Rekabet Kurumu - Karar Sayı 18-19/330-164

Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2018-3-1 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 18-19/330-164
Karar Tarihi : 12.06.2018
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN, Adem BİRCAN, Şükran KODALAK, Mehmet AYAN
B. RAPORTÖRLER: Nesrin ATA, Cansu TOPAK KORKMAZ,
Ebrar KOCAMAN, Osman Can AYDOĞDU
C. BAŞVURUDA
BULUNAN :- Aymed İlaç Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.
Ehlibeyt Mah. 5. Cad. Aykon Plaza No:36 D:14 06520
Balgat Çankaya/Ankara
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILAN : - IQVIA Health Tıbbi İstatistik Tic. ve Müşavirlik Ltd. Şti.
Maslak Mah. Maslak Ofis Binası Sümer Sok. No:4/4
Sarıyer/İstanbul
(1) E. DOSYA KONUSU: IQVIA Health Tıbbi İstatistik Tic. ve Müşavirlik Ltd. Şti.’nin ilaç
pazarında rekabete hassas bilgileri Aymed İlaç Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.’nin
rakipleriyle paylaşarak Aymed İlaç Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.’nin faaliyetlerini
zorlaştırmak ve ilaç piyasasındaki verileri toplulaştırmadan paylaşarak ilgili
pazarda rekabet ortamını bozmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. ve 6.
maddelerini ihlal ettiği iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle;
- Aymed İlaç Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.’nin (AYMED) Urocit K 10 meq kontrollü salım tablet
(UROCIT K) isimli ilacın satışını gerçekleştirdiği,
- IMS Health ve Tıbbi İstatistik Tic. ve Müşavirlik Ltd. Şti. (Güncel ticaret unvanı IQVIA
Health ve Tıbbi İstatistik Tic ve Müşavirlik Ltd. Şti.) tarafından UROCIT K’nın
pazarlama bilgileri, satış sayıları ve satış noktalarının kendilerinin bilgisi ve izni
olmaksızın nokta tespitlerle rakip firmalara sağlandığı,
- AYMED’in bu sebeple pazar payı kaybederek maddi kayıp yaşadığı
belirtilmiştir.
(3) Başvuru konusu iddialar hakkında şikayet sahibiyle 03.01.2018 tarihinde yapılan
görüşmede;
- Türkiye’de böbrek taşına ilişkin tedavide kullanılabilecek iki ilaç bulunduğu, bu
ilaçların başvuru sahibinin satışını gerçekleştirdiği UROCIT K ile Eczacıbaşı
Grubu’nun (ECZACIBAŞI) pazarladığı POTCIT isimli ilaçlar olduğu,
- IQVIA’nın AYMED’in izni olmaksızın UROCIT K’nın hangi eczanelerde satıldığı ve
hangi doktorların bu ürünü reçetelendirdiği bilgilerini nokta tespitlerle rakip şirket ile
paylaştığı,
- ECZACIBAŞI’nın ise AYMED müşterilerine 1000 kutu ilaç satın alması halinde 500
kutu ilacı bedava verebileceği yönünde teklifler sunduğu; ayrıca reçeteye UROCIT K
yazan doktorlara giderek UROCIT K yazmamaları yönünde faaliyetler yürüttüğü,
18-19/330-164
2/7

- ECZACIBAŞI’nın ilgili pazardaki payını IQVIA'nın temin ettiği ve AYMED’e ait stratejik
nitelikte veriler sayesinde artırdığı,
- IQVIA’nın, Amerika ve Avrupa'da ilaç pazarında tedarik ettiği verileri müşterileri ile
toplulaştırmak suretiyle paylaşırken Türkiye'de toplulaştırmadan paylaştığı,
- IQVIA’nın AYMED’in fiyat, vade, iskonto tutarı gibi stratejik verilerini rakip şirketlerle
paylaştığı,
- AYMED’in IQVIA’yı ikaz ettiği, ancak IQVIA'nın uygulamalarında farklılığa gitmediği,
- AYMED’in Kişisel Verileri Koruma Kurumuna da başvurduğu; ancak söz konusu
kurumun sadece gerçek kişileri ilgilendiren şikayetleri incelediği
ifade edilmiştir. Önaraştırma kapsamında IQVIA’dan talep edilen bilgi ve belgeler Kurum
kayıtlarına 15.05.2018 tarih ve 3902 sayılı yazı ile intikal etmiştir.
(4) G. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 19.12.2017 tarihinde giren başvuru
üzerine hazırlanan 16.01.2018 tarihli ve 2018-3-1/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu’nun
görüşülmesi sonucunda, 08.02.2018 tarih ve 18-04/69-M sayı ile önaraştırma
yapılmasına karar verilmiştir. İlgili karar uyarınca düzenlenen 29.05.2018 tarih ve 2018-
3-1/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(5) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; IQVIA hakkında 4054 sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 41. maddesi uyarınca soruşturma
açılmasına gerek olmadığı ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Teşebbüsler Hakkında Bilgi
I.1.1. Başvuru Sahibi: AYMED
(6) AYMED, ağrılı mesane sorunu, üriner sistem taş hastalığı ve prematüre ejakülasyon
hastalıklarının tedavisine yönelik çözümler sunan ilaçların (UROCIT K, Elmiron, Precoxin
%10, Contracit, Zeucit) geliştirilmesi ve satışı konusunda faaliyet göstermektedir.
I.1.2. Hakkında Önaraştırma Yürütülen Taraf: IQVIA
(7) 2000'li yılların başına kadar ilaç tüketim istatistikleri ve reçeteleme sıklıkları ile ilgili analiz
ve veri çalışmaları yapan IQVIA, son 15 yıl içinde buna ek olarak yönetim danışmanlığı
ve teknolojik yazılımlar alanlarında da faaliyet göstermektedir. IQVIA, Türkiye’de aşağıda
yer verilen faaliyetlerde bulunmaktadır:
- Ticari bilgi çözümleri: Bu faaliyet kolu altında, sağlık sektöründe faaliyet gösteren
şirketlere verilerin takibi, yönetimi, analizi ve karar verme sürecinde kullanılmak üzere
farklı kaynaklardan toplanmış bilgiler sunulmaktadır.
- Teknoloji çözümleri ve müşteri ilişkileri yönetimi yazılımı (Customer Relationship
Management): Bu faaliyet kolu altında sağlık sektöründe faaliyet gösteren şirketlere,
müşteri ilişkilerinin idaresine yönelik olarak satış/pazarlama/müşteri veri tabanı,
müşteri hizmetleri ve teknik verilerin organizasyonu, otomasyonu ve senkronizasyonu
gibi hizmetler sunulmaktadır.
- Danışmanlık hizmetleri: Bu faaliyet kolu fiyatlandırma, pazara giriş, strateji, portföy
analizi, marka ve ticari strateji, satış öngörüleri gibi hizmetleri içermektedir.
- Sağlık çalışanları veri tabanı: IQVIA’nın OneKey olarak adlandırılan referans bir veri
tabanı olan bu hizmeti, sağlık profesyonellerinin unvan, isim-soyadı, uzmanlık gibi
bilgilerini sunmaktadır.
18-19/330-164
3/7

- Birincil piyasa araştırması: Bu faaliyet kapsamında, sağlık sektöründe çalışanlara
yönelik anket çalışması yürütülmekte ve çalışmanın sonucunda sağlık çalışanlarının
görüşleri raporlanmaktadır.
- Satış takip verileri: Bu faaliyet kapsamında, IQVIA reçeteli ve reçetesiz satılan ilaçlar
hakkında ecza depolarından ve eczanelerden topladığı satış takip verilerini
sunmaktadır. Söz konusu veriler, haftalıktan yıllığa kadar farklı coğrafi bölgeleri
kapsayacak şekilde bulunmaktadır.
I.2. Değerlendirme
(8) 4054 sayılı Kanun çerçevesinde dosya konusu iddialar aşağıdaki başlıklar altında
değerlendirilmiştir:
- IQVIA ve ECZACIBAŞI arasındaki ilaç pazarına ilişkin rekabete hassas bilgilerin
paylaşımı yoluyla AYMED'in faaliyetlerinin zorlaştırılması suretiyle 4054 sayılı
Kanun’un 4. maddesinin ihlal edilip edilmediği,
- IQVIA’nın ilaç piyasasındaki verileri toplulaştırmadan paylaşarak ilgili pazarda
rekabet ortamını bozmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesini ihlal edip
etmediği,
- ECZACIBAŞI’nın yürüttüğü tanıtım faaliyetlerinin ve satış yöntemlerinin 4054 sayılı
Kanun çerçevesinde incelenmesi.
I.2.1. 6. Madde Kapsamında Değerlendirme
(9) 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesඈne göre; “Bਟr veya bਟrden fazla teşebbüsün ülkenਟn
bütününde ya da bਟr bölümünde bਟr mal veya hਟzmet pਟyasasındakਟ hâkਟm durumunu tek
başına yahut başkaları ਟle yapacağı anlaşmalar ya da bਟrlਟkte davranışlar ਟle kötüye
kullanması” hukuka aykırı ve yasaktır. Bu tanım çerçevesඈnde ඈkඈ şartın bඈrlඈkte varlığı
halඈnde ඈhlalden bahsedඈlebඈlecektඈr: 1) Hâkඈm durum ve 2) Kötüye kullanma. Dolayısıyla
bu koşullardan bඈrඈnඈn eksඈklඈğඈ halඈnde Kanun’un 6. maddesඈ kapsamında bඈr ඈhlalඈn
varlığını ඈlerඈ sürmek mümkün değඈldඈr.
(10) Dosya kapsamında 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi bağlamında yapılacak analizde
başlangıç noktası olarak IQVIA’nın hâkim durumda olup olmadığının tespiti mümkün
olduğu gibi, eylemin bir kötüye kullanma teşkil edip etmediğinin irdelenmesi de
mümkündür. İşbu dosya bakımından, yöntem olarak öncelikle eylemin kötüye kullanma
hali içerip içermediğine ilişkin değerlendirme yapılması tercih edilmiştir. Bu kapsamda
IQVIA’nın ilaç pazarına ilişkin verileri nasıl sağladığı ve müşterilerine ne şekilde sunduğu
konusunda bir ayrım yapmak gerekmektedir.
(11) IQVIA, Türkiye çapında eczanelere ve hastanelere dağıtım yapan depolardan, ihale ya
da doğrudan alım şeklindeki satış verilerini günlük ve aylık olarak toplamaktadır. Söz
konusu teşebbüs bu verileri, çeşitli istatistik yöntemlerine göre tasnif ederek işlemekte ve
çoğunluğu ilaç üreticisi şirketler olmak üzere coğrafi bölgeler bazında kullanıcılara belirli
periyotlarla raporlamaktadır. IQVIA tarafından müşterilere sunulan söz konusu veriler;
ATC sınıfı, etken madde, zaman aralığı (ay/yıl/hafta) olarak tasnif edilebilmekte ve
sadece ürün, miktar ve hesaplanmış satış değeri (TL) kırılımlarını içermektedir. IQVIA
tarafından hazırlanan raporlar, sadece kutu (hacim) bazında hazırlanmakta ve satış
değerine ilişkin veri sağlanması durumunda bu değer, sadece hacim verisi ile ilgili ilacın
devlet tarafından belirlenen ve açıklanan fiyatlarla çarpımını ifade etmektedir. IQVIA
raporları, herhangi bir biçimde ecza depolarının müşterilerine uyguladığı vade, ciro
indirimi ve prim gibi satış koşullarına ilişkin veriyi içermemektedir. Yine, ecza depoları
tarafından da IQVIA’ya satış koşullarına ilişkin veri sağlanmamaktadır.
18-19/330-164
4/7

(12) IQVIA, Türkiye'deki faaliyetleri için Türkiye pazarını “brick” diye adlandırdığı, her biri
ortalama (…) eczane içeren (…) adet coğrafi bölgeye ayırmıştır. Kendisine ecza depoları
tarafından iletilen verileri müşterilerine eczane bazında değil, “brick”, yani bölge bazında
raporlamaktadır. Bu veriler aracılığıyla eczane bazında bir bilgi IQVIA müşterilerine
iletilmemektedir.
(13) Aşağıda IQVIA’nın ECZACIBAŞI’na sunduğu verilerin bir örneği yer almaktadır. Söz
konusu raporlama ECZACIBAŞI’nın satışını yaptığı UROCIT K ile aynı etkin maddeye
(ATC-3’e göre G04X) sahip POTCIT’e ait verileri de içermektedir.
Tablo-1: IQVIA tarafından ECZACIBAŞI’na Yapılan Raporlama1
Mat 1 (Son 12 Aylık Veriler)
Mat 2 (Önceki Dönem
Verileri)
Bölgeler Pazar Ürünler
Birim
Bazında
(Kutu)
Değer Bazında
(TL)
Birim
Bazında
(Kutu)
Değer Bazında
(TL)
Ist Avcılar - 1 UROCIT
UROCIT K
(…) (…) (…) (…)
Ist Avcılar - 1 UROCIT
POTCIT
(…) (…) (…) (…)
Ist Avcılar - 1 UROCIT G04X TOPLAM
PAZAR
(…) (…) (…) (…)
Ist Avcılar - 2 UROCIT
UROCIT K
(…) (…) (…) (…)
Ist Avcılar - 2 UROCIT
POTCIT
(…) (…) (…) (…)
Ist Avcılar - 2 UROCIT G04X TOPLAM
PAZAR
(…) (…) (…) (…)
(14) Aşağıdaki tabloda ise IQVIA tarafından ECZACIBAŞI’na G04X ATC3 grubunda yer alan
ilaçlar için yapılan raporlama yer almaktadır.
Tablo-2: IQVIA tarafından ECZACIBAŞI’na ATC3 Bazında Yapılan Raporlama Örneği2
(15) IQVIA tarafından ECZACIBAŞI’na sunulan veriler incelendiğinde, ECZACIBAŞI’nca
satışı yapılan POTCIT adlı ilaç ile rakibi AYMED tarafından satışı yapılan UROCIT K'ya
ilişkin verilerin toplanmasının da IQVIA’nın diğer ilaçlar için uyguladığı veri toplama
usulünden farklılık göstermediği anlaşılmıştır. Diğer bir ifadeyle, söz konusu ilaçlara ilişkin

1 Tablodaki başlıklar İngilizce olarak verilmiş olup, Türkçe’ye çevrilmiştir. IQVIA tarafından 1001 bölge için
raporlama yapılmakla birlikte, örnekleme açısından tabloda sadece iki bölgeye yer verilmiştir.
2 IQVIA tarafından G04X ATC3 grubunda yer alan (…) ilacın raporlaması yapılmış olup Tablo 2’de
örnekleme amacıyla bu ürünlerin yalnızca (…) esas alınmıştır.

Kutu
MAT/4/2016
(04.2016-
05.2015)
Kutu
MAT/4/2017
(04.2017-
05.2016)
Kutu
MAT/4/2018
(04.2018-
05.2017)
TL
MAT/4/2016
(04.2016-
05.2015)
TL
MAT/4/2017
(04.2017-
05.2016)
TL
MAT/4/2018
(04.2018-
05.2017)
G04X ALL OTH
UROLOGICAL
PRODS
(…) (…) (…) (…) (…) (…)
PROXEED PLUS
(…) (…) (…) (…) (…) (…)
UROCIT K
(…) (…) (…) (…) (…) (…)
PRILIGY
(…) (…) (…) (…) (…) (…)
POTCIT
(…) (…) (…) (…) (…) (…)
PROMOTIL M
FORTE
(…) (…) (…) (…) (…) (…)
18-19/330-164
5/7

veriler, IQVIA tarafından yine ecza depolarından elde edilmektedir. ECZACIBAŞI’na
sağlanan veri, “brick” bazında olmayan, ilacın hangi eczanelerde satıldığına veya hangi
doktor tarafından reçete edildiğine yönelik bilgileri içermemektedir. IQVIA verileri,
yukarıdaki tablolarda görüleceği üzere satış koşullarına ilişkin vade, ciro indirimi veya
prim gibi hususları da ihtiva etmemektedir.
(16) IQVIA tarafından, satış değerine ilişkin verilerin sağlanması durumunda ise bu değerin,
sadece hacim verisi ile ilgili ilacın devlet tarafından belirlenen ve açıklanan fiyatlarla
çarpımını ifade ettiği belirtilmiştir. Nitekim beşeri ilaçların fiyatları, 06.02.2017 tarih
2017/9901 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren “Beşeri ve Tıbbi Ürünlerin
Fiyatlandırılmasına Dair Karar” ve bu karara dayanılarak çıkarılan “Beşeri Tıbbi Ürünlerin
Fiyatlandırılması Hakkında Tebliğ” hükümleri çerçevesinde belirlenmektedir. Tebliğ
kapsamında ilacın fiyatı tespit edilirken beş kaynak ülke referans alınmaktadır. Anılan
Tebliğ’e göre ithal referans ürünün fiyatı belirlenirken sırasıyla;
- Kaynak ülkelerde ve serinin serbest bırakıldığı/ithal edildiği ülkelerdeki ürünün en
düşük depocuya satış fiyatı,
- Kaynak ülkelerde ve serinin serbest bırakıldığı/ithal edildiği ülkelerde ürünün kaynak
ürünü yoksa, ürünün AB ülkelerindeki en düşük depocuya satış fiyatı,
- AB ülkelerinde de yoksa herhangi bir ülkedeki ürünün depocuya satış fiyatı
dikkate alınmakta ve fiyatlandırma yapılırken orijinal ve jenerik ürün için farklı usuller
izlenmektedir.
(17) Tebliğ’e dayanak Bakanlar Kurulu Kararı ile depo ve eczane satış fiyatlarının, depocuya
satış fiyatı aralıklarına göre azalan kâr oranlarının eklenerek belirlenmesi de
öngörülmüştür. Söz konusu Tebliğ’den anlaşılacağı üzere, sağlayıcı seviyesinden
başlayarak nihai satış noktası olan eczanelere varıncaya kadar beşeri ilaçların her
aşamada fiyat ve kâr marjının kamu tarafından belirleniyor olması, IQVIA tarafından fiyata
ilişkin olarak paylaşılan verilerin de stratejik öneme sahip olmadığını, nitekim IQVIA’nın
zaten şeffaf olan verilerden yararlanarak raporlama yaptığını göstermektedir.
(18) Sağlayıcı seviyesinden nihai satış noktası olan eczanelere kadar ilaç fiyatlarının
belirlenmesi; ilaç sektöründe rekabetin vade, indirim, mal fazlası ve diğer hizmet
alanlarında gerçekleşmesine neden olmaktadır. IQVIA’nın paylaştığı verilerin ise
yukarıda da ifade edildiği üzere kamu tarafından açıklanan dışında vade, indirim, mal
fazlası ve diğer hizmet alanlarına ilişkin verileri içermediği; bu haliyle paylaşılan verilerin
rekabetçi endişeye yol açmayacağı değerlendirilmiştir. Diğer yandan, belirli bir seviyede
bilgi paylaşımının gerçekleşmesi (ATC sınıfı, etken madde, zaman aralığı olarak tasnif
edilen ve sadece ürün, miktar ve hesaplanmış satış değerini içeren veri) IQVIA ile
ECZACIBAŞI arasındaki ilişkinin işlerliği açısından zaruridir. Nitekim IQVIA’nın faaliyetleri
de bunun üzerinde kurulmuştur.
(19) Bu çerçevede, IQVIA’nın müşterilerine sağladığı verilerin ilaç pazarındaki rekabetçi
parametreleri etkileyecek nitelik arz etmediği, rekabete hassas veri niteliğinde olmadığı
ve toplulaştırılmış veri niteliğini haiz olduğu; IQVIA’nın 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesini
ihlal edici davranışlarda bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
I.2.2. 4. Madde Kapsamında Değerlendirme
(20) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin (d) bendine göre, “rakip teşebbüslerin faaliyetlerinin
zorlaştırılması, kısıtlanması veya piyasada faaliyet gösteren teşebbüslerin boykot ya da
diğer davranışlarla piyasa dışına çıkartılması yahut piyasaya yeni gireceklerin
engellenmesi” hukuka aykırı ve yasaktır.
18-19/330-164
6/7

(21) Başvuru konusu iddialardan birini de, ECZACIBAŞI ile IQVIA arasında akdedilen
sözleşme nedeniyle AYMED’in pazar payı kaybederek zarar gördüğü hususu
oluşturmaktadır. Dolayısıyla, AYMED’in bu iddiasının anılan Kanun maddesinin “rakip
teşebbüslerin faaliyetlerinin zorlaştırılması” anlamında bir ihlale işaret edip etmediğinin
değerlendirilmesi gerekmektedir.
(22) 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’ne göre üretim veya
dağıtım zincirinin farklı seviyelerinde faaliyet gösteren iki ya da daha fazla teşebbüs
arasında belirli mal veya hizmetlerin alımı, satımı veya yeniden satımı amacıyla yapılan
anlaşmalar dikey anlaşmalar olarak adlandırılmaktadır.
(23) IQVIA ile ECZACIBAŞI arasında akdedilen “IMS HEALTH Enformasyon Hizmetlerine
İlişkin Standart Koşullar ve Hükümler” (Anlaşma) söz konusu Tebliğ kapsamında dikey
anlaşma olarak nitelendirilebilecektir. Anlaşma, ECZACIBAŞI’na IQVIA tarafından
sunulan enformasyon hizmetlerinden yararlanmasına ilişkin bir lisans sağlamaktadır. Söz
konusu lisans; enformasyon, yazılım ve veriler ile belgelerin ECZACIBAŞI’nın kendi
çıkarlarına yönelik olarak kullanılması ile bilgilerin yedekleme amacıyla birer kopyasının
alınması yetkisini vermektedir.
(24) Anlaşma incelendiğinde, “Kısıtlamalar” başlıklı 4. maddesine göre ECZACIBAŞI, IQVIA
tarafından kendisine sunulan verileri, belirlenenlerin dışında herhangi bir alanda
kullanılmak üzere devredemeyecek, kullanılmasına veya kopyalanmasına izin
veremeyecektir. Söz konusu kısıtlamalar, yalnızca temin edilen veriyi ECZACIBAŞI’nın
nasıl kullanacağına ilişkin olup rakiplere ilişkin herhangi bir husus içermemektedir.
(25) Anlaşma’da ECZACIBAŞI’nın rakiplerinin faaliyetlerinin zorlaştırılması, kısıtlanması veya
piyasada faaliyet gösteren diğer teşebbüsleri piyasa dışına çıkarmayı amaçlayacak
herhangi bir hükme rastlanmamıştır. Yine Anlaşma, söz konusu verilerin
ECZACIBAŞI’nın rakiplerine herhangi bir surette temin edilemeyeceğine ilişkin herhangi
bir hüküm de ihtiva etmemektedir. Dolayısıyla, IQVIA’dan talep etmesi halinde AYMED’in
söz konusu verilere erişmesini engelleyecek/kısıtlayabilecek bir hüküm
bulunmamaktadır.
(26) Bu çerçevede, IQVIA ile ECZACIBAŞI arasında akdedilen Anlaşma’nın ECZACIBAŞI’nın
rakiplerinin faaliyetlerini zorlaştırmaya veya veri teminini, paylaşımını engellemeye
yönelik herhangi bir hüküm ihtiva etmediği, bu nedenle 4054 sayılı Kanun’un 4.
maddesinin ihlaline yönelik herhangi bir amacın/etkinin mevcut olmadığı
değerlendirilmiştir.
I.2.3. ECZACIBAŞI’nın Yürüttüğü Tanıtım Faaliyetlerinin ve Satış Yöntemlerinin
Değerlendirilmesi
(27) Başvuru konusu iddialardan bir kısmını, ECZACIBAŞI’nın başvuru sahibinin müşterilerine
1000 kutu ilaç satın alınması halinde 500 kutu ilacı bedava verebileceği yönünde teklifler
sunduğu; reçeteye UROCIT K yazan doktorlara giderek UROCIT K yazmamaları
yönünde faaliyetler yürüttüğü ve rakip şirketin ilgili pazardaki payını IQVIA'dan aldığına
yönelik iddialar oluşturmaktadır.
(28) 4054 sayılı Kanun’un “Amaç” başlıklı 1. maddesi: “Bu Kanunun amacı, mal ve hizmet
piyasalarındaki rekabeti engelleyici, bozucu veya kısıtlayıcı anlaşma, karar ve
uygulamaları ve piyasaya hâkim olan teşebbüslerin bu hâkimiyetlerini kötüye
kullanmalarını önlemek, bunun için gerekli düzenleme ve denetlemeleri yaparak
rekabetin korunmasını sağlamaktır.” hükmünü haizdir. Söz konusu hüküm bağlamında
Kanun’un, mal veya hizmet piyasalarında faaliyet gösteren teşebbüslerin iktisadi
anlamda hür ve bağımsız bir şekilde kararlar alabilmelerini amaçladığı görülmektedir.
Serbest rekabet düzeni de, her türlü mal ve hizmetin herhangi bir sınırlama olmaksızın
18-19/330-164
7/7

isteyen herkes tarafından üretilip istenilen yere pazarlanabilmesi ilkesine dayanır. Nitekim
rekabet hukukuna ilişkin düzenlemeler teşebbüslere eşit ve serbest bir şekilde rekabet
edebilme fırsatını vermek amacıyla inşa edilmektedir.
(29) Bu doğrultuda, ECZACIBAŞI’nın ürününü tanıtmak amacıyla doktorlarla görüşme
yapması ve ilgili pazarda rekabetçi faaliyetler yürüterek AYMED’den pazar payı almasına
yönelik iddiaların Kanun kapsamında değerlendirilemeyeceği anlaşılmıştır.
(30) ECZACIBAŞI yetkililerinin reçeteye UROCIT K yazan doktorlara UROCIT K
yazmamalarını telkin ettiğine yönelik iddialar ise Türk Ticaret Kanunu’nun “Haksız
Rekabet”e ilişkin 55. maddesinde yer alan “(1) Aşağıda sayılan hâller haksız rekabet
hâllerinin başlıcalarıdır: a) Dürüstlük kuralına aykırı reklamlar ve satış yöntemleri ile diğer
hukuka aykırı davranışlar” hükümleri kapsamında değerlendirilebilecek niteliktedir.
J. SONUÇ
(31) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, 4054 sayılı Kanun’un 41.
maddesi uyarınca şikayetin reddi ile soruşturma açılmamasına, gerekçeli kararın
tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak
üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.



Full & Egal Universal Law Academy