Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2018-5-9 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 18-27/451-220
Karar Tarihi : 08.08.2018
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN, Adem BİRCAN, Mehmet AYAN,
Ahmet ALGAN, Şükran KODALAK
B. RAPORTÖRLER: Murat AYBER, Mehmet TOKGÖZ, Eren YALDIZLI,
Furkan BAŞTÜRK, Osman AYAR
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : - Şimşek Oto. San. Tic. ve Ltd. Şti.
Yapıntı Mah. Zeytinlik Mevkii No:32 Mut/Mersin
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILANLAR : - Medcem Madencilik ve Yapı Malz. San. Tic. A.Ş.
Yenibosna Merkez Mah. Kavak Sok. No:39 Bahçelievler/İstanbul
- Konya Çimento San. A.Ş.
Horozluhan Mah. Cihan Sk, No:15 42300, Selçuklu/Konya
- Kçs Kahramanmaraş Çimento Beton San. ve Maden. İşlet. A.Ş.
Karacasu Karaziyaret Mah. Fatih Sultan Mehmet C. N:1/A
Dulkadiroğlu/Kahramanmaraş
- Çimsa Çimento San. ve Tic. A.Ş
Kısıklı Cad. No:4 Sarkuysan-Ak İş Merkezi S Blok
Altunizade/İstanbul
(1) E. DOSYA KONUSU: Mersin ili Mut ilçesinde faaliyet gösteren Medcem Madencilik
ve Yapı Malz. San. Tic. A.Ş., Konya Çimento San. A.Ş., Kçs Kahramanmaraş
Çimento Beton San. ve Maden. İşlet. A.Ş. ve Çimsa Çimento San. ve Tic. A.Ş.’nin
bölge paylaşımı yapmak ve çimento fiyatlarını aralarında belirlemek suretiyle 4054
sayılı Kanun’u ihlal ettikleri iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 07.02.2018 tarih ve 1172
sayı ile intikal eden başvuruda özetle;
- Mersin ili Mut ilçesine çimento satışı gerçekleştiren Medcem Madencilik ve Yapı
Malz. San. Tic. A.Ş. (MEDCEM), Konya Çimento San. A.Ş.(KONYA ÇİMENTO),
KÇS Kahramanmaraş Çimento Beton San. ve Maden İşlet. A.Ş. (KÇS) ve Çimsa
Çimento San. ve Tic. A.Ş.’nin (ÇİMSA) aralarında anlaşmak suretiyle bölge
paylaşımında bulundukları,
- KONYA ÇİMENTO ve KÇS’nin, Mersin ili Mut ilçesine belirli bir süre çimento satışı
gerçekleştirdikten sonra satış yapmaktan imtina ettiği,
- ÇİMSA’nın, Mersin ili Mut ilçesine çimento satışı yapmaktan imtina ettiği, adı
geçen ilçeye çimento satışı gerçekleştiren tek üreticinin MEDCEM olduğu ve
MEDCEM’in de bölgeye diğer çimento üreticilerinin satış gerçekleştirmesini
engellediği,
- MEDCEM’in Haziran 2017’de bölgeye 163 TL + KDV üzerinden çimento satışı
gerçekleştirirken, aralıklarla uyguladığı zamlarla birlikte Aralık 2017’de 221 TL+
KDV üzerinden çimento sattığı ve bu durumun da enflasyon ve döviz kurundaki
artış gibi nedenlerle dahi izah edilemez olduğu
18-27/451-220
2/17
ileri sürülerek, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun)
uyarınca gereğinin yapılması talep edilmiştir.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurulunun (Kurul) 29.03.2018 tarihli toplantısında;
çimento üretim ve satış alanında iştigal eden ve Mersin ilinde faaliyet gösteren MEDCEM,
KONYA ÇİMENTO, KÇS ve ÇİMSA’nın aralarında anlaşmak suretiyle pazarı paylaştıkları
ve fiyat tespitinde bulundukları iddialarına ilişkin olarak 4054 sayılı Kanun’un 40.
maddesinin birinci fıkrası uyarınca önaraştırma yapılmasına 18-09/176-M sayı ile
hükmedilmiştir.
(4) Mezkûr karar üzerine yürütülen önaraştırma sonucunda düzenlenen 28.06.2018 tarih ve
2018-5-9/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu, Kurul’un 05.07.2018 tarihli toplantısında ele
alınmış ve Mersin ili özelinde ek çalışma yapılmasına 18-22/384-Mİ sayı ile karar
verilmiştir.
(5) Anılan ek çalışmanın tamamlanması akabinde hazırlanan 12.07.2018 tarih ve 2018-5-
9/BN-1 sayılı Bilgi Notu, Kurul’un 08.08.2018 tarihli toplantısında yukarıda bahsi geçen
Önaraştırma Raporu ile birlikte görüşülerek işbu karar tesis edilmiştir.
(6) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: Mevcut dosya kapsamında raportörler tarafından;
- İlgili Önaraştırma Raporu’nda; hakkında inceleme yürütülen teşebbüslerin 4054
sayılı Kanun’u ihlal ettiklerine dair herhangi bir bulguya ulaşılamadığı, dolayısıyla
söz konusu teşebbüsler hakkında soruşturma başlatılmasına gerek bulunmadığı,
- Mersin iline yönelik ek çalışma ekseninde hazırlanan ilgili Bilgi Notu’nda ise; bahse
konu teşebbüslerin Mersin ilindeki faaliyetleri bakımından da aynı şekilde, 4054
sayılı Kanun’a aykırı nitelikte bir bölge veya müşteri paylaşımı içinde olduklarını
gösteren bulgu tespit edilmediği, bu nedenle soruşturma açılmasına yer olmadığı
ifade edilmektedir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Hakkında Önaraştırma Yapılan Teşebbüsler1
I.1.1. KÇS
(7) Kipaş Holding bünyesinde yer alan KÇS, 2005 yılında Kahramanmaraş’ta kurulmuştur.
Yıllık 1.400.000 ton klinker ve 2.000.000 ton çimento üretim kapasitesi olan teşebbüs,
ayrıca sekiz adet hazır beton tesisine sahiptir.
I.1.2. ÇİMSA
(8) 1972 yılında kurulan ÇİMSA’nın kontrolü, %54,54 oranında hissesine sahip olan Hacı
Ömer Sabancı Holding A.Ş.’nin elinde bulunmaktadır. Teşebbüs; Mersin, Eskişehir,
Ankara, Kayseri, Niğde ve Afyon’da faaliyette bulunan altı çimento tesisi ile gri çimento,
beyaz çimento ve kalsiyum alüminat çimentosu ürünlerini ulusal ve uluslararası pazara
sunmaktadır.
I.1.3. MEDCEM
(9) Medcem Çimento Fabrikası, Eren Holding bünyesindeki MEDCEM tarafından 2008
yılında Mersin ili Silifke ilçesinde kurulmuş ve 2015 yılının ikinci yarısında üretim
faaliyetine başlamıştır. Günlük 11.500 ton klinker üretim kapasitesiyle tek hat ile üretim
yapmaktadır. Ağırlıklı olarak ihracata yönelik tasarlanan fabrika ürettiği ürünlerin %75’ini
ihraç etmektedir.
1 Teşebbüslerin resmi internet sitelerinden yararlanılmıştır.
18-27/451-220
3/17
I.1.4. KONYA ÇİMENTO
(10) KONYA ÇİMENTO, 1963 yılında yaş sistem teknolojisi kullanılarak 200.000 ton/yıl
çimento kapasitesi ile üretime başlamıştır. 1991 yılında Türkiye İş Bankası, sahip olduğu
şirket hisselerini blok satışla, Fransa’da yerleşik çimento üreticilerinden çok uluslu VICAT
Grubu bünyesindeki Participations Financieres et Immobilieres S.A.’ya (PARFICIM S.A.)
devretmiştir. VICAT Grubu, Konya Çimento’nun % 81,88 oranında hissesi ile teşebbüsün
kontrolünü haizdir. Konya ili Selçuklu ilçesinde bir adet çimento fabrikası bulunan
teşebbüsün, klinker kapasitesi 1.500.000 ton/yıl, çimento öğütme kapasitesi ise
2.150.000 ton/yıl’dır.
I.2. Sektöre İlişkin Genel Bilgiler2
(11) Sektörde 52’si entegre tesis, 20’si ise öğütme tesisi olmak üzere toplam 72 tesis faaliyet
göstermektedir. Ortalama %63 kapasite kullanım oranı ile çalışan çimento sektöründe
toplam çimento kapasitesi 135 milyon ton civarında iken, ortalama %90 kapasite kullanım
oranı ile çalışan klinker sektöründe toplam klinker kapasitesi 83 milyon ton civarındadır.
Üretilen klinkerin yaklaşık sekiz milyon tonu ihraç edilirken, çimentoda bu rakam beş
milyon ton dolaylarındadır.
(12) Yüksek nakliye giderleri, çimentonun bölgesel bir ürün haline gelmesinde etkili
olmaktadır. Bu nedenle, çimento şirketleri bölgesel olarak yoğunlaşma göstermektedir.
Türkiye’de çimento sektörü oligopolistik bir yapıya sahip olmakla birlikte; Sabancı Grubu
yaklaşık %16, Oyak Grubu yaklaşık %14 ve Limak Grubu yaklaşık %10 seviyelerinde
pazar payına sahiptir. Anılan üç büyük üretici, Türkiye klinker kapasitesinin yaklaşık
%40’ını elinde bulundurmaktadır. Geri kalan %60’lık kapasite ise, yerli ve yabancı
şirketlerden teşekkül etmektedir.
(13) Maliyetlerinin büyük bir kısmını enerjinin oluşturduğu çimento şirketlerinin ana maliyet
kalemleri, toplam maliyetlerinin %50’lik kısmını oluşturan yakıt (petrokok ve kömür) ve
elektriktir. Kömür ve petrokok özelinde bakıldığında ise, yakıt maliyetleri Amerikan Doları
bazında olup, diğer maliyet kalemleri ise Türk Lirası bazındadır. Son zamanlarda dolar
kurundaki artış nedeniyle şirketlerin maliyetlerinde de artış gözlemlenmektedir.
I.3. İlgili Pazar
I.3.1. İlgili Ürün Pazarı
(14) Çimento temel olarak beyaz çimento ve gri çimento olmak üzere iki ana ürün grubuna
ayrılmaktadır. Gri çimento, inşaat ve alt yapı sektörünün en büyük girdilerinden birisi
durumundadır. Beyaz çimento ise daha çok yapıştırıcı ve derz dolgu malzemeleri, mimari
ve dekoratif betonlar, prefabrik dış cephe panelleri, prekast elemanları üretiminde
kullanılmaktadır. Bu bakımdan beyaz çimentonun kullanım alanı ve miktarı gri çimentoya
oranla çok azdır.
(15) Beyaz ve gri çimentonun (özellikle bunların girdisi konumundaki klinkerin) üretim süreçleri
birbirinden ayrı yürütüldüğünden adı geçen iki türün arz ve talep bakımından birbirine
ikame teşkil etmesi söz konusu değildir. Dolayısıyla, bu iki çimento türünün ayrı pazarlar
olarak ele alınması gerekmektedir.
(16) Mevcut önaraştırma kapsamındaki şikayetin, gri çimento pazarını ilgilendirmesi ve
Kurul’un konuya ilişkin önceki kararları3 da dikkate alınarak; değerlendirmenin sonucuna
2 2017 yılı Türkiye Çimento Müstahsilleri Birliği (TÇMB) istatistikleri ve Türkiye Halk Bankası A.Ş. iştiraki
olan Halk Yatırım’ın çimento sektörü araştırma verilerinden yararlanılmıştır.
3 05.09.2013 tarih ve 13-50/719-305 sayılı, 24.01.2013 tarih ve 13-07/65-34 sayılı, 06.04.2012 tarih ve 12-
17/499-140 sayılı, 31.03.2013 tarih ve 11-20/378-117 sayılı Kurul kararları.
18-27/451-220
4/17
etki etmeyecek olması nedeniyle kesin bir tanımlamaya gidilmeksizin, ilgili ürün pazarı
işbu dosya açısından gri çimento pazarı şeklinde tayin edilmiştir.
I.3.2. İlgili Coğrafi Pazar
(17) Çimentonun yükte ağır pahada hafif bir ürün olması, ekonomik planda satılabildiği bölgeyi
sınırlandırmakta ve ilgili bölge büyük ölçüde, nakliye masraflarının ürünün fiyatına
ve/veya toplam maliyetine oranı üzerinden belirlenmektedir. Söz konusu bölgenin dışına
çimento satılması, nakliye masraflarını artırmakta, bu da karlılığı ortadan
kaldırabilmektedir.
(18) Çimento sektörünü konu alan rekabet hukuku incelemelerinde ilgili coğrafi pazar,
genellikle fabrikanın bulunduğu yerden 250-300 km ile çevrelenen bölge dikkate alınarak
bölgesel seviyede tanımlanabilmektedir. Bunun dışında, Elzinga-Hogarty testi, %10
Kriteri gibi yöntemlerden de faydalanılmaktadır.
(19) Kurul’un geçmiş tarihli kararlarında ve “İlgili Pazarın Tanımlanmasına Dair Kılavuz”un 20.
paragrafında da ifade edildiği üzere, tanımlamanın sonuca etki etmediği durumlarda ilgili
pazar tespiti yapılması şart değildir4. Mevcut dosya bakımından, iddia konusu eylemlerin
Kanun’un 4. maddesi ile yasaklanan birtakım danışıklı uygulamaları içerdiği
görülmektedir. Dolayısıyla, önaraştırma konusu eylemlerin tahlilinde ilgili coğrafi pazarın
sınırlarının çizilmesi sonuç açısından belirleyici olmayacaktır.
(20) Bu bağlamda, somut vaka ekseninde kesin bir ilgili coğrafi pazar tanımına yer
verilmemekle birlikte; şikayet konusu iddialar, taraf teşebbüslerin satış yaptığı tüm iller
olan Adana, Adıyaman, Aksaray, Afyon, Antalya, Elazığ, Gaziantep, Hatay, Isparta,
İstanbul, Kahramanmaraş, Karaman, Kayseri, Konya, Kilis, Kırşehir, Malatya, Mardin,
Mersin, Nevşehir, Niğde, Osmaniye, Şanlıurfa ve Şırnak ilerinden her biri özelinde
incelemeye tabi tutulmuştur.
I.4. Dosya Kapsamında Yapılan İnceleme ve Tespitler
(21) Mevcut önaraştırma sürecinde; MEDCEM, KONYA ÇİMENTO, KÇS ve ÇİMSA’da
30.05.2018 ve 31.05.2018 tarihlerinde yerinde incelemeler gerçekleştirilmiş, ancak elde
edilen belgelerde, başvuru konusu iddialarla bağlantı arz edebilecek herhangi bir unsura
rastlanmamıştır. Ayrıca inceleme kapsamında değerlendirilmek üzere teşebbüslerden
bilgi ve belge talep edilmiştir.
(22) İşbu dosya bakımından esasen; çimento türlerinin, dosyaya taraf teşebbüslerin satışları
içerisindeki payları ve şikayette belirtilen ürün konumundaki CEM I 42,5 türü dökme
çimento incelenmiştir. Buna göre; anılan dökme çimento türü -dosya tarafı
teşebbüslerden biri dışında- satışlar içerisinde en yüksek paya sahip olan çimento
türüdür5. Bunun yanı sıra, başvuru sahibi tarafından, iddialara ilişkin gönderilen fatura
örneklerinin de CEM I 42,5 türü dökme çimento faturalarına yönelik olduğu görülmektedir.
Bu bağlamda, teşebbüsler tarafından gönderilen sayısal veriler analiz edilirken CEM I
42,5 türü çimento esas alınmıştır.
(23) Diğer taraftan, ihlal iddialarının kapsadığı zaman dilimi bakımından ise şikayet
başvurusunda özel bir tarih aralığı belirtilmediği, 2015 Eylül ayı sonrasından bahsedildiği
görülmektedir. Bu itibarla, söz konusu sayısal verilerin irdelenmesi; 2016 - 2018 (ilk dört
ay) dönemi esas alınmak suretiyle ve yukarıda da belirtildiği üzere, teşebbüslerin satış
yaptığı tüm iller olan Adana, Adıyaman, Aksaray, Afyon, Antalya, Elazığ, Gaziantep,
4 16.06.2011 tarih ve 11-37/779-245 sayılı, 16.10.2012 tarih ve 12-50/1445-492 sayılı Kurul kararları.
5 CEM I 42,5 türü çimento, KONYA ÇİMENTO’nun satışları içerisinde %(…..)’lik bir paya sahipken; KÇS’nin
satışları içerisinde %(…..), MEDCEM’in satışları içerisinde %(…..) ve ÇİMSA’nın satışları içerisinde %(…..)
oranında paya sahiptir.
18-27/451-220
5/17
Hatay, Isparta, İstanbul, Kahramanmaraş, Karaman, Kayseri, Konya, Kilis, Kırşehir,
Malatya, Mardin, Mersin, Nevşehir, Niğde, Osmaniye, Şanlıurfa ve Şırnak illeri temelinde
yapılmıştır.
(24) Mevcut iddialar çerçevesinde teşebbüslerin fiyatlarındaki artış seyrinin izlenebilmesi
amacıyla önaraştırma taraflarının 2016 ve 2018 (İlk dört ay) dönemine ilişkin çimento
satış fiyatlarının ağırlıklı ortalaması hesaplanarak aşağıdaki grafik oluşturulmuştur6:
(…..TİCARİ SIR…..)
Kaynak: Teşebbüsler Tarafından Gönderilen Bilgiler Çerçevesinde Yapılan Hesaplamalar
(25) Grafik 1 incelendiğinde, KÇS’nin ağırlıklı ortalama satış fiyatının 2016 Ocak ayında (…..)
TL/ton olduğu, 2018 Nisan ayında ise (…..) TL/ton seviyesine geldiği; ÇİMSA’nın ağırlıklı
ortalama satış fiyatının 2016 Ocak ayında (…..) TL/ton olarak gerçekleştiği, 2018 Nisan
ayında ise (…..) TL/ton seviyesine ulaştığı; MEDCEM’in ağırlıklı ortalama satış fiyatının
2016 Ocak ayında (…..) TL/ton olduğu, 2018 Nisan ayında ise (…..) TL/ton düzeyine
geldiği ve KONYA ÇİMENTO’nun ağırlıklı ortalama satış fiyatının 2016 Ocak ayında (…..)
TL/ton olduğu, 2018 Nisan ayında ise (…..) TL/ton seviyesine geldiği görülmektedir.
(26) Öte yandan, mevcut başvuruda; şikayetçinin çimento tedarik ettiği MEDCEM’in, 2017 yılı
Temmuz, Eylül ve Aralık aylarında fiyat artışına gittiği iddia edilmektedir. Bu bağlamda
Grafik 1 incelendiğinde; MEDCEM ve diğer teşebbüslerin fiyatlarının 2017 yılı içerisinde
genel olarak yükseliş eğilimi sergilediği, diğer dönemlerde ise yatay bir profil çizdiği
anlaşılmaktadır. Fiyat artışlarının ortaya çıktığı Ocak 2017-Ocak 2018 dönemi ele
alındığında ise, fiyatların yaklaşık olarak KÇS için %(…..), ÇİMSA için %(…..), MEDCEM
için %(…..) oranında; KONYA ÇİMENTO için ise %(…..) oranında arttığı görülmektedir.
(27) Önaraştırma tarafı teşebbüslerin CEM I 42,5 çimento türü bakımından toplulaştırılmış
ağırlıklı ortalama fiyatları Grafik 2 dahilinde görselleştirilmektedir:
Grafik 2: Toplulaştırılmış Ağırlıklı Ortalama Satış Fiyatı (TL/ton)
Kaynak: Teşebbüsler Tarafından Gönderilen Bilgiler Çerçevesinde Yapılan Hesaplamalar
6 Grafikte yer alan ilgili çimento türüne ait fiyatlar, KDV ve nakliyeden arındırılmış ve ağırlıklı ortalaması
alınarak hesaplanmıştır.
0
20
40
60
80
100
120
140
160
180
O
ca
.1
6
Şu
b.
16
M
ar
.1
6
N
is
.1
6
M
ay
.1
6
H
az
.1
6
Te
m
.1
6
A
ğu
.1
6
Ey
l.1
6
Ek
i.1
6
Ka
s.
16
A
ra
.1
6
O
ca
.1
7
Şu
b.
17
M
ar
.1
7
N
is
.1
7
M
ay
.1
7
H
az
.1
7
Te
m
.1
7
A
ğu
.1
7
Ey
l.1
7
Ek
i.1
7
Ka
s.
17
A
ra
.1
7
O
ca
.1
8
Şu
b.
18
M
ar
.1
8
N
is
.1
8
Grafik 1: Teşebbüslerin Ağırlıklı Ortalama Satış Fiyatları (TL/ton)
18-27/451-220
6/17
(28) Grafik 2 kapsamındaki verilere göre; fiyatların, Mart 2016-Ocak 2017 döneminde 115
TL/ton seviyelerinde seyrettiği, Şubat 2017’den ibaren Ocak 2018’e kadar yükselme
eğiliminde olduğu, Ocak 2018’den itibaren ise 160 TL/ton seviyelerinde yatay seyir
izlediği görülmektedir. Anılan veriler ışığında, teşebbüslerin Ocak 2018 ortalama fiyatının,
Ocak 2017’ye göre yaklaşık %45 oranında yüksek olduğu anlaşılmaktadır.
(29) Teşebbüslerin fiyat hareketlerindeki gidişatın maliyetlerle karşılaştırılabilmesini teminen
hazırlanan Grafik 3’e ise aşağıda yer verilmektedir:
Grafik 3: Teşebbüslerin Ağırlıklı Ortalama Satış Fiyatları ve Ağırlıklı Ortalama Maliyetlerinin
Karşılaştırılması (TL/ton)
(…..TİCARİ SIR…..)
Kaynak: Teşebbüsler Tarafından Gönderilen Bilgiler Çerçevesinde Yapılan Hesaplamalar
(30) Grafik 3 incelendiğinde, teşebbüslerin maliyetlerinin genellikle dalgalı bir seyir izlediği
görülmektedir. Bununla birlikte; teşebbüslerin 2017 yılı maliyetleri, 2016 yılı ile
karşılaştırıldığında, maliyetlerin yaklaşık olarak; KÇS için %(…..), ÇİMSA için %(…..),
MEDCEM için %(…..) ve KONYA ÇİMENTO için %(…..) civarında artış izlemesi söz
konusudur.
(31) Önaraştırma tarafı teşebbüslerin kaydettikleri satış miktarı bilgilerine ise Grafik 4
kapsamında yer verilmektedir:
Grafik 4: Teşebbüslerin Toplulaştırılmış Satış Miktarları (ton)
(…..TİCARİ SIR…..)
Kaynak: Teşebbüsler Tarafından Gönderilen Bilgiler Çerçevesinde Yapılan Hesaplamalar
(32) Grafik 4 verilerinin de işaret ettiği üzere, gerçekleştirilen satış miktarları genel itibarıyla
dalgalı bir seyir izlemektedir. İnşaat sektörünün nispeten durgun olduğu kış aylarında
satış miktarı azalırken, yaz aylarında bu miktarda yükseliş ortaya çıkmaktadır. Fiyat
artışlarının yaşandığı 2017 yılı öncesine bakıldığında ise, 2016 yılında teşebbüslerin
toplam satışlarında yaklaşık %11 oranında bir artış meydana geldiği görülmektedir.
(33) Teşebbüslerin kapasite kullanım oranlarının yüksek olması da talep miktarının fazla
olduğuna işaret eden bir göstergedir. Burada belirtilmesi gereken husus, çimento üretimi
için ana girdinin klinker olduğudur. Klinker, çimento üretimi bakımından ikame edilemeyen
bir üründür. Diğer bir ifade ile, klinker olmaksızın çimento üretiminin yapılması mümkün
değildir. Bu bakımdan, talebe yönelik daha sağlıklı bilgi, teşebbüslerin klinker kapasite
kullanım oranlarının incelenmesi neticesinde elde edilecektir. Bu bağlamda,
teşebbüslerin klinker kapasite kullanım oranlarını gösteren aşağıdaki tablo
oluşturulmuştur:
18-27/451-220
7/17
Tablo 1: Teşebbüslerin Klinker Kapasite Kullanım Oranları (%)
KONYA
ÇİMENTO MEDCEM ÇİMSA KÇS
Oca.16 (…..) (…..) (…..) (…..)
Şub.16 (…..) (…..) (…..) (…..)
Mar.16 (…..) (…..) (…..) (…..)
Nis.16 (…..) (…..) (…..) (…..)
May.16 (…..) (…..) (…..) (…..)
Haz.16 (…..) (…..) (…..) (…..)
Tem.16 (…..) (…..) (…..) (…..)
Ağu.16 (…..) (…..) (…..) (…..)
Eyl.16 (…..) (…..) (…..) (…..)
Eki.16 (…..) (…..) (…..) (…..)
Kas.16 (…..) (…..) (…..) (…..)
Ara.16 (…..) (…..) (…..) (…..)
Oca.17 (…..) (…..) (…..) (…..)
Şub.17 (…..) (…..) (…..) (…..)
Mar.17 (…..) (…..) (…..) (…..)
Nis.17 (…..) (…..) (…..) (…..)
May.17 (…..) (…..) (…..) (…..)
Haz.17 (…..) (…..) (…..) (…..)
Tem.17 (…..) (…..) (…..) (…..)
Ağu.17 (…..) (…..) (…..) (…..)
Eyl.17 (…..) (…..) (…..) (…..)
Eki.17 (…..) (…..) (…..) (…..)
Kas.17 (…..) (…..) (…..) (…..)
Ara.17 (…..) (…..) (…..) (…..)
Oca.18 (…..) (…..) (…..) (…..)
Şub.18 (…..) (…..) (…..) (…..)
Mar.18 (…..) (…..) (…..) (…..)
Nis.18 (…..) (…..) (…..) (…..)
Kaynak: Teşebbüsler Tarafından Gönderilen Bilgiler Çerçevesinde Yapılan Hesaplamalar
(34) Tablo 1’in incelenmesinden, teşebbüslerin klinker kapasite kullanım oranlarının yüksek
olduğu görülmektedir. Söz konusu oranlara ilişkin ortalamalara bakıldığında ise 2017 yılı
özelinde; KONYA ÇİMENTO’nun %(…..), MEDCEM’in %(…..), ÇİMSA’nın %(…..),
KÇS’nin ise %(…..) düzeyinde ortalamaya sahip olduğu sonucuna ulaşılmaktadır.
(35) Diğer taraftan, şikayette yer alan bölge paylaşımı iddiasının tahlil edilebilmesi için,
teşebbüslerin 2017 yılından itibaren satış yaptığı iller tespit edilerek aşağıdaki tabloda
işaretlenmiştir:
18-27/451-220
8/17
Tablo 2: Teşebbüslerin 2017 Yılı Sonrasında Satış Yaptığı İller
COĞRAFİ
PAZAR
YIL
KONYA
ÇİMENTO MEDCEM ÇİMSA KÇS
Satış
Miktarı
(ton)
Toplam
Satış
İçindeki
Payı
Satış
Miktarı
(ton)
Toplam
Satış
İçindeki
Payı
Satış
Miktarı
(ton)
Toplam
Satış
İçindeki
Payı
Satış
Miktarı
(ton)
Toplam
Satış
İçindeki
Payı
ADANA 2017
(…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
2018 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
ADIYAMAN 2017
(…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
2018 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
AKSARAY 2017
(…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
2018 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
AFYON 2017
(…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
2018 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
ANTALYA 2017
(…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
2018 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
ELAZIĞ 2017
(…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
2018 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
GAZİANTEP 2017
(…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
2018 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
HATAY 2017
(…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
2018 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
ISPARTA 2017
(…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
2018 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
İSTANBUL 2017
(…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
2018 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
K.MARAŞ 2017
(…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
2018 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
KARAMAN 2017
(…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
2018 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
KAYSERİ 2017
(…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
2018 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
KONYA 2017
(…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
2018 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
KİLİS 2017
(…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
2018 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
KIRŞEHİR 2017
(…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
2018 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
18-27/451-220
9/17
Tablo 2’nin devamı:
COĞRAFİ
PAZAR
YIL
KONYA
ÇİMENTO MEDCEM ÇİMSA KÇS
Satış
Miktarı
(ton)
Toplam
Satış
İçindeki
Payı
Satış
Miktarı
(ton)
Toplam
Satış
İçindeki
Payı
Satış
Miktarı
(ton)
Toplam
Satış
İçindeki
Payı
Satış
Miktarı
(ton)
Topla
m
Satış
İçinde
ki Payı
MALATYA 2017
(…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
2018 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
MARDİN 2017
(…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
2018 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
MERSİN 2017
(…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
2018 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
NEVŞEHİR 2017
(…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
2018 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
NİĞDE 2017
(…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
2018 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
OSMANİYE
2017 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
2018 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
ŞANLIURF
A
2017 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
2018 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
ŞIRNAK 2017
(…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
2018 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Kaynak: Teşebbüsler Tarafından Gönderilen Bilgiler Çerçevesinde Soruşturma Heyetince Yapılan Tespitler
(36) Yukarıda yer verilen tespit ve analizlerin yanı sıra, mevcut dosya konusu iddiaların Mersin
ili özelinde daha detaylı araştırılması doğrultusunda ek çalışma gerçekleştirilmiş, anılan
çalışma kapsamında genel itibarıyla; Mersin ili bakımından ilçe bazlı bölge paylaşımının
söz konusu olup olmadığı hususu incelemeye tabi tutulmuştur.
18-27/451-220
10/17
(37) Bu bağlamda öncelikle, dosya tarafı teşebbüslerin Mersin ili merkezine ve ilçelerine olan
uzaklıklarını ortaya koyan aşağıda sunulu Tablo 3 oluşturulmuştur:
Tablo 3: Teşebbüslerin Mersin İli Merkezine ve İlçelerine Uzaklıkları (Km)
İLÇELER KONYA ÇİMENTO MEDCEM ÇİMSA KÇS
AKDENİZ (MERKEZ) 341 143 7,8 253
ANAMUR 319 105 237 473
AYDINCIK 262 67,6 200 435
BOZYAZI 304 90,8 223 458
ÇAMLIYAYLA 334 214 80,5 294
ERDEMLİ 237 120 111 347
GÜLNAR 240 56,7 185 421
MEZİTLİ 391 130 61,6 297
MUT 171 96,2 208 444
SİLİFKE 272 74,8 120 355
TARSUS 329 161 13,5 236
TOROSLAR 245 162 63,5 299
YENİŞEHİR 381 135 50,6 286
Kaynak: Google Maps ()
(38) Önaraştırmaya konu teşebbüslerden ÇİMSA’nın fabrikası, Mersin il merkezi olan Akdeniz
ilçesinde, MEDCEM’in fabrikası ise Mersin ili Silifke ilçesinde kuruludur. Bu nedenle adı
geçen iki teşebbüs, il merkezine ve diğer tüm ilçelere satış yapabilecek mesafede yer
almakta, ayrıca nakliye maliyetleri açısından KONYA ÇİMENTO ve KÇS’ye nazaran
avantajlı konumda bulunmaktadır. Öte yandan, çimento ürününün taşınabileceği
maksimum uzaklık bakımından Kurul kararlarında sıkça ifade edilen 250-300 km’lik
mesafe dikkate alındığında, avantajlı olmamakla beraber KONYA ÇİMENTO ve KÇS’nin
de bazı ilçelere satış yapabilecek uzaklıkta olduğu anlaşılmaktadır.
(39) İkinci olarak, dosya tarafı teşebbüslerin Mersin ilçelerine yaptıkları satış miktarları, aylık
bazda ayrı ayrı incelenmek suretiyle aşağıdaki tablo oluşturulmuştur:
Tablo 4: Teşebbüsler Tarafından Mersin İli Merkezine ve İlçelere Yapılan Satışlar (Ton)
(…..TİCARİ SIR…..)
(40) Tablo 4’ün incelenmesinden, il merkezine ve ilçelere yapılan satışların MEDCEM ve
ÇİMSA ağırlıklı olduğu görülmektedir. Bunun yanı sıra, KONYA ÇİMENTO’nun da 2016
yılı Mart ayından itibaren il merkezine satışı bulunduğu anlaşılmaktadır.
(41) Öte yandan, mevcut tablo verileri şikayetin yapıldığı Mut ilçesi bakımından ele
alındığında; ÇİMSA ve MEDCEM’in 2016 yılından itibaren Mut’a satışlarının olduğu,
ayrıca 2017 yılı Aralık ayı itibarıyla da KONYA ÇİMENTO’nun Mut’a satış yapmaya
başladığı görülmektedir. Söz konusu veriler diğer ilçeler bakımından değerlendirildiğinde
ise, dört ilçe dışında (Silifke, Aydıncık, Gülnar, Çamlıyayla) genel olarak MEDCEM ve
ÇİMSA’nın birlikte satış yaptığı, ancak şikayette dile getirildiği şekliyle 2017 yılından
itibaren değil, önceki dönemlerde de KÇS ve KONYA ÇİMENTO’nun diğer ilçelere
satışlarının bulunmadığı anlaşılmaktadır.
18-27/451-220
11/17
(42) Diğer taraftan, hazır beton üreticisi teşebbüslerin uzun süre sağlayıcı değiştirmemesi, bir
başka deyiş ile çimento üreticilerinin aynı müşteriye satışlarının bulunmaması müşteri
paylaşımına delalet edebilmektedir. Bu bağlamda son olarak, önaraştırma tarafı
teşebbüslerin 2016, 2017 ve 2018 yıllarında Mersin ilinde satış yaptığı müşteriler tespit
edilerek aynı müşteriye satış yapılıp yapılmadığı irdelenmiştir.
Tablo 5: Aynı Müşteriye Satış Yapan Teşebbüsler7
MEDCEM ÇİMSA KONYA ÇİMENTO KÇS
(…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
(43) Tablo 5’ te yer verilen müşterilerden (…..)’nın, MEDCEM ve KONYA ÇİMENTO’dan;
(…..)’in, MEDCEM ve ÇİMSA’dan; (…..)’in ise ÇİMSA ve KÇS’den ürün alabildiği
anlaşılmaktadır.
I.5. DEĞERLENDİRME
(44) Mevcut önaraştırmanın konusunu özetle, Mersin ili Mut ilçesinde faaliyet gösteren
MEDCEM, KONYA ÇİMENTO, KÇS ve ÇİMSA’nın 2016 - 2018 (ilk dört ay) döneminde
bölge paylaşımı yapmak ve çimento fiyatlarını aralarında belirlemek suretiyle 4054 sayılı
Kanun’un 4. maddesini ihlal ettikleri iddiası teşkil etmektedir. Mezkûr madde hükmü
uyarınca, “belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti
engelleme, bozma ya da kısıtlama amacı taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut
doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs
birliklerinin bu tür karar ve eylemleri” yasaklanmaktadır.
(45) Rekabet hukuku çerçevesinde anlaşma olarak nitelendirilebilecek bir ihlalden
bahsedebilmek için, teşebbüslerin ortak bir amaç veya sonuca yönelik niyetlerinin
örtüştüğünü ve bu amaca yönelik bağlılığın bilinçli olduğunu göstermek gerekmektedir.
Bu bağlamda öncelikle; ihlalin taraflarını, kapsamını ortaya koyabilecek nitelikteki delillere
ihtiyaç duyulmaktadır. Anılan türdeki delillerin tam anlamıyla var olmadığı, somut bir ihlal
şablonunun ortaya konulmasında yetersiz kaldığı durumlarda ise teşebbüslerin toplantı,
telefon vb. suretle iletişim kurduğuna işaret eden ya da teşebbüslerin ilgili pazarda
rekabet etmediklerini gösteren yapısal ve davranışsal delillerin gerekliliği ortaya
çıkmaktadır.
(46) Mevcut önaraştırma kapsamında ilgili teşebbüslerde yerinde incelemeler
gerçekleştirilmiştir. Söz konusu yerinde incelemelerde işbu dosyadaki danışıklı fiyat
tespiti ve bölge paylaşımı isnatları ile bağlantı arz edebilecek herhangi bulguya
rastlanılmamıştır.
(47) Yerinde incelemeler dairesinde, ihlal tespitine elverişli somut delillere ulaşılamaması
nedeniyle dosya konusu iddiaların değerlendirilebilmesini teminen yukarıda yer verilen
tablo ve grafikler kapsamındaki analizlere başvurulmuştur. Bahsi geçen analizler
çerçevesinde, araştırmaya konu teşebbüslerin 2016 - 2018 (ilk dört ay) döneminde satış
yaptıkları tüm iller olan; Adana, Adıyaman, Aksaray, Afyon, Antalya, Elazığ, Gaziantep,
Hatay, Isparta, İstanbul, Kahramanmaraş, Karaman, Kayseri, Konya, Kilis, Kırşehir,
Malatya, Mardin, Mersin, Nevşehir, Niğde, Osmaniye, Şanlıurfa ve Şırnak illeri
bakımından; satış miktarları, fiyatları ve maliyetleri tahlil edilerek kapasite kullanım
oranları değerlendirilmiştir. Ayrıca Mersin ili özelinde ilçe bazlı bölge paylaşımı olup
olmadığının tayini açısından da söz konusu teşebbüslerin Mersin il merkezi ve ilçelerine
7 Adı geçen müşteriler, soruşturma tarafı teşebbüslerce ticari unvanları olmaksızın mevcut tablodaki haliyle
Kurum’a iletilmiş, söz konusu unvanlara resen erişmek de mümkün olmamıştır.
18-27/451-220
12/17
olan fiziki uzaklıkları, bu bölgelerde yaptıkları satışlar ile yine anılan ilde hangi müşterilere
satış gerçekleştirdikleri mercek altına alınmıştır.
(48) Belirtilen değerlendirme adımları dahilinde öncelikle, işbirliği halinde fiyat belirlendiği
iddiası bakımından; teşebbüslerin fiyat hareketlerinin seyrine ilişkin oluşturulan Grafik 1
ele alınmalıdır. Söz konusu grafiğin incelenmesinden; fiyat hareketlerinin 2016 yılında
yatay seyrettiği, 2017 yılı boyunca yükseliş eğiliminde olduğu, 2018 yılı ilk dört ayı
itibarıyla da yine yatay ilerlediği anlaşımlaktadır. Bahsi geçen husus, fiyat hareketlerinin
toplulaştırılarak sunulduğu Grafik 2’den de açıkça görülmektedir. Bu bağlamda, dosya
kapsamındaki iddiaların değerlendirilmesi açısından 2017 yılına yoğunlaşılmasının
uygun düşeceği sonucuna ulaşılmıştır.
(49) Fiyatı belirleyen değişkenlerden biri maliyettir. Maliyetin, söz konusu fiyat farklılıklarını
açıklayabilecek faktör olması ışığında, önaraştırmaya tabi teşebbüslerce gönderilen
maliyet verileri incelenerek fiyatlarla mukayese edilmiştir.
(50) Bu paralelde Grafik 3 incelendiğinde, 2017 yılı özelinde KÇS, ÇİMSA, MEDCEM ve
KONYA ÇİMENTO’nun maliyetlerinde bir önceki yıla göre sırasıyla %(…..), %(…..),
%(…..), %(…..) oranında artış gerçekleştiği görülmektedir. Ocak 2018-Ocak 2017 dönemi
karşılaştırıldığında ise; teşebbüslerin fiyatlarında aynı sırayla %(…..), %(…..), %(…..),
%(…..) oranında artış yaşandığı anlaşılmaktadır. Her ne kadar ilgili dönemde
teşebbüslerin maliyetlerinde artış gözlemlense de fiyatlardaki artış oranı maliyetlerin
oldukça üzerinde gerçekleşmiştir. Bu bağlamda, maliyetlerin fiyat artışlarını kısmen
desteklediği, ancak fiyat artışlarının tamamen maliyet kaynaklı gerekçelere
dayandırılamayacağı kanaati hasıl olmuştur.
(51) Fiyatı şekillendirebilen parametrelerden bir diğeri ise talep değişimleridir. Bu noktada,
genel anlamda talep artışlarının fiyat üzerinde yukarı yönlü bir baskı oluşturabileceği
söylenebilecektir. Bu minvalde, teşebbüslerin satış miktarlarına yer verilen Grafik 4’e
bakıldığında; teşebbüslerin 2017 yılı toplam satış miktarlarında, bir önceki yıla göre
yaklaşık %11 oranında bir artış gözlemlenmektedir. İlgili dönemde talep miktarındaki söz
konusu artışın da fiyatların artmasında etkili olduğu anlaşılmaktadır.
(52) Öte yandan, Tablo 1’in incelenmesinden, teşebbüslerin klinker kapasite kullanım
oranlarının hayli yüksek olduğu görülmektedir. Teşebbüslerin 2017 yılında klinker
kapasite kullanım oranları; KONYA ÇİMENTO için %(…..), MEDCEM için %(…..), ÇİMSA
için %(…..) ve KÇS için %(…..) düzeyinde gerçekleşmiştir. Teşebbüslerin kapasite
kullanım oranlarının yüksek olması da talebin yoğunluğuna işaret etmektedir. Açıklanan
nedenlerle, dosya kapsamındaki fiyat tespitine yönelik iddianın reddedilmesi gerektiği
kanaatine ulaşılmıştır.
(53) Açığa kavuşturulması gereken iddialardan bir diğeri de tahkikata tabi teşebbüslerin
çimento satışları bakımından bölge paylaşımı yaptıklarına ilişkindir. Mezkûr iddia
ekseninde Tablo 2 incelendiğinde, teşebbüslerin satış yaptığı iller açısından bölgeler
bazında belirli bir yoğunlaşmanın ortaya çıkmadığı görülmektedir. Özellikle şikayetin
yapıldığı Mersin iline 2017 yılında MEDCEM ve ÇİMSA’nın oldukça yüksek miktarda
satışının bulunduğu, 2018 yılında ise MEDCEM ve ÇİMSA’nın yine oldukça yüksek
miktarda satışı bulunmaktayken KONYA ÇİMENTO’nun tek seferlik bir satışının olduğu
anlaşılmış; dolayısıyla, bölgede sadece MEDCEM’in faaliyet gösterdiğine yönelik
iddiaların gerçeği yansıtmadığı sonucuna varılmıştır.
(54) Bölge paylaşımı iddiasının Mersin ili odağında incelenmesi açısından ise Tablo 3 verileri
ışığında, teşebbüslerin Mersin ili merkezine ve ilçelerine olan uzaklıklarının anılan
bölgelere satış yapmaya elverişli olduğu anlaşılmıştır. Satışların bölgesel olarak
uygulamada nasıl dağıldığını gösteren Tablo 4 çerçevesinde ise; önaraştırmanın
18-27/451-220
13/17
kapsamını teşkil eden dönem içerisinde Mersin il merkezi ve ilçelerine yapılan satışların
MEDCEM ve ÇİMSA ağırlıklı olduğu, KONYA ÇİMENTO’nun da 2016 yılı Mart ayından
itibaren il merkezine satışı bulunduğu görülmektedir.
(55) Tablo 4 verileri şikayetin yapıldığı Mut ilçesi bakımından değerlendirildiğinde ise; ÇİMSA
ve MEDCEM’in 2016 yılından itibaren Mut’a satışlarının olduğu, ayrıca 2017 yılı Aralık
ayı itibarıyla da KONYA ÇİMENTO’nun Mut’a satış yapmaya başladığı görülmektedir.
Diğer ilçeler bakımından değerlendirildiğinde, dört ilçe dışında (Silifke, Aydıncık, Gülnar,
Çamlıyayla) genel olarak MEDCEM ve ÇİMSA’nın birlikte satış yaptığı, ancak şikayette
dile getirildiği şekliyle 2017 yılından itibaren değil; önceki dönemlerde de KÇS ve KONYA
ÇİMENTO’nun diğer ilçelere satışlarının olmadığı sonucu ortaya çıkmaktadır.
(56) Mut ilçesine diğer teşebbüslerin satış yapmamasının nedeninin ise karlılığı düşürecek
şekilde nakliye maliyetlerinden ve yerleşik teşebbüslerin müşterilere daha rekabetçi fiyat
sunabilmelerinden kaynaklı olabileceği ifade edilmelidir. Nitekim, bu kanaati destekler
nitelikte; Mut ilçesine satış yapan MEDCEM, KONYA ÇİMENTO ve ÇİMSA’nın anılan
ilçeye uzaklıkları sırasıyla 96,2 km, 171 km ve 208 km olarak tespit edilirken, adı geçen
teşebbüsler tarafından bu ilçeye yapılan satışların ağırlıklı ortalama fiyatları uzaklıklarla
doğru orantılı olarak sırasıyla (…..) TL/ton, (…..) TL/ton ve (…..) TL/ton olarak
belirlenmiştir. Söz konusu izahat ışığında, dosya kapsamındaki bölge paylaşımı
iddiasının da reddedilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.
(57) Mevut dosya kapsamında gerçekleştirilen yerinde incelemelerde elde edilen belgeler ve
yukarıda yer verilen analizlerin bir bütün halinde ele alınması neticesinde özetle;
- 2016 - 2018 (ilk dört ay) döneminde MEDCEM, KONYA ÇİMENTO, KÇS ve
ÇİMSA’nın rekabet karşıtı bir danışıklı ilişki içinde olduğunu gösteren delillere
ulaşılamadığı,
- CEM I 42,5 çimento türü özelinde yapılan sayısal tahlillerde, fiyatların başvuruda
da belirtildiği üzere 2017 yılında artış eğilimine girdiği,
- Fiyat artışlarının yaşandığı dönem itibarıyla talep miktarının arttığı ve
teşebbüslerin tam kapasiteye yakın seviyelerde çalıştığı, dolayısıyla fiyat
artışlarının kısmen açıklandığı,
- Mezkûr dönem itibarıyla maliyetlerde de belirgin artışların meydana geldiği ve fiyat
artışlarının belirli bir kısmının maliyet artışları ile de açıklandığı,
- Bölge paylaşımı iddialarını doğrulayacak bir bulguya rastlanılmadığı
tespitlerinden hareketle, adı geçen teşebbüslerin, 4054 sayılı Kanun’u ihlal ettiklerine dair
herhangi bir bilgi ve belgeye ulaşılamadığı; dolayısıyla, söz konusu teşebbüsler hakkında
soruşturma başlatılmasına gerek bulunmadığı sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
J. SONUÇ
(58) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, 4054 sayılı Kanun’un 41.
maddesi uyarınca şikayetin reddi ile soruşturma açılmamasına, gerekçeli kararın
tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak
üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy