Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2018-2-13
Karar Sayısı : 18-20/356-176
Karar Tarihi : 21.06.2018
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN, Adem BİRCAN,
Şükran KODALAK, Mehmet AYAN
B. RAPORTÖRLER : Neyzar ÜNÜBOL, Gözde MAVİ, Burcu ÇALIŞKAN,
Selçuk YILMAZ
C. TARAF : - Mosaş Akıllı Ulaşım Sistemleri A.Ş.
Büyük Kayacık Mah., OSB. 422. Sok., No:13, Selçuklu/KONYA
(1) D. DOSYA KONUSU: Rekabet Kurulunun 08.03.2018 tarih ve 18-07/124-M sayılı
kararıyla trafik sinyalizasyon sektöründe faaliyet gösteren teşebbüs ve teşebbüs
birlikleri hakkında yürütülen önaraştırma kapsamında 05.06.2018 tarihinde Mosaş
Akıllı Ulaşım Sistemleri A.Ş.’de yapılmak istenen yerinde incelemenin
engellenmesi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurulunun (Kurul) 08.03.2018 tarih ve 18-07/124-M
sayılı kararı uyarınca yürütülmekte olan önaraştırma kapsamında yerinde incelemenin
engellenmesi üzerine hazırlanan 19.06.2018 tarih ve 2018-2-13/BN sayılı Bilgi Notu
görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notu’nda mezkur Kurul kararı çerçevesinde
yürütülen önaraştırma kapsamında 05.06.2018 tarihinde yerinde inceleme yapılmak
istenen Mosaş Akıllı Ulaşım Sistemleri A.Ş.’nin (MOSAŞ) yerinde incelemeyi
engellediği, adı geçen teşebbüse 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un
(4054 sayılı Kanun) 16. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca idari para cezası
verilmesi gerektiği, aynı Kanun’un 17. maddesinde düzenlenen nispi idari para
cezasının ise uygulanmasına yer olmadığı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME, GEREKÇE VE HUKUKİ DAYANAK
G.1. Yaşanan Gelişmelerin Özeti
(4) Kurul’un 08.03.2018 tarih ve 18-07/124-M sayılı kararı ile; sinyalizasyon sektöründe
faaliyet gösteren teşebbüs ve teşebbüs birlikleri hakkında önaraştırma yapılmasına
hükmedilmiştir. Bu doğrultuda raportörler tarafından, 05.06.2018 tarihinde saat 10.30
civarında MOSAŞ’ın bulunduğu Büyük Kayacık Mah., OSB. 422. Sok., No:13,
Selçuklu/KONYA adresine yerinde inceleme gerçekleştirmek üzere gidilmiştir.
(5) Bu kapsamda teşebbüs yetkililerine raportörlerin yetki belgeleri ve Rekabet Kurumu
kimlik kartlarının ibrazının akabinde, mevcut önaraştırma kararı hakkında bilgi verilmiş
ve yerinde inceleme yapılacağı ifade edilmiştir. Bu aşamada herhangi bir engelleme ile
karşılaşılmamasına istinaden teşebbüs yetkilileri (…..) ve (…..)’ın masasında ve iş
bilgisayarlarında incelemeye başlanmıştır.
(6) Yerinde inceleme devam ederken 10:30-12:30 saatleri arasında iki kez internet
bağlantısı kesilmiş; akabinde saat 12:30 civarında görevli raportörlerden biri tarafından
(…..)’ın bilgisayarında incelenmekte olan e-postaların silindiği fark edilmiştir. Durumun
anılan teşebbüs yetkilisine sorulması sırasında bir başka raportör tarafından yetkilinin
“Mosaş” başlıklı çevrimiçi yazışma grubunda teşebbüs ile ilgili yazıştığının görülmesi
18-20/356-176
2/4
üzerine yetkilinin telefonu istenmiş, yetkilinin telefonu vermesi sonrasında ise söz
konusu yazışmalar yetkilinin iş bilgisayarından açılarak incelenmiştir.
(7) Yazışmaların incelenmesinden, yerinde inceleme yapan meslek personellerinin
fotoğrafının çekilerek grupta paylaşıldığı; “interneti kes girmesinler”, “modemi bozalım”,
“mailleri silin” gibi ifadelerin olduğu görülmüş, bunun üzerine görevli meslek personeli
tarafından mevcut yazışmaların ekran görüntüsü alınmıştır. Bu sırada teşebbüs yetkilisi
olduğu ifade edilen (…..) ve teşebbüs avukatı (…..) teşebbüse gelmiştir. Anılan yetkililer
tarafından; şirketin menfaatini düşündükleri, incelemenin devam etmesine izin verip
vermeyeceklerine ilişkin bir görüşme yapacakları, kendi menfaatlerinin gerektirmesi
halinde incelemeyi engelleyebilecekleri belirtilmiştir. Akabinde, incelenen e-postaların
silindiğine dair ekran görüntüleri meslek personeli tarafından alınırken elektrikler
kesilmiş, bir süre sonra elektrik gelmesine rağmen internet bağlantısı sağlanamamıştır.
(8) Teşebbüs yetkililerinden, internet hizmetinin alındığı servis sağlayıcı Türk
Telekomünikasyon A.Ş. (TÜRK TELEKOM) ile görüşüp sorunu çözmeleri talep
edilmişse de, TÜRK TELEKOM’un telefonlara cevap vermediği, hizmet numaralarını
bilmedikleri gibi gerekçelerle internet bağlantısı yeniden temin edilememiştir. Yaşanan
internet sorununa istinaden 07.06.2018 tarih ve 7401 sayılı yazı ile mezkûr sağlayıcı
işletmeden konuya ilişkin bilgi talep edilmiştir. 14.06.2018 tarih ve 4588 sayı ile Kurum
kayıtlarına intikal eden cevabi yazıda, yerinde inceleme için gidilen 05.06.2018 tarihinde
MOSAŞ’ın bulunduğu bölgede TÜRK TELEKOM’dan alınan hizmete ilişkin sistemsel bir
kesinti yaşanmadığı, ilaveten, işletmenin çağrı merkezinde herhangi bir arıza kaydının
bulunmadığı bildirilmiştir.
(9) Meslek personeli tarafından yerinde incelemenin engellenmesi halinde uygulanabilecek
yaptırımlara ilişkin teşebbüs yetkililerine defaten bilgi verilmesine rağmen, yerinde
incelemeyi engellemeye yönelik eylemlere devam edilmiştir. Bu çerçevede teşebbüs
yetkilisi (…..) tarafından incelenen bilgisayarların kasaları götürülmüş; söz konusu
davranışı ile yerinde incelemeyi engellediğinin belirtilmesi üzerine ise, adı geçen şahıs
tarafından “isterseniz tutanağınızı tutun bunu götürmek zorundayız” şeklinde cevap
verilmiştir. Bu ana kadar yapılan inceleme kapsamında toplanan belgeler, teşebbüsten
alınan harici belleğe kopyalanmış olsa da kasaların götürülmesinin ardından incelemeye
devam edilmesi mümkün olamamıştır. Ancak sonrasında teşebbüs, ilgili harici bellekteki
belgelerin çıktısının alınmasına ve/veya kopyalanmasına da müsaade etmemiş,
teşebbüs ile yapılan müzakereler sonucu kopyalama işlemi bahse konu işlemi
gerçekleştiren meslek personelinin işlem esnasında teşebbüs yetkilileri ve diğer meslek
personelleri tarafından videoya çekilmesi ile sağlanmıştır.
(10) Yukarıda aktarılan gelişmelerin sonucunda meslek personeli tarafından yaşanan süreci
kayıt altına alan “Yerinde İncelemenin Engellenmesine İlişkin Tutanak” hazırlanmış,
ancak teşebbüs yetkilileri imzadan imtina etmiştir. Ayrıca, yerinde incelemede elde
edilen belgelerin yer aldığı bir “Yerinde İnceleme Tutanağı” tutulmuştur.
G.2. Hukuki Değerlendirme
(11) Yerinde inceleme yetkisi, 4054 sayılı Kanun’un ihlal edilip edilmediğinin ortaya
çıkarılmasında kullanılan en önemli araçların başında gelmektedir. Bu yetkinin etkin bir
şekilde kullanılması, verimli sonuçlar elde edilebilmesi noktasında büyük öneme
sahiptir.
(12) 4054 sayılı Kanun’un “Yerinde İnceleme” başlıklı 15. maddesi;
“Kurul, bu Kanunun kendisine verdiği görevleri yerine getirirken gerekli gördüğü
hallerde, teşebbüs ve teşebbüs birliklerinde incelemelerde bulunabilir. Bu amaçla
teşebbüslerin veya teşebbüs birliklerinin:
18-20/356-176
3/4
a) Defterlerini, her türlü evrak ve belgelerini inceleyebilir ve gerekirse suretlerini
alabilir,
b) Belirli konularda yazılı veya sözlü açıklama isteyebilir,
c) Teşebbüslerin her türlü mal varlığına ilişkin mahallinde incelemeler yapabilir.
İnceleme, Kurul emrinde çalışan uzmanlar tarafından yapılır. Uzmanlar incelemeye
giderken yanlarında incelemenin konusunu, amacını ve yanlış bilgi verilmesi halinde
idarî para cezası uygulanacağını gösteren bir yetki belgesi bulundururlar.
(Ek: 01.08.2003-4971/ 25. Md.) İlgililer istenen bilgi, belge, defter ve sair vasıtaların
suretlerini vermekle yükümlüdür. Yerinde incelemenin engellenmesi veya
engellenme olasılığının bulunması durumunda sulh ceza hakimi kararı ile yerinde
inceleme yapılır.”
şeklinde düzenlenmiştir. Aynı Kanun’un “İdari Para Cezası” başlıklı 16. maddesinin
birinci fıkrasının (d) bendinde ise “yerinde incelemenin engellenmesi ya da
zorlaştırılması”, teşebbüslere idari para cezası verilmesini gerektiren hallerden biri
olarak hüküm altına alınmıştır.
(13) Yukarıda yer verilen hükümler ışığında; işbu karara konu yerinde incelemenin MOSAŞ
yetkilileri tarafından tamamlanmasına izin verilmeyerek engellendiği, bu bağlamda adı
geçen teşebbüse 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi
uyarınca, 2017 mali yılı sonunda oluşan gayri safi gelirinin binde beşi oranında idari
para cezası verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
(14) Öte yandan, 4054 sayılı Kanun’un “Nispi Para Cezaları” başlıklı 17. maddesi
kapsamında, (b) bendinde sayılan yerinde incelemenin engellenmesi ya da
zorlaştırılması halinde;
“Kurul…her gün için, ilgili teşebbüsler ile teşebbüs birlikleri ve/veya bu birliklerin
üyelerinin karardan bir önceki mali yıl sonunda oluşan, bunun hesaplanması
mümkün olmazsa karar tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan ve Kurul
tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirlerinin onbinde beşi oranında idarî
para cezası verir.
… (b) bendindeki fiillere ilişkin idarî para cezası ise, fiilin gerçekleştiği günü takip
eden günden itibaren verilebilir.”
düzenlemesine yer verilmektedir.
(15) Mezkûr madde hükmü uyarınca; yerinde incelemenin engellendiği 05.06.2018 tarihini
takip eden günden başlamak ve MOSAŞ’ın söz konusu engellemeyi sona erdirecek
yazılı davetinin Kurum kayıtlarına girmesine kadar yürütülmek üzere her gün için, 2017
mali yılı sonunda oluşan gayri safi gelirinin on binde beşi oranına tekabül eden tutarın
süreli para cezası olarak verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
H. SONUÇ
(16) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,
1. Rekabet Kurulunun 08.03.2018 tarih ve 18-07/124-M sayılı kararı uyarınca
yürütülen önaraştırma kapsamında 05.06.2018 tarihinde yerinde inceleme
yapılmak istenen Mosaş Akıllı Ulaşım Sistemleri A.Ş.’nin yerinde incelemeyi
engellediğine;
2. Bu nedenle, Mosaş Akıllı Ulaşım Sistemleri A.Ş.’ye,
18-20/356-176
4/4
a) 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca, 2017
mali yılı sonunda oluşan gayri safi gelirinin binde beşi oranında olmak üzere
81.500,87 TL;
b) Yerinde incelemenin engellendiği 05.06.2018 gününü takip eden günden
başlamak ve Mosaş Akıllı Ulaşım Sistemleri A.Ş.’nin söz konusu engellemeyi
sona erdirecek yazılı davetinin Rekabet Kurumu kayıtlarına girmesine kadar
yürütülmek üzere her gün için, 4054 sayılı Kanun’un 17. maddesinin birinci
fıkrasının (b) bendi uyarınca, 2017 mali yılı sonunda oluşan gayri safi gelirinin on
binde beşi oranında olmak üzere 8.150,09 TL
idari para cezası verilmesine gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara
İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy