup Rekabet
Kurulunun 03.05.2018 tarih ve 18-13/248-113 sayılı kararıyla Doğan Dağıtım Satış Paz. ve Matb.
A.Ş.’nin Demirören Medya Yatırımları Ticaret A.Ş.’ye devri gerçekleşmiştir.
9 Kararın devamında yer verilen analiz ve değerlendirmelerde, dosya kapsamında elde edilen bilgi ve
belgelerden yararlanılmakla birlikte, D&R hakkında yürütülen yakın tarihli diğer bir inceleme
çerçevesinde elde edilen sektör bilgilerinden de yararlanılmıştır.
10 Diğer ürün gruplarının teşebbüsün cirosu içerisindeki payı %(…..)’u geçmemektedir.
18-16/293-146
5/33
G.2.2.1. Pazarda Perakende ile Çevrimiçi Satışlar Arasındaki İlişkinin
İncelenmesi
(18) Son yıllarda teknolojik gelişmeler, internet kullanımının artması, tüketicilerin mağazaya
gitmelerine gerek olmaksızın alışveriş yapabilmeleri ve böylece zamandan tasarruf
edebilmeleri, tüketici kanunları ile internet üzerinden yapılan alışverişlerdeki hakların
korunması, bankacılık kanunları ile yapılan düzenlemeler çerçevesinde kredi
kartlarına duyulan güvenin artması, üreticilerin fiziki mağaza açmak için katlanmaları
gereken maliyetlerden tasarruf etmeleri gibi nedenlerle e-ticaret alanının dünyadaki
gelişimine paralel olarak ülkemizde de geliştiği gözlemlenmektedir. Türkiye Bilişim
Sanayicileri Derneği (TÜBİSAD) verilerine göre, Türkiye’de e-ticaretin hacmi 2014
yılından 2016 yılına yaklaşık %34 büyüyerek 17,5 milyar TL’ye ulaşmıştır. Benzer
şekilde 2014 yılında internet üzerinden yapılan perakende harcamaların toplam
perakende harcamaları içerisindeki payı %1,6 oranında iken 2016 yılında iki katına
çıkarak %3,5’e yükselmiştir. Bu payın, gelişmiş ülkelerdeki ortalamasının %8,8 olduğu
göz önüne alındığında hâlihazırda düşük fakat artma eğiliminde olduğu görülmektedir.
PWC tarafından yapılan bir araştırmaya11 göre Türkiye’de çevrimiçi alışveriş yapılan
mecranın beğenilmesinde ve tercih edilmesinde fiyatın daha iyi olması açık ara en
önemli unsur olarak ortaya çıkmaktadır. Yine aynı çalışmadan tüketici elektroniği, gıda,
giyim gibi birçok sektörde alışveriş tercihlerinde geleneksel mağazaların hala önemli
olduğu (%42 ila %50 arasında) vurgulanmakla birlikte kitap, müzik, film ve video
oyunlarında diğerlerinden farklı olarak çevrimiçi kanalın alışveriş tercihlerinde %59 gibi
önemli bir paya sahip olduğu anlaşılmaktadır. Benzer şekilde KPMG tarafından
yapılan bir başka araştırmaya12 göre de, tüketiciler yılda ortalama 15 kere internet
alışverişi gerçekleştirmekte ve tüketicilerin %50’si kitap/müzik, %40’ı elektronik, %34’ü
gıda, %33’ü oyuncak/oyun/video alışverişlerini internet üzerinden yapmaktadır.
(19) D&R ve rakibi konumundaki teşebbüsler, satışını yaptıkları ürünleri mağazalarında
satabildikleri gibi, aynı ürünlerin satış ve pazarlamasını internet siteleri üzerinden de
gerçekleştirebilmektedir. Bunun yanı sıra D&R’ın sahibi olduğu İdefix, rakipleri
kitapyurdu ve gibi sadece internet üzerinden kitap vb. satışı
gerçekleştiren teşebbüsler de bulunmaktadır. Teşebbüsler açısından bahse konu
ürünlerin mağazalarda ve internet siteleri üzerinden satışında gerekli yatırım miktarı,
personel sayısı, iş yapış biçimleri gibi hususlar farklılık arz etse de,
tüketiciler/müşteriler açısından önemli bir farklılık söz konusu değildir. Dolayısıyla bu
ürünlerin mağazalarda veya internet üzerinden satışında arz bakımından ikame
bulunmamakla birlikte, talep bakımından ikamenin olduğu anlaşılmaktadır.
11 PWC Küresel Toplam Perakende Araştırması, 2016.
12 KPMG, 2017, “The Truth About Online Consumers”.
18-16/293-146
6/33
(20) Geleneksel ile çevrimiçi kanalın aynı pazarda kabul edilip edilmemesine ilişkin Kurul
içtihadına13 bakıldığında, genellikle detaylı bir analiz yapılmamakla birlikte, çevrimiçi
kanalın ayrı bir pazar olarak incelendiği görülmektedir. İlgili kararlarda; elektronik
ortamda yapılan satışlar geleneksel satışlarla rekabet halinde ise bu iki kanalın aynı
pazarda kabul edileceği; tamamen yeni ve yalnızca elektronik ortamda satılan bir
ürünün mevcudiyeti halinde ya da bir ürünü elektronik ortamda satmanın önemli
avantajlar sağlaması durumunda ise bahse konu ürünün e-ticaretinin ayrı bir pazar
olarak tanımlanacağı belirtilmiştir. Bu iki kanal arasındaki rekabetçi parametreler
açısından farklara yönelik olarak S kararında hizmetin niteliğini
belirleyen faydalanma kolaylığı, erişilebilirlik (geniş kitlelere ulaşma), zaman tasarrufu
gibi unsurlar dikkate alınmış ve gazete ilanı ve emlak ofisleri gibi almaşık mecraların
ikame unsuru olarak değerlendirilemeyeceği belirtilmiştir. Benzer şekilde Booking ve
Yemeksepeti kararlarında da çevrimiçi kanalın kapsamlı görsellere yer vermeleri, belli
süreler içinde ücretsiz iptal imkânı sunmaları, tüm fırsat ve indirimlerden tüketicileri
hızlıca haberdar edebilme aracı olabilmeleri, tek noktadan birden fazla işlem
yapılabilmesini sağlamaları, belli nitelikteki tüm ürünlerin karşılaştırılabilmesi ve en
uygun olanının (fiyat vb. koşullar bakımından) seçimini kolaylaştırması hususları
değerlendirilerek çevrimiçi kanalın geleneksel kanallardan farklı pazarda yer aldığı
sonucuna ulaşılmıştır.
(21) Konuya ilişkin uluslararası kararlarda da yeknesak bir yaklaşım olmadığı, tanımların
olay özelinde farklı şekilde ele alındığı görülmektedir. AB Komisyonu
Lagardére/Natexis kararında14 nihai tüketicilere kitap satışı pazarı bakımından farklı
dağıtım kanallarını ayrı pazarlar olarak incelerken aynı sektörü ilgilendiren ileriki tarihli
Egmont/Bonnier kararında15 geleneksel ve çevrimiçi kitap satışlarını aynı pazarda
incelemiştir. Karara göre bu farklılığın oluşmasında yapılan piyasa araştırmaları
neticesinde kitap satışı bakımından ayrı bir “uzaktan satış” (internet, mail order vb.)
pazarı tanımlanmasına yönelik açık bir bulgu bulunamaması etkili olmuştur. Benzer bir
bulgu, aynı sektör için İngiltere Rekabet Otoritesi (CMA) tarafından da dile getirilmiştir.
HMV/Ottokar16 kararına göre tüketici davranışlarıyla dağıtım kanalları (geleneksel
veya çevrimiçi perakendeciler) arasında kesin bir ilişki bulunmamaktadır. Kararda
ayrıca perakende kanalları arasında belli bir fiyat rekabeti olduğu tespit edilmiş ve
çevrimiçi perakendecilerin geleneksel perakendeciler üzerinde rekabetçi baskı
oluşturduğu belirtilmiştir. Bu nedenle, perakende satış kanalları (geleneksel ya da
çevrimiçi) bakımından ayrı bir pazar tanımı yapılmasına ihtiyaç görülmemiştir.
13 10.11.2015 tarih ve 15-40/662-231 sayılı Hepsiburada kararı; 12.05.2011 tarih ve 11-30/591-187
sayılı Gittigidiyor kararı; 03.01.2013 tarih ve 13-01/7-7 sayılı Eticaret kararı; 04.05.2017 tarih ve 17-
15/175-87 sayılı Sahibinden kararı; 05.01.2017 tarih 17-01/12-4 sayılı Booking kararı; 09.06.2016 tarih
ve 16-20/347-156 sayılı Yemeksepeti kararı. Oyun Konsolu kararında bilgisayar ve oyun konsolları
temininin alternatif olarak teknomarketlerin internet sitelerinden ve çevrimiçi alışveriş sitelerinden
sağlandığı belirtilmekle birlikte ilgili ürün pazarı bakımından somut bir çıkarım yapılmamıştır.
14 COMP/M.2978, 07.01.2004.
15 COMP/M.4611, 15.10.2007.
16 CMA, Proposed acquisition of Ottokar’s plc by HMV Group plc through Waterstone’s Booksellers Ltd.,
12.05.2006
18-16/293-146
7/33
(22) Öte yandan CMA, faaliyetleri yalnızca çevrimiçi kitap perakendeciliği pazarında
örtüşen ve geleneksel kanalda faaliyeti olmayan iki teşebbüsün devralma işlemine
yönelik olarak aldığı Amazon/BookDep.17 kararında ilgili pazar bakımından önceki
karardan farklılaşmıştır. Kararda HMV/Ottakar kararından farklı olarak bu işlemin
doğrudan geleneksel kanalda faaliyeti olmayan iki çevrimiçi perakendeciyi
ilgilendirdiği, bu nedenle mezkûr dosyada incelenen rekabet baskısı yönünün18 bu
dosyada farklı olduğu belirtilmiştir. Karar içerisinde yer alan tüketici anketleri vb.
analizler neticesinde CMA geleneksel kanalın çevrimiçi kanal üzerinde talep
bakımından rekabetçi kısıt oluşturduğuna dair yeterli kanıt olmadığı sonucuna
ulaşmıştır.
(23) Bahsi geçen iki karar bir arada ele alındığında, CMA’nın kitap satışı bakımından
geleneksel ve çevrimiçi kanallar arasında asimetrik bir rekabet ilişkisi olduğunu tespit
ettiği yorumu yapılabilecektir. Bir başka deyişle, nihai tüketiciye kitap satışı
bakımından çevrimiçi kanal geleneksel kanal üzerinde rekabetçi baskı
oluşturabiliyorken, ters yönde bir rekabetçi baskının oluşabildiğinden söz
edilememektedir. Pazarlar arasında ikame edilebilirliğin bu şekilde asimetrik olduğu
durumlarda pazar tanımı değişebilmektedir. Bu hallerde ilk olarak, incelenecek pazar
odak olarak belirlenip diğer pazarlarla ilişkisine bakılmaktadır. Eğer odak pazara diğer
pazarlardan rekabetçi baskı uygulanabiliyorken, odak pazardan diğer pazarlara
rekabetçi baskı uygulanamıyorsa; odak pazar ile diğer pazarlar aynı ilgili ürün
pazarında kabul edilebilmektedir. Bununla birlikte, odak pazardan diğer pazarlara
rekabetçi baskı uygulanabiliyorken, diğer pazarlardan odak pazara rekabetçi baskı
uygulanamıyorsa; pazarlar ayrı ilgili ürün pazarları olarak tanımlanabilecektir.
(24) Bu çerçevede, Türkiye’de perakende kitap satışı bakımından çevrimiçi kanalın
geleneksel kanal üzerinde rekabetçi baskı kurabildiğinin tespiti halinde, geleneksel
kanalın çevrimiçi kanal üzerinde böyle bir baskı kurup kuramadığından bağımsız
olarak, iki kanalın aynı ürün pazarında kabul edilmesi mümkün olacaktır.
17 CMA, Anticipated acquisition by A Inc of Book Depository International Limited,
26.10.2011.
18 Çevrimiçi kanalın geleneksel kanal üzerindeki rekabetçi baskısı.
18-16/293-146
8/33
(25) Bu iki kanal arasındaki ilişkiyi dosya özelinde incelemeden önce kanallar arasındaki
ilişkinin niteliklerini göstermesi bakımından Fransa Rekabet Otoritesinin tüketici
elektroniği pazarında faaliyet gösteren iki teşebbüsün birleşmesini ele alan yakın tarihli
Fnac/Darty19 kararına değinmekte yarar görülmektedir. Kararda önceki pazar
tanımlarından farklı olarak çevrimiçi kanal ile perakende kanal aynı pazarda kabul
edilmiştir. Pazar tanımında bu değişikliğe gidilmesinde:
Çevrimiçi satışların son beş yılda oldukça hızlı büyüyerek toplam satışlar
içerisinde %15-30 paya ulaşması,
İki kanal arasındaki tüketici deneyimi farklılıklarının (çevrimiçi kanalda teslimat
sürelerinin azalması, müşteri hizmetlerinin etkinleşmesi vb.) zaman içinde
birbirine yakınlaşması,
Çevrimiçi perakendecilerle rekabet edebilmek adına geleneksel
perakendecilerin iş modellerine çevrimiçi satışı da ekleyerek çok kanallı bir
yapıya bürünmesi, bunun da her iki kanalda fiyatların birbirine yaklaşmasına
neden olması,
Çevrimiçi kanalın fiyat şeffaflığını artırıp tüketicilerin arama/karşılaştırma
maliyetini neredeyse sıfıra indirmesi neticesinde fiyat rekabetini
yoğunlaştırması,
Yapılan tüketici anketinde işlem tarafları müşterilerinin fiyat artışı olması
durumunda teşebbüse en yakın ikame olarak geleneksel ve çevrimiçi satış
yapan teşebbüsleri birlikte saymaları
tespitlerinin yapılması etkili olmuştur20.
(26) Dosya konusu özelinde kitap satışları bakımından, Türkiye’de bulunan geleneksel ve
çok kanallı olmak üzere faaliyet gösteren teşebbüslerin nihai sayısına ulaşmak
mümkün olmamıştır. TÜRKYAYBİR tarafından 2015 verilerine göre, zincir
perakendeciler hariç olmak üzere, Türkiye’de yaklaşık 1500 civarında kitabevi olduğu
ifade edilmekle birlikte, çeşitli yayınevleri tarafından 800 ila 6000 gibi geniş bir aralıkta
değişen kitabevi olduğu tahmin edilmiştir21. Telif Hakları Genel Müdürlüğünden
edinilen bilgilere göre, akaryakıt istasyonu, süpermarketler vs. dahil 9.615 adet kitap
satış noktası bulunmaktadır.
(27) Benzer şekilde sadece çevrimiçi kanal üzerinden kitap satışı gerçekleştiren
teşebbüslerin sayısı da tam olarak tespit edilememektedir. Aynı şekilde kitap satışı
bakımından kanalların büyüklüklerine ulaşmak da mümkün olmamıştır. Bununla
birlikte, TÜRKYAYBİR ve diğer yayıncı teşebbüslerden kitap perakende satışlarının
kanallara göre dağılımı hakkında görüşleri istenilmiştir. Buna göre, perakende kitap
satışı pazar büyüklüğü ve kitap satışlarının kanallara göre dağılımı aşağıda
sunulmuştur.
19 27.07.2016, .
20 Benzer bulgular Komisyon’un “E-ticaret Sektör Raporu”nda da dile getirilmektedir. Rapora göre
geleneksel ve çevrimiçi kanal arasındaki rekabet fiyat ve kalite gibi parametreler bakımından giderek
yakınsamaktadır. Final Report on E-commerce Sector Inqury, 10.05.2017, s.43-55.
21 Hatta bir kitabevi tarafından Türkiye’de 58.000 civarı okul olduğu, her bir okul etrafında da illa kitap,
kırtasiye, okul malzemeleri satan kitapçı, kırtasiye, büfe, market bulunduğu dikkate alındığında kitap vb.
ürünler satabilecek 58.000 civarında nokta olduğu ifade edilmiştir.
18-16/293-146
9/33
Tablo 1: Türkiye Kitap Satış Pazarı Toplam Büyüklüğü (Milyon TL)
Pazar Büyüklüğü 2015 2016 2017
Eğitim Yayınları22 2.628 2.813 1.857
Kültür Yayınları23 2.271 2.484 2.935
Diğer (Akademik, İthal vb.)24 634 592 617
Toplam 5.533 5.889 5.409
Kaynak: TÜRKYAYBİR ve teşebbüslerden elde edilen bilgilerin ortalamaları.
Tablo 2: Kitap Satışlarının Kanallara Göre Dağılımı (%)
Satış Kanalları Dağılım 2015 2016 2017
Zincir Kitabevleri 25-30 25-30 24-29
Bağımsız Kitapevleri ve Satış Noktaları 40 44 44
Zincir Marketler 4 4 4-6
Fuar Satışları 2-3 2-3 2-3
Dağıtım/Toptan 10-15 10-15 10-15
İnternet Satışları 11 12 12-14
Kaynak: TÜRKYAYBİR ve teşebbüslerden elde edilen bilgilerin ortalamaları.
(28) Tabloda yer verildiği üzere, TÜRKYAYBİR perakende kitap satışı pazarında çevrimiçi
kanalın payını %12-14 arasında; yayıncı diğer teşebbüsler ise %11 ila %25 arasında
değişen oranlarda tahmin etmiştir. Dosya kapsamında gerek geleneksel gerek
çevrimiçi kanalda faaliyet gösteren ve faaliyet alanı satılan kitap türleri bakımından
D&R ile benzeşen teşebbüslerden kitap satışlarına yönelik bilgiler toplanmıştır. Söz
konusu veriler, TÜRKYAYBİR’in pazar büyüklüğü verileri esas alındığında pazarın
ancak %15’ini kapsamakla birlikte, yine de geleneksel ve çevrimiçi kanalın seyrini
göstermesi bakımından önemli görülmektedir.
Tablo 3: Geleneksel ve Çevrimiçi Kanaldan Yapılan Satış Ciro Bilgisi (TL)
2013 2014 2015 2016 2017
Geleneksel25 200.476.959 270.496.398 308.264.233 329.622.268 412.872.821
Çevrimiçi26 44.485.186 112.245.037 198.979.161 258.384.463 370.955.368
Kaynak: Teşebbüslerden elde edilen bilgiler çerçevesinde hesaplanmıştır.
Tablo 4: Geleneksel ve Çevrimiçi Kanaldan Yapılan Satış Adedi
2013 2014 2015 2016 2017
Geleneksel 15.322.626 19.598.994 23.502.049 26.825.117 23.790.398
Çevrimiçi 3.804.302 10.345.529 17.792.097 22.110.224 28.832.086
Kaynak: Teşebbüslerden elde edilen bilgiler çerçevesinde hesaplanmıştır.
22 Ders kitapları hariç hesaplanmıştır. Yardımcı ders kitaplarını ve sınavlara hazırlık kitaplarını
kapsamaktadır.
23 Yetişkin kurgu (edebiyat), yetişkin kurgu dışı (inceleme, araştırma vb.), inanç, çocuk ve ilk gençlik
yayınlarını kapsamaktadır.
24 Yabancı dil öğretim ve yabancı dildeki diğer kaynakları (akademik, araştırma vb.) kapsamaktadır.
25 (…..).
26 (…..).
18-16/293-146
10/33
(29) Teşebbüslerin çevrimiçi kanalın payına dair %11-%14’lük tahmininden oldukça
farklılaşmakla birlikte, veri toplanabilen teşebbüsler bakımından incelendiğinde, 2013
yılından 2017 yılına gelindiğinde geleneksel kanal elde edilen ciro açısından yaklaşık
iki katına çıkarken, çevrimiçi kanal yaklaşık sekiz katına çıkmıştır. Bu bakımdan
çevrimiçi kanalın geleneksel kanala göre oldukça önemli bir ivmeyle büyüdüğü
anlaşılmaktadır. Hatta 2017 yılında çevrimiçi kanalın geleneksel kanalın cirosuna
oldukça yaklaştığı, adet bakımından da geçtiği görülmektedir. Söz konusu iki kanalın
ortalama fiyatları ise incelenen dönemde aşağıdaki gibi oluşmuştur.
Tablo 5: Ortalama Kitap Fiyatları (TL)
2013 2014 2015 2016 2017
Geleneksel 13,1 13,8 13,1 12,3 17,4
Çevrimiçi 11,7 10,8 11,2 11,7 12,9
Fark (%) 12,0 28,0 17,0 5,0 35,0
Kaynak: Teşebbüslerden elde edilen bilgiler çerçevesinde hesaplanmıştır.
(30) İncelenen dönemde çevrimiçi kanalda kitap ortalama fiyatı, yıldan yıla dalgalanmakla
birlikte, geleneksel kanalın sürekli altında seyretmektedir. Söz konusu iki kanal
arasındaki fiyat farklılıklarının %35’lere kadar çıktığı görülmektedir. Yukarıda yer
verilen çevrimiçi alışveriş kanallarına yönelik pazar araştırmalarına göre, Türkiye’de
çevrimiçi alışveriş yapılan mecranın beğenilmesinde ve tercih edilmesinde fiyatın daha
iyi olmasının açık ara en önemli unsur olarak ortaya çıkması ve kitap/müzik ürünleri
bakımından çevrimiçi kanalın ciddi oranda tercih edildiği dikkate alındığında, çevrimiçi
kanalın geleneksel kanal üzerinde rekabetçi bir baskı oluşturabileceği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, çevrimiçi kanal ile geleneksel kanalın aynı pazarda kabul edilmeleri
gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
(31) Öte yandan, D&R’ın rakibi konumunda olan teşebbüslerden ve kitap yayıncılarından
geleneksel ve çevrimiçi kanalın ilişkisi hakkında görüşleri istenilmiştir. Yalnızca
geleneksel kanalda faaliyet gösteren teşebbüsler27 çevrimiçi kanalın ayrı bir pazar
olarak tanımlanabileceğini ancak geleneksel kanalı etkilediğini belirtmiştir. Yalnızca
çevrimiçi kanalda faaliyet gösteren teşebbüsler arasında iki kanalın ayrı pazarlar
olduğunu düşünenler28 olduğu gibi; iki kanalın birbirine alternatif değil tamamlayıcı
olduğunu düşünen29 de bulunmaktadır30. Çok kanallı teşebbüsler arasında kimileri31
pazarın ayrı tanımlanması gerektiğini savunurken, bazıları32 piyasanın bu iki kanalı
giderek birbirini tamamlayıcı hale getirdiğini, yakın gelecekte birbirinden ayrılmaz
konuma geleceklerini belirtmiştir.
27 (…..).
28 (…..).
29 (…..).
30 Görüşlerine başvurulan teşebbüsler alternatif (ikame) ve tamamlayıcı kavramlarını iktisadi
literatürdeki anlamlarından farklı olarak kullanmıştır.
31 (…..).
32 (…..).
18-16/293-146
11/33
(32) Bu iki kanal arasındaki ilişki konusunda yayıncıların görüşleri de yeknesak değildir.
Azınlıkta olmakla beraber iki kanalın ayrı pazarlar olarak tanımlanması gerektiğini
düşünen teşebbüsler33 neden olarak iki kanal arasındaki iş ve organizasyon pratikleri
bakımından farklılıkları öne sürmektedir. Teşebbüslerin çoğunluğu34 ise tüketici
açısından farklılık bulunmaması, çevrimiçi kanalın ucuz olması nedeniyle mağazalar
üzerinde fiyat baskısı oluşturması, çevrimiçi kanalın hızla büyümesi, internet imkânları
ve alışveriş sisteminin gelişmesiyle hızlı şekilde sipariş verilebilmesi gibi nedenlerle
geleneksel ve çevrimiçi kanalın birbirini tamamlayıcı nitelikte olduğunu35 ve aynı
pazarda tanımlanması gerektiğini belirtmiştir36.
(33) Yukarıda yer verilen tespit, değerlendirme ve teşebbüs görüşleri ışığında “perakende
kitap satışı” pazarının, çevrimiçi kanalı da içerecek şekilde ele alınması gerektiği
sonucuna varılmıştır.
G.2.2.2. Pazarda AVM ile Cadde Mağazaları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi
(34) İşlem tarafları TveK ile D&R’ın mağaza dağılımları incelendiğinde, TveK’nın daha çok
caddelerde; D&R’ın ise daha çok AVM’lerde faaliyet gösterdiği anlaşılmaktadır.
Aşağıda yer verildiği üzere D&R’ın mağazalarının %83’ü AVM’lerde; TveK’nın
mağazalarının %72'si caddede yer almaktadır.
Tablo 6: İşlem Taraflarının Mağaza Dağılımı
Teşebbüs AVM Cadde Havalimanı Marina Point Üniversite Genel Toplam
D&R 144 8 12 6 3 - 173
TveK 35 96 - - - 2 133
Genel Toplam 179 104 12 6 3 2 306
Kaynak: Teşebbüslerden elde edilen bilgiler.
(35) Bu çerçevede, AVM’lerde bulunan mağazaların caddelerde bulunan mağazalarla aynı
ilgili ürün pazarında değerlendirilip değerlendirilmeyeceği hususu önem
kazanmaktadır. Birbirinden çok farklı yapıda ürün gruplarını tek bir çatı altında
toplayan AVM’ler tüketicilerin bulunduğu ortamı terk etmeden birçok tüketim ihtiyacını
karşılamalarını sağlaması, hava/iklim koşullarından etkilenmemesi, park sorunu
yaşanmaması gibi özellikleriyle perakendecilikte önemli bir çekim noktası
oluşturmaktadır. Türkiye’de AVM sektörü her ne kadar hızlı bir şekilde büyümeye
devam etse de organize perakende pazarının yaklaşık %33’ünü oluşturmaktadır. Bu
bakımdan geleneksel perakendenin önemini koruduğu anlaşılmaktadır.
33 (…..).
34 (…..).
35(…..) tarafından gönderilen bilgiye göre tüketicilerin %64’ü hem geleneksel kanalı hem de çevrimiçi
kanalı araştırdıktan sonra alışverişini tamamlamaktadır. Bu bakımdan iki kanal arasında tamamlayıcı
bir ilişki olduğu söylenebilmektedir.
36 Her ne kadar D&R ile tam olarak aynı pazarda faaliyet göstermeseler de hem geleneksel hem de
çevrimiçi kanalda satışları bulunan bazı teknomarketlere de bu iki kanal arasındaki ilişki hakkında
görüşleri sorulmuştur. Bu teşebbüslerden (…..), (…..) tüketici gözünde farklılık olmaması, iki kanal
arasındaki etkileşimin yüksek olması ve tamamlayıcı nitelik göstermesi nedenleriyle aynı pazarda
olması gerektiğini ifade etmiştir. Buna karşın sadece çevrimiçi kanalda faaliyet gösteren (…..) ise
internetin zaman ve mekan sınırı olmaması, tüketicilerin çok sayıda ürün arasında karşılaştırma
yapabilmesine imkan tanıması, deneyim farklılıkları bulunması gibi nedenlerle geleneksel ve çevrimiçi
kanalın ayrı pazarlar olarak tanımlanması gerektiğini belirtmiştir.
18-16/293-146
12/33
(36) Kurul şimdiye kadar AVM ile caddede bulunan teşebbüsler bakımından bir ayrıma
sadece sinema hizmetlerine yönelik AFM/MARS37 kararında gitmiştir. Bu ayrıma
gidilmesinde AVM’lerdeki sinema bilet fiyatlarının bağımsız sinemaların fiyatlarından
belirgin derecede yüksek olması, yüksek bilet fiyatlarına rağmen daha fazla sayıda
seyirciye ulaşabilmesi, çok salonlu yapıları sayesinde tüketiciye daha fazla film
arasından seçme imkânı tanıması, AVM’ler içinde bulunan çok salonlu sinemalar
arasında koltuk, perde, makine-teçhizat donanımları bakımından da önemli kalite
farklarının olması gibi unsurlar rol oynamıştır.
(37) Dosya kapsamında veri toplanabilen teşebbüsler her ne kadar pazarın ancak %15’ini
oluştursa da, elde edilen verilerin ilgili ürün pazarı nezdinde AVM/cadde ayrımına
gerek olup olmadığı konusunda fikir verebileceği değerlendirilmektedir. Bu çerçevede
14 farklı teşebbüsten toplanan 224 adedi AVM, 168 adedi caddede olmak üzere
toplam 392 mağazanın ortalama ciroları, ortalama satış adetleri ile ortalama fiyatları
hesaplanmış ve aşağıdaki tabloda yer verilmiştir.
Tablo 7: Teşebbüslerin AVM/Cadde Ciro Ayrımı ve Ortalama Fiyatları (TL)
Ortalama
Rakamlar
2014 2015 2016 2017
AVM Cadde AVM Cadde AVM Cadde AVM Cadde
Ortalama Ciro 871.801 572.440 1.010.672 557.100 1.088.373 571.143 1.299.026 725.541
Ortalama Adet 56.513 40.889 63.199 34.756 67.403 34.227 73.390 42.396
Ortalama Fiyat 15,4 14,0 16,0 16,0 16,1 16,7 17,7 17,1
Kaynak: Teşebbüslerden elde edilen bilgiler çerçevesinde hesaplanmıştır.
(38) Görüldüğü üzere, AVM’lerde ortalama olarak daha fazla kitap satılmakta ve daha fazla
ciro elde edilmektedir. Bu durumu AVM’lerin beklendiği üzere daha fazla tüketici çektiği
yönünde yorumlamak mümkündür. Buna karşın, teşebbüs bazlı incelemeler
yapıldığında belli başlı caddelerde ya da lokasyonlarda bulunan kimi mağazaların
AVM ortalamalarından oldukça yüksek cirolar yapabildiği de görülmektedir. Örneğin,
Ankara’da herhangi bir AVM’de bulunmayan DOST kitapevi 2017 yılında mağaza
başına ortalama (…..) TL ciro elde ederken; İstanbul’da AVM’de bulunmayan LEGAL
ve PANDORA kitapevleri sırasıyla (…..) TL ve (…..) TL ciro elde etmiştir. Bu bakımdan
AVM’de bulunmanın birtakım ticari avantajlar yaratabileceği görülmekle birlikte, AVM
kavramından bağımsız olarak lokasyonun sektör açısından önemli olduğu
değerlendirilmektedir.
(39) Öte yandan, kitap ortalama fiyatları açısından iki kanal arasında önemli bir ayrışma
görülmemektedir. Gerek AVM gerek cadde mağazalarında ürünler birbirine oldukça
yakın fiyatlarda satılmaktadır. Bununla birlikte, AVM ile cadde mağazaları arasında
büyüklük (m2) bakımından da bir ayrışma bulunmamaktadır: AVM’de yer alan
mağazaların ortalama büyüklüğü 381 m2 iken, caddelerde yer alan mağazaların
ortalama büyüklüğü 385 m2’dir. Ayrıca, yapılan incelemeler çerçevesinde
mağazalarda sunulan hizmetin kalitesi bakımından önemli bir farklılık bulunduğuna
yönelik tespit de elde edilememiştir. Dolayısıyla, ilgili ürün pazarı özelinde AVM ile
cadde mağazaları arasında AFM/MARS kararına benzer nitelikte yapısal farklılıkların
bulunmadığını söylemek mümkündür.
37 17.11.2011 tarih ve 11-57/1473-539 sayılı karar.
18-16/293-146
13/33
(40) Ayrıca AVM ile cadde mağazacılığının ilişkisi hakkında D&R’ın doğrudan rakibi
konumunda olan teşebbüslerin tamamı tarafından;
AVM ya da caddede bulunmanın fayda ve maliyet açısından birbirlerine tam
anlamıyla üstün olmadığı; örneğin AVM’ler daha fazla tüketici çekebilirken
kiralarının yüksek ve genellikle döviz üzerinden olduğu38, buna karşın
caddelerde kiraların daha uygun ve genellikle TL olmasının avantajlı olduğu39,
AVM’de ya da caddede bulunmanın tercihinde aynı bölgenin müşteri
potansiyeli, kiralama koşulları, çevrede yer alan rakipler, operasyonel altyapı
uygunluğu gibi benzer kriterlerin göz önünde bulundurulduğu40,
ifade edilerek AVM mağazacılığı ile cadde mağazacılığının doğrudan birbirine rakip
olarak nitelendirilebileceği belirtilmiştir41.
(41) Konuya ilişkin görüşleri sorulan teknomarketlerden (…..) ve (…..) yukarıdakine benzer
görüşleri belirtirken, (…..) tarafından AVM mağazacılığının cadde ve çarşı
mağazacılığına oranla tüketici trafiği yaratma ve fiziksel imkanları bakımından daha
avantajlı olduğu dolayısıyla doğrudan rakip olarak nitelendirilemeyeceği ifade
edilmiştir.
(42) Yukarıda yer verilen tespit, değerlendirme ve teşebbüs görüşleri ışığında “perakende
kitap satışı” pazarında AVM ile cadde mağazaları arasında ayrıma gidilmesine gerek
olmadığı kanaatine ulaşılmıştır.
(43) Bu çerçevede işlem taraflarına yönelik yapılan analizlerde, çevrimiçi ile perakende
satışlar; AVM ile cadde mağazacılığı arasında bir ayrıma gidilmemiştir.
G.2.3. İlgili Coğrafi Pazar
(44) İlgili coğrafi pazarın belirlenmesinde; teşebbüslerin ürün ve hizmetlerin arz ve talebi
konusunda faaliyet gösterdikleri bölgeler baz alınmakla birlikte, rekabet koşullarının
ilgili bölge içinde homojen olması ile bu koşulların komşu bölgelerden kolayca
ayrılabilirliğini sağlayacak ölçüde farklı olması aranmaktadır.
(45) Önceki bölümlerde yer verilen Kurul kararları incelendiğinde, ilgili coğrafi pazarın
detaylı bir analiz yapılmadan Türkiye olarak belirlendiği görülmektedir42. Ancak
tarafların faaliyetlerinin esas olarak geleneksel perakendecilik noktasında odaklandığı
göz önünde bulundurulduğunda, bu yaklaşımın yerel/bölgesel koşullara özgü
rekabetçi farklılıkların göz ardı edilmesine yol açabileceği anlaşılmaktadır. Zira
tüketiciler alışveriş amacıyla belirli bir sınır uzaklığını göze alabilecektir.
38 (…..).
39 (…..).
40 (…..).
41 (…..).
42 Nezih-1, D&R-2, Oyun Konsolu. Bahsi geçen diğer kararlarda net bir coğrafi pazar tanımı
yapılmamıştır.
18-16/293-146
14/33
(46) Bu husus, geleneksel ile çevrimiçi kanalın aynı pazarda tanımlandığı durumlarda dahi
geçerli olmaktadır. Çevrimiçi kanalın dahil edildiği pazarlarda pazarın geniş
tanımlanması, örneğin aynı müşteriler için rekabet etmeyen kimi teşebbüslerin de
pazara dahil edilmesine ve pazarın durumunun yanlış değerlendirilmesine yol açabilir.
Literatüre43 göre çevrimiçi kanalın herhangi bir bölgeyle sınırlı olmaması yerel pazar
koşullarının görmezden gelinmesine yol açmamalıdır; çünkü tüketicilerin tercihleri
coğrafi olarak yakın veya çevrimiçi olmak üzere erişilebilir tüm alternatifler tarafından
şekillenir. Öte yandan tüketicilerin büyük oranda ev veya iş yerlerine yakın noktalardan
alışveriş yaptığı belirtilebilir44. Bu bakımdan yerel pazar koşullarının tüketici
tercihlerinde etkili/baskın olacağı söylenebilir.
(47) Benzer bir diğer görüş, yerel teşebbüslerin ithalat ile rekabet ettiği pazarlar için ifade
edilmiştir45. Buna göre, belirli bir coğrafi pazarda yerel teşebbüslere rekabetçi baskı
oluşturan ithalatın olması, bölgedeki rekabet koşulları çok farklı olabileceğinden
coğrafi pazarın genişletilmesi sonucunu doğurmamalıdır. Zira bir pazarın rekabetçi
koşulları, eğer uygunsa, pazar dar tanımlanırken ithalata rekabetçi kısıt olarak gereken
ağırlığın verilmesiyle daha iyi anlaşılabilir. Çevrimiçi kanal, ithalat gibi uzaktan
tedarikin/satışın bir formu olarak kabul edilebileceğine göre bu tür durumlarda
gerekiyorsa pazarı dar tanımlamak ve çevrimiçi rakiplere rekabetçi bir kısıt olarak
uygun ağırlığı vermek daha iyi olacaktır46.
(48) Benzer şekilde yukarıda değinilen, incelemenin geleneksel kanaldan başladığı
uluslararası kararlarda, geleneksel ile çevrimiçi kanalın aynı pazarda kabul edildiği
hallerde dahi, rekabetçi etkiler hem ulusal hem de bölgesel düzeyde incelenmiştir.
HMV/Ottokar kararında çevrimiçi kanalın giderek artan öneminden bahsedilmekle
birlikte tüketicilerin çoğunlukla ev veya iş yerlerine yakın perakendecilerden alışveriş
yaptığı belirtilmektedir. Ayrıca, yapılan çalışmaya göre işlem taraflarının müşterileri, ev
veya işyerlerinden alışveriş yapacakları noktaya ulaşmak için ortalama 18 dakika
harcamaktadır. Bununla birlikte, kararda büyük perakendecilerin ülke çapında faaliyet
gösterdiği, ulusal marka bilinirliklerinin olduğu, ulusal düzeyde öncelikle tek tip fiyat
uyguladıkları dikkate alınarak, işlem neticesinde oluşacak rekabetçi etkilerin öncelikli
olarak ulusal düzeyde ele alınması gerektiği ifade edilmiştir. Sonuç olarak, kararda
coğrafi pazar Birleşik Krallık olarak belirlenirken, işlemin bölgesel etkileri de göz
önünde bulundurulmuştur. Fnac/Darty kararında da üç kilometrelik izokronun47
bölgesel coğrafi pazarlar oluşturacağı belirtilmiş ve işlemin etkileri hem ulusal hem de
bölgesel düzeyde incelenmiştir. Bununla birlikte Amazon/BookDep. ve
Egmont/Bonnier kararlarında işlemin etkileri yalnızca ulusal düzeyde incelenmiştir.
43 Genevaz ve Vidal (2017, 33).
44 HMV/Ottokar kararına göre %75; Fnac/Darty kararına göre %70-85 oranında yakın noktalardan
alışveriş yapılmaktadır. TUBİSAD verilerine göre Türkiye’de e-ticaretin payı 2016 yılı itibarıyla henüz
%3,6 seviyesindedir.
45 Fletcher a. ve Lyons b. (2016), Geographic Market Definition in European Commission Merger
Control.
46 Genevaz ve Vidal (2017, 33-34)
47 Sürüş mesafesindeki çap içinde kalan bölge.
18-16/293-146
15/33
(49) Kurul’un perakendeciliğe özgü kararlarına bakıldığında; hızlı tüketim mallarının
organize perakende pazarı açısından bazı kararlarda48 ilgili coğrafi pazarlar il bazında
ele alınırken, bazı kararlarda49 ilçe bazında ele alınmıştır. Ancak yakın tarihli
Migros/Tesco50 kararında; artan şehirleşmeyle birlikte ortaya çıkan ulaşım ve trafik
sorunlarının tüketicileri park, trafik vb. sorunları yaşamadan hızlı şekilde alışveriş
yapabilecekleri noktalara yönelttiği ifade edilerek, ilgili coğrafi pazarlar ilçe temelinde
belirlenmiştir. Sinema sektörüne yönelik AFM/MARS51 kararında da yoğunlaşmanın
olduğu bölgelerde 20 dk’lık izokron ilgili coğrafi pazar olarak ele alınmıştır.
(50) İşlem tarafları toplam 69 ilde 132 farklı ilçede faaliyet göstermektedir. Bu bölgelerden
tarafların faaliyetleri 28 il ve 47 ilçede örtüşmektedir. Bu bölgelere aşağıda yer verilmiştir.
Tablo 8: Tarafların Faaliyetlerinin Örtüştüğü İl ve İlçeler
Sıra İl İlçe
1 Adana Seyhan
2 Afyon Merkez
3 Ankara Çankaya, Yenimahalle
4 Antalya Alanya, Muratpaşa
5 Bursa Nilüfer
6 Çanakkale Merkez
7 Çorum Merkez
8 Denizli Merkezefendi
9 Elazığ Merkez
10 Erzurum Yakutiye
11 Gaziantep Şehitkamil
12 Hatay Antakya, İskenderun
13 Isparta Merkez
14 İstanbul
Bağcılar, Bakırköy, Başakşehir, Esenyurt, Eyüp, Kağıthane, Küçükçekmece,
Maltepe, Pendik, Sultanbeyli, Şişli, Ümraniye, Üsküdar
15 İzmir Bornova, Karşıyaka, Konak
16 Kayseri Melikgazi
17 Kocaeli İzmit
18 Konya Selçuklu
19 Kütahya Merkez
20 Malatya Merkez
21 Mersin Yenişehir
22 Nevşehir Merkez
23 Ordu Merkez
24 Sakarya Serdivan
25 Samsun Canik, İlkadım
26 Sivas Merkez
27 Tekirdağ Çorlu, Süleymanpaşa
28 Trabzon Merkez
Kaynak: Bildirim Formu ve sunulan ilave bilgiler.
48 17.06.2005 tarih ve 05-40/557-136 sayılı Carrefour/Gima kararı, 04.05.2006 tarih ve 06-32/392-102
sayılı Kiler/Canerler kararı, 18.12.2008 tarih ve 08-73/1158-452 sayılı Migros/Yonca kararı, 15.04.2010
tarih ve 10-31/483-180 sayılı Migros/Egeden kararı.
49 31.10.2005 tarih ve 05-76/1030-287 sayılı Migros/Tansaş kararı, 06.07.2006 tarih ve 06-47/632-180
sayılı Kiler/Güler kararı, 05.04.2007 tarih ve 07-30/293-110 sayılı Makromarket/Nazar kararı,
15.07.2009 tarih ve 09-33/728-168 sayılı Kiler/Yimpaş kararı, 23.02.2011 tarih ve 11-10/186-62 sayılı
Migros/Greens kararı, 09.02.2012 tarih ve 12-06/185-47 sayılı Kipa/Ardaş kararı.
50 09.02.2017 tarih ve 17-06/56-22 sayılı karar.
51 17.11.2011 tarih ve 11-57/1473-539 sayılı karar.
18-16/293-146
16/33
(51) Bildirim konusu işleme ilişkin faaliyetler temel olarak geleneksel kanalda
perakendeciliği içerdiğinden birbirinden farklı coğrafi pazarların ortaya çıkması
kaçınılmaz olmaktadır. Dolayısıyla, işlem taraflarının kontrolünde bulunan
mağazaların her biri için belli bir izokron içerisinde ya da ilçe düzeyinde coğrafi Pazar
tanımlanabilecektir. Perakende satışı içeren ilgili ürün pazarları bakımından işlem
taraflarının faaliyetlerinin çakıştığı 47 ilçenin her biri ilgili coğrafi Pazar olarak
tanımlanmıştır. Süreli yayınlar ile medya dışı ürünlerin dağıtımı, süreli ve süresiz yayın
yayımcılığı ve toptan kitap satış pazarları açısından, pazara giriş, arz kaynaklarına
ulaşma, üretim, dağıtım, pazarlama ve satış şartlarının bölgesel bir farklılık
göstermediği göz önüne alınarak, ilgili coğrafi Pazar “Türkiye” olarak belirlenmiştir.
G.3. Değerlendirme
G.3.1. İşlemin Niteliği
(52) Bildirim konusu işlem; D&R ve halihazırda D&R’ın kontrolü altında bulunan Hür Servis
ile AGT Tanıtım şirketlerinin hisselerinin tamamının, Zirve Holding A.Ş. (Nihai olarak
ise Ömer Faruk KALYONCU) tarafından kontrol edilen TveK tarafından
devralınmasına yöneliktir. Bu çerçevede, ilgili teşebbüsün kontrol yapısında değişiklik
meydana geleceğinden söz konusu işlem 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. Maddesi
çerçevesinde bir devralma işlemidir. Ayrıca, tarafların cirolarının 2010/4 sayılı Tebliğ’in
7. Maddesinin birinci fıkrasında öngörülmüş olan eşikleri aşması nedeniyle anılan
işlem Rekabet Kurulunun iznine tabi bir devralmadır.
G.3.2. 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. Maddesi
Bakımından Değerlendirme
(53) 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 7.
Maddesinde hâkim durum yaratan ya da var olan bir hâkim durumu güçlendiren ve
böylece rekabeti önemli ölçüde azaltan yoğunlaşmalar yasaklanmaktadır. Hâkim
durum kavramı ise, Kanun’un 3. Maddesinde, “Belirli bir piyasadaki bir veya birden
fazla teşebbüsün, rakipleri ve müşterilerinden bağımsız hareket ederek fiyat, arz,
üretim ve dağıtım miktarı gibi ekonomik parametreleri belirleyebilme gücü” olarak
tanımlanmaktadır.
(54) Bu çerçevede devralan taraf TveK’nın devralma işlemi sonrasında pazarda hâkim
duruma gelip gelmeyeceğinin veya mevcut hâkim durumunu güçlendirip
güçlendirmeyeceğinin her bir ilgili ürün pazarı açısından değerlendirilmesi
gerekmektedir. Hâkim Durumdaki Teşebbüslerin Dışlayıcı Davranışlarına İlişkin
Kılavuz’un (Kılavuz) 10. Paragrafında yer alan “… Hâkim durum değerlendirmesinde
göz önünde bulundurulan temel unsurlar; incelenen teşebbüsün ve rakiplerinin ilgili
pazardaki konumu, pazara giriş ve pazarda büyüme engelleri, alıcıların pazarlık gücü
olarak sınıflandırılabilir.” İfadesiyle yapılacak incelemelerde dikkat edilmesi gereken
hususlar ortaya koyulmuştur. Kılavuz’un ilerleyen kısımlarında değinildiği üzere Pazar
payları teşebbüslerin pazardaki konumunun en önemli göstergelerinden
sayılmaktadır. Bu kapsamda öncelikle işlem taraflarının Türkiye genelindeki
faaliyetlerinin Pazar paylarına yer verilmiştir.
18-16/293-146
17/33
G.3.2.1. İşlemin Ülke Geneli Bakımından Değerlendirilmesi
G.3.2.1.1. Devralma İşleminin Yatay Boyutu
(55) Dosya konusu işlem neticesinde hem yatay hem dikey düzeyde etkilenebilecek
pazarlar bulunmaktadır. Tarafların yatay düzeyde etkilenen pazardaki paylarına
aşağıda yer verilmiştir52.
Tablo 9: Yatay Etkilenen Pazarlardaki İşlem Öncesi ve Sonrası Pazar Payları (%)
Pazarlar Taraflar
İşlem
Öncesi
İşlem
Sonrası
Kitap Ürünlerinin Perakende Satışı Pazarı
D&R (…..)
(…..)
TveK (…..)
Süreli Yayınların Perakende Satışı Pazarı
D&R (…..)
(…..)
TveK (…..)53
Kırtasiye Ürünlerinin Perakende Satışı Pazarı
D&R (…..)
(…..)
TveK (…..)
Oyun/Oyuncak/Hobi Ürünlerinin Perakende Satışı
Pazarı
D&R (…..)
(…..)
TveK (…..)
Elektronik Eşya/Aksesuar Ürünlerinin Perakende
Satışı Pazarı54
D&R (…..)
(…..)
TveK (…..)
Toptan Kitap Satış Pazarı
D&R (…..)
(…..)
TveK (…..)55
Kaynak: Bildirim Formu ve Soruşturma kapsamında elde edilen belgeler.
(56) Yukarıdaki tablo incelendiğinde, işlem neticesinde genel olarak Türkiye coğrafi pazarı
bakımından yüksek düzeyde bir yoğunlaşma artışının yaşanmayacağını belirtmek
mümkündür. Aşağıda her bir alt pazara ilişkin ülke genelindeki büyüklüklere ve
rakiplerin konumuna yer verilmiştir.
52 TveK faaliyetine 17.06.2017 tarihinde başlamış olup Bildirim Formu kapsamında 06.2017-04.2018
tarihleri arasındaki cirosunu göndermiştir. Rakipleriyle makul bir kıyaslama yapılabilmesi için her ay eşit
ciro elde ettiği varsayılıp 12 aya tamamlanmıştır. Yapılan karşılaştırmalarda teşebbüsün 12 aya
tamamlanan cirosu esas alınmıştır.
53 Sonucun yuvarlanması nedeniyle bu şekilde görünmektedir; faaliyeti olmadığı anlamına
gelmemektedir.
54 TveK ve D&R’ın elektronik ürün grubunda faaliyetleri; DVD Player/Blu-ray Player/Ev Sinema Sistemi,
Müzik Seti/Radyo/Pikap/MP3 Player, Speaker/Hoparlör/Kulaklık, Fotoğraf Makinesi/Kamera,
Keyboard/Klavye/Mouse, E-Okuyucu/E-Reader gibi sınırlı ürün grubunu kapsamaktadır. Teşebbüslerin
cep telefonu gibi bazı büyük elektronik aygıt satışları bulunsa da oldukça düşük seviyede olduğu
değerlendirildiğinden dikkate alınmamıştır. İlgili ürün gruplarında pazar büyüklüğü belirlemek bu
aşamada mümkün olmadığından, ilgili teşebbüslerin ciroları, teşebbüslerle genellikle aynı AVM’de ya
da caddede bulunan teknomarketlerden TEKNOSA, MEDİAMARKT ve VATAN’ın ilgili ürün grubundan
elde ettiği ciro ile kıyaslanmıştır. Tabloda yer alan değerler sadece bu teşebbüslerden elde edilen ilgili
ürün grubuna ait verileri içermektedir.
55Sonucun yuvarlanması nedeniyle bu şekilde görünmektedir; faaliyeti olmadığı anlamına
gelmemektedir.
18-16/293-146
18/33
G.3.2.1.1.1. Kitap Ürünlerinin Perakende Satışı Pazarı
(57) TÜRKYAYBİR tarafından 2015 verilerine göre56, zincir perakendeciler hariç olmak
üzere, Türkiye’de yaklaşık 1500 civarında kitabevi olduğu ifade edilmekle birlikte,
çeşitli yayınevleri tarafından 800 ila 6000 gibi geniş bir aralıkta değişen kitabevi olduğu
tahmin edilmiştir. Telif Hakları Genel Müdürlüğünde edinilen bilgilere göre, akaryakıt
istasyonu, süpermarketler vb. dahil 9.615 adet kitap satış noktası bulunmaktadır.
Ancak yine de, veri toplanabilen teşebbüsler bakımından mağaza sayılarına aşağıda
yer verilmiştir.
Tablo 10: Teşebbüslerin Mağaza Sayıları
Teşebbüs Toplam Mağaza Sayısı AVM'de Bulunan Mağaza Sayısı
D&R 173 144
TVEK 133 35
NEZİH 29 19
KİTAPSAN 19 7
İNKILAP 10 7
REMZİ 9 7
KIRMIZI KEDİ 8 0
DOST KİTABEVİ 4 1
PANDORA 4 0
ARKADAŞ 3 3
Kaynak: Teşebbüslerden elde edilen bilgiler ve yapılan tespitler.
(58) TÜRKYAYBİR verilerine göre, 2012-2017 yılları arasında Türkiye’de perakende kitap
pazarı büyüme trendi genel olarak yukarı yönlüdür. 2017 yılında toplam büyüklüğü
yaklaşık 5,4 milyar TL olarak ölçülen perakende kitap pazarının yaklaşık 1,8 milyar
TL’sini (%39) yardımcı ders kitaplarını içeren eğitim yayınları; 2,9 milyar TL’sini (%51)
kurgu, araştırma, inceleme vb. kitapları içeren kültür yayınları oluşturmaktadır.
Tablo 11: Türkiye Perakende Kitap Pazarı (Milyon TL)
2012 2013 2014 2015 2016 2017
Eğitim Yayınları57 1.945 2.242 2.310 2.628 2.813 1.857
Kültür Yayınları 1.344 1.711 2.046 2.206 2.484 2.935
Akademik Yayınlar 125 162 120 131 135 128
İthal Yayınlar 197 285 363 484 457 489
Toplam 3.611 4.090 4.839 5.505 5.889 5.409
Kaynak: TÜRKYAYBİR
(59) İşlem tarafı teşebbüsler ve rakipleri, ağırlıkları teşebbüsten teşebbüse farklılaşsa da,
yukarıda sayılan her bir kategoriye giren alanlarda kitap satışı gerçekleştirmektedirler.
Buna göre işlem tarafı teşebbüslerin ve rakiplerinin ilgili ürün pazarındaki konumları
aşağıdaki gibi olmaktadır.
56 Kitap satışları bakımından Türkiye’de bulunan geleneksel, çok kanallı veya çevrimiçi olmak üzere
faaliyet gösteren teşebbüslerin nihai sayısına ulaşmak mümkün olmamıştır.
57 Ders kitapları hariç hesaplanmıştır.
18-16/293-146
19/33
Tablo 12: Kitap Satışı Toplam Cirosu (Milyon TL)
Teşebbüs 2012 2013 2014 2015 2016 2017
D&R (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Kitapyurdu (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Arasta (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
TveK (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Remzi (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Dost (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Nezih (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Kitapsan (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Pandora (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Arkadaş (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
İnkılap (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Ada (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Diğer 3.383 3.826 4.470 5.032 5.348 4.663
Pazar Büyüklüğü 3.611 4.090 4.839 5.505 5.889 5.409
Kaynak: Bildirim Formu ve Soruşturma kapsamında elde edilen belgeler.
Tablo 13: Kitap Satışı Toplam Payları (%)
Teşebbüs 2012 2013 2014 2015 2016 2017
D&R (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Kitapyurdu (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Arasta (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
TveK (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Remzi (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Dost (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Nezih (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Kitapsan (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Pandora (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Arkadaş (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
İnkılap (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Ada (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Diğer 93,6 93,6 92,5 91,5 90,9 86,3
Pazar Büyüklüğü 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0
Kaynak: Bildirim Formu ve Soruşturma kapsamında elde edilen belgeler.
(60) Tablolardan görüldüğü üzere, veri toplanabilen teşebbüsler pazarın küçük bir
bölümünü oluşturmakta ve payları genellikle %1’in dahi altında kalmaktadır. Devre
konu teşebbüs D&R, veri toplanabilen rakiplerine kıyasla yüksek bir paya sahip
olmasına rağmen, ülke genelindeki payı %(…..) gibi nispeten düşük sayılabilecek
düzeydedir. Devralan konumundaki TveK’nın payı da yaklaşık %(…..) civarındadır.
Dolayısıyla pazarda oldukça parçalı bir yapı olduğunu söylemek mümkündür. Ayrıca
incelenen zaman döneminde pazar payı önemli ölçüde değişen bir teşebbüs
bulunmamaktadır. Bununla birlikte, sadece çevrimiçi kanalda faaliyet gösteren
Kitapyurdu’nun, veri toplanabilen teşebbüsler arasında D&R’ın en yakın rakibi
konumunda olması dikkat çekicidir.
(61) Dolayısıyla, işlem neticesinde genel olarak perakende kitap satışı ve Türkiye coğrafi
pazarı bakımından yüksek düzeyde bir yoğunlaşma artışı yaşanmayacağı
anlaşılmıştır.
18-16/293-146
20/33
G.3.2.1.1.2. Süreli Yayınların Perakende Satışı Pazarı
(62) Süreli yayınlar; düzenli aralıklarla ya da önceden belirlenmiş zamanlarda
yayımlanması beklenen, belirli bir konuyu ya da belirli bir alanda farklı konuları
makaleler biçiminde içinde barındıran, teorik olarak sonsuza kadar sürmesi beklenen
yayınlardır. Süreli yayınlara örnek olarak; bilimsel, profesyonel içerikli dergiler, popüler
magazinler, gazeteler, ticari magazinler, bültenler, yıllıklar verilebilir.
(63) TÜİK’in 2016 yılı Yazılı Medya İstatistikleri Raporu’na göre 2016 yılı itibarıyla
Türkiye’de toplamda 2527 adet gazete ve 3738 adet dergi yayımlanmakta olup,
gazetelerin 2016 yılı toplam tirajı 1,604 milyon adet ve dergilerin tirajı 101 milyon
adettir. İlgili pazar büyüklüğü dikkate alındığında, D&R’ın seneler içinde elde ettiği
pazar payının devralma sonrası bütünleşik yapının elde edeceği pazar payının bir
göstergesi olarak kullanılması mümkündür. Bahsi geçen hesaplamada pazar yapısı
da dikkate alınarak rekabetçi endişelerin en aza indirilmesi adına D&R’ın tüm
satışlarının dergi bazında58 yapıldığı kabul edilmiştir.
Tablo 14: D&R’ın Süreli Yayınlar Pazarındaki Payları
2013 2014 2015 2016
Adet
(Milyon)
Pay
(%)
Adet
(Milyon)
Pay
(%)
Adet
(Milyon)
Pay
(%)
Adet
(Milyon)
Pay
(%)
Toplam
Pazar
165 - 134 - 139 - 101 -
D&R (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Kaynak: Soruşturma kapsamında elde edilen belgeler.
(64) Türkiye’de dergi pazarında D&R’ın pazar payları incelediğinde, en yüksek pazar
payının %(…..) olduğu görülmektedir. İlgili pazar süreli yayınlar pazarı olarak
genişletildiğinde ise pazar payının daha da düşeceği beklenmektedir. Dosya
kapsamında TveK tarafından dergi satışları ayrıştırılamamıştır. Genel olarak TveK
tarafından satılan kitap adetinin, D&R tarafından satılanın yaklaşık %(…..) olduğundan
hareketle bir kıyas yapılması durumunda TveK’nın payının çok daha düşük çıkması ve
işlem neticesinde önemli bir paya ulaşmalarının mümkün olmadığı
değerlendirilmektedir.
(65) Dolayısıyla, işlem neticesinde genel olarak süreli yayınlar perakende satışı pazarı ve
Türkiye coğrafi pazarı bakımından yüksek düzeyde bir yoğunlaşma artışı
yaşanmayacağı kanaatine varılmıştır.
G.3.2.1.1.3. Kırtasiye Ürünlerinin Perakende Satışı Pazarı
(66) Büro malzemeleri ve kırtasiye pazarı etkilenen bir diğer pazarı oluşturmaktadır.
Kurulun büro malzemeleri pazarında faaliyet gösteren Esselte AB’nin devrini konu
edinen kararında59, büro malzemeleri pazarının alt pazarlara ayrılmasının mümkün
olduğu, alt pazarlara dair yapılan incelemede ilgili pazarlara giriş imkânlarının ve
potansiyel rekabetin var olduğu belirtilerek, işleme izin verilmiştir. Bunun yanında
Kurulun Nezih-1 ve Nezih-260 kararlarında D&R, NT, Remzi Kitabevi, Nezih,
Ofis1Store markaları ile faaliyet gösteren teşebbüslerin kırtasiye ve çeşitli ürünlerin bir
arada satıldığı büyük mağazalara örnek olarak gösterilebileceği, genellikle okul
yakınlarında bulunan kırtasiyelerin de sektörde faaliyet gösterdiği düşünüldüğünde
pazarın rekabetçi olduğu tespitleri yapılmıştır.
58 D&R tarafından süreli yayınların cirosu ayrıştırılamamıştır.
59 20.06.2002 tarihli ve 02-39/434-184 sayılı karar.
60 30.04.2014 tarihli ve 14-16/298-128 sayılı karar.
18-16/293-146
21/33
(67) Sektöre ilişkin çalışmalar incelendiğinde Tüm Kırtasiyeciler Derneği’nin 2016 yılına ait
dergisinde yayımlanan çalışmada toplam pazar büyüklüğünün yaklaşık 2.860 milyon
TL olarak belirlendiği tespit edilmiştir. Bu doğrultuda devralan TveK’nın 2017 yılında
faaliyete başlaması da göz önünde tutularak, D&R’ın 2016 yılı pazar payı yaklaşık
%(…..) olarak hesaplanmıştır.
Tablo 15: Kırtasiye Ürünlerinin Perakende Satış Pazarı Pazar Payları (2016) (%)
Teşebbüsler Pazar Payı
D&R (…..)
TveK (…..)
Nezih (…..)
Kitapsan (…..)
İnkılap (…..)
Ada (…..)
Hepsiburada (…..)
GittiGidiyor (…..)
N11 (…..)
Kaynak: Tüm Kırtasiyeciler Derneği Verileri.
(68) Yukarıdaki tablo incelendiğinde; D&R ve TveK’nın, en yakın rakiplerinin yaklaşık iki
katı büyüklüğünde pazar paylarının olduğu anlaşılmakla birlikte, pazarın geneline
bakıldığında ciddi pazar paylarının bulunmadığı görülmektedir. Bu durumun da
kırtasiye ürünleri pazarında yer alan yerel mağazaların etkili olmasından kaynaklandığı
ve bu nedenle sektörün oldukça rekabetçi bir yapıda olduğu anlaşılmaktadır.
G.3.2.1.1.4. Oyun/Oyuncak/Hobi Ürünlerinin Perakende Satışı Pazarı
(69) Kurulun 07.11.2016 tarihli ve 16-37/628-279 sayılı kararında; D&R’ın oyun pazarında
Ms, Teknosa, Vatan, Gold, Bimeks gibi şirketlerle rekabet ettiği, bunun yanında Hepsi
Burada, Kliksa gibi başka şirketlerin de sektörde faal bulunduğu tespitlerinin yapıldığı
görülmüştür. Yine Kurulun Nezih-1 ve Nezih-2 kararlarında sektörde faaliyet gösteren
zincir kitapevleri dışında birçok başka kanaldan oyuncak temin edilebileceği
belirtilmiştir. Bunun yanında sektöre yönelik incelemelerde “Plastik Sanayicileri Vakfı
Yıl Sonu Tahminli Türkiye Oyuncak Sektör İzleme Raporu”na göre 2017 yılında
yaklaşık 2,1 milyar TL61 tutarında oyuncak satışı gerçekleşmiştir. Bunun yanında oyun
pazarına ilişkin incelemede oyun pazarının yaklaşık 600 milyon TL büyüklüğünde
olduğu belirtilmektedir. Bu çerçevede devralma sonrası TveK’nın olası pazar payının
eldeki veriler doğrultusunda yaklaşık %(…..) civarında olacağı tespit edilmiştir.
Tablo 16: Oyuncak Pazarı Tahmini Pazar Payları (%)
Teşebbüsler Pazar Payı
D&R (…..)
TveK (…..)
Nezih (…..)
Kitapsan (…..)
Arkadaş (…..)
Hepsiburada (…..)
GittiGidiyor (…..)
N11 (…..)
Kaynak: Bildirim Formu ve Soruşturma kapsamında
elde edilen belgeler.
61 Merkez Bankası 2017 yılı ortalama ABD Doları kuru 3,65 TL olarak kabul edilmiştir.
18-16/293-146
22/33
(70) Yukarıdaki tablo incelendiğinde, D&R ve TveK’nın oyun/oyuncak/hobi ürünleri satış
pazarında ciddi pazar paylarının olmadığı, bu durumun da ilgili ürün pazarında yer alan
marka bilinirliği yüksek “Toyyz Shop”, “LocoPoco”, “Adore”, “Armağan” gibi
mağazaların, çevrimiçi kanalın ve pazarda yer alan yerel mağazaların etkili
olmasından kaynaklandığı ve bu nedenle sektörün oldukça rekabetçi bir yapısının
bulunduğu görülmektedir.
G.3.2.1.1.5. Tüketici Elektroniği Ürünlerinin Perakende Satışı Pazarı
(71) Tüketici elektroniği temel olarak tüketicinin kullanımına sunulan birçok kişisel ve ev içi
kullanım ekipmanları olup, küçük elektronikler, televizyon, beyaz eşya, küçük ev
aletleri, telefon, bilişim teknolojileri, ofis malzemeleri gibi kategorilere ayrılabilmektedir.
Kurulun Oyun Konsolu kararında Bimeks, Teknosa, Vatan, Ms, Philips, Vestel, Lg gibi
teşebbüslerin tüketici elektroniği pazarında faaliyet gösterdiği, bunun dışında birçok
farklı kanalın ilgili sektörde faaliyet gösterdiği, Teknosa’nın 2015 yılı Ara Dönem
Faaliyet Raporu’na göre yılın ilk sekiz ayında elde edilen rakamlar doğrultusunda
Teknosa, Bimeks, Gold, Ms ve Vatan’ın tüketici elektroniği pazarındaki payının %(…..)
olarak gerçekleştiği, Teknosa’nın teknomarket kanalındaki payının ise %(…..) olarak
belirlendiği görülmüştür. Bildirim Formunda sektörün toplam pazar büyüklüğünün 2016
yılı için 47,2 milyar TL’ye ulaştığı belirtilmektedir. Bu doğrultuda pazar paylarına
aşağıda yer verilmiştir.
Tablo 17: Tüketici Elektroniği Ürünlerinin Perakende Satış Pazarı Tahmini Pazar Payları (%)
Teşebbüsler Pazar Payı
D&R (…..)
TveK (…..)
Vatan Bilgisayar (…..)
Teknosa (…..)
Mediamarkt (…..)
Hepsiburada (…..)
GittiGidiyor (…..)
N11 (…..)
Kaynak: Bildirim Formu.
(72) Ancak yukarıda yer verilen pazar büyüklüğü, tüketici elektroniği pazarının televizyon,
beyaz eşya, telefon, bilgisayar gibi tüm elektronik ürünlerini kapsamaktadır. Oysa
işlem taraflarının bu tür ürünlere yönelik ürün gamı büyük oranda DVD oynatıcı/blu-
ray oynatıcı/ev sinema sistemi, müzik seti/radyo/pikap/MP3 oynatıcı, hoparlör/kulaklık,
fotoğraf makinesi/kamera, klavye/fare, e-okuyucu gibi ürünlerini içermektedir.
Teşebbüslerin cep telefonu gibi bazı büyük elektronik aygıt satışları bulunsa da
oldukça düşük seviyede olduğu anlaşılmıştır. İlgili ürün gruplarında pazar büyüklüğünü
belirlemek bu aşamada mümkün olmadığından, tarafların ciroları, teşebbüslerle
genellikle aynı AVM’de ya da caddede bulunan teknomarketlerden TEKNOSA,
MEDİAMARKT ve VATAN’ın ilgili ürün gruplarından elde ettiği ciro ile kıyaslanmıştır.
Sadece bu üç teşebbüsle kıyaslandığında dahi, ilgili ürün gruplarında devre konu
D&R’ın payı yaklaşık (…..); devralan TveK’nın %(…..) olmaktadır. Pazarın gerçek
büyüklüğüne ulaşılması durumunda, tarafların paylarının oldukça düşeceğini
söylemek mümkündür.
(73) Dolayısıyla, bildirim konusu devralma işleminin tüketici elektroniği pazarında hâkim
durum yaratılması veya mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi ve böylelikle
rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak nitelikte olmadığı kanaatine
ulaşılmıştır.
18-16/293-146
23/33
G.3.2.1.1.6. Toptan Kitap Satış Pazarı
(74) Toptan kitap satış pazarını; perakende kitap satış pazarında yer alan teşebbüslerin
satışını gerçekleştirdiği ürünler oluşturmaktadır. Anılan pazardaki işlem öncesi paylar
D&R’ın %(…..) ve TveK’nın %(…..) iken, işlem sonrası TveK’nın payı %(…..)’e
yükselecektir. Dolayısıyla bildirim konusu devralma işleminin toptan kitap satış
pazarında hâkim durum yaratılması veya mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi
sonucunu doğuracak nitelikte olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
G.3.2.1.2. Devralma İşleminin Dikey Boyutu
(75) Dikey birleşmeler, tedarik zincirinin farklı seviyelerinde faaliyet gösteren teşebbüsler
arasında gerçekleştirilen işlemleri ifade etmektedir. TveK’yı kontrol eden Ömer Faruk
KALYONCU bağlı şirketleri vasıtasıyla TveK ve D&R’ın faaliyet gösterdiği Kitap,
Müzik, Film, Kırtasiye, Oyun-Oyuncak, Süreli Yayınlar, Elektronik, Hediyelik Eşya,
Kişisel Ürünler ve Spor ve Outdoor ürünlerinin perakende satışı pazarının üst pazarı
konumundaki “Süreli Yayınlar ve Medya Dışı Ürünlerin Dağıtımı Pazarı”nda ve “Süreli
ve Süresiz Yayın Yayımcılığı Pazarı”nda faaliyet göstermektedir.
(76) Yatay Olmayan Birleşme ve Devralmaların Değerlendirilmesi Hakkında Kılavuz’da da
ifade edildiği üzere, dikey devralmaların rekabeti kısıtlama ihtimali yatay devralmalara
göre daha düşük kabul edilmekle birlikte, bu tür devralmaların hâkim durum yaratma
ve mevcut hâkim durumu güçlendirme potansiyelleri bulunmaktadır. Yatay olmayan
birleşmenin mevcut ve potansiyel rakiplerin tedarik kaynaklarına ya da pazarlara
erişiminin güçleştirilmesi veya engellenmesi ve bu yolla söz konusu rakiplerin rekabet
edebilme imkânı ve/veya güdüsünün azaltılmasına (pazar kapama) yol açabileceği
durumları girdi kısıtlaması ve müşteri kısıtlaması olarak iki açıdan incelemek
mümkündür.
G.3.2.1.2.1. Süreli Yayınlar ve Medya Dışı Ürünlerin Dağıtımı Pazarı
(77) Devralma işleminden dikey etkilenmesi beklenen pazarlardan biri “süreli yayınlar ve
medya dışı ürünlerin dağıtımı pazarı”dır. Süreli yayınları gazete ve dergi gibi kısa
sürede tüketilen veya güncelliğini yitiren, talebin belirli zaman dilimi içinde yoğunlaştığı
ürünler olarak tanımlamak mümkündür. Medya dışı ürünler ise kontör, albüm, kitap,
şekerleme, internet erişim paketi, CD, pil, fener gibi talebin kısıtlı bir süreyle sınırlı
olmadığı daha geniş bir yelpazeye yayılı dayanıklı tüketim malları olarak
tanımlanmaktadır.
(78) Türkiye’de gazete ve dergi dağıtım faaliyeti iki büyük medya grubuna dahil olan iki
dağıtım şirketi tarafından gerçekleştirilmektedir. Dolayısıyla, pazarda Demirören
Medya Yatırımları Ticaret A.Ş. ve TURKUVAZ DAĞITIM’dan oluşan düopol bir yapının
varlığından söz etmek olanaklıdır. Bu iki dağıtımcının rolü kısaca yayıncılardan alınan
süreli yayınların tali bayilere ulaştırılması olarak tanımlanabilecektir. Bunun yanında
Turkuvaz Medya Grubu beş gazetenin ve 15 derginin yayıncılığını yapmaktadır. Bu
çerçevede Zirve Holding A.Ş.’nin yayıncılık, dağıtım ve satış olmak üzere dikey
bütünleşik bir yapıda olduğunu söylemek mümkündür.
18-16/293-146
24/33
(79) Dikey devralma sonrası pazarın kapanma olasılığı öncelikle girdi kısıtlaması
çerçevesinde değerlendirilecektir. Girdi kısıtlaması birleşme sonrasında birleşik
teşebbüsün, alt pazardaki rakiplerin ihtiyacı olan önemli girdilere erişimini kısıtlaması
ve bu yolla rakiplerin maliyetlerini artırması olarak ifade edilmektedir. Devralma
işleminden etkilenme olasılığı en yüksek rakipler: Nezih, Remzi, Kitapsan ve Ada
olarak sıralanabilir. Zirve Holding A.Ş.’nin iştirakleri vasıtasıyla sayılan bu rakip
kitapevlerine süreli yayınların ve medya dışı ürünlerin dağıtımını yaptığı veya yapma
ihtimalinin olduğu kanaati bulunmaktadır. Devralma sonrası bu ürünlerin rakip
kitapevlerine sağlanmaması durumunda ortaya çıkabilecek rekabetçi baskı ve pazar
kapama ihtimali aşağıda incelenmiştir.
(80) Girdi kısıtlamasının pazarı kapamaya yol açma olasılığı değerlendirilirken, söz konusu
girdinin alt pazardaki ürün bakımından önemli bir girdi olup olmadığı dikkate
alınmalıdır. Bu çerçevede kitapevlerinin ciroları içinde süreli yayınların ve medya dışı
ürünlerin paylarının hesaplanması gerekmektedir.
Tablo 18: Kitapevlerinin Ciroları İçinde Süreli Yayınların Payı (%)
2014 2015 2016
Kitapyurdu (…..) (…..) (…..)
Kuzgun (…..) (…..) (…..)
Arkadaş (…..) (…..) (…..)
Kitapsan (…..) (…..) (…..)
Kaynak: Soruşturma Kapsamında Elde Edilen Bilgiler.
(81) Tablodan görüleceği üzere, süreli yayınların kitapevlerinin ciroları içindeki payları
%(…..) ile %(…..) arasında değişmekte olup, sektörde faaliyet gösteren diğer
kitapevleri içinde %10’u geçmediği anlaşılmaktadır. TveK’nın bünyesinde bulunduğu
Zirve Holding A.Ş. halihazırda beş gazetenin yayıncılığını ve 31 gazetenin dağıtımını,
bunun yanında 15 derginin yayıncılığını ve 350 derginin dağıtımını yapmaktadır.
TÜİK’in 2016 yılı Yazılı Medya İstatistikleri Raporu’na göre Türkiye’de 166 adet ulusal
gazete ve 2048 adet ulusal dergi bulunduğu belirtilmektedir. Yalnızca yayın sayısı
üzerinden bir değerlendirme yapmak yeterli olmamakla birlikte, TURKUVAZ
DAĞITIM’ın Türkiye’deki ulusal yayım yapan gazetelerin %16,6 ve ulusal yayın yapan
dergilerin %17’sinin dağıtımını yaptığı belirtilmelidir. Değerlendirilmesi gereken bir
başka husus ise dağıtım şirketleri tarafından dağıtılan medya dışı ürünlerin kitapevleri
açısından önemidir. Dağıtım şirketlerinin süreli yayınlar dışında sahip oldukları ağ
üzerinden dağıtımını yaptıkları medya dışı ürünler çok geniş bir yelpazeye yayılı olup,
TURKUVAZ DAĞITIM’ın dağıtımını yaptığı ürünlerin genel olarak şekerleme,
atıştırmalık kraker, sakız, şeker, mendil, çakmak, pil, kolonya gibi kitapevlerinin ürün
gamı içinde yer almayan ya da görece çok küçük yer tutan ürünlerden oluştuğu
görülmektedir.
18-16/293-146
25/33
(82) Yukarıda yer verilen bilgiler ışında, gerek TURKUVAZ DAĞITIM’ın dağıtımını yaptığı
süreli yayınların ve medya dışı ürünlerin kitapevlerinin ciroları içinde küçük bir yer
kaplaması veya hiç yer kaplamaması, gerekse TURKUVAZ DAĞITIM’ın dağıtımını
yaptığı gazete ve dergilerin Türkiye’de faaliyet gösteren ulusal gazete ve dergilerin bir
bölümünü oluşturması devralma işlemi sonrasında kitapevlerine yapılacak bir girdi
kısıtlaması imkânı bulunmadığını göstermektedir. Bunun yanında TURKUVAZ
DAĞITIM’ın dağıtımını yaptığı gazete ve dergilerin tamamının yayımcısı kendisi
olmayıp, yalnızca dağıtımında bulunduğu süreli yayınların rakip kitapevlerine
verilmemesinin yayınevleri tarafından makul karşılanmayacağı, TURKUVAZ DAĞITIM
açısından kitapevlerine dağıtım yapılmaması durumunda pazarda rakibi konumunda
bulunan Demirören Medya Yatırımları Ticaret A.Ş.’nin pazar payı elde edebileceği ve
bu nedenle bu yönde bir güdüsünün bulunmayacağı da anlaşılmıştır.
(83) Süreli yayınlar ve medya dışı ürünlere ilişkin değerlendirilmesi gereken bir diğer husus
müşteri kısıtlamasıdır. Devralma işlemi sonrasında üst pazarda faaliyet gösteren
rakiplere alt pazarın kapanıp kapanmayacağının değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu
çerçevede Zirve Holding A.Ş.’nin rakibi konumunda bulunan süreli yayın yapan
yayıncıların ve süreli yayın dağıtımı pazarında faaliyet gösteren Demirören Medya
Yatırımları Ticaret A.Ş.’nin kitapevlerine ürün verememesi durumunda meydana
gelebilecek rekabet kısıtları incelenmelidir. TÜİK’in 2016 yılı Yazılı Medya İstatistikleri
Raporu’na göre, 2016 yılı itibarıyla Türkiye’de toplamda 2527 adet gazete ve 3738
adet dergi yayınlanmakta olup, gazetelerin 2016 yılı toplam tirajı 1,604 milyon adet ve
dergilerin tirajı 101 milyon adettir. İlgili pazar büyüklüğü dikkate alındığında D&R’ın
seneler içinde elde ettiği pazar payı, devralma sonrası bütünleşik yapının elde edeceği
pazar payının bir göstergesi olarak kullanılabilecektir.
(84) Türkiye’de dergi pazarında D&R’ın pazar payları incelediğinde en yüksek pazar
payının %(…..) olduğu görülmektedir. İlgili pazar süreli yayınlar pazarı olarak
genişletildiğinde ise pazar payının daha da düşeceği beklenmektedir. Zira gazete
tirajları dergi tirajlarından çok daha yüksek olup, Türkiye’de faaliyet gösteren bakkal,
market, hipermarket gibi kanalların kitapevlerine göre çok daha geniş ve yaygın olduğu
bilinmektedir. Bu çerçevede Zirve Holding A.Ş.’nin satış ve dağıtımını yaptığı süreli
yayınlara rakip yayımcıların ve dağıtıcıların ürünlerini TveK mağazalarında
satamamaları durumunda ilgili pazarın büyük ölçüde kısıtlanmayacağı kanaatine
varılmıştır.
G.3.2.1.2.2. Süreli ve Süresiz Yayın Yayımcılığı Pazarı
(85) Devralma işleminde etkilenmesi beklenen dikey pazarlardan diğeri “süreli ve süresiz
yayın yayımcılığı pazarı”dır. Bildirim Formunda beyan edildiği üzere Zirve Holding A.Ş.
“Turkuvaz Kitap” markası altında kitap yayımcılığı ve “Turkuvaz Dergi" markası altında
dergi yayımcılığı alanında faaliyet göstermektedir. Ayrıca Doğan Holding de Doğan
Burda Dergi Yayıncılık ve Pazarlama A.Ş. aracılığıyla dergi yayımcılığı ve Doğan ve
Egmont Yayıncılık ve Yapımcılık Ticaret A.Ş. aracılığıyla kitap ve dergi yayımcılığı
faaliyetlerinde bulunmaktadır.
18-16/293-146
26/33
(86) Yayıncılık pazarına ilişkin Kitap Yayın ve Dağıtıcıları kararında Türkiye’de faaliyet
gösteren yayınevi sayısının 8.150, dağıtıcı sayısının ise 150 olduğu, yayınevlerinin
kitaplarını doğrudan kitapevlerine pazarlayabildikleri gibi toptancılara da satabildikleri
tespitleri yapılmıştır. Turkuvaz Grubu’nun yayıncılık alanındaki faaliyetinin sınırlı
olduğu dikkate alındığında, Gruba ait yayınların D&R ve TveK’nın rakiplerinde
bulunmaması D&R ve TveK’ya önemli bir rekabetçi avantaj sağlamayacaktır. Aynı
zamanda bu durum, kitabevlerinin cirolarındaki yayınevlerinin oldukça dağınık yapısı
ve Turkuvaz Grubu’nun sınırlı faaliyeti açısından değerlendirildiğinde, D&R ve
TveK’nın rakipleri açısından da bir kayıp olarak nitelenemeyecektir. Dolayısıyla,
yayımcılık pazarının koşulları ve teşebbüslerin durumu dikkate alındığında, girdi
kısıtlama imkânının halihazırda mümkün olmayacağı değerlendirilmektedir.
(87) İşlem taraflarının ülke genelindeki toplam pazar payları ancak %(…..) civarındadır.
Dolayısıyla, Türkiye’de yayınların büyük bir kısmının işlem tarafı teşebbüsler dışında
satıldığını söylemek mümkündür. İlaveten yürütülen soruşturma kapsamında, 2016
yılında D&R’ın en çok alım yaptığı 28 yayınevi ve dağıtıcı içerisindeki payı incelenmiş
ve teşebbüsün alımlarının yayıncılar içerisindeki payı %(…..) olarak hesaplanmıştır.
Devralan konumundaki TveK’nın söz konusu yayıncılar içerisindeki payı bu aşamada
hesaplanamamakla birlikte, teşebbüsün toplam kitap satışlarının D&R’ın yaklaşık
%(…..) düzeyinde olduğu göz önünde bulundurulduğunda, TveK açısından bu oranın
çok daha düşük olacağını beklemek mümkündür. Sektörde çeşitliliğin müşteri çekme
bakımından önemli olduğu da dikkate alındığında, işlem neticesinde süreli ve süresiz
yayın yayımcılığı pazarında faaliyet gösteren yayınevleri bakımından önemli bir
müşteri kısıtlamasına yol açılmayacağı anlaşılmıştır.
G.3.2.2. İşlemin Etkilerinin Bölgesel Düzeyde İncelenmesi
(88) Söz konusu işlem Türkiye çapında değerlendirildiğinde, herhangi bir problem
görülmemekle birlikte, yerel pazarlara inildiğinde durumun ayrıca değerlendirilmesi
önem taşımaktadır. Zira işlem taraflarının faaliyetleri temel olarak geleneksel kanal
perakendeciliğinde örtüştüğünden birbirinden farklı coğrafi pazarların ortaya çıkması
kaçınılmaz olmaktadır. Tarafların faaliyetlerinin örtüştüğü il ve ilçelere, o ilçelerde
bulunan AVM sayılarına ve rakiplere aşağıda yer verilmiştir.
Tablo 19: TveK, D&R ve Rakip Konumundaki Kitapevlerinin Mağaza Konumları
No İl İlçe D&R TveK D&R TveK
AVM
Sayısı
Rakipler
1 Adana Seyhan 1 1 1 AVM 1 Cadde 3 Kitapsan (4 Cadde)
2 Afyon Merkez 1 1 1 AVM 1 Cadde 2
Elif Kitabevi, Medrese, İşler, Çıracı
Kırtasiye, Çağ Ofis, Doğlat.
3 Ankara Çankaya 9 1
8 AVM;
1
Cadde 1 Cadde 12
Nezih (4 Avm; 1 Cadde), Notebook (1
Avm), Arkadaş (2 Avm), Gazi, Can,
Kılavuz, Aksen Kitap, Migros, Şok Market,
4 Ankara
Yenimahall
e 4 1
4 AVM;
1
Cadde 1 Cadde 7
Remzi 1 AVM, Nezih 1 AVM, İnkılap 1
AVM, Arkadaş 1 AVM, İşler, Yılmaz Kitap
Kırtasiye,
5 Antalya Alanya 1 1 1 AVM 1 Cadde 2 İşler, Adore Kitap, Öztekin Akademi
6 Antalya Muratpaşa 5 1 4 AVM 1 AVM 7 Migros
7 Bursa Nilüfer 3 1 3 AVM 1 Cadde 8 Beha Kırtasiye, Bursa Kitap Merkezi
8 Çanakkale Merkez 1 1 1 AVM 1 Cadde 2
Divit Kitabevi, Bahar Kitabevi, Parion
Kitapevi, Troya Kitabevi,
Kedikulağı Kitapevi, Şeker Portakalı
Kitapevi,
9 Çorum Merkez 1 1 1 AVM 1 Cadde 1
Bilgi Çağı Kitap Kırtasiye, Erka Ofis Kitap
Kırtasiye,
As Kitap Kırtasiye, İşler, Çizgi Kitap
Kırtasiye, İpek Kitapevi
18-16/293-146
27/33
Tablo 19’un devamı
No İl İlçe D&R TveK D&R TveK
AVM
Sayısı Rakipler
10 Denizli
Merkezefen
di 1 1 1 AVM 1 Cadde 4
Eylül Kitap Evi, Diyanet, Çatalçeşme
Kitapevi, Halikarnas Kitapçısı,
11 Elazığ Merkez 1 1 1 AVM 1 Cadde 2
Anka Kırtasiye -Kederi-Batı Kırtasiye-
Gölcük Kırtasiye, İşler
12 Erzurum Yakutiye 1 1 1 AVM 1 Cadde 2
Kültür Eğitim Vakfı- Çağrı Kitap Kırtasiye,
Kotanoğlu Kırtasiye
13 Gaziantep Şehitkamil 2 1 2 AVM 1 AVM 4 Kika
14 Hatay Antakya 1 1 1 AVM 1 Cadde 2
İkra Kırtasiye - Birlik Kırtasiye - Antakya
Kırtasiye
15 Hatay İskenderun 2 1 2 AVM 1 Cadde 2
Alakarga 1 Avm, Paç Kırtasiye - Mesut
Kırtasiye - Bilge Kırtasiye,
Unipa Kırtasiye - İşler Kırtasiye - Kılıç
Kırtasiye
16 Isparta Merkez 1 1 1 AVM 1 Cadde 2
Ayraç Kitabevi, Anadolu Kitap Kırtasiye,
Ezgi Kitabevi, Beyazıt Kitabevi, Hondu
Kırtasiye, Babil Kitapevi,
17 İstanbul Bağcılar 2 1 1 AVM 1 Cadde 3
İşler, Kıdemli, Kuala, , Hayal Kitabevi,
Akçay Kitap, Gülnur Kitabevi,
18 İstanbul Bakırköy 10 1
5 AVM;
1
Cadde 1 AVM 5
Notebook 1 Avm, Hakikat , Beyaz Adam,
İşler, İş Bankası Kultur Yayınları, Marmara
Kitap, Bakırköy Kitap Sarayı, Kültür
Kitabevi, Kazancı Kitabevi,
19 İstanbul Başakşehir 1 2 1 AVM 2 AVM 5
Notebook 1 Avm, Semanur Kırtasiye,
Masal Dünyası, Nuh Yayıncılık Ve Kitabevi
20 İstanbul Esenyurt 3 1 3 AVM 1 AVM 5
Notebook 1 Avm, Nezih 1 Avm, Serhat
Kitabevi, Ayışığı Kitabevi,
No İl İlçe D&R TveK D&R TveK
AVM
Sayısı
Rakipler
21 İstanbul Eyüp 3 1 3 AVM 1 Cadde 4
Nezih 1 Cadde, Tunç Kırtasiye Ve Başak
Kırtasiye
22 İstanbul Kağıthane 1 1 1 AVM 1 Cadde 1
Kitap Kahvesi, Hece Kırtasiye,Toyzz Shop
(Saphire Avm)
23 İstanbul
Küçükçekm
ece 1 1 1 AVM 1 AVM 4
Kıdemli Kitabevi, Çınar Kitabevi,
Semerkand Kitabevi, Carrefour Market
24 İstanbul Maltepe 3 2 3 AVM
1 AVM; 1
Cadde 4
Nezih 1 Cadde, Notebook 1 Avm,
Armağan,
25 İstanbul Pendik 3 1 2 AVM 1 Cadde 4
Nezih 1 Cadde, Alakarga 2 AVM, Öykü
Kitapevi, Elif Kitapevi, Emek Kırtasiye, İşler
Kitap, Turuncu Kitabevi, Altın Kitap
26 İstanbul Sultanbeyli 1 1 1 AVM 1 Cadde 2
Nezih 1 AVM, Anda Kırtasiye, İşler
Kırtasiye
27 İstanbul Şişli 10 1
9 AVM;
1
Cadde 1 Cadde 10
Notebook 2 AVM, Remzi 1 Cadde 1 AVM,
Nezih 2 AVM, Murat Yayınları,
Eylül Kitabevi, Evrensel Yayınlar
28 İstanbul Ümraniye 3 1 3 AVM 1 Cadde 7
Nezih 4 Avm, Ümraniye Kitapçılar Çarşısı,
İşler Kitap, Boğaziçi Kitap, Tahtakale
Kırtasiye,
29 İstanbul Üsküdar 3 2 3 AVM 2 Cadde 3
Nezih 2 Avm, Vatan, Desen Kırtasiye,
Kaknüs Kitabevi
30 İzmir Bornova 2 1 2 AVM 1 Cadde 4 Emek Kitap,Adres Kitapevi,Migros,
31 İzmir Karşıyaka 3 1
2 AVM;
1
Cadde 1 Cadde 3
İşler, Kırmızı Kedi, Pan, İşbankası
Yayınları,
32 İzmir Konak 3 1
2 AVM;
1
Cadde 1 Cadde 4
Kitapsan 2 Cadde, Remzi 1 AVM,
Kitapçıbaşı, Yeni Asya, Hakan Kitabevi
33 Kayseri Melikgazi 2 1 2 AVM 1 AVM 2
18-16/293-146
28/33
Tablo 19’un devamı
No İl İlçe D&R TveK D&R TveK
AVM
Sayısı Rakipler
34 Kocaeli İzmit 1 2 1 AVM
1 AVM; 1
Cadde 7
Alyay Kitap, İşler Kitapevi, Fırat Kelepir
Kitapevi, Coskun Kitapevi - Kaşıbeyaz
Kitapevi
35 Konya Selçuklu 2 1 2 AVM 1 Cadde 6
Kitapsan 2 AVM, Migros, Enes, Selçuklu,
Tosunlar Kitap Kırtasiye
36 Kütahya Merkez 1 1 1 AVM 1 Cadde 2
Pandora Kırtasiye, Eflatun Kitap, Zambak,
Atlas Kitap, Çamlıca Kitap, Üniversite
Kitapevi
37 Malatya Merkez 1 1 1 AVM 1 AVM 3
Deniz Kitabevi-Oktay Kitabevi-
Cumhuriyet-Beyhatun
38 Mersin Yenişehir 1 1 1 AVM 1 Cadde 4
Kitapsan 1 Cadde, Mavi Yeşil Kırtasiye,
Kısaç Kırtasiye - Hocam Kitap Kırtasiye
39 Nevşehir Merkez 1 2 1 AVM
1 AVM; 1
Cadde 2
İşler, Yunus Emre, Atlas, Çağrı Kitap
Kırtasiye, Kipa, Migros
40 Ordu Merkez 1 1 1 AVM 1 Cadde 1
Orca Kitap Kırtasiye, İşler, Kalyoncu
Kitapevi, Damla Kitapevi
41 Sakarya Serdivan 2 1 2 AVM 1 AVM 2 -
42 Samsun Canik 1 1 1 AVM 1 AVM 2 -
43 Samsun İlkadım 1 1 1 AVM 1 Cadde 2
Endülüs Kitabevi, Penguen Yaprak
Kitapevi, Çağdaş Kitapevi, Aka Kitap
Kırtasiye,
44 Sivas Merkez 1 1 1 AVM 1 Cadde 1
Alakarga 1 AVM, Kitap Center, Bilgi Kitap
Kırtasiye, İşler, Özlem Kitapevi,
Öz Kültür Kitapevi, Kültür Kitapevi, İslam
Kitapevi, Eta Kitapevi, Esen Kitapevi
45 Tekirdağ
Süleymanp
aşa 1 1 1 AVM 1 AVM
Anka Kırtasiye, Balım Kırtasiye, Lider
Kitabevi, Gülhan Kitabevi, Eskici Kitabevi,
Carrefour Market
46 Tekirdağ Çorlu 2 1 2 AVM 1 Cadde 3
İşler Kırtasiye, Boyut Kitabevi, Zirve
Kırtasiye, Mostar Kitabevi,
47 Trabzon Merkez 1 1 1 AVM 1 Cadde 2
Semerkant Kitap Kırtasiye, Diyanet,
Akademi Kitap Kırtasiye, Çağrı Kitapevi,
Derya Kitapevi, Akçe Kitapevi
Kaynak: Teşebbüslerden edinilen bilgiler ve Soruşturma çerçevesinde yapılan hesaplamalar.
(89) Tablodan görüldüğü üzere, tarafların faaliyetinin örtüştüğü ilçelerde D&R genellikle
AVM’de; TveK ise genellikle caddelerde bulunmaktadır. İşlem taraflarının birlikte
faaliyet gösterdiği AVM’lere aşağıda yer verilmiştir.
Tablo 20: TveK ve D&R’ın Birlikte Bulunduğu AVM’ler
AVM İl İlçe
Piazza Samsun Samsun Canik
Forum Kayseri Kayseri Melikgazi
MarkAntalya Antalya Muratpaşa
Park Malatya Malatya Merkez
Serdivan AVM Sakarya Serdivan
Tekira AVM Tekirdağ Süleymanpaşa
Torium AVM İstanbul Esenyurt
Kaynak: Başvuru sahibi tarafından sunulan bilgiler.
18-16/293-146
29/33
(90) Pazar payları ve yoğunlaşma düzeyleri, pazarın yapısı ve rekabet düzeyi bakımından
önemli bir ilk gösterge niteliğindedir. Kurul’un önceki kararlarında ilgili coğrafi pazar
olarak belirlenen ilçelerde hâkim durum analizi yapılırken, işlem taraflarının cirolarının
yanında faaliyetlerinin kesiştiği bölgelerde m2 bazında hesaplanan pazar payları da
dikkate alınmıştır62. Bu kararlarda yapılan analizlerde işlem taraflarınca sunulan boş
arsa, bina, inşaat alanları gibi veriler kullanılmıştır.
(91) Ancak, bir devralma işlemiyle ilgili pazarda hâkim durumun oluşacağı veya işlemin
hâkim durumu güçlendireceği tespiti, yapısal analizlerin yanı sıra söz konusu işlemin
rekabet karşıtı etkilere yol açıp açmayacağına ilişkin olarak yapılacak, özellikle pazarın
mevcut ve gelecekteki yapısı ile pazardaki potansiyel rekabete ilişkin diğer
değerlendirmelerden de etkilenmektedir.
(92) Bir devralma işlemi, yoğunlaşmış bir pazar yapısına (ilçeler bazında) yol açacak olsa
bile, söz konusu pazara girişlerin yeterince kolay olması halinde, önemli ölçüde
rekabet karşıtı etkiler yaratması olası görülmemektedir. Nitekim potansiyel rakipler,
yoğunlaşma işlemi sonucunda fiyatlardaki olası yükselişlere karşı duyarlı bir şekilde
ilgili pazara giriş yapabilecektir. Bu çerçevede, işlem sonrası ortaya çıkacak olan yapı
üzerindeki rekabetçi kısıtlamaların değerlendirilmesinde, pazarın sadece halihazırdaki
yapısı baz alınarak sonuca ulaşılmaması gerekmektedir. Ayrıca, pazardaki mevcut
rakiplerin kapasite artırması veya potansiyel rakiplerin pazara girmesi tehdidi de
değerlendirmeye alınmalıdır.
(93) İşlemin gerçekleştirildiği ilgili ürün pazarına potansiyel rakipler tarafından yapılacak
girişlerin yeterince kolay olması durumunda, incelenen işlemin rekabetçi risk
doğurmadığı kabul edilmektedir. Bu nedenle, pazara giriş koşullarının analizi, işlemin
genel değerlendirmesi kapsamında önemli bir yere sahiptir.
(94) Potansiyel olarak bir piyasaya girme ihtimali olan teşebbüsler, girişlerin riskini ve
maliyetini, dolayısıyla kârlılığını belirleyen bir takım giriş engelleri ile karşılaşırlar. Giriş
engelleri, herhangi bir piyasaya girme potansiyeli olan teşebbüsler karşısında yerleşik
teşebbüslerin sahip olduğu ve genellikle piyasanın kendi özelliklerinden kaynaklanan
bir takım avantajlardır. Giriş engellerinin düşük olması durumunda, birleşme işleminin
taraflarının rekabeti azaltıcı davranışlarının yeni girişlerle engellenme ihtimali
artacaktır. Herhangi bir piyasayı geçmiş dönemlerde olan giriş ve çıkışlar bakımından
incelemek, giriş engellerinin büyüklüğü hakkında önemli bilgiler sunabilmektedir.
(95) Piyasalarda görülebilecek giriş engellerini çeşitli başlıklar altında kategorize etmek
mümkündür. Bunlardan ilki mutlak giriş engelleridir. Mutlak giriş engellerinin genellikle
piyasaya girişin devlet regülasyonunda olduğu veya gerekli izni elde etmenin güç
olduğu durumlarda ya da pazara giriş için fikri mülkiyet hakları ile korunan bir girdiye
ihtiyaç duyulan hallerde mevcut olduğu kabul edilmektedir. Bir diğer alt gruplama,
piyasanın yapısından kaynaklanan engelleri tanımlamak için kullanılan yapısal
engellerdir. Yerleşik firmaların pazarda faaliyet göstermek için gerekli girdiyi kontrol
etmeleri, üstün bir teknolojiye sahip olmaları, şebeke etkilerinin yüksek olması ya da
yüksek ölçek ve kapsam ekonomilerinin varlığı yapısal engeller arasında
sayılabilecektir.
62 Migros/Tesco, 30.06.2015 tarih 15-27/297-82 sayılı Carrefoursa/Kiler kararları.
18-16/293-146
30/33
(96) Dosya konusu işlem bağlamında, işlem tarafları gibi birçok ürünün perakende satışına
yönelik bir mağaza açmak için herhangi hukuki, mali ve teknik bir giriş engeli
bulunmamaktadır. Bununla birlikte, son yıllarda sektörde işlem taraflarından TveK
hariç büyük çaplı yeni bir giriş olmadığı bilinmektedir. Her ne kadar küçük m2’li yeni bir
organize kitabevi/kırtasiye açılması; uygun yer bulunması ve yasal bir engel olmaması
nedeniyle kolay görünse de büyük şehirlerde doygunluğa ulaşıldıkça uygun arsa/bina
bulma, önemli lokasyon gibi giriş engelleri söz konusu olabilmektedir. İşlem taraflarının
faaliyet gösterdiği kitap/kırtasiye/hobi ürünleri satan mağazalara AVM’lerde genellikle
bir mağazalık yer verildiği, bununla birlikte AVM’nin lokasyonuna ve büyüklüğüne bağlı
olarak bu sayının en fazla üçe çıktığı bilinmektedir. Ayrıca, AVM yönetimlerinin
halihazırda bilinirliği olan, tüketici çekme potansiyeli yüksek markalara öncelik tanıdığı
da dikkate alındığında, mevcut AVM’lere yeni teşebbüslerce girilmesinin çok kolay
olmadığı değerlendirilmektedir.
(97) Öte yandan, özellikle perakende kitap satışı pazarı bakımından teşebbüsler AVM ile
caddede bulunmak arasında ticari açıdan önemli farklılıkların olmadığını ifade etmiştir.
Bu bakımdan, yukarıda sayılan ilçelerin bazılarında işlem tarafları mevcut AVM’lerin
büyük kısmında yer alacak olsa dahi, bölgede AVM’ye benzer şekilde tüketici trafiği
olan caddelerin bulunması durumunda yeni girişlerin olması muhtemel olacaktır.
(98) Bunun yanında, işlem tarafları, taahhüt niteliği haiz olmamakla birlikte, (…..)63 (…..).
Tablo 21: Kapatılması Planlanan Mağaza Listesi
Sıra
No
Mağaza Adı Büyüklüğü (m2 )
Lokasyon
Tipi
İl İlçe
1 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
2 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
3 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
4 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
5 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
6 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
7 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
8 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
9 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
11 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
12 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
13 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
14 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
15 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
16 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
17 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
18 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
19 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
20 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
21 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
22 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
63 (…..).
18-16/293-146
31/33
Tablo 21’in devamı
Sıra
No
Mağaza Adı Büyüklüğü (m2 )
Lokasyon
Tipi
İl İlçe
23 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
24 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
25 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
26 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
27 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
28 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
29 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
30 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
31 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
32 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
33 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
34 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
35 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
36 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
37 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
38 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
39 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
40 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
41 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
42 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
43 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
44 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
45 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
46 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Kaynak: Başvuru sahibi tarafından sunulan belgeler.
(99) Ayrıca, çeşitli il ve ilçelerde altı lokasyonda64 kira sözleşmesinin yapıldığı ve yakın
zamanda faaliyete geçeceği, (…..) lokasyonda65 ise pazarlıkların sürdürüldüğü
bildirilmiştir. (…..). Bu lokasyonların açılması ve kapatılması planlanan mağazaların
kapatılması durumunda örtüşme yaşanan pazarlarda azalma olacaktır. Bu durumda
yoğunlaşma yaşanan pazarlar aşağıdaki gibi olacaktır:
64 Dalaman Havalimanı, Muğla; Ankara Anatolium, Mamak, Ankara; Novada, Merkez, Yozgat; Next
Level AVM, Çankaya, Ankara; Neomarin AVM, Pendik, İstanbul; Ereylin AVM, Ereğli, Zonguldak.
65 (…..).
18-16/293-146
32/33
Tablo 22: Plan Sonrası Örtüşme Yaşanan Pazarlar
No İl İlçe D&R TveK Toplam AVM sayısı
1 Adana Seyhan (…..) (…..) 3
2 Ankara Çankaya (…..) (…..) 12
3 Ankara Keçiören (…..) (…..) 3
4 Ankara Yenimahalle (…..) (…..) 7
5 Diyarbakır Yenişehir (…..) (…..) 5
6 Erzurum Yakutiye (…..) (…..) 2
7 Gaziantep Şehitkamil (…..) (…..) 4
8 Hatay Antakya (…..) (…..) 2
9 İstanbul Bağcılar (…..) (…..) 3
10 İstanbul Bakırköy (…..) (…..) 5
11 İstanbul Başakşehir (…..) (…..) 5
12 İstanbul Bayrampaşa (…..) (…..) 4
13 İstanbul Esenyurt (…..) (…..) 5
14 İstanbul Eyüp (…..) (…..) 4
15 İstanbul Kağıthane (…..) (…..) 1
16 İstanbul Küçükçekmece (…..) (…..) 4
17 İstanbul Maltepe (…..) (…..) 4
18 İstanbul Pendik (…..) (…..) 4
19 İstanbul Sultanbeyli (…..) (…..) 2
20 İstanbul Şişli (…..) (…..) 10
21 İstanbul Ümraniye (…..) (…..) 7
22 İstanbul Üsküdar (…..) (…..) 3
23 İzmir Bornova (…..) (…..) 4
24 İzmir Konak (…..) (…..) 4
25 Kocaeli İzmit (…..) (…..) 7
26 Kayseri Melikgazi (…..) (…..) 6
27 Malatya Merkez (…..) (…..) 3
28 Muğla Bodrum (…..) (…..) 6
29 Sakarya Serdivan (…..) (…..) 2
30 Tekirdağ Çorlu (…..) (…..) 3
31 Zonguldak Ereğli (…..) (…..) 2
(100) Planlanan durumun yakın zamanda gerçekleşmesi halinde, faaliyetlerin örtüştüğü
pazarlar azalacak olmakla birlikte, teşebbüslerin faaliyetlerinin daha çok AVM’ler
özelinde örtüşmeye başlayacağı anlaşılmaktadır. AVM’lerin kitap/kırtasiye/hobi
ürünlerine yönelik mağazalara genellikle bir veya iki olmak üzere sınırlı sayıda yer
vermeleri nedeniyle, bölgede AVM’ye benzer şekilde tüketici trafiği olan caddelerin de
bulunmaması halinde coğrafi pazarlarda giriş engellerinin oluşması mümkün
olabilecektir. Örneğin İstanbul-Şişli, İstanbul-Pendik, İstanbul-Bakırköy, Ankara-
Çankaya gibi kimi ilçelerde AVM’lerin önemli bir kısmında birleşik teşebbüs olacaktır.
(101) Bununla birlikte, işlem tarafı teşebbüslerin ülke genelindeki payının düşük seviyede
olması, bahsi geçen rekabetçi endişelerin doğabileceği ilçe sayısının görece az
olması, çevrimiçi alışverişin sektör üzerinde önemli bir rekabetçi baskı yaratabildiği,
sektördeki teşebbüsler özelinde AVM/cadde mağazaları arasında önemli farklar
olmaması gibi unsurlar dikkate alındığında; işlemin ilçelerde rekabetin önemli ölçüde
azaltılması sonucuna yol açmayacağı kanaatine varılmıştır.
18-16/293-146
33/33
H. SONUÇ
(102) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı
Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ
kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde yasaklanan
nitelikte hâkim durum yaratılmasının veya mevcut hâkim durumun güçlendirilmesinin
ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle
işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara
İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy