Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2018-1-34 (Menfi Tespit)
Karar Sayısı : 18-22/374-182
Karar Tarihi : 05.07.2018
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN, Adem BİRCAN, Şükran KODALAK, Mehmet AYAN
B. RAPORTÖRLER: Çağlar Deniz ATA, Bilge YILMAZ, Öykü SARIASLAN, Tahsin KUM
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : Başkent Doğal Gaz Dağıtım Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş.
Kızılırmak Mah. Ufuk Üniversitesi Cad. No:13 Çankaya/Ankara
(1) D. DOSYA KONUSU: Başkent Doğal Gaz Dağıtım Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı
A.Ş. tarafından internet sitesinde “Sertifikalı Firma Başarı Performans
Değerlendirmesi” listesinin paylaşılmasına yönelik uygulamaya menfi
tespit/bireysel muafiyet verilmesi talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 12.06.2018 tarihinde giren başvuru üzerine
hazırlanan 25.06.2018 tarih ve 2018-1-34/MM sayılı Rapor görüşülerek karara
bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, Başkent Doğal Gaz Dağıtım Gayrimenkul
Yatırım Ortaklığı A.Ş. (BAŞKENTGAZ) tarafından internet sitesinde “Sertifikalı Firma
Başarı Performans Değerlendirmesi” listesinin yayımlanmasına yönelik uygulamaya
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 8. maddesi
uyarınca menfi tespit belgesi verilebileceği ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
G.1. Başvuruya Konu Uygulama
(4) Başvuruda, BAŞKENTGAZ aracılığıyla sertifikalandırılan, proje ve iç tesisat yapım-
onarım alanlarında faaliyette bulunacak gerçek ve tüzel kişilerin faaliyetleri sürecinde
göstermiş oldukları performanslarına ilişkin “Sertifikalı Firma Başarı Performans
Değerlendirmesi” listesinin internet sayfasında yayımlanmasının planlandığı belirtilerek
ilgili uygulamaya menfi tespit belgesi verilmesi veya muafiyet tanınması talep edilmekte
ve özetle;
- BAŞKENTGAZ’ın Ankara ili lisans sınırları içinde doğalgaz dağıtım faaliyeti
yürüttüğü; sorumluluk sınırları içerisinde iç tesisat ve servis hatları yapım ve hizmet
faaliyetlerini sürdürecek gerçek veya tüzel kişileri Doğal Gaz Piyasası Sertifika
Yönetmeliği çerçevesinde Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) adına
sertifikalandırdığı,
- EPDK Doğal Gaz Piyasası İç Tesisat Yönetmeliği’nin “Hak ve Yükümlülükler” başlıklı
6. maddesinde “Müşteri, iç tesisatı veya mevcut iç tesisatta yapılacak tadilatı, bedeli
karşılığında sertifika sahibine projelendirir, inşa ettirir.” hükmünün bulunduğu,
- Bu kapsamda müşterinin seçim yapacağı sertifikalı firmanın iç tesisat faaliyetleri
sürecinde göstermiş olduğu performanslara yönelik bilgi edinebilmesi, sertifikalı firma
faaliyeti nedeni ile oluşacak müşteri mağduriyetlerinin önüne geçebilmesi ve hizmet
kalitesinin artırılması amacıyla BAŞKENTGAZ tarafından EPDK adına proje ve iç
tesisat yapım, bakım-onarım kategorilerinde sertifikalandırılan gerçek ve tüzel
18-22/374-182
2/5
kişilerin sertifikalarına konu faaliyetleri esnasında göstermiş oldukları
performansların belirlenen periyotlarla tek bir formatta internet sitesinden
paylaşılmasının düşünüldüğü,
- Söz konusu paylaşımın firma adına göre A’dan Z’ye sıralı halde iç tesisat yapım,
bakım-onarım faaliyetlerindeki aktif firmalar için geçerli olacağı,
- Söz konusu listenin/tablonun, müşterinin kolay analiz edebilmesi adına tablodaki tüm
sütunların filtrelenecek şekilde yayımlanacağı
ifade edilerek, Sertifikalı Firma Başarı Performans Değerlendirmesi listesinin hangi
değerlendirme kıstaslarını içereceğine ilişkin bilgi verilmektedir.
G.2. BAŞKENTGAZ
(5) BAŞKENTGAZ, 5669 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanunu’nda Değişiklik Yapılması
Hakkında Kanun uyarınca kurulmuş ve Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin
15.06.2007 tarih ve 1603-1604 sayılı kararları ile EGO Genel Müdürlüğünde doğal
gazın şehir içi dağıtımıyla ilgili tüm altyapı tesisleri, varlıklar, taşınır ve taşınmazlar, hak,
alacak ve borçlar, 31.08.2007 tarihi itibarıyla BAŞKENTGAZ’a geçmiştir.
BAŞKENTGAZ, hâlihazırda EPDK’dan aldığı 31.08.2007 tarihinden itibaren 30 yıl süreli
gaz dağıtım lisansı çerçevesinde Ankara Büyükşehir Belediyesi sınırlarını kapsayan
bölgede gaz dağıtım hizmeti vermektedir. BAŞKENTGAZ’ın tüm hisselerinin blok satışı
yöntemiyle özelleştirilmesi kapsamında 31.05.2013 tarihinde Torunlar Sanayi ve Ticaret
A.Ş. lehine hisse devri1 gerçekleşmiştir. BAŞKENTGAZ, 2017 Ocak ayı itibarıyla
1.610.791 abone ve 76.723 serbest tüketici sayısına sahip olup, aynı yılın Ocak ayında
nihai tüketiciye 43,58 milyon m3 satış gerçekleştirmiştir.
G.3. İlgili Pazar
G.3.1. Pazar Hakkında Genel Bilgiler
(6) Doğal gaz dağıtımı, EPDK tarafından düzenlenen ihaleleri alan ve dağıtım lisansına
sahip olan firmalar tarafından yapılmaktadır. Doğal gaz tesisatı ise, dağıtım firmaları
tarafından kendilerine verilen yetki belgeleri (sertifika) çerçevesinde faaliyetlerini
yürüten mühendislik firmaları tarafından yapılmaktadır. Sertifika işlemlerine ilişkin tüm
hususlar EPDK tarafından yayımlanan Doğal Gaz Piyasası Sertifika Yönetmeliği ile
düzenlenmektedir ve bu Yönetmelik, doğal gazla ilgili herhangi bir yapım ve hizmet
faaliyetinin yürütülmesi için sertifika alınmasını zorunlu kılmaktadır. Doğalgaz dağıtım
yetkisine sahip şirketler ise bu faaliyetleri yürütecek gerçek veya tüzel kişilere EPDK
adına sertifika verme yetkisine sahip kuruluşlardır.
(7) Tesisat firmaları söz konusu faaliyetlerini gerçekleştirirken doğal gaz tesisatına ilişkin
proje çizimini yapmakta, bu projeleri dağıtım firmalarına sunmakta, dağıtım firmaları da
söz konusu projeleri EPDK tarafından belirlenen standartlara ve kurallara göre
onaylamaktadır. Ardından sertifikalı firma, onaylanan projeye uygun şekilde tesisatı
yaparak kontrol için gaz dağıtım şirketinden randevu almaktadır. Randevu tarihinde
dağıtım şirketi kontrol personelinin, sertifikalı firma ve abone ile birlikte yapacağı kontrol
ve test sonrasında tesisata gaz verilmesinin uygun olduğuna dair imzaladıkları form ile
birlikte işlemler tamamlanmakta ve böylece tesisata gaz arzı sağlanmış olmaktadır.
G.3.2. İlgili Ürün Pazarı
(8) BAŞKENTGAZ doğal gaz dağıtım pazarında hukuki tekel olarak faaliyet göstermekte
ve ilgili mevzuat uyarınca iç tesisat projelerinin hazırlanması ve yapımı pazarlarında da
1 Kurulumuzun 07.03.2013 tarih ve 13-12/176-92 sayı kararı ile söz konusu devir işleminin
gerçekleşmesinde herhangi bir sakınca görülmemiştir.
18-22/374-182
3/5
ilgili mevzuat tarafından kendisine devredilmiş olan, bir tür düzenleme ve gözetim
yetkisini kullanmaktadır. Bu doğrultuda, iç tesisata yönelik faaliyetlerin,
BAŞKENTGAZ’ın yürütmekle görevli olduğu asli faaliyeti olan doğalgaz dağıtım faaliyeti
ile bağlantılı olmakla birlikte farklı özelliklerinin bulunduğu değerlendirilmektedir. Bu
kapsamda dosya konusu uygulamanın BAŞKENTGAZ’ın sertifikalandırdığı firmaların iç
tesisat ve servis hatları yapım, bakım-onarım faaliyetlerine yönelik olmasından dolayı,
ilgili ürün pazarı “doğal gaz iç tesisatlarının proje ve yapımı hizmetleri pazarı” şeklinde
tanımlanmıştır2.
G.3.3. İlgili Coğrafi Pazar
(9) Dosya konusu uygulamanın Ankara ilinde faaliyet gösteren BAŞKENTGAZ’ın
sertifikalandırdığı teşebbüslere ilişkin olması ve proje uygulayıcılarının da Ankara ili
sınırlarında faaliyet göstermesi nedeniyle, ilgili coğrafi pazar “Ankara ili” olarak
belirlenmiştir.
G.4. Değerlendirme
(10) Yapılan başvurudan Sertifikalı Firma Başarı Performans Değerlendirmesi listesinin;
- Belirlenecek değerlendirme dönemi için firma tarafından kayda sunulan ve
BAŞKENTGAZ SAP sistemine kayıt edilen proje sayısı,
- Bu projelere ait ilk gönderimde (redsiz) onay sayısı, yüzdesel olarak proje onay
başarısı (ilk gönderimde onay alabilme),
- 1. tesisat kontrolü yapılan birim sayısı,
- Bu kontrollerde tesisat onayı alan birim sayısı,
- Yüzdesel olarak tesisat onay başarısı (ilk kontrolde gaz açım onayı alabilme),
- Sürece yeni dahil olan firmaların anlaşılabilmesi adına sertifika başlangıç tarihi ve
firmanın hangi sürelerde işlem yapabileceğini görmek adına vize tarihi
hakkında bilgiler içeren bir liste olacağı anlaşılmaktadır.
(11) 4054 sayılı Kanun’un 8. maddesi kapsamında bir anlaşmanın, kararın, eylemin veya
birleşme ve devralmanın, aynı Kanun’un 4, 6 ve 7. maddelerine aykırı olmaması
durumunda ilgili işleme menfi tespit belgesi verilebilmektedir. Bu doğrultuda öncelikle
bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesine aykırı olup olmadığı
değerlendirilmiştir.
(12) Doğal Gaz Piyasası Sertifika Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik’te
“sertifika”, doğal gaz faaliyeti yapan tüzel kişilerin sistemde yer alacak tesislerinin
tasarımı, yapımı, revizyonu, bakımı, onarımı, kontrolü, müşavirliği ve benzeri
hizmetlerde bulunacak gerçek ve tüzel kişilerin yeterliliğini göstermekte ve EPDK
tarafından verilen izni ifade etmektedir. Bu çerçevede ilk kez doğal gaz aboneliği
başvurusu yapacak olanlar ile mevcut tesisatında değişiklik yapacak aboneler, sertifika
sahibi firmalardan proje ve uygulama hizmeti almakta, bu hizmetin standartları sağlayıp
sağlamadığı dağıtım firması tarafından kontrol edildikten sonra doğalgaz tedariki
yapılmaktadır. Proje veya proje uygulamasının standartları karşılamaması halinde
projede revizyon istenmekte ve bu revizyon sonrasında yapılan ikinci kontrol
sonrasında, şartların sağlanması halinde, tedarik başlamaktadır. Dolayısıyla sertifika
sahibi, doğalgaz iç tesisat projeleri alanında hizmetlerini sunan firmalar, işin niteliği
gereği bir müşteriyle ya doğalgaz tesisat kurulumu ya da mevcut tesisatın değişimi gibi
2 Benzer yöndeki pazar tanımları için bkz. Kurulumuzun 25.08.2016 tarihli, 16-29/483-217 sayılı ve
22.08.2017 tarihli, 17-27/433-188 ile 17-27/434-188 sayılı kararları.
18-22/374-182
4/5
süreçlerde sınırlı olarak iletişim kurmaktadırlar. Diğer bir deyişle, hizmet asıl olarak tek
sefere mahsus alınan bir hizmet olup sadece istisnai durumlarda abone ve iç tesisat
firması iki veya üç sefer temas etmektedirler. Bu açıdan bahse konu faaliyetin özellikle
kalitesi ve fiyatı hususlarında abone nezdinde bir eksik ya da asimetrik bilginin ortaya
çıktığı söylenebilir. Şöyle ki, bu hizmet zamana yayılı olarak devamlı surette yenilenen
ya da tekrar eden bir hizmet olsa idi, tüketicinin ilgili firmanın hizmet koşullarını
değerlendirmesi ve bir sonraki sefer yine alternatif firmalar arasında bu tecrübelerine
göre yapacağı değerlendirme ile bir seçim yapması mümkün olacaktı. Böylece aldığı
hizmetten memnun olmayan abone rekabetçi süreç içerisinde tercihini başka bir
firmaya yönlendirebilecektir. Ancak yukarıda açıklanan sebeplerle pazarın ve hizmetin
doğası bu tür bir sınamaya imkân vermemekte, tüketici aleyhine bir tür belirsizlik
oluşturmaktadır. Diğer yandan hizmete konu faaliyetin teknik bir faaliyet olması ve
hizmetin kalitesini ölçebilmek için belirli bir teknik bilgi ve yordama sahip olunması
gerekliliği de tüketici nezdinde oluşan asimetrik bilgiyi artırmakta, hizmet kalitesinin
ölçümlenmesini güçleştirmektedir. Bu anlamda müşterilerin sertifikalı firmaların
performansına dair bilgilere hizmet almadan önce ulaşabilmeleri piyasadaki rekabeti
olumsuz etkilemeyeceği gibi mevcut durumda tüketiciler nezdinde bilgi asimetrisini
ortadan kaldırarak ya da en azından azaltarak, etkinlik artışı sağlayabilecektir.
(13) Başvuruya konu işlem BAŞKENTGAZ’ın sertifikalandırdığı firmalar hakkında mevcutta
BAŞKENTGAZ bünyesinde bulunan bilgileri bir araya getirerek kamuya sunmasıyla
ilgilidir. İşleme konu listedeki değerlendirmeler BAŞKENTGAZ’ın sübjektif
değerlendirmeleri olmayacağından dolayısıyla söz konusu bilgiler firmalar hakkında var
olan objektif kriterleri yansıtacağından dikey anlamda bir bilgi alışverişine; yine bilgilerin
geçmişe dönük olması ve fiyat maliyet gibi unsurları içermemesi sebebiyle sertifikalı
firmalar arasında da yatay anlamda bir bilgi alışverişine yol açmayacağı
değerlendirilmekte olup, söz konusu işlem başvuruya konu edilen hali ile 4054 sayılı
Kanun’un 4. maddesi kapsamında herhangi bir risk yaratmayacaktır. Buna göre, amaç
bakımından 4054 sayılı Kanun’u kısıtlayıcı olmadığı sarih olan işlemin, etki bakımından
da yukarıda anılan sebeplerle sakınca doğurmayacağı değerlendirilmektedir.
(14) Öte yandan dosya konusu işlemde, Kurulumuzun 24.09.2014 tarih ve 14-35/682-299
sayılı kararında da tespit edildiği üzere, Ankara ili mücavir alanında doğal gaz dağıtım
faaliyeti bakımından tekel durumunda bulunan ve 4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası
Kanunu ile bu Kanun kapsamında oluşturulan mevzuat uyarınca piyasa faaliyetleri
denetim ve düzenlemeye tabi olan BAŞKENTGAZ’ın hakim durumda bulunduğundan
hareketle, menfi tespit değerlendirmesinin 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi
çerçevesinde de yapılması gerekmektedir.
(15) BAŞKENTGAZ başvuruya konu işlem ile, müşterilerin seçim yapacağı sertifikalı
firmaların iç tesisat faaliyetleri sürecinde göstermiş oldukları performansa yönelik bilgi
edinebilmesi, sertifikalı firma faaliyetinden kaynaklanan müşteri mağduriyetlerinin
önüne geçilebilmesi ve hizmet kalitesinin artırılması amacıyla sertifikalı gerçek veya
tüzel kişilerin sertifikalarına konu faaliyetleri esnasında göstermiş oldukları
performanslarını belirlenen periyotlarla internet sayfasında yayımlamayı
planlamaktadır.
(16) Bu kapsamda uygulamanın sertifikalı firmalar hakkında hâlihazırda var olan bilgilerin bir
araya getirilmesi yoluyla gerçekleştirileceği anlaşılmaktadır. Öyle ki bu durumda
sertifikalı firmalar hakkında BAŞKENTGAZ’ın sübjektif bir değerlendirmesi
bulunmayacağından ve aynı zamanda anılan teşebbüsün alt ilgili pazarda bir faaliyeti
de bulunmadığından, piyasada faaliyet gösteren sertifikalı firmalar arasında herhangi
bir eşitsizlik meydana gelmeyecektir.
18-22/374-182
5/5
(17) Öte yandan başvuruya konu işlem 4054 sayılı Kanun’un “Birleşme veya Devralma”
başlıklı 7. maddesi çerçevesinde bir işlem olmaması nedeniyle bu kapsamda
değerlendirmeye tabi tutulmamıştır.
(18) Netice olarak, BAŞKENTGAZ tarafından Sertifikalı Firma Başarı Performans
Değerlendirmesi listesinin internet sayfasında paylaşılmasının mevcut koşullar altında,
4054 sayılı Kanun’un 4, 6 ve 7. maddelerine aykırı olmadığı ve uygulamanın herhangi
bir rekabetçi endişeye yol açmayacağı, bu nedenle söz konusu uygulamaya aynı
Kanun’un 8. maddesi uyarınca menfi tespit belgesi verilebileceği kanaatine varılmıştır.
H. SONUÇ
(19) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, Başkent Doğal Gaz Dağıtım
Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. tarafından internet sitesinde “Sertifikalı Firma Başarı
Performans Değerlendirmesi” listesinin paylaşılmasına yönelik uygulamaya 4054 sayılı
Kanun’un 8. maddesi çerçevesinde menfi tespit belgesi verilmesine, gerekçeli kararın
tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak
üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy