Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2018-1-50 (Devralma)
Karar Sayısı : 18-28/468-227
Karar Tarihi : 14.08.2018
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Başkan), Mehmet AYAN
Ahmet ALGAN, Şükran KODALAK
B. RAPORTÖRLER: Emine TOKGÖZ, Öykü SARIASLAN, Kübra Dilara TANRIVER
C. BİLDİRİMDE
BULUNANLAR : Cengiz İnşaat San. ve Tic. A.Ş.
Mapa İnşaat ve Tic. A.Ş.
Limak İnşaat San. ve Tic. A.Ş.
Koloğlu Holding A.Ş.
Kalyon Havacılık ve İnşaat A.Ş.
Temsilcisi: Av. Enes Safa SAR
iTower Bomonti, Merkez Mah. Akar Cad. No 3 Kat 27,
34381 Şişli/İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU: Lodos Elektrik Üretim A.Ş. üzerinde Cengiz İnşaat San. ve
Tic. A.Ş., Mapa İnşaat ve Tic. A.Ş., Limak İnşaat San. ve Tic. A.Ş., Koloğlu
Holding A.Ş. ve Kalyon Havacılık ve İnşaat A.Ş. tarafından ortak kontrol tesis
edilecek şekilde hisselerinin tamamının devralınması işlemine izin verilmesi
talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 07.08.2018 tarih ve 5593 sayı ile
giren bildirim üzerine düzenlenen 13.08.2018 tarih ve 2018-1-50/Öİ sayılı Devralma
Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle, söz konusu devralma işlemine izin
verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.
G. TARAFLARA ve İLGİLİ PAZARA İLİŞKİN İNCELEMELER
(4) İlgili başvuruda, Lodos Elektrik Üretim A.Ş.’nin (Lodos Elektrik) hisselerinin
tamamının Cengiz İnşaat San. ve Tic. A.Ş. (Cengiz İnşaat), Mapa İnşaat ve Ticaret
A.Ş. (Mapa İnşaat), Limak İnşaat San. ve Tic. A.Ş. (Limak İnşaat), Koloğlu Holding
A.Ş. (Koloğlu) ve Kalyon Havacılık ve İnşaat A.Ş. (Kalyon) tarafından ortak kontrol
tesis edecek şekilde devralınması işlemine izin verilmesi talep edilmiştir. İşlem
sonucunda devre konu Lodos Elektrik, Alto Holding A.Ş.’nin (Alto Holding) tek
kontrolünden sayılan beş ortağın kontrolüne geçecektir.
G.1.TARAFLAR
G.1.1. Devralanlar: Cengiz İnşaat, Mapa İnşaat, Limak İnşaat, Koloğlu, Kalyon
(5) Bildirim konusu işlem esasen; 08.06.1994 tarih ve 3996 sayılı Bazı Yatırım ve
Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun ve
2011/1807 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile sınır ve koordinatları belirlenen alan
18-28/468-227
2 / 5
üzerinde gerçekleştirilmekte olan İstanbul 3. Havalimanı projesi ihalesini kazanmış
olan Ortak Girişim Grubu’nu (CMLKK) ilgilendirmektedir. CMLKK’yı oluşturan üyeler
şunlardır: Cengiz İnşaat, Mapa İnşaat, Limak İnşaat, Kolin İnşaat Turizm San. ve Tic.
A.Ş. (Kolin İnşaat) ve Kalyon İnşaat San. ve Tic. A.Ş. (Kalyon İnşaat). Bahse konu
CMLKK’nın üyeleri, projeyi gerçekleştirmek amacıyla %20’şer paya sahip oldukları
İGA Havalimanı İşletmesi A.Ş.’yi (İGA İşletme) kurmuşlardır. Dosya konusu işlemde,
yalnızca Kolin/Koloğlu Grubu ve Kalyon Grubu’nun iştirakleri farklı olup İGA İşletme
ile dosya konusu işlemde devralan taraf olan ortak girişim, ekonomik bütünlük olarak
aynı yapıdadır.
(6) İGA İşletme’nin taraflarının planlanan işlemi gerçekleştirmekteki esas saikleri,
İstanbul 3. Havalimanı’na güvenli işletmeyi etkileyecek şekilde yakın konumda
bulunan bir rüzgar santralinin devralınmasıdır. Bu çerçevede, yeni havalimanı mania
planına aykırılık teşkil eden Kemerburgaz Rüzgar Elektrik Santrali’nin türbinlerinin
deplase edilmesi planlanmaktadır.
(7) Mehmet CENGİZ ve CENGİZ ailesinin tek kontrolündeki Cengiz İnşaat, elektrik
enerjisi üretim, iletim, dağıtım, toptan ve perakende satışı için tesisler kurmak ve bu
tesisleri işletmek amacıyla kurulmuştur. Cengiz Grubu bünyesinde ayrıca elektrik
dağıtım ve perakende satışı ile iştigal eden şirketler de bulunmaktadır.
(8) Mevcut teknolojilerle elektrik dağıtımı doğal tekel özelliklerini haiz olup ülkemizde her
bir elektrik dağıtım şirketi ayrıca kendi bölgesinde yasal tekeldir. Diğer taraftan
aşağıda da açıklanacağı üzere perakende satış rekabete açık bir piyasa faaliyetidir.
Cengiz Grubu bünyesindeki dağıtım şirketleri şunlardır: Kolin/Koloğlu Grubu ile ortak
kontrol ettikleri Boğaziçi Elektrik Dağıtım A.Ş. (Boğaziçi EDAŞ); Kolin/Koloğlu Grubu
ile ortak kontrol ettikleri ve Antalya, Isparta ve Burdur bölgesinde aktif olan Akdeniz
Elektrik Dağıtım A.Ş. (Akdeniz EDAŞ); Alarko Grubu ile ortak kontrol ettiği Konya,
Aksaray, Niğde, Kırşehir, Nevşehir, Karaman bölgesinde aktif olan Meram Elektrik
Dağıtım ve A.Ş. (Meram EDAŞ); Kolin Grubu ile ortak olduğu Sivas, Tokat, Yozgat
bölgesinde aktif Çamlıbel Elektrik Dağıtım A.Ş. (Çamlıbel EDAŞ). Grup bünyesinde
ayrıca elektriğin perakende satışı, perakende satış hizmetleri ve toptan satışı ile iştigal
eden iştirakler de bulunmaktadır.
(9) Cengiz Grubu bünyesindeki toplam üretim/toptan satış miktarı 2017 yılında (…..)
MWh olmuştur. EPDK verilerine göre ülkemizdeki toplam elektrik tüketim miktarı 2017
yılında yaklaşık 292.004 GWh (292.004.000 MWh) olarak gerçekleştiğinden Cengiz
Grubu’nun payı yaklaşık % (…..)’a denk gelmektedir.
(10) Limak İnşaat ise, Limak Holding A.Ş. (Limak Holding) bünyesinde yer almakta olup,
inşaat, tesis yapımı, makine ve teçhizat imalat ve ticareti, maden ve taş ocakları
arama ve işletmeciliği, turistik tesisler yatırımı ve işletmeciliği alanlarında faaliyet
göstermektedir.
(11) Limak Grubu bünyesindeki toplam üretim/toptan satış miktarı ise 2017 yılında (…..)
MWh olup, EPDK verilerine göre ülkemizdeki toplam elektrik tüketim miktarı 2017
yılında yaklaşık 292.004 GWh (292.004.000 MWh) olarak gerçekleştiğinden Limak
Grubu’nun payı % (…..)‘a denk gelmektedir.
(12) İnşaat, enerji, altyapı, madencilik, savunma sanayi gibi pek çok alanda faaliyetleri
bulunan Koloğlu ise, KOLOĞLU Ailesi’nin tek kontrolündedir. Koloğlu bünyesindeki
Kolin İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin 2017 yılında Türkiye cirosu (…..) TL
olarak gerçekleşmiştir.
18-28/468-227
3 / 5
(13) Kolin Grubu bünyesindeki dağıtım şirketleri Cengiz Grubu ile ortak kontrol ettikleri
Boğaziçi EDAŞ, Akdeniz EDAŞ ve Çamlıbel EDAŞ olup bu şirketlerin Türkiye payları
incelenmiş ve Kolin Grubu bünyesindeki toplam üretim/toptan satış miktarının 2017
yılında (…..) MWh olduğu tespit edilmiştir. EPDK verilerine göre ülkemizdeki toplam
elektrik tüketim miktarı 2017 yılında yaklaşık 292.004 GWh (292.004.000 MWh)
olduğundan Kolin Grubu’nun payı % (…..)‘e denk gelmektedir.
(14) Hava taşımacılığı, inşaat, enerji, altyapı gibi alanlarda faaliyetleri bulunan Kalyon
Grubu nihai olarak KALYONCU Ailesi tarafından kontrol edilmektedir. Kalyon Grubu
bünyesindeki toplam üretim/toptan satış miktarı ise 2017 yılında (…..) MWh olmuştur.
EPDK verilerine göre ülkemizdeki toplam elektrik tüketim miktarı 2017 yılında yaklaşık
292.004 GWh (292.004.000 MWh) olduğundan Kalyon Grubu’nun payı yaklaşık %
(…..)‘ye denk gelmektedir.
(15) İnşaat, jeoteknik, gayrimenkul, temel kazık işleri, mekanik ve elektrik, sıhhi tesisat
kurulumları, mimari tasarım gibi alanlarda faal olan Mapa İnşaat, nihai olarak GÜNAL
Ailesi (Mehmet Nazif GÜNAL ve Murathan Doruk GÜNAL) tarafından kontrol
edilmektedir.
(16) Mapa İnşaat’ın elektrik üretim faaliyeti (…..) MW kurulu güce sahip Trabzon’da
bulunan HES’ten ibarettir. 2017 yılında elektrik üretim miktarı (…..) MWh olarak
gerçekleşmiş olup bunun Türkiye talebini karşılama oranı yaklaşık % (…..)’dır.
G.1.2. Devre Konu: Lodos Elektrik Üretim A.Ş. (Lodos Elektrik)
(17) Dosya konu işlemde devre konu teşebbüs olan Lodos Elektrik, Alto Holding
bünyesinde olup nihai kontrolü UÇAR Ailesi’ne aittir. Lodos Elektrik (…..) MW kurulu
güce sahip Kemerburgaz rüzgâr enerjisi elektrik üretim santralini (Kemerburgaz RES)
işletmektedir. Bahse konu santral İstanbul, Gaziosmanpaşa’da bulunmaktadır.
Bildirim konusu üzerinde ortak kontrol tesis edilen Lodos Elektrik’in tüm cirosu
Kemerburgaz RES’ten elde ettiği elektrik satışlarından ibarettir. Lodos Elektrik’in
işlem sonrasında yönetim kurulu (…..) temsilcisi olacaktır.
G.2. İLGİLİ PAZARLAR
(18) Bildirim konusu işlemde devre konu şirket elektrik üretiminde faaldir. Diğer taraftan
işleme izin verilmesi halinde devre konu şirketi ortak kontrol edecek olan teşebbüsler
elektriğin üretimi, dağıtımı, toptan satışı ve perakende satışı; elektrik sektöründe
faaliyet gösteren şirketlere yönetim/perakende satış hizmetleri temini alanlarında
faaldir. Dolayısıyla işlemden etkilenen pazarların; “elektrik üretimi ve satışı pazarı”,
“elektrik dağıtım hizmetleri pazarı”, “elektriğin nihai tüketicilere satışı pazarı”,
“perakende satış hizmetleri/yönetim hizmetleri pazarı” başlıkları altında incelenmesi
mümkündür.
(19) Bunun yanı sıra, devre konu şirketin elektrik üretimindeki son derece düşük payı,
devralan tarafların hâlihazırda gerçekleştirdikleri yeni havalimanı projesi
kapsamındaki birtakım riskleri bertaraf etmek için devre konu santrali devralmak
istemeleri ve devralan tarafların mevcut ortaklıkları göz önünde bulundurulduğunda,
yapılacak herhangi bir pazar tanımı bu aşamada rekabetçi etkilerin analizini
değiştirmeyecektir. Bu nedenle bu başvuru kapsamında ilgili pazar tanımı
yapılmasına gerek görülmemiştir.
18-28/468-227
4 / 5
H. YAPILAN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER
H.1. İşlemin Niteliği
(20) Bildirim konusu işlem, Alto Holding bünyesindeki Lodos Elektrik’in hisselerinin
%100’ünün Cengiz İnşaat, Mapa İnşaat, Limak İnşaat, Koloğlu ve Kalyon tarafından,
%20’şer oranda olmak üzere devralınmasına ilişkindir. İşleme izin verilmesi halinde
Lodos Elektrik, Alto Holding’in tek kontrolünden Cengiz İnşaat, Mapa İnşaat, Limak
İnşaat, Koloğlu ve Kalyon’un ortak kontrolüne geçecektir.
(21) 2010/4 sayılı “Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ”in (2010/4 sayılı Tebliğ) kapsamında, kontrol değişikliği yaratan
birleşme ve devralmalar incelenmektedir. “Birleşme ve Devralma Sayılan Haller ve
Kontrol Kavramı Hakkında Kılavuz”da (Kılavuz) belirtildiği üzere; kontrol, hâlihazırda
en az bir teşebbüs üzerinde kontrol hakkı bulunan bir veya birkaç kişi tarafından da
devralınabilir. 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinin birinci fıkrasında, bir veya daha
fazla sayıda teşebbüs tarafından bir başka teşebbüsün tamamının veya bir kısmının
kontrolünün devralınması durumu, Kanun’un 7. maddesi kapsamında bir yoğunlaşma
işlemi olarak düzenlenmektedir.
(22) Kılavuz’un 78. paragrafında belirtildiği üzere, “birkaç teşebbüsün ortak kontrol
oluşturacak şekilde başka bir teşebbüsü devralması bu nedenle, Kanun kapsamında
bir yoğunlaşma işlemi niteliğindedir. Bir teşebbüsün tek kontrolünün devralınması
durumunda olduğu gibi, ortak kontrolün devralınması, devralan teşebbüslerin
planlarına göre devralınan teşebbüsün işlem sonrasından itibaren tam işlevsel
sayılmayacak olması halinde dahi, piyasada yapısal bir değişikliğe sebep olacaktır.
Bu nedenle, birkaç teşebbüsün başka bir teşebbüsün tamamının ya da bir kısmının
ortak kontrolünü üçüncü kişilerden devralmalarını içeren ve 17. paragrafta belirtilen
kriterleri1 karşılayan bir işlem, tam işlevsellik kriterini göz önünde bulundurmak
gerekmeksizin, Tebliğ uyarınca Kanun kapsamında bir yoğunlaşma teşkil edecektir.”
Dolayısıyla, işlem 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi çerçevesinde bir devralma
işlemidir.
(23) Diğer yandan, işlem taraflarının 2017 yılına ait cirolarının 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7.
maddesinin birinci fıkrasında belirlenen eşikleri aştığı ve dolayısıyla işlemin izne tabi
olduğu tespit edilmiştir.
H.2. 4054 sayılı Kanun’un 7. Maddesi Kapsamında Değerlendirme
(24) 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesinde rekabetin önemli ölçüde azalması sonucunu
doğuracak şekilde hâkim durum yaratan ya da var olan bir hâkim durumu güçlendiren
yoğunlaşmalar yasaklanmaktadır.
(25) Tarafların ilgili pazarlardaki payları incelendiğinde, devre konu Lodos Elektrik’in
payının çok az olduğu tespit edilmiştir. Dahası Lodos Elektrik’i satın alan ana şirketler
esasen Kemerburgaz RES’i deplase etmek ve böylece inşası süren yeni
havalimanının yakındaki bu rüzgar türbinlerinden dolayı riske girmesinden kaçınmak
saiki ile dosya konusu işlemi gerçekleştirmektedir. Tarafların pazar payları elektrik
dağıtım/perakende satış/perakende satış hizmetlerinde en yüksek olup bu
pazarlardaki payları yaklaşık %(…..)’e ulaşmaktadır.
(26) Bildirim konusu işlem açısından öncelikle ana şirketlerin işlem öncesinde de çeşitli
ortaklıklar içinde olduğu belirtilmelidir. Bildirim konusu işlemin arka planında yer alan
1 Atfedilir bir ciro bulunması kriteri.
18-28/468-227
5 / 5
İGA İşletmesi’ni birlikte yürütmekte ve yukarıda anlatıldığı gibi elektrik üretim, dağıtım
ve perakende satış gibi pazarlarda da ortaklıkları bulunmaktadır. Dosya
mevcudundan devre konu teşebbüs ve ana şirketlerin aynı anda elektrik üretim
pazarında faal oldukları anlaşılmıştır. Bununla beraber gerek devre konu şirketin
gerek ana şirketlerin elektrik üretim payları yüksek değildir. Devralanların toplam payı
%(…..) iken devre konu santralin payı %(…..)’dir. Bu sebeple, bildirime konu işlemin
herhangi bir pazarda rekabetçi endişeye yol açmayacağı kanaatine varılmıştır.
I. SONUÇ
(27) Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak
çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı
Kanun maddesinde yasaklanan nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut
hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının
söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden
itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere,
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy