Rekabet Kurumu - Karar Sayı 18-31/532-262

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2014-5-48 (Menfi Tespit/Muafiyet)
Karar Sayısı : 18-31/532-262
Karar Tarihi : 12.09.2018
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN, Adem BİRCAN,
Ahmet ALGAN, Şükran KODALAK
B. RAPORTÖRLER: Cihan BİLAÇLI, A. Ogün KARAGÜLLE, A. Özge HİMMETOĞLU
C. BİLDİRİMDE
BULUNANLAR : - Türkiye Futbol Federasyonu
Temsilcisi: Av. Mustafa ŞIVGIN
Büyükdere Cad. No:157/11 Zincirlikuyu 34394 Şişli/İstanbul
- Aktif Yatırım Bankası A.Ş.
Büyükdere Cad. No:163 Zincirlikuyu 34394 Şişli/İstanbul
D. BAŞVURUDA
BULUNANLAR : - Fatih ATLAY
Temsilcisi: Av. Dinçer TOMRUK
Dr. Sadık Ahmet Cad. Evke Trade Tower No:19/19
Osmangazi/Bursa
- Ayberk AKGÜL
Siyavuşpaşa Cad. Şakayık Sok. Mutlu Apt. No:9 Daire:21
Bahçelievler/İstanbul
- Emre Can ATALAY
Süleyman Şah Mah. Şura Sok. No:4/11 Meram/Konya
(1) E. DOSYA KONUSU: Türkiye Futbol Federasyonu ile Aktif Yatırım Bankası A.Ş.
arasında akdedilen Finansal Kuruluş Sözleşmesi, Türkiye Futbol Federasyonu ile
E-Kent Teknoloji ve Ödeme Sistemleri San. ve Tic. A.Ş. - Netaş Telekomünikasyon
A.Ş. Konsorsiyumu arasında akdedilen Sistem Entegratörlüğü Sözleşmesi ve
Aktif Yatırım Bankası A.Ş. ile futbol kulüpleri arasında akdedilen Bilet Satışlarına
Aracılık Hizmetleri Sözleşmelerine menfi tespit/muafiyet verilmesi talebinin ve
Passolig sistemine ilişkin şikayetlerin değerlendirilmesi.
(2) F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 01.08.2017 tarihinde giren 5539 ve 5541
sayılı başvurular üzerine hazırlanan 04.09.2018 tarih ve 2014-5-48/MM sayılı Rapor
görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) Diğer taraftan konuya ilişkin 23.05.2017 tarih ve 3593 ve 3598 sayılar ile sırasıyla
Ayberk AKGÜL ve Emre Can ATALAY ve 01.06.2017 tarih ve 3860 sayı ile Fatih ATLAY
tarafından birbiriyle tamamen aynı içerikli üç şikayet başvurusu yapılmıştır.
(4) G. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;
- Passolig sisteminin iktisadi faaliyet yaratan kısmını oluşturan Türkiye Futbol
Federasyonu (TFF) ve Aktif Yatırım Bankası A.Ş. (AKTİFBANK) arasında imzalanan
“Finansal Kuruluş Sözleşmesi” ile futbol kulüpleri ve AKTİFBANK arasında imzalanan
“Bilet Satışlarına Aracılık Sözleşmeleri”ne 4054 sayılı Rekabetin Korunması
18-31/532-262
2/39

Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 5. maddesinde sayılan koşulların tamamını
karşılaması nedeniyle 2023-2024 futbol sezonu bitimine kadar bireysel muafiyet
tanınabileceği,
- TFF ile E-Kent Teknoloji ve Ödeme Sistemleri San. ve Tic. A.Ş. ile Netaş
Telekomünikasyon A.Ş. Konsorsiyumu (E-KENT/NETAŞ) arasında imzalanan
“Sistem Entegratörlüğü Sözleşmesi”nin, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi
kapsamında değerlendirilebilecek rekabeti kısıtlayıcı etkiler taşımaması nedeniyle,
Kanun’un 8. maddesi çerçevesinde menfi tespit belgesi alabileceği,
- AKTİFBANK’ın ilgili sözleşmeler çerçevesindeki uygulamalarının 4054 sayılı
Kanun’un 6. maddesini ihlal etmediği, dolayısıyla teşebbüs hakkında Kanun’un 41.
maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığı
sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Konu
(5) TFF, AKTİFBANK ve Passolig uygulaması ile ilişkili olabilecek diğer teşebbüsler
hakkında yürütülen önaraştırma sonunda Rekabet Kurulunun (Kurul) 26.11.2014 tarih
ve 14-46/834-375 sayılı Passolig kararıyla1;
- TFF, AKTİFBANK ve E-KENT/NETAŞ arasında yapılan sözleşmelerin 4054 sayılı
Kanun’un 4. maddesi kapsamında olduğuna,
- Bununla birlikte 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi uyarınca yapılan değerlendirmede,
TFF ile AKTİFBANK ve E-KENT/NETAŞ arasındaki ilgili sözleşmeler ile AKTİFBANK
ile kulüpler arasında imzalanan Bilet Satışlarına Aracılık Sözleşmeleri’ne 2016-2017
futbol sezonu bitimine kadar bireysel muafiyet tanınmasına ve bu sürenin bitiminde
bahse konu sözleşmelerin tekrar değerlendirilmesine,
- AKTİFBANK’ın ilgili sözleşmeler çerçevesindeki uygulamalarının 4054 sayılı
Kanun’un 6. maddesini ihlal etmediğine
karar verilmiştir.
(6) 2016-2017 futbol sezonunun bitmesinin akabinde TFF ve AKTİFBANK tarafından
yapılan Menfi Tespit/Muafiyet başvurusu Kurum kayıtlarına 01.08.2017 tarihinde intikal
etmiştir.
(7) Yukarıda yer verilen ve Kurul tarafından tanınan muafiyet süresinin bitmesinin ardından,
23.05.2017 ve 01.06.2017 tarihlerinde birbiriyle tamamen aynı içerikli üç başvuru
yapılmıştır. Yapılan başvurularda özetle;
- 5894 sayılı Türkiye Futbol Federasyonu Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun (5894
sayılı Kanun) ve 6222 sayılı Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair
Kanun’da (6222 sayılı Kanun), kulüplere ait bilet pazarlama hak ve yükümlülüğü ile
buna dair sistem kurulumunun TFF tarafından merkezi bir sistemle pazarlanması
yönünde bir düzenleme bulunmadığı,
- Profesyonel futbol kulüplerinin ekonomik olarak mutlak korunmaya (vesayete)
muhtaç durumda olmadıkları,
- Finansal Kuruluş Sözleşmesi’nde bankaya verilen taahhüt ve garantiler ile pazarın
başka teşebbüslere kapatıldığı,

1 İlerleyen bölümlerde karara detaylı şekilde yer verilmiştir.
18-31/532-262
3/39

- TFF tarafından sistemin 10 yıl/sezon süre ile rekabet ihlali teşkil edecek şekilde
yapılandırıldığı, bu durumda ekonomik ve bilet organizasyonu anlamında
AKTİFBANK’a bağlanan kulüplerin bilet fiyatlarını belirlemelerinin hiçbir anlam ifade
etmediği,
- Sözleşmedeki bazı hükümlerin, hem Kurul’un önceki kararıyla yeni bir pazar olarak
tanımlanan e-bilet pazarında hem de futbol müsabaka biletlerine aracılık hizmetleri
pazarında rekabeti ortadan kaldırdığı,
- AKTİFBANK ile futbol kulüpleri arasında akdedilen Bilet Satışına Aracılık
Sözleşmeleri’nde yer alan hüküm ile taraflar arasındaki aracılık hizmetinin devamının
kulübün Passolig sistemine dahil olmasına ve bu sistemden çıkmaması ön koşuluna
bağlandığı, aynı Sözleşme’de yer alan bir başka hüküm ile TFF ve AKTİFBANK
arasında akdedilen Finansal Kuruluş Sözleşmesi’nin birbirine bağlandığı, bu
çerçevede kulüplerin isterlerse bu sisteme girmeyebileceklerine, kendilerinin sistem
kurabileceklerine ilişkin açıklamaların bahsedilen bağlayıcı hükümler karşısında
dayanaksız hale geldiği, özetle AKTİFBANK ile futbol kulüpleri arasında akdedilen
sözleşmelerde yer alan ön şartlar, beş yıl ve 10 yıl şeklindeki münhasırlık süreleri ve
bir başka sözleşme ile bağlama uygulamasının 4054 sayılı Kanun’un 4. ve 6.
maddelerine aykırı olduğu, Kurul’un önceki incelemesinde bu hususların
gözetilmediği, e-bilet pazarındaki koşulların bu pazar için de geçerli olduğu şeklinde
bir değerlendirme yapıldığı,
- İhale ve TFF ile yapılan sözleşmeyle e-bilet pazarında hâkim duruma gelen
teşebbüsün, diğer bir pazar olan futbol müsabaka biletlerine erişim pazarında da fiili
münhasırlık yarattığı,
- Kurul’un 09.08.2012 tarih ve 12-41/1159-376 sayılı Biletix kararında; Biletix ile
kulüpler arasında yapılan sözleşmelerin ve kulüplere verilen avansların (bir yıllık)
sözleşme sürelerini uzatma koşuluna bağlanmasının 4054 sayılı Kanun’a aykırı
olduğu, ilgili firma tarafından yapılan yatırımların pazarlara giriş için gerekli
operasyonel maliyetlerin bir parçası olduğu, müşteriye özgü ya da ilişkiye özgü
yatırımlar olmadığı, basketbol müsabakaları biletlerinin satışına aracılık hizmetleri
sağlanmasında BİLETİX tarafından akdedilen bir yıldan uzun süreli münhasırlık
içeren sözleşmelerin malların üretim ve dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni
gelişme ve iyileşmeler ya da ekonomik veya teknik gelişme sağlamadığının tespit
edildiği, Kurul’un Passolig uygulamasına ilişkin olarak aldığı kararda ise Biletix
kararındaki rekabete aykırı uygulamalara ve münhasırlık koşullarının oluşmadığına
dair tespitlerinin tam aksi yönde karar verdiği,
- Passolig ve bilet aracılık hizmetleri ile başlayan hâkim durumun, başka ürün ve
hizmetlere bağlama yaparak rekabet ihlali yarattığı,
- TFF tarafından, 6222 sayılı Kanun’da yer almayan bir şekilde merkezi pazarlamayla,
Federasyon’a (%4,7), kulüplere (%42,3) ve AKTİFBANK'a (%53) gelir sağlaması
amacıyla, rekabet ihlali içeren ve tüketiciyi sömüren etkilerin doğduğu bir sistem
kurulduğu,
- Kulüplerin, TFF tarafından kendi adlarına yapılan merkezi pazarlama sonucunda
seyirci ve hasılat kaybı yaşadıkları, futbol müsabaka biletlerine erişim ve buna ilişkin
sistemin işleyişinin daha da zorlaştığı, kötü tezahürat ve benzeri tribün olaylarının
devam ettiği, tribün kapatma ve kulüplere verilen para cezalarının azalmadığı, ihlali
gerçekleştiren kişilerin tespitinin sağlanması ve suç ve cezanın kişiselleştirilmesine
yönelik hiçbir gelişmenin sağlanmadığı, işitme ve konuşma engelli taraftarlara çirkin
18-31/532-262
4/39

tezahürattan ceza verilmesi gibi örneklerin yaşandığı, uygulamada karaborsa bilete
erişimin kolaylaştığı, spor alanlarında ve dışında yaşanan şiddet olaylarının
azalmadığı, uygulamanın resmi internet sayfasında güvenlik açığı olduğu,
kullanıcıların kişisel bilgilerinin paylaşıldığı,
- Uygulamanın tüketiciye yansıyan bir maliyet avantajı sağlamadığı, aksine tüketicinin
ek maliyetler ile karşılaştığı, muafiyet için aranan bir diğer şart olan ilgili piyasanın
önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmaması şartının da gerçekleşmediği,
bunlara ilaveten münhasır çalışmaya neden ihtiyaç duyulduğunun açıklanamadığı,
on yıllık sözleşme süresi ve münhasırlığın pazar kapama etkisi yarattığı,
- Bursaspor Kulübü tarafından TFF’ye 16.03.2016 tarihinde bir yazı gönderildiği, 2016-
2017 sezonunda Passolig sistemi içerisinde yer almayıp e-bilet uygulamasına kendi
kuracakları sistem ile devam edeceklerinin ifade edildiği, TFF tarafından Bursaspor’a
gönderilen 22.03.2016 tarihli yazıda bilet satışının tamamının yerel uygulama ile
yapılmasının mümkün olmadığı, merkezi bilet ve kart satışının devam etmek zorunda
olduğu, bu nedenle Bursaspor’un talebinin kabul edilemeyeceğinin ifade edildiği,
- Futbol müsabaka biletlerinin satışına aracılık hizmetleri pazarını yeniden
yapılandıran Passolig uygulamasının, TFF tarafından kapatılmış bir pazar olarak
yapılandırıldığı, bu uygulamanın teknik ve finansal yapısının aynı şirketler grubuna
ihale edilmesinin, ilgili teşebbüs AKTİFBANK'ın hâkim durumunu kötüye kullanan
uygulamalarının ve AKTİFBANK ile futbol kulüpleri arasında yapılan münhasırlık şartı
içeren uzun süreli sözleşmelerin pazar yapısında ve tüketici refahında önemli
kayıplara neden olduğu,
- Bu nedenlerle, Passolig sistemine Kurul tarafından tanınan bireysel muafiyetin
uzatılmamasına ve sistemdeki rekabet ihlallerinin giderilmesine karar verilmesi
gerektiği
ifade edilmiştir.
H.2. Yapılan İnceleme ve Tespitler
H.2.1. Taraflar Hakkında Bilgi
H.2.1.1. Türkiye Futbol Federasyonu (TFF)
(8) TFF, 17.06.1992 tarihli ve 3813 sayılı Türkiye Futbol Federasyonu Kuruluş ve Görevleri
Hakkında Kanun ile kurulmuş olup, özel hukuk hükümlerine tabi özerk bir kuruluştur.
3813 sayılı Kanun, 05.05.2009 tarihli ve 5894 sayılı aynı isimli Kanun ile yürürlükten
kaldırılmıştır. 5894 sayılı Kanun uyarınca TFF, Türkiye’deki her türlü futbol faaliyetini
yürütmek, düzenlemek ve denetlemekle yetkili kılınmıştır.
H.2.1.2. Aktif Yatırım Bankası A.Ş. (AKTİFBANK)
(9) AKTİFBANK, 1999 yılında Çalık Holding bünyesinde kurulmuş ve 2007 yılında yeniden
yapılandırılma sürecine girmiş olan özel sermayeli bir yatırım bankasıdır. AKTİFBANK,
temel olarak; perakende bankacılık, yatırım bankacılığı ve şehir bankacılığı alanlarında
faaliyet göstermektedir.
H.2.1.3. E-Kent Teknoloji ve Ödeme Sistemleri San. ve Tic. A.Ş. – Netaş
Telekomünikasyon A.Ş. Konsorsiyumu (E-KENT/NETAŞ)2
(10) E-Kent Teknoloji ve Ödeme Sistemleri San. ve Tic. A.Ş. (E-KENT) ile Netaş

2 E-KENT/NETAŞ bu dosya kapsamında muafiyet değerlendirmesinin tarafı değilse de Passolig
sisteminin anlaşılması açısından ayrıca yer verilmiştir.
18-31/532-262
5/39

Telekomünikasyon A.Ş. (NETAŞ) arasında sırasıyla %60 ve %40 ortaklık payları ile
kurulan konsorsiyum (E-KENT/NETAŞ) 6222 sayılı Kanun kapsamında kurulan e-bilet
uygulaması çerçevesinde düzenlenen sistem entegratörü ihalesini kazanarak e-bilet
sistemi ile ilgili olarak gerekli yazılım, altyapı, statlara kurulacak turnike ve kamera
sistemlerinin geliştirilmesi faaliyetini yürütmektedir.
(11) E-KENT, ilk olarak AKTİFBANK altında, sonra ise Çalık Grup altında konsolide
edilmiştir. E-KENT üzerinde, Çalık Holding ve bağlı ortaklıklarının doğrudan sahiplik
oranı %100, etkin sahiplik oranı %99,86 olarak belirtilmektedir. NETAŞ’ın hisselerinin
%36,95’i Borsa İstanbul’da (BIST) işlem görmekte, ortakları arasında, %48,05 payla
ZTE Cooperatief U.A. ve %15 payla Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı yer
almaktadır.
(12) Yapılan muafiyet başvurusunda E-KENT’in faaliyet alanı, ödeme ve ücret toplama
sistemlerinin şehir kartı, akıllı kart, akıllı bilet, manyetik bilet de dahil olmak üzere sistem
bileşenlerinin ve yazılımlarının tasarlanması olarak belirtilmiştir. NETAŞ’ın faaliyet alanı
ise merkezi iletişim santral donanımları ile sayısal veya analog telefon-telgraf
santrallerinin ve ağ geçitleri, köprüleri, yönlendiricileri gibi veri iletim donanımlarının
imalatı olarak ifade edilmiştir.
H.2.2. 26.11.2014 tarih ve 14-46/834-375 sayılı Passolig Kararı
(13) Söz konusu karara dayanak teşkil eden önaraştırmanın konusunu futbol
müsabakalarında Passolig adı altında gerçekleştirilen e-kart ve e-bilet uygulaması ile
AKTİFBANK’ın TFF ile yaptığı sözleşmeler ile münhasır hizmet sağlayıcı konumuna
getirildiği, elde ettiği söz konusu konumunu bağlama ve ayrımcılık gibi uygulamalarla
kötüye kullandığı hususlarına ilişkin iddialar oluşturmaktadır.
(14) Dosya kapsamında ilgili ürün pazarları “futbol müsabaka biletlerinin satışında
kullanılacak elektronik kart”, “bankacılık hizmetleri pazarı” ve “futbol müsabaka
biletlerinin satışına aracılık hizmetleri pazarı”; ilgili coğrafi pazar ise “Türkiye” olarak
belirlenmiştir. E-kart uygulamasının kurulumu ve işletilmesine ilişkin olarak AKTİFBANK
ile yapılan sözleşme ve sonrasında gerçekleştirilen uygulama çerçevesinde, TFF’nin bir
ekonomik faaliyet içerisinde bulunduğu ve 4054 sayılı Kanun anlamında teşebbüs
niteliğini haiz olduğu değerlendirilmiştir. Kararda ilgili faaliyetlerin yerine getirilebilmesi
için gerekli altyapının kurulması ve finansal kaynak bulunması için TFF tarafından
ihaleye çıkılarak ihaleleri kazanan taraflar ile münhasır sözleşmeler imzalandığı, söz
konusu sözleşmelerin, elektronik kart satış platformları pazarında ve bankacılık
pazarlarında doğrudan etki edebilecek nitelikte olduğu değerlendirilmiştir. Bu
kapsamda, futbol müsabaka biletlerinin elektronik olarak satışı için kurulan sistem
çerçevesinde, TFF ile E-KENT/NETAŞ arasında imzalanan “Sistem Entegratörlüğü” ve
TFF ile AKTİFBANK arasında imzalanan “Finansal Kuruluş” sözleşmeleri incelenmiştir.
(15) Kararda, Sistem Entegratörlüğü Sözleşmesi’nin, kanun tarafından getirilen sistemin
uygulamaya konulabilmesi için gereken teknik altyapının kurulmasına ilişkin bir
sözleşme olması sebebiyle TFF açısından bir hizmet alımı sözleşmesi niteliğinde
olduğu ve bu anlamda 4054 sayılı Kanun kapsamında olmadığı ifade edilmektedir.
Bununla birlikte TFF ile AKTİFBANK arasında akdedilen Finansal Kuruluş
Sözleşmesi’nin gelir getirici nitelikte ekonomik bir faaliyet olduğu ve yeni bir pazar
oluşturduğu, ayrıca sözleşme ile AKTİFBANK’a 10 yıl boyunca e-kart pazarında
münhasıran faaliyet gösterme imkânı tanındığı ve bu süre boyunca başka herhangi bir
teşebbüsün pazara girişinin söz konusu olamayacağı, böylece bir teşebbüs lehine 10
yıl boyunca münhasır bir hak tesis eden bu sözleşmenin 4054 sayılı Kanun’un 4.
maddesi kapsamında olduğu belirtilmiştir.
18-31/532-262
6/39

(16) Akabinde 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde yer alan koşullar çerçevesinde bireysel
muafiyet değerlendirmesi yapılmıştır. Biletleme hizmetlerinin daha güvenli
sunulmasının sağlanması, stadyumlara güvenlik önlemlerinin kurulması, hizmetin tek
sağlayıcıdan temin edilmesinin maliyet avantajları yaratacağı ve bunun tüketiciye
yansıyabileceği, karaborsacılık faaliyetlerinin önüne geçilmesi, birden fazla sağlayıcı
olmasının ek işlem maliyetleri yaratacağı ve sistemin işlerliğini engelleyebileceği
hususları göz önünde bulundurularak anılan maddede sayılan ilk iki şartın sağlandığı
belirtilmiştir.
(17) Bununla birlikte, ilgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmaması ve
rekabetin ilk iki bentteki amaçların elde edilmesi için zorunlu olandan fazla
sınırlanmaması şartlarına yönelik olarak sözleşmelerdeki on yıllık sürenin ve yapılan
yatırımların geri dönüşlerinin tartışılmasının gerekli olduğu ifade edilmiştir. Ancak bunun
için henüz tam anlamıyla işlemeye başlamamış olan pazar uygulamalarından hareketle
bir sonuca ulaşılmasının mümkün olmadığı, pazarın yapısının ve büyüklüğünün ortaya
çıkması ve sistemin rekabet üzerindeki etkilerinin ölçülebilmesi için yeterli bilgi ve
bulgunun olmadığı, bu nedenle uygulamanın en azından “üç futbol sezonu” boyunca
gerçekleşmesinin beklenmesinin uygun olacağı değerlendirilmiştir.
(18) Kararda ayrıca, e-kart ve e-bilet uygulamalarının “futbol biletlerinin satışına aracılık
hizmetleri pazarı”na da etki ettiği, yeni düzenlemede bilet satışlarının e-kart sistemi
üzerinden ve e-bilet merkezi sistemi kullanılarak yapılmasının öngörüldüğü, merkezi
elektronik bilet satışına konu olan ve Passolig kartları üzerine elektronik olarak yüklenen
biletlerin mülkiyetinin futbol kulüplerine ait olduğu ve bilet fiyatlarının kulüplerce
belirlendiği, bilet satışlarından elde edilen söz konusu gelirlerin hiçbir kesintiye
uğratılmaksızın doğrudan ve tamamen ilgili futbol kulüplerine aktarıldığı ifade edilmiştir.
Bu durumda, kural olarak, yasada ifade edilen zorunlulukları karşılamak ve e-bilet
sistemine dahil olmak şartıyla, her kulübün kendi biletini satmasını engelleyecek
herhangi bir hususun bulunmadığı, benzer şekilde, kulüplerin bilet satışına aracılık
hizmeti veren herhangi bir firmayla anlaşma yapmalarının da mümkün olduğu, ayrıca,
yasayla getirilen sistemi kurmanın gerektirdiği yüksek maliyetler nedeniyle, kulüplerin,
bilet satışına aracılık hizmetini de AKTİFBANK’tan almayı kendi iradeleriyle tercih
ettikleri ve bu kapsamda bireysel olarak AKTİFBANK ile bilet satışlarına ilişkin aracılık
sözleşmesi imzaladıkları, dosya kapsamındaki biletleme faaliyetinin sadece futbola
ilişkin olması sebebiyle rekabetçi endişe doğurma ihtimalinin düşük olduğu, ayrıca ilgili
sezonda bilet satışlarında yaşanan düşüş nedeniyle AKTİFBANK’ın bu pazardaki
gerçek büyüklüğünü sağlıklı değerlendirmenin imkan dâhilinde olmadığı ifade edilmiştir.
Bu hususların yanında kararda futbol kulüplerinin, yüksek maliyetlere katlanmamak için
bilet satışı konusunda AKTİFBANK ile sözleşme yapmayı tercih ettikleri belirtilmekle
birlikte bu tercihin hiç şüphesiz, AKTİFBANK’ın e-kart sistemini işletme konusunda
sözleşme ile yetkili kılınmasının doğal bir sonucu olarak ortaya çıktığı belirtilmiştir.
İleride e-kart sisteminin uygulayıcısının değişmesi durumunda futbol kulüplerinin bilet
satışına aracılık sözleşmesi yapmayı tercih edecekleri teşebbüsün de değişebileceği,
birbiriyle doğrudan bağlantılı olan bu durum nedeniyle, sistemin bir bütün olarak ele
alınabilmesi açısından, e-kart uygulamasının ne şekilde yaygınlaşacağına ilişkin
bekleme süresinin bu pazar açısından da geçerli olması gerektiği, değerlendirmenin
aynı sürenin sonunda yapılmasının sağlıklı olacağı ifade edilmiştir.
(19) Kararda yapılan inceleme neticesinde, AKTİFBANK’ın e-bilet alınabilmesi için gerekli
olan kartların basımı ve e-biletlerin oluşturularak söz konusu kartlara yüklenmesi
faaliyetini münhasıran gerçekleştirdiği, TFF ile AKTİFBANK arasında imzalanan
sözleşme ile TFF’nin sözleşme konusu ile aynı konuda başka ihale açmamayı, başka
18-31/532-262
7/39

finansal kuruluşlar ile aynı konuda ticari ilişkiye girmemeyi taahhüt ettiği, sözleşme
süresi boyunca AKTİFBANK’ın e-kartlarının ve e-biletlerin satışı konusunda tek başına
yetkilendirildiği anlaşılmış ve bu hususlardan hareketle AKTİFBANK’ın müsabaka
biletlerinin satışında kullanılacak elektronik kartlar ve futbol müsabaka biletlerinin
satışına aracılık hizmetleri pazarında hâkim durumda olduğu değerlendirilmiştir.
(20) AKTİFBANK’ın hâkim durumunu kötüye kullandığına ilişkin iddialar ayrımcılık ve
bağlama çerçevesinde değerlendirilmiştir. Başvuruda, UEFA maçlarının e-bilet
sistemine tabi olmamasına rağmen, 12.09.2014 tarihinde gerçekleşen bir UEFA
organizasyonu olan Şampiyonlar Ligi çerçevesinde gerçekleşen bir müsabakada bilet
satışlarında Passolig sahiplerine 10 TL’lik indirim yapıldığı ve bunun bir ayrımcılık
uygulaması olduğu iddia edilmiştir. Yapılan değerlendirme neticesinde bilet fiyat
farklılıklarının, her ne amaçla yapılmış olursa olsun, tamamen kulüplerce belirlenip
onların tercihleri neticesinde oluştuğu, AKTİFBANK’ın fiyat belirlemede herhangi bir rolü
olmaması sebebiyle bilet satışlarında eşit alıcılara farklı şartlar uygulamak suretiyle
hâkim durumunu kötüye kullanmasının mümkün olmadığı kanaatine varılmıştır.
(21) Kararda incelenen bir diğer iddia, elektronik kartların kredi kartı ve banka kartı özelliği
taşıdığı, böylece elektronik kart satın almak isteyen tüketicilere aynı zamanda kredi kartı
veya banka kartı tanımlandığı ve banka müşterisi yapıldığı, dolayısıyla AKTİFBANK’ın
Passolig kartı ile banka ve kredi kartlarını birbirine bağlamak suretiyle satışa sunarak
hâkim durumunu kötüye kullandığına ilişkindir. Yapılan değerlendirme neticesinde,
AKTİFBANK’ın birbirinden ayrı ürünler olan Passolig elektronik kartları ile banka kart ve
kredi kartlarını bağlayarak bir arada müşterilere sunmakla birlikte elektronik kartların
ayrı olarak da satın alınabildiği tespit edilmiş, müşterilerin ürünleri bir arada satın almak
konusunda zorlanmadığı ve uygulamanın niteliği, kapsamı ve bankacılık pazarının
özellikleri dikkate alındığında AKTİFBANK’ın elektronik kartları tek başına ve aynı
zamanda dileyen müşteriler bakımından kredi kartı veya banka kartı ile birlikte
sunmasının, bankacılık hizmetleri pazarının rakiplere kapanmasına yol açmayacağı
kanaatine varılmıştır.
(22) Anılan kararda sonuç olarak, dosya konusuna ilişkin olarak soruşturma açılmasına
gerek olmadığına; TFF ile AKTİFBANK ve AKTİFBANK ile kulüpler arasında imzalanan
ilgili sözleşmelere 2016-2017 futbol sezonu bitimine kadar bireysel muafiyet
tanınmasına ve bu sürenin bitiminde bahse konu sözleşmelerin tekrar
değerlendirilmesine karar verilmiştir.
(23) Söz konusu Passolig kararı dava konusu olmuş ve Ankara 13. İdare Mahkemesinin
21.04.2016 tarih ve E:2015/965, K:2016/1251 sayılı kararıyla, Kurul kararında hukuka
aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır3.
H.2.3. Sektöre Yönelik İlgili Mevzuat
(24) Kamuoyunda Passolig adıyla bilinen e-kart ve e-bilet uygulamalarının kaynağını spor
müsabakaları öncesinde, esnasında ve sonrasında spor alanları ile bu alanların
çevresinde şiddet ve düzensizliğin önlenmesi amacıyla 2011 yılında çıkarılan 6222
sayılı Kanun oluşturmaktadır.
(25) 6222 sayılı Kanun’un 5. maddesinin dördüncü fıkrasında, spor müsabakalarının
yapıldığı alanlara girişi sağlayacak biletlerin elektronik sistem üzerinden oluşturulacağı,
bilet almak isteyen kişiler ile ilgili olarak üzerinde kişinin adının, soyadının, kimlik
numarasının ve fotoğrafının bulunduğu elektronik kart oluşturulacağı, bilet satışlarının
kişilere özgü elektronik kartlar üzerinden yapılabileceği ve kişilerin müsabakalara ancak

3 Karar davacı tarafından temyiz edilmiş olup, temyiz aşaması devam etmektedir.
18-31/532-262
8/39

adına düzenlenen elektronik kart ile girebileceği hususları hüküm altına alınmaktadır4.
İlgili fıkrada spor müsabakasına izleyici olarak girecek kişilerin kontrolünü ev sahibi
kulübün yapmakla yükümlü olduğu, bu yükümlülüğün ev sahibi olmayan
müsabakalarda, müsabakaya katılan her iki kulüp, milli müsabakalarda ise ilgili
federasyon tarafından yerine getirileceği düzenlenmektedir. Dolayısıyla futbol
müsabaka bilet satışlarının yapılabilmesi kanunen belirli nitelikleri haiz bir elektronik
kartın sahipliğine bağlanmıştır.
(26) Spor alanlarında; güvenliğin sağlanması ve anılan Kanun’a aykırı davrananların tespiti
amacıyla, gerekli teknik donanımların kurulacağı, kameralar ve benzeri teknik
donanımların yerleştirilecekleri yerler ve sayıların il veya ilçe spor güvenlik kurulları
tarafından belirleneceği söz konusu Kanun’un 5. maddesinin beşinci fıkrasında yer
almaktadır. Yine aynı maddenin dördüncü ve beşinci fıkralarındaki sistemle ilgili teknik
donanımları kendi kullanımındaki spor alanlarında kurmakla, futbol dalında en üst lig ile
bir altındaki ligde bulunan kulüpler yükümlü kılınmıştır.
(27) 6222 sayılı Kanun ve bu Kanun’un uygulanmasına ilişkin usul ve esasların düzenlendiği
“Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanunun Uygulanmasına İlişkin
Yönetmelik” (Yönetmelik) hükümlerine genel hatları ile bakıldığında, merkezi biletleme
sisteminin kurulması görevi ve sorumluluğu ilgili federasyonlara, anılan sistemin
uygulanması için gerekli teknik donanımların kendi kullanım alanlarında kurulması,
müsabakalara girişi sağlayacak biletlerin merkezi sistem üzerinden oluşturulması, bilet
satın almak isteyen kişilere Kanun ve Yönetmelik’te sayılan özelliklere sahip elektronik
kart oluşturulması ile bilet satışlarının kişilere özgü elektronik kart üzerinden yapılması
görev ve sorumluluğu ise ilgili spor kulüplerine yüklenmiştir. Anılan Kanun’un 5.
maddesine göre ilgili federasyonlar elektronik kart ile elektronik kart kapsamında
gerçekleştirilecek biletlerin merkezi satışından sorumlu olmakla birlikte bu kapsamda
satışı gerçekleştirilecek biletlerin basım, satış ve dağıtımına ilişkin yerel uygulamalar5,
federasyonun kurduğu merkezi sistem ile uyumlu çalışacak şekilde, kulüpler tarafından
gerçekleştirilebilecektir. Yönetmelik’e göre biletsiz seyirci girişini engellemekle sorumlu
tutulan kulüplere, ilgili Kanun’un biletlemeye ilişkin hükümlerine uyulmadığı takdirde,
Kanun’un 21. maddesi uyarınca idari para cezası uygulanmaktadır.
(28) Söz konusu yasal çerçeveden, e-bilet uygulamasına ilişkin olarak hem TFF’ye hem de
spor kulüplerine bir takım yükümlülükler getirildiği anlaşılmaktadır. Bu kapsamda
müsabakalara girişi sağlayacak elektronik biletlerin ad, soyad, resim ve vatandaşlık
numarası gibi bilgileri içermesi gerektiği ve bu kartların özel olarak tasarlanmış
elektronik bir kart olarak düzenleneceği ve bilet alımları bakımından ön şart olacağı
anlaşılmaktadır. Kanunen, spor sahalarına girişler ilgili kartların hamilleri ile
sınırlandırılmıştır. Kanuna dayanılarak çıkarılan Yönetmelik ile de ilgili kartların
oluşturulması, bilet satışlarının bu kartlar üzerinden yapılması ve müsabaka girişlerinin
bu kartlarla yapılmasının sağlanması ile tüm bu hususlara ilişkin olarak kurulacak
sistemlerin giderlerinin karşılanması görevi spor kulüplerine verilmiştir. Kanun söz
konusu kimlik bilgileri kullanılarak merkezi bir veri tabanı oluşturulması görevini, merkezi
bilet satışı yetkisini ve ilgili kontrol ve denetim hakkını ise TFF’ye vermiştir. Biletlerin

4 6222 sayılı Kanun’un 6. maddesinde futbol dalında en üst lig ile bir altındaki ligde bulunan kulüplerin,
dördüncü ve beşinci fıkralardaki sistemle ilgili teknik donanımları kendi kullanımındaki spor alanlarında
kurmakla yükümlü oldukları, elektronik karta ilişkin hükümler hariç olmak üzere aynı yükümlülüklerin
basketbol, voleybol ve hentbol dallarındaki en üst ligde bulunan kulüplerin kendi kullanımındaki spor
alanları bakımından da geçerli olduğu düzenlenmiştir.
5 TFF’de yapılan yerinde inceleme ve görüşmede yetkililer tarafından yerel uygulamalarının, kulüplerin
üyeleri için genel bilet satışından özel bir kontenjan ayırmasını ifade ettiği belirtilmiştir.
18-31/532-262
9/39

elektronik kart kapsamında basımı, satışı ve dağıtımına ilişkin yerel uygulamalar
kulüpler tarafından, biletlerin merkezi satışları ise TFF tarafından gerçekleştirilecek
şekilde düzenlenmiştir. Bununla birlikte, merkezi pazarlama ve satıştan elde edilecek
gelirlerin de kulüplere ait olduğu belirtilmiştir. Kanun ile ayrıca, stadyum içi geçiş
sistemleri, kapalı devre kamera sistemleri ve bilgi işlem altyapısı ile kontrol odalarının
kurulumu, stadyum giriş ve çıkışlarının merkezi olarak denetimi ve kontrolü ile TFF
tarafından oluşturulacak merkezi taraftar veri tabanının Maliye ve İçişleri Bakanlıkları ile
entegre edilmesi gibi gereklilikler doğmuştur.
(29) Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri çerçevesinde, kulüpler kendilerine ait yasal
sorumluluğun yerine getirilebilmesi için TFF’ye muvafakatname vermiş, akabinde TFF
tarafından merkezi e-bilet projesi geliştirilmiş ve sponsorluk modeline dayalı iki aşamalı
bir proje ortaya çıkmıştır. Söz konusu aşamaların gerçekleştirilebilmesi için TFF
tarafından ihale yoluna gidilmiştir.
H.2.4. Hâlihazırda Uygulanmakta Olan E-Bilet Sistemine İlişkin Bilgi
(30) 6222 sayılı Kanun kapsamında, en üst iki futbol ligi olan Süper Toto Süper Lig ve PTT
1. Lig müsabakalarının biletlerinin elektronik bir sistem üzerinden merkezi olarak
satışının gerçekleştirilmesi yükümlülüğü TFF’ye verilmiştir. Ayrıca, yine anılan Kanun
uyarınca, stadyumlarda sistemle ilgili teknik donanımın kurulması ile kamera ve anons
sisteminin yönetildiği kontrol odalarının oluşturulması ve turnikelerin yerleştirilmesi gibi
altyapı yatırımlarının yapılması ile ilgili yükümlülükler ise spor kulüplerine yüklenmiştir.
Bu noktada, kulüplere yüklenen sorumlulukların kulüplerin mali yapısını zorlayacak
olmasından hareketle; TFF hem kendi yükümlülüklerini hem de spor kulüplerinin ilgili
Kanun’dan doğan yükümlülüklerini yerine getirmek adına merkezi bir elektronik
biletleme sistemi oluşturulmasına karar vermiştir. Bu kapsamda gerçekleştirilen iki farklı
ihale ile elektronik bilet/elektronik kart sisteminin sistem entegratörü olarak E-
KENT/NETAŞ ve sponsoru olarak ise AKTİFBANK faaliyet göstermektedir.
(31) Sistem entegratörü olan E-KENT/NETAŞ; söz konusu elektronik biletleme sistemi ve
merkezi olarak tutulacak taraftar veritabanına ilişkin gerekli yazılımların yanı sıra
stadyumlara elektronik bilet/elektronik kart ile girişi sağlayacak geçiş kontrol ve turnike
sistemlerinin oluşturulması, stadyumlardaki kamera sistemleri ve kontrol odalarının
kurulması işlemlerini de kapsayan altyapı yatırımlarını gerçekleştirmektedir.
(32) TFF, merkezi olarak bilet satışının gerçekleştirilmesinin yanında stadyumlarda alınacak
güvenlik tedbirlerine ilişkin altyapının oluşturulmasına yönelik hizmetlerin de ilgili
konsorsiyumdan satın alınması nedeniyle bir finansman ihtiyacı içine girmiştir. Bu
nedenle gerçekleştirilen ikinci ihale olan finansal kuruluş ihalesi sonucunda
AKTİFBANK sistemin finansal sponsoru ve elektronik kartın basım ve dağıtımına
aracılık eden teşebbüs haline gelmiştir.
(33) Elektronik biletlerin merkezi olarak satışı veya Passolig sisteminde futbol
müsabakalarına bilet almak isteyen taraflar, şahısları adına oluşturulmuş olan Passolig
kartlarını, AKTİFBANK’ın internet sitesi, şubesi veya anlaşmalı noktalarından satın
alabilmektedir. En üst iki futbol ligindeki müsabakalara bilet alınabilmesi ve ilgili
stadyumlara giriş yapılabilmesi Passolig kartına sahip olunmasını gerektirmektedir. Söz
konusu karta sahip olmayan tarafların turnikelerden stada girişi mümkün değildir.
Tüketiciler; banka kartı, kredi kartı veya ön ödemeli kartlardan birini tercih
edebilmektedir. Üç kart tipinin de e-bilet kullanım ücreti aynı olup 22,12TL’dir6. Kredi

6 Bazı kulüpler kart bedellerinin daha yüksek belirlenmesini talep edebilmektedir. Bu kulüplere ait Passolig
kartları için tahsil edilen ve 22,12TL’yi aşan bedeller doğrudan ve tamamen ilgili kulüplere aktarılmaktadır.
18-31/532-262
10/39

kartı veya banka kartı için ayrı bir ücret alınmamaktadır. Tüketiciler, satın aldıkları
Passolig kartlarına nakit yükleyerek bilet satın alma işlemi yapabilmekte ve alınan e-
bilet ile ancak biletin elektronik olarak yüklü olduğu Passolig kartının sahibi stadyuma
giriş yapabilmektedir. Fakat sistem, taraftarın söz konusu müsabakaya gitmekten
vazgeçmesi durumunda satın alınan e-bileti, elektronik olarak bir başka Passolig kart
sahibine aktarmalarına imkân tanımaktadır. Passolig kartları her bir futbol kulübü
özelinde ihraç edilmekle birlikte tarafların bir tane Passolig karta sahip olmaları
durumunda e-biletin uygulandığı liglerdeki tüm müsabakalara bilet satın almaları ve ilgili
maçın oynandığı stadyuma giriş yapmaları mümkün olmaktadır. Passolig kartlarının
kulüp bazında ihraç edilmesi sadece gelir havuzundan kulüplere aktarılacak payların
tespit edilebilmesi bakımından önem arz etmektedir.
(34) Merkezi e-bilet satışına konu olan ve Passolig kartları üzerine elektronik olarak yüklenen
biletlerin fiyatları tamamen futbol kulüpleri tarafından belirlenmektedir. Bilet
satışlarından elde edilen söz konusu gelirler hiçbir kesintiye uğratılmaksızın doğrudan
ve tamamen ilgili futbol kulüplerine aktarılmaktadır. Futbol kulüpleri, belirli bir maç için
satışa çıkacak olan biletlerin bir kısmını, AKTİFBANK kanalı dışında, kendi özel satışları
için ayırabilmekte olup, ayrılan bu biletlerin satışını yapabilmesi ve biletleri satın alan
tüketicilerin stadyuma girebilmeleri için yine Passolig karta sahip olmaları
gerekmektedir. Bu zorunluluk, elektronik bilet olmaksızın stadyumlara giriş
yapılamayacağı hükmünü getiren 6222 sayılı Kanun’dan kaynaklanmaktadır.
(35) Passolig uygulaması kapsamında elde edilen gelir kalemlerinden hangilerinin havuzda
toplanacağını ve toplanan gelirlerin TFF, AKTİFBANK ve spor kulüpleri arasında nasıl
dağıtılacağını belirleyen söz konusu sistem, bilet satışlarından elde edilen gelirleri
içermemektedir. Kurulu havuz sistemi kapsamında; kredi kartı ve banka kartı özelliği
olan Passolig kartlarının kullanımından elde edilen takas komisyon gelirleri, sponsorluk
gelirleri, çeşitli reklam gelirleri, finansal kuruluşlara devredilecek elektronik kart lisans
gelirleri, mobil uygulama satış gelirleri, mobil operatörlerden, mobil satış, mobil ödeme
ve mobil cüzdan lisansları kapsamında elde edilecek gelirler, merkez hesapta ve ön
ödemeli elektronik kart hesaplarında belirli bir süre tortuda7 birikecek olan tutarların
değerlendirilmesinden oluşacak gelirler ile Türkiye genelinde ulaşım kartlarına
elektronik kart lisansı verilmesi halinde elde edilecek lisans gelirleri, kurye gelirleri,
tüketicilerden alınan e-bilet sistemi kullanım bedeli ile yıllık Passolig kart yenileme
bedeli8 ve maçın ev sahibi olan kulüpten stadyuma giriş yapan her bir taraftar başına
alınan 2 TL’lik turnike geçiş bedelleri havuz hesabına aktarılacak kalemler olarak
tanımlanmaktadır.
(36) Oluşturulan sisteme göre yukarıda söz edilen gelirlerin havuza aktarılması sonucunda
yılsonunda havuzda biriken mablağın %53’ü AKTİFBANK’a aktarılmaktadır.
AKTİFBANK’a aktarılan söz konusu meblağ, bankanın ilgili sistem kapsamındaki
hizmetlerinden elde ettiği geliri oluşturmaktadır. Ancak AKTİFBANK’ın söz konusu
sistemden beklediği fayda ilerleyen dönemlerde Passolig kartlarının yarattığı müşteri

7 Kişilerin aktif vadesiz hesabında kalan dönemlik ortalama bakiyeyi ifade etmektedir.
8 AKTİFBANK ile TFF arasında akdedilen Finansal Kuruluş sözleşmesinin eki niteliğinde olan, taraflar
arasında 14.02.2014 tarihinde akdedilerek yürürlüğe giren Ek Protokolün 1.b. maddesinde elektronik
kartlar için e-bilet sistemi yıllık kullanım yenileme bedelinin 15 TL olarak belirlendiği, yıllık artış oranının
yıllık ÜFE ve TÜFE ortalaması olduğu düzenlenmiştir.
18-31/532-262
11/39

portföyünü kullanarak bir sadakat programı geliştirmek9 ve harcamalardan puan elde
edilen bir kredi kartı sistemi oluşturmaktır.
(37) Havuzda biriken meblağın geriye kalan %47’lik bölümü ise TFF’nin %4,7’lik katkı payı
düşüldükten sonra kulüplere dağıtılmaktadır. TFF tarafından, 6222 sayılı Kanun ile spor
kulüplerine yüklenen sorumlulukların spor kulüpleri adına yerine getirilmesi için
gerçekleştirilen proje belli bir işgücü ve maliyet gerektirmekte ayrıca projenin
uygulanması çerçevesinde de TFF belli görevleri ifa etmektedir. Bu nedenle söz konusu
katkı payı bir nevi TFF’nin proje çerçevesinde üstlendiği hizmetlerin karşılığını
oluşturmakta ve bu suretle gelir elde etmesine yol açmaktadır. Bununla birlikte, spor
kulüplerinin yarattığı ticari büyüklükten ve kulüplerin ekonomik değerlerinden
kaynaklanan ve havuza aktarılan ilgili gelirler, esas hak sahibinin kendileri olması
sebebiyle, yine büyük oranda kulüplere aktarılmaktadır.
(38) TFF tarafından, kulüplere ait yasal sorumluluğun yerine getirilebilmesi için merkezi e-
bilet projesi geliştirilmiş ve sponsorluk modeline dayalı iki aşamalı bir proje ortaya
çıkmıştır. Söz konusu aşamaların gerçekleştirilebilmesi için TFF tarafından ihale yoluna
gidilmiş olup ilgili ihale sürecine ilişkin bilgilere aşağıda yer verilmektedir.
H.2.5. TFF Tarafından E-Bilet Uygulaması Kapsamında Yapılan İhalelere İlişkin
Süreçler
(39) 6222 sayılı Kanun uyarınca kulüplere yüklenen sorumlulukların kulüplerin içinde
bulunduğu mali koşullar nedeniyle yerine getirilemeyeceğinden hareketle, TFF
tarafından sponsorluk modeline dayalı iki aşamalı bir proje geliştirilmiş ve söz konusu
merkezi e-bilet projesine ilişkin Niyet Beyanı 11.03.2013 tarihinde yayımlanmıştır.
(40) Söz konusu Niyet Beyanı’nda ilgili e-bilet uygulamasının dayanağı olan yasal çerçeveye
değinilerek gerçekleştirilmek istenen proje hakkında bilgilere yer verilmiştir. Bu
kapsamda kurulması gereken merkezi sisteme ilişkin elektronik sistemler ve
altyapılarda olması beklenen özellikler detaylı şekilde açıklanmış ve akıllı kartların
basımı ve dağıtımı, kartların fiziksel ve elektronik olarak kişiselleştirilmesi, taraftar kayıt
işlemleri ile seyirci kartlarının basımı, merkezi taraftar veri tabanının ve maç biletlerinin
oluşturulması, stadyum gözetimi ile geçiş kontrolleri, sadakat sistemleri ve e-para gibi
faaliyetlerin “Merkezi Sistem Entegratörü” tarafından gerçekleştirileceği ifade edilmiştir.
Akabinde ise bu bileşenlerden e-para sisteminin uygulamaya geçirilmesiyle birlikte akıllı
kartların basımının “Finansal Kuruluş”a verileceği ve “Finansal Kuruluş”un TFF
tarafından ayrı bir tedarik sistemi ile seçileceği ifade edilmiştir. Finansal Kuruluş, Niyet
Beyanı’nda e-para sisteminin kuruluşu ve bakımından sorumlu tutulmakta ayrıca
stadyumlarda gerekli satış noktaları ve yüklemeyle ilgili altyapıyı kurmak ve bakımını
yapmakla da görevlendirilmektedir.
(41) Niyet Beyanı, TFF tarafından, aralarında elektrik-elektronik, bilgisayar-yazılım vb.
mühendislik firmaları, teknoloji firmaları, bankalar, mobil operatörler, hâlihazırda
faaliyette bulunan e-bilet platformu işletmecileri, elektronik ödeme sistemleri üreticileri,
Bankalar Arası Kart Merkezi (BKM) gibi birçok farklı platformda yer alan yerli ve yabancı
138 teşebbüs ve teşebbüs birliğine gönderilmiş ve TFF’nin resmi internet sitesinde
yayımlanmıştır. Takiben 17 teşebbüs Niyet Beyanı’na cevap vermiştir. Bununla birlikte
bir kısım teşebbüs de beyana olumsuz yönde dönüş yapmışlardır.

9 Bu ifadede geçen sadakat programı, Finansal Kuruluş sözleşmesinde tanımlanan sadakat sisteminden
farklı olup bankaların kredi kartlarında var olan ve alışverişlerde para yerine kullanılabilen ödül
kazandırma özelliğini ifade etmektedir.
18-31/532-262
12/39

(42) Projenin ilk aşaması olan 28 stadyumda tüm altyapı kurulumlarının gerçekleştirilmesi
için 15.07.2013 tarihinde açık eksiltme usulüyle10 yapılan ihaleye yalnızca, teknik
yeterlilik puanını aşan beş teşebbüs katılmış ve ihalenin sonunda en düşük teklifi
vererek ihaleyi kazanan E-KENT/NETAŞ, 14.04.2014 tarihinden itibaren başlayacak
projenin beş yıl boyunca Merkezi Sistem Entegratörü olma hakkını kazanmıştır.
(43) Takiben TFF tarafından geliştirilen projenin ikinci aşaması olarak, Niyet Beyanı’nda da
açıkça belirtildiği şekilde, projenin finansmanını sağlayabilmek amacıyla sponsorluk
teklifleri alınmıştır. Sponsorluk teklifleri kapsamında Finansal Kuruluş olmak amacıyla
TFF’ye AKTİFBANK ve PTT (bir mobil operatör ve beş bankanın desteği ile) tarafından
iki teklif sunulmuş olup, AKTİFBANK tarafından verilen teklif, PTT tarafından verilene
oranla yüksek olduğu için Finansal Kuruluş olma hakkını AKTİFBANK elde etmiştir. Bu
kapsamda TFF ile AKTİFBANK arasında 10 yıl geçerli olmak üzere Finansal Kuruluş
Sözleşmesi imzalanmıştır.
(44) TFF tarafından geliştirilen proje kapsamında ihale sonrası imzalanan bildirime konu
sözleşmeler aşağıda sırasıyla incelenmiştir.
H.2.6. Passolig Sistemi Çerçevesinde İmzalanan Bildirime Konu Sözleşmeler
(45) TFF tarafından tasarlanan e-kart ve e-bilet sistemi için tarafları farklı ve birbiriyle
bağlantılı olduğu değerlendirilen dört sözleşme imzalanmıştır:
i. Mevzuat gereği futbol kulüplerine ait yükümlülüklerin TFF tarafından yerine
getirilmesi için her bir futbol kulübü ve TFF arasında akdedilen “Beyan ve
Muvafakatname”,
ii. Futbol müsabakalarına giriş için gerekli olan sistem ve altyapının sağlanması için
çıkılan ihale sonucunda TFF ile E-KENT/NETAŞ arasında akdedilen “Sistem
Entegratörlüğü Sözleşmesi”,
iii. Sistem gereği doğan masrafların karşılanması, sponsorluklar, e-kartların satışı
gibi birtakım gelirlerin yaratılmasını ve paylaşılmasını öngören sistem için çıkılan
ihale sonucunda TFF ile AKTİFBANK arasında akdedilen “Finansal Kuruluş
Sözleşmesi”,
iv. Yukarıda sayılan anlaşmaları tamamlayıcı nitelikte, AKTİFBANK ile her bir futbol
kulübü arasında akdedilen ve e-bilet satışlarına aracılık hizmeti alınmasını
öngören “Bilet Satışına Aracılık Sözleşmeleri”.
(46) Passolig kararında futbol kulüpleri ile TFF arasında akdedilen “Beyan ve
Muvafakatname”lere yönelik herhangi bir değerlendirme yapılmazken; analizler diğer üç
sözleşme çerçevesinde yapılmıştır. Taraflar da bu üç sözleşmenin kalan süresi için
bildirimde bulunmuştur.
(47) Yukarıda sayılan sözleşmelerin Passolig sistemi içerisinde bir bütün olarak ele alınması
gerektiği değerlendirilmekle birlikte, aşağıda her bir sözleşmenin içeriğine yer verilmiştir.
H.2.6.1. Futbol Kulüpleri ve TFF Arasında Akdedilen “Beyan ve Muvafakatname”
(48) Her bir futbol kulübü11 ve TFF arasında akdedilen “Beyan ve Muvafakatname” gereği
kulüpler, özetle; 6222 sayılı Kanun’un kulüplere getirdiği yükümlülüklerden Kanun’un 5.
maddesinin dördüncü ve beşinci fıkralarında belirlenen sistemlerle ilgili teknik

10 Bu usul, geçerli en düşük fiyat üzerinden en az üç tur yapılan fiyat eksiltme yöntemini ifade etmektedir.
11 (…..) “Beyan ve Muvafakatname”yi, Finansal Kuruluş ile aralarında akdedilen Bilet Satışına Aracılık
Hizmetleri Sözleşmesi’ndeki hükümleri saklı tutmak, bu sözleşme kapsamındaki düzenlemeleri değiştiren
ve aşan hususları kabul etmeyerek söz konusu sözleşmeden doğan her türlü hakkından vazgeçmemiş
sayılmak kaydıyla akdetmiştir.
18-31/532-262
13/39

donanımlar ve bu donanımların bakım ve işletimini kulüp adına TFF’nin yerine
getirmesini, Finansal Kuruluş tarafından sağlanan Passolig Kartlar (elektronik kartlar)
ile ülke genelinde alışveriş yerleri ve ticari işletmelerde kullanılmak üzere değer katan
hizmetleri elektronik kartlara ekleyerek bir merkezi sadakat programı ve merkezi bilet
satış sistemi altyapısı oluşturulacağını kabul etmektedir. Bunun yanında, merkezi bilet
satış sisteminde müsabaka biletleri alımında ve ödemelerinde sadece bu elektronik
kartların kullanılmasını, satın alınan biletlerin sadece bu kartlara tanımlanacağını beyan
etmiştir.
(49) İlgili sözleşmede ayrıca kulüplerin, e-bilet sistemi unsurlarının herhangi birinden çıkması
halinde (tüm lig müsabakalarına girişin münhasıran elektronik kartlarla
gerçekleştirilmesi, söz konusu müsabaka biletlerinin sadece elektronik kartlar ile satışı
ve elektronik kartlara yüklenebilmesi), sistemle ilgili teknik donanımlar ve bu
donanımların bakım ve işletimi için TFF tarafından yapılan masrafların ve ödenen
sponsorluk bedelinin, ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte derhal
TFF’ye iade edileceği belirtilmiştir.
H.2.6.2. TFF ile E-KENT/NETAŞ Arasında Akdedilen Sistem Entegratörlüğü
Sözleşmesi
(50) TFF ile E-KENT/NETAŞ arasında 27.08.2013 tarihinde imzalanan ve 14.04.2019
tarihinde sona ereceği12 düzenlenen Sistem Entegratörlüğü Sözleşmesi’nin 1.
maddesinde sözleşmenin konusu “(…..)” olarak tanımlanmıştır.
(51) İlgili sözleşme hükümlerinden özetle; TFF’nin bir hizmet satın aldığı ve bunun
karşılığında hizmet bedeli ödediği, teşebbüsün sunduğu hizmete ilişkin olarak hizmet
alıcısı konumundaki TFF’yi düzenli raporlarla bilgilendirdiği ve TFF’nin ilgili tüm
süreçlere ilişkin onay verdiği, TFF’nin istihdam edilen personeli denetlediği, belli
kadrolara istihdam edilecek personele müdahale edebildiği, TFF’nin sözleşme
kapsamında üretilen tüm fikri ürünlerin ve kurulan fiziki ekipmanın mülkiyetine sahip
olduğu ve tarafların birbirlerine karşı yükümlülüklerini yerine getirememeleri durumunda
sözleşmeyi feshedebildikleri anlaşılmaktadır.
H.2.6.3. TFF ile AKTİFBANK Arasında Akdedilen Finansal Kuruluş Sözleşmesi
(52) TFF ile AKTİFBANK arasında 27.08.2013 tarihinde akdedilen ve 01.08.2013 tarihinde
yürürlüğe giren Finansal Kuruluş Hizmetleri Sözleşmesi’ni takiben aynı taraflar arasında
14.02.2014 tarihinde Sözleşme Ek Protokolü akdedilmiş ve akdedildiği tarihte yürürlüğe
girmiştir. Söz konusu Protokol ile esas sözleşmenin birçok maddesinde değişiklik
yapılmış ve Protokolün 16. maddesinde, sözleşmenin değişen ve eklenen hükümlerle
birlikte geçerli olacağı, çıkarılan hükümlerin ise geçmişe dönük olarak geçersiz olacağı
düzenlenmiştir. Bu çerçevede aşağıda yer verilecek olan sözleşme hükümlerinin, ilgili
protokol sonrasındaki son halleri esas alınmıştır.
(53) Sözleşmenin 2. maddesinde “Elektronik Kart (E-Kart)”; üzerinde kişinin adı, soyadı, T.C.
kimlik numarası/pasaport seri numarası (yabancı uyruklu kişiler için) ve üzerinde
fotoğraf bilgisi olan ve ön-ödemeli olarak veya mevcut banka kartı ürünlerine E-Kart
özelliği eklenmek suretiyle nakitsiz alışveriş imkânı sağlayan, Kanun kapsamında yer
alan futbol branşındaki müsabakaların oynanacağı spor alanlarına girişi sağlamak
amacıyla elektronik sistem üzerinden oluşturulan temaslı-temassız özellikli kart olarak
tanımlanmış ve bu kartların ön ödemeli (hesaba bağlı olmayan), debit (hesaba bağlı),
kredi kartı (kredili) olabileceği ifade edilmiştir. Aynı maddenin devamında, merkezi bilet

12 İlgili sözleşmede bu süre sonunda sözleşmenin otomatik olarak uzayacağına ilişkin herhangi bir hükme
yer verilmemiştir.
18-31/532-262
14/39

portalı, sistem entegratörü tarafından yapılandırılacak olan ve futbol dalında en üst
profesyonel lig ve bir altındaki ligde yarışan kulüplerin müsabaka biletlerinin satılacağı
bilet portalı olarak tanımlanmıştır.
(54) Sözleşmenin 3. maddesinde sözleşmenin konusu; “(…..)13 (…..)14” olarak
tanımlanmıştır.
(55) Sözleşmenin 4. maddesinde, AKTİFBANK’ın hak ve yükümlülükleri düzenlenmekte ve
ilgili düzenlemeden, elektronik kartların plastik olarak satın alınması, kartların e-cüzdan
özelliklerinin kişiselleştirilmesi, kartlardaki ön ödemeli uygulamanın kişiselleştirilmesi ve
kartların satış/pazarlama uygulamalarının gerçekleştirilmesi, spor alanlarında POS ve
ATM kurularak işletilmesi, online bilet alım ve satışı için online ödeme yollarının
yönetimi, kartların tedariki için gerekli altyapının oluşturulması, e-para sisteminin
tasarımı ve bakımının üstlenilmesi gibi görevler ile sistem entegratörü tarafından ifa
edilen hizmetler nedeniyle TFF tarafından yapılacak ödemeleri karşılamak
AKTİFBANK’ın yükümlülükleri arasında sayılmış ve devamında gelirlerin paylaşımı
usulü düzenlenmiştir. Sözleşmenin 12.1. maddesinde de AKTİFBANK’ın sözleşmeden
doğan hak ve yükümlülüklerinin tamamını TFF’nin yazılı izni olmaksızın üçüncü kişilere
devredemeyeceği belirtilmiştir.
(56) Sözleşmenin 5. maddesinde, elektronik kartlarda aranan özellikler düzenlenmekte ve
kartların ön ödemeli ve/veya debit ve/veya kredi kartı olarak piyasaya sürülebileceği ve
markası/ismi iki kısımdan oluşan ve birinci kısmı AKTİFBANK’a ikinci kısmı TFF’ye ait
olan elektronik kartların her türlü marka/isim kullanım haklarının AKTİFBANK’a ait
olacağı ancak sözleşme sonunda TFF’ye ait kısmının TFF’ye devri için gerekli işlemlerin
yapılacağı düzenlenmiştir. Aynı maddenin devamında, kartlara ilişkin müşteri ve ürün
bilgilerinin sözleşme süresi sonunda TFF’ye devredilecek şekilde veri tabanında
tutulacağı ve bu süre boyunca TFF’ye ilgili alanlarda erişim, denetim ve raporlama
imkânı sağlanacağı belirtilmiştir.
(57) Sözleşmenin 6. maddesinde, TFF tarafından sözleşmenin konusu ile aynı konuda
başkaca ihale açılmayacağı, başkaca finansal kuruluş veya bankalar ile aynı hususta
ticari ilişki içine girilmeyeceği taahhüt edilmektedir. Sözleşmenin 6.7. maddesinde,
AKTİFBANK’ın her bir stadyumda turnikelerin e-bilet sistemine uyarlanarak uygulamaya
alınmasından sonra gerçekleştirilecek müsabakalarda, her bir e-bilet ile turnikeden
geçiş ve kombine ile turnikeden geçiş başına “Turnike Geçiş Bedeli” alacağı
düzenlenmiştir. Sözleşmenin bahsi geçen maddesinden anlaşılmamakla birlikte
sözleşmenin bütünü incelendiğinde ilgili turnike geçiş bedelinin de havuza aktarılan gelir
kalemleri içerisinde olduğu anlaşılmaktadır. AKTİFBANK’ın sunmakta olduğu ödeme
altyapısı ve finansal sponsorluk karşılığında elde ettiği gelir ise havuzda toplanan
meblağın da %53’ünden oluşmaktadır. Sözleşmenin 6.12. ve 6.13. maddelerinde ise,
TFF veya kulüplerden kaynaklanan nedenlerle gelir kalemlerinin oluşturulamaması
ve/veya e-bilet sistemi kullanım bedeli, yıllık yenileme bedeli ve turnike geçiş bedelinin
sözleşmede belirtilen tutarlardan daha az uygulanması veya kulüplerden bir veya
birkaçının e-bilet sisteminin kart ve/veya biletleme unsuruna dâhil olmamaları halinde

13 E-Para, elektronik ortamda elektronik kartlara değer olarak yüklenebilen ve kart okuyucu cihazlarda
işlem gördükçe azalan, ödeme işlemlerini gerçekleştirmek için kullanılan parasal değer olarak
tanımlanmıştır.
14 Sadakat sistemi, elektronik kart veri tabanına kayıt olan taraftarların sistemin ve kulüplerin ürün,
hizmetlerine ilgisini arttırmak ve devamlılığını sağlamak amacıyla veri tabanlarına yönelik yürütülecek
dinamik satış ve pazarlama faaliyetlerini, iş zekâsı uygulamalarını ve e-para sistemini ifade eden bir
sistem olarak tanımlanmıştır.
18-31/532-262
15/39

AKTİFBANK’ın garanti taahhüdünün geçersiz olacağı düzenlenmiştir15. Bu
düzenlemelerden, AKTİFBANK’ın söz konusu sponsorluğu belli bir gelir getirisi elde
etmek amacıyla gerçekleştirdiği ve bunu sağlayacak ölçeğe erişmenin sözleşmenin
önemli bir unsurunu teşkil ettiği anlaşılmaktadır.
(58) Sözleşmenin “Sözleşmenin Süresi” başlıklı 7. maddesinde, sözleşmenin 01.08.2014
tarihinde yürürlüğe gireceği ve bir tam sezon boyunca sistemin uygulamaya alındığı
futbol sezonu ile beraber on sezon boyunca yürürlükte kalacağı düzenlenmiştir16. Aynı
maddenin devamında sözleşmenin herhangi bir hükmünün 4054 sayılı Kanun’u ihlal
ettiğinin tespiti üzerine Kurul tarafından taraflardan herhangi birine yapılacak bildirim
üzerine, ihlale son verecek şekilde ancak AKTİFBANK’a bu sözleşme ile tanınmış olan
hakların azami biçimde korunması kayıt ve şartıyla sözleşmede gerekli değişiklikleri
yapmak ve gerektiğinde yeni sözleşme yapmak konusunda tarafların mutabık olduğu
hükmüne yer verilmektedir.
(59) İlgili sözleşme hükümlerinden; TFF’nin sistem entegratöründen satın aldığı hizmetin
karşılığını ödeyebilmek için finansal kuruluş ile giderlerin ödenmesine ve gelirlerin
paylaşılmasına yönelik bir sözleşme imzaladığı ve sistemin ve kanuni zorunlulukların
tam olarak yerine getirilebilmesi için finansal kuruluştan da ödeme sistemleri ve
elektronik kart altyapısının kurulumuna ilişkin bir hizmet satın aldığı ve bunun
karşılığında da yine belli gelirlerin paylaşıldığı ve kulüplerce de belli bir ödeme yapıldığı
(turnike geçiş bedelleri vasıtasıyla) anlaşılmaktadır. TFF’nin ilgili altyapılara erişim,
denetleme gibi yetkilerinin bulunduğu ve elektronik kartın belli oranda isim haklarına
sahip olduğu ve sözleşme sonunda bu hakların TFF’ye devredileceği anlaşılmaktadır.
Ayrıca AKTİFBANK’ın söz konusu sponsorluğu karşılığında gelir elde etmek amacıyla
gerçekleştirdiği, bunu sağlayacak ölçeğe erişmenin sözleşmenin önemli bir unsurunu
teşkil ettiği ve ilgili ölçeğin sağlanamaması karşısında sözleşmeyi feshedebileceği
anlaşılmaktadır.
H.2.6.4. AKTİFBANK ile Futbol Kulüpleri Arasında Akdedilen Bilet Satışına
Aracılık Hizmetleri Sözleşmeleri
(60) AKTİFBANK ile futbol kulüpleri arasında farklı tarihlerde Bilet Satışına Aracılık
Hizmetleri Sözleşmesi ve Ek Protokoller akdedilmiştir17. Futbol kulüpleri ile genel
itibarıyla benzer içerikli sözleşmeler akdedilmekle birlikte, (…..) ile akdedilen
sözleşmelerde belirli kısımlar ile ilgili farklı düzenlemeler yer almaktadır. Aşağıda
sözleşmelerin hem ortak hem de birbirinden farklı hükümlerine değinilmiştir.
(61) Sözleşmelerin, “Taraflar” başlıklı 1. maddesinde, AKTİFBANK’ın doğrudan ve dolaylı
iştirakleri olan Asset Aktif Sportif ve Sanatsal Etkinlik Hiz. A.Ş. (ASSET) ve E-KENT’in
AKTİFBANK ile birlikte “Banka ve/veya İştirakleri” olarak anılacağı düzenlenmiştir.
Sözleşmelerin konusunu genel olarak18; kulübün işlettiği veya ev sahibi olarak
oynayacağı herhangi bir stadyum ve spor alanlarında gerçekleştirilecek futbol
müsabakalarına ait günlük, sezonluk ve VIP biletlerinin satışı ve satışa yönelik
pazarlama faaliyetleri ile 6222 sayılı Kanun kapsamında, TFF ve Finansal Kuruluş

15 AKTİFBANK’ın garanti taahhüdü aynı sözleşmenin 4.11. maddesinde düzenlenmekte olup, sözleşme
süresinde TFF’ye ödenmesi taahhüt edilen bedeli ve sözleşmede öngörülen kartların iki milyon
kullanıcıya ulaşmaması durumunda dahi ilgili ödemenin gerçekleştirileceğine ilişkin taahhüdü ifade
etmektedir.
16 İlgili sözleşmede bu süre sonunda sözleşmenin otomatik olarak uzayacağına ilişkin herhangi bir hükme
yer verilmemiştir.
17 Yapılan muafiyet başvurusu tarihi itibarıyla bu sözleşmelerin 42 adet olduğu belirtilmiştir.
18 Burada “genel olarak” ifadesi, (…..) sözleşmenin konusunda VIP biletlerine yer vermemesi, (…..)
sözleşme konusuna Avrupa kupalarını da dâhil etmesi gibi farklı düzenlemelerden dolayı tercih edilmiştir.
18-31/532-262
16/39

arasında akdedilen Finansal Kuruluş Sözleşmesi uyarınca AKTİFBANK tarafından
hizmete sunularak stadyum/spor alanlarına girişlerde kullanılacak, AKTİFBANK ve
İştirakleri tarafından günlük/sezonluk biletlerin satışı ve tanımlamasının yapılacağı
elektronik kart (Passolig Kart) uygulaması ile ilgili taraflar arasındaki karşılıklı hak ve
yükümlülüklerin belirlenmesi oluşturmaktadır.
(62)

(…..TİCARİ SIR…..)

.
(63) Sözleşmelerin “Bilet Satış Hakları” başlıklı 3.1. maddesinde;
 (…..)19,
 (…..)
hükmüne yer verilmiştir.
(64) Aynı madde kapsamında ilaveten, müsabakalara ait satışı yapılan günlük ve/veya
sezonluk biletlerin münhasıran Passolig Kartlar’a yüklenmesinin Banka ve/veya
İştirakleri tarafından sağlanacağına ilişkin hüküm yer almaktadır. Sözleşmelerde,
kulüplerin bilet fiyatlarını tespiti konusunda tek yetkili oldukları, bilet bedellerinin
tahsilatının Banka ve/veya İştirakleri tarafından yapılma usulü, her bir Passolig Kart için
Banka ve/veya İştirakleri tarafından Elektronik Bilet Sistemi Kullanım Bedeli (Kullanım
Bedeli) ve her yıl için Yenileme Bedelinin tahsil edileceği, Banka ve/veya İştirakleri ile
spor kulübünün hak ve yükümlülükleri düzenlenmiştir.
(65) Sözleşmelerin “Passolig Kartların Özellikleri ve Uygulamaları” başlıklı maddesinde, bilet
tanımlamalarının yapılacağı ve stadyum/spor alanlarına girişlerde kullanılacak Passolig
Kartlar’ın satışı, pazarlaması ve dağıtımı hizmetlerinin münhasıran Banka ve/veya
İştirakleri tarafından gerçekleştirileceği, Passolig Kartlar’ın Banka tarafından ön ödemeli
kart, banka kartı ve/veya kredi kartı olarak sunulacağı, spor kulübünün işlettiği veya ev
sahibi olarak oynayacağı herhangi bir stadyum ve spor alanlarına, münhasıran biletlerin
tanımlamasının yapılacağı Passolig Kartlar ile giriş yapılacağı düzenlenmiştir.
(66)

(…..TİCARİ SIR…..)20, (…..)21.


(67)

(…..TİCARİ SIR…..)

19 AKTİFBANK ile (…..) arasında akdedilen sözleşmelerde, bu hüküm söz konusu kulüplerin “ev sahibi
takım” sıfatıyla oynayacağı müsabakalar ile sınırlı tutulmuştur.
20 (…..).
21 (…..).
18-31/532-262
17/39

(68)

(…..TİCARİ SIR…..).


H.2.7. İlgili Pazar
H.2.7.1 İlgili Ürün Pazarı
(69) Yukarıda da ifade edildiği üzere, işbu dosyaya kaynaklık teşkil eden Passolig kararında
Kurul, sistem çerçevesinde etkilenecek ilgili ürün pazarlarını “futbol müsabaka
biletlerinin satışında kullanılacak elektronik kart pazarı”, “futbol müsabaka biletlerinin
satışına aracılık hizmetleri pazarı” ve “bankacılık hizmetleri pazarı” olarak belirlemiştir.
(70) Belirlenen ilk pazar olan “futbol müsabaka biletlerinin satışında kullanılacak elektronik
kart pazarı” açısından;
- Futbol müsabaka bilet satışlarının yapılabilmesinin kanunen, belirli nitelikleri haiz
bir elektronik kartın (e-kart) sahipliğine bağlanmış olması,
- İlgili mevzuatın bu ürüne ilişkin yeni bir pazarın yaratılmasına yol açması,
- Söz konusu e-kartların satış ve pazarlaması ile proje kapsamında elde edilecek
gelirlerin aktarıldığı havuzdan pay elde edilerek gelir yaratılması,
- Gerçekleştirilen proje ve imzalanan ihale sözleşmeleri çerçevesinde de bu
pazarda faaliyet gösterme hakkının münhasıran AKTİFBANK tarafından
kazanılmış olması,
hususları dikkate alındığında bu pazar tanımında değişikliğe gidilmesine yol açacak bir
neden bulunmamaktadır. İlaveten taraflar muafiyet başvurusunda e-kartlar için
tanımlanan bu pazara herhangi bir itirazda bulunmamıştır.
(71) Öte yandan, mevzuat hükümleri gereği futbol müsabakalarına giriş için e-kartın yanında
bir de e-biletin düzenlenmesi gerekmektedir. Biletlerin satış hakkı ve bundan elde edilen
gelirler kulüplerin tasarrufunda olmakla birlikte, kulüpler biletlerin nihai tüketiciye
ulaştırılabilmesi için aracılara ihtiyaç duymaktadır. Bu çerçevede, Passolig kararında
sistemin “futbol müsabaka biletlerinin satışına aracılık hizmetleri pazarı” bakımından
sonuç doğuracağı belirtilmiştir.
(72) Bununla birlikte dosya konusu işlemin tarafları aracılık hizmetleri bakımından belirlenen
bu pazar tanımına itiraz etmiştir. Taraflara göre bu pazarda ilgili ürün pazarı yalnızca
futbol müsabakalarına yönelik değil, Biletix-622 kararına paralel şekilde, “etkinlik
biletlerinin elektronik satışına bir platform üzerinden aracılık hizmeti pazarı” olarak
tanımlanmalıdır.
(73) Kurul Passolig kararında, etkinlik bazlı bir pazar tanımına giderek futbol müsabaka
biletlerine aracılık hizmetini ayrı bir pazar olarak kabul etmiştir. Dosya kapsamında elde
edilen bilgiler çerçevesinde mevcut e-bilet ve e-kart sisteminin özellikleri gereği bu
türden bir ayrıma gidilmesinin mümkün olduğu değerlendirilmektedir. Teorik olarak, e-
kart ve e-bilet iki ayrı ürün olmakla birlikte bu ürünlerin birlikte satılmasını öngören yasal
bir zorunluluk bulunmamaktadır23. Bir başka deyişle, e-kart ve e-bilete ilişkin hizmetlerin

22 05.11.2013 tarih ve 13-61/851-539 sayılı Biletix-6 kararı.
23 6222 sayılı Kanun’un 5/4. maddesinde e-bilet satışlarının kişilere özgü e-kart üzerinden yapılabileceği
yer alsa da maddeden bunun bir zorunluluk arz etmediği anlaşılmaktadır.
18-31/532-262
18/39

farklı teşebbüslerce sağlanması ve e-karta sahip bir izleyicinin biletini farklı bir aracıdan
alması teorik olarak mümkündür24. Buna karşın, detaylarına aşağıda muafiyet
değerlendirmesinde yer verildiği üzere, sağlayıcıların çeşitlendiği bir senaryonun
gerçekleşmesi durumunda pratikte birçok sorunla karşılaşılması ihtimali yüksek
olacaktır. Örneğin, farklı bir e-bilet sağlayıcısından bilet temin edilebilmesi için,
izleyicinin e-karta sahip olup olmadığının, yasaklı olup olmadığının tespiti için alternatif
sağlayıcının sisteminin TFF bünyesinde yer alan merkezi biletleme sistemine; bunun
yanında e-kartta bakiye olup olmadığının tespiti ve turnike sistemine uyumun
sağlanması için de AKTİFBANK’ın sistemine entegre olması gerekecektir. Bu durumda,
uçtan uca bir bütünü oluşturan farklı sistemlerin çalıştığı biletleme süreçlerine farklı bir
sağlayıcının dâhil olması durumunda müşteri yönetimi süreçlerinde operasyonel
güçlüklerin artması muhtemel olacaktır. Böyle bir durumda ayrıca, müsabakayı izleyen
kişilerin bir olaya karışması halinde savcılık ve emniyet kurumlarının birden fazla veri
tabanını incelemesi gerekecektir. Sisteme entegre olması gereken sağlayıcı sayısı
arttıkça daha da karmaşık bir yapıya ihtiyaç duyulacaktır. Sonuç olarak, sağlayıcı
sayısının artması 6222 sayılı Kanun’dan beklenen faydaların sağlanmasını
güçleştirecektir.
(74) Yukarıda yer verilen hususlar, işlem taraflarınca da dile getirilmiştir. Taraflar, 6222 sayılı
Kanun hükümleri çerçevesinde öngörülen yükümlülüklerin sağlıklı bir şekilde yerine
getirilmesinin ancak sistemin bir bütün olarak değerlendirilmesi durumunda mümkün
olacağını ifade etmiştir. Kurul’un da Passolig kararında bu iki ürünü ayrı olarak
tanımlamakla birlikte birbirinden tamamen bağımsız ürünler olarak görmediğini
söylemek mümkündür. Nitekim Kurul, bilet satışlarına aracılık hizmetinin
AKTİFBANK’tan sağlanmasının, AKTİFBANK’ın e-kart sistemini işletme konusunda
yetkili olmasının doğal bir sonucu olarak ortaya çıktığını belirtmiştir25.
(75) Ayrıca, yasal düzenlemeler gereği bir futbol müsabakasına bilet almak için kişiye
özgülenmiş bir e-kartın gerekli olmasının ve turnike sistemleri vb. çeşitli farklı yatırımlara
ihtiyaç duyulmasının, futbol müsabakalarına yönelik aracılık hizmetini arz bakımından
diğer etkinliklerden ayrıştırdığı değerlendirilmektedir. Talep ikamesi bakımından da söz
konusu yasal yükümlülükler, bilet satın alma talebinde futbol etkinliğine özgü farklı bir
talep yaratmaktadır.
(76) Yukarıda yer verilen hususlar çerçevesinde, işlem taraflarının aracılık hizmetleri
bakımından ilgili ürün pazarına yönelik değerlendirmelerine katılmak mümkün
olmamıştır. Dolayısıyla, işbu muafiyet incelemesi kapsamında bir diğer ilgili ürün pazarı,
Passolig kararına paralel şekilde “futbol müsabaka biletlerinin satışına aracılık
hizmetleri pazarı” olarak tanımlanmıştır. Bununla birlikte, dosya kapsamında “futbol
müsabaka biletlerinin satışında kullanılacak elektronik kart pazarı” ve “futbol müsabaka
biletlerinin satışına aracılık hizmetleri pazarı”nın bir bütün olarak değerlendirilmesinin
uygun olacağı kanaatine varılmıştır.
(77) Passolig kararı ve dosya kapsamında belirlenen bir diğer ilgili ürün pazarı “bankacılık
hizmetleri pazarı”dır. Bilindiği üzere bilet satışları yasal düzenleme gereğince,
AKTİFBANK tarafından üretilmiş olan banka kartı, kredi kartı veya ön ödemeli kart
aracılığıyla gerçekleştirilmektedir. Bu suretle futbol müsabakalarına bilet satın almak
isteyen tarafların söz konusu kartlardan birine sahip olması gerekliliği; bankanın
Passolig çerçevesinde yaptığı satışları sayesinde yeni kredi ve banka kartı müşterisi
edinmesi imkânı doğurmaktadır. Bilet satış faaliyetinin münhasıran AKTİFBANK

24 Bilet satışına aracılık hizmetlerinde faaliyet gösteren teşebbüslerin de ifadeleri bu yöndedir.
25 Passolig, para.20.
18-31/532-262
19/39

tarafından gerçekleştirilmesi; söz konusu bankanın başka bankaların erişmesi ilave
maliyet gerektiren bir müşteri kitlesine daha kolay hitap etmesine yol açmaktadır ve ilgili
müşteri kitlesine AKTİFBANK tarafından uygulanan satış politikaları, bankalar
arasındaki rekabeti etkileme potansiyeline sahiptir. Bankacılık sektöründe verilen
hizmetler pek çok alt kola ayrılabilmekte ve talep bakımından ikame sayılamayacak
birçok hizmet türü ortaya çıkmaktadır. Mevcut dosya çerçevesinde, incelenen
AKTİFBANK, bir yatırım bankası olarak faaliyet göstermektedir. Yatırım bankaları;
mevduat ve katılım fonu kabulü yapamamakta; ancak her türlü kredi verilmesi işlemi,
sermaye piyasası işlemleri, kredi ve banka kartları ihracı ve bunlarla ilgili işlemlerin
yürütülmesi, yatırım danışmanlığı, portföy yönetimi gibi faaliyetlerde
bulunabilmektedirler. Bununla birlikte salt incelenen bankanın türü dikkate alınarak
yapılacak bir pazar değerlendirmesinin yeterli olmayacağı zira mevduat bankaları ile
katılım ve yatırım bankalarının birlikte hizmet verebildiği bankacılık işlemleri bakımından
arz ve talep ikamesinin söz konusu olduğu değerlendirilmektedir. Mevcut dosya
kapsamında incelenen sistemin bankacılık sektörünü kredi kartı ve banka kartı ihracı
vasıtasıyla etkileyebileceği dikkate alındığında, ilgili ürün pazarının kredi kartı ve banka
kartı ihracı hizmetleri pazarı olarak tanımlanabileceği, bununla birlikte söz konusu
biletleme sistemi aracılığıyla bankanın kart müşterisi olan tüketicilere çapraz satış
imkânlarını kullanarak alternatif bankacılık ürünlerinin de pazarlamasını yapabilecek
olması ve pazarın dar veya geniş tanımlanmasının değerlendirmeye etki etmeyecek
olması sebebiyle, Passolig kararına benzer şekilde, “bankacılık hizmetleri pazarı” bir
diğer ilgili ürün pazarı olarak tanımlanmıştır.
H.2.7.2. İlgili Coğrafi Pazar
(78) İlgili ürün pazarlarında Passolig sistemi kapsamında sağlanan hizmetlere banka
şubeleri, AKTİFBANK’ın sahip olduğu temas noktaları ve internet üzerinden
ulaşılabilmektedir. Bu kapsamda sunulan hizmetlerinin tüm Türkiye’de
gerçekleştirilebilmesinin önünde herhangi bir engelin ve pazardaki rekabet koşullarını
farklılaştıran ya da bölge ayrıştırmasını gerektiren herhangi bir unsurun bulunmaması
sebebiyle ilgili coğrafi pazar, Passolig kararına paralel şekilde, “Türkiye” olarak
belirlenmiştir.
H.2.8. Dosya Kapsamında Yapılan Görüşmeler ve Gelen Bilgiler Çerçevesinde
Yapılan Tespitler
(79) Dosya kapsamında işlem taraflarından, futbol kulüplerinden, bilet satışına aracılık
hizmeti pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerden, yayıncı teşebbüslerden çeşitli
bilgiler talep edilmiştir. İstenen bilgiler çerçevesinde gelen yanıtlara aşağıda özetle yer
verilmiştir.
H.2.8.1. Taraflardan Elde Edilen Bilgi ve Belgeler
(80) İstenen bilgilere yönelik olarak AKTİFBANK tarafından gönderilen cevabi yazı Kurum
kayıtlarına 23.10.2017 tarih ve 7644 sayı ile girmiş olup, gelen bilgilerde özetle;
- TFF ile akdedilen Finansal Kuruluş Sözleşmesi ve Ek Protokol ile Passolig
sisteminden elde edilen gelirlerin düzenlendiği, gelir kalemleri ve TFF ile AKTİFBANK
arasında paylaşıma konu olan gelir alanlarının Ek Protokol’ün 1. maddesinde yer
aldığı, AKTİFBANK’ın Kulüpler ile yapılan Bilet Satışına Aracılık Sözleşmeleri ve
Passolig müşterilerinin yapmış olduğu bankacılık işlemlerinden de gelir elde ettiği,
- Ek Protokol’ün 4. maddesine göre AKTİFBANK’ın, e-bilet sistemi kapsamındaki tüm
uygulama, bakım ve işletiminden oluşan hizmetlerin ifası sebebiyle Sözleşme süresi
boyunca Sistem Entegratörüne yapılacak ödemeleri KDV dahil (…..) ABD Doları’na
18-31/532-262
20/39

kadar karşılamayı kabul ve taahhüt ettiği ve bugüne kadar işbu taahhüdün (…..) ABD
Doları’na ilişkin kısmının yerine getirildiği, taahhüdün tamamının 2018 yılı içinde sona
ereceğinin öngörüldüğü,
- Ayrıca ek olarak Bilet Satışına Aracılık ve Sponsorluk Sözleşmeleri kapsamında
kendileri tarafından GALATASARAY, BEŞİKTAŞ, TRABZONSPOR, BAŞAKŞEHİR
ve FENERBAHÇE kulüplerine toplam (…..)26 ABD Doları+KDV ve (…..) TL+KDV
ödeme yapılması için sözleşmeler akdedildiği,
- Passolig uygulamalarından herhangi bir gelir elde etmedikleri gibi söz konusu
uygulamanın gerek mevcut durumda, gerekse bir azalma trendi yakalamakla birlikte
2023-2024 yılı futbol sezonu sonuna kadar zarar oluşturduğu, söz konusu zararın,
2019 yılına kadar azalarak devam edeceği ve 2020 yılından itibaren ise sistemin kara
geçeceğinin öngörüldüğü, söz konusu azalmaya rağmen 2023-2024 futbol sezonu
sonunda işbu zararın (…..) TL olmasının öngörüldüğü, 2017 yılının ilk altı ayındaki
zararın da (…..) TL olduğu, bu sebeple toplam gelirleri içerisinde Passolig'in herhangi
bir payının olmadığı
ifade edilmiştir.
(81) Yine talep edilen bilgiler doğrultusunda AKTİFBANK tarafından sunulan ve Kurum
kayıtlarına 27.07.2017 tarih ve 5422 sayı ile giren yazıda özetle;
- 6222 sayılı Kanun’un yürürlüğe girmesi ile futbol kulüplerinin yükümlülüklerini yerine
getirmek için, Kanun’un yürürlük süresi de göz önüne alındığında, TFF’yi
yetkilendirmeyi tercih ettiği, bu doğrultuda Passolig’in oluşturulduğu, bu amaçla ihale
açılarak birçok şirkete duyuru yapıldığı, ihalelerden birinin E-KENT/NETAŞ
konsorsiyumu, diğer ihalenin ise kendileri tarafından kazanıldığı, ihale süreci
sonunda Sistem Entegretörlüğü, Finansal Kuruluş ve Bilet Satışına Aracılık
sözleşmelerinin imzalandığı, bu üç tip sözleşmenin birbirleriyle bağlantılı olduğu,
bunları birbirinden ayrıştırmanın ilgili tarafların iradelerini ve sistemin bütünlüğünü
bozabileceği,
- AKTİFBANK’ın oluşturulan sistemle olağan faaliyetleri yanında bilet satış
faaliyetlerine aracılık faaliyetlerini de yapar hale geldiği, bununla beraber bahsi geçen
anlaşmaların herhangi bir şekilde finansal hizmetler/bankacılık hizmetleri pazarında
rekabeti olumsuz etkilemediği,
- Kurul’un bilet satış hizmetlerini konu edinen Biletix kararında yoğunlaşma seviyesinin
çok yüksek bir pazar olduğu tespitinin yapıldığı, AKTİFBANK’ın bilet satışına aracılık
faaliyetlerinden elde ettiği gelirler dikkate alındığında pazar paylarını %20 olarak
tahmin ettikleri, pazarda yeni bir oyuncunun bulunmasının pazarı daha rekabetçi hale
getireceği, bunun yanında düşük pazar payı da dikkate alınacak olursa 2002/2 sayılı
Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nde yer alan hükümler
doğrultusunda süresi beş yılı geçmeyen sözleşmelerin grup muafiyetinden
yararlanabileceğinin düşünüldüğü,
- Teşebbüsün pazar payı dikkate alındığında futbol kulüpleriyle yapılacak anlaşmalara
kısa süreli münhasırlık hükmü getirilmesinin rekabet hukuku ile çelişeceği, rekabet
düzenlemelerinin önemli yapısal sorunlar bulunduğu durumlarda müdahaleyi haklı
kılacağı, bunun yanında futbol kulüplerinin AKTİFBANK dışında alternatif satış
kanalların ya da firmalarla anlaşmasını kolaylaştıracak ya da olanaklı kılacak bir
düzenleme yapmasının en yetkin teşebbüs sayılabilecek BİLETİX olacağı, bu
durumun da pazarda yoğunlaşma yaşanmasına neden olacağı, bilet satışlarının

26 AKTİFBANK tarafından, 10.02.2014 tarihli Ek Protokolü ile GALATASARAY’a ödenecek tutarın revize
edildiği, bunun sonucunda toplam tutarın (…..) ABD Doları olarak değiştirildiği ifade edilmiştir.
18-31/532-262
21/39

büyük bir kısmının dört büyükler olarak bilinen futbol kulüplerince gerçekleştirildiği,
bir başka aracının bu kulüplerle anlaşması durumunda kendi pazar paylarının
dramatik bir şekilde düşeceği,
- Kurul’un Passolig kararında ilgili pazarların futbol müsabaka biletlerinin satışında
kullanacak elektronik biletler, bankacılık hizmetleri pazarı ve futbol müsabaka
biletlerinin satışına aracılık hizmetleri pazarı olarak belirlendiği, bu pazar tespitlerinin
Biletix soruşturmasında yapılan tespitlerle örtüşmediği, bu kapsamda ilgili ürün
pazarının Biletix kararında belirlendiği şekliyle etkinlik biletlerinin elektronik satışına
bir platform üzerinden aracılık hizmeti pazarı olarak belirlenmesi gerektiğinin
düşünüldüğü,
- Teşebbüslerin sözleşme serbestisinin kısıtlanması için istisnai bir durum olarak;
o reddetmenin rekabet etmek için vazgeçilmez bir ürüne ya da hizmete ilişkin
olması,
o reddetmenin alt pazarda etkin rekabeti ortadan kaldırmasının muhtemel olması,
o reddetmenin tüketici zararına yol açmasının muhtemel olması
koşullarının birlikte var olması gerektiği, ancak bu üç koşulun üçünün de mevcut dosya
kapsamında var olmadığı ifade edilmiştir.
H.2.8.2. Futbol Kulüplerinden Elde Edilen Bilgi ve Belgeler
(82) Futbol kulüplerinden gelen cevabi yazılar neticesinde elde edilen bilgiler şu şekildedir:
- Spor kulüplerine öncelikle sistemin işleyişine dair soru yöneltilmiş, kulüplerden bu
doğrultuda; her maç öncesi kulübün belirlediği bilet fiyatlarının E-KENT’e bilet onay
formu ile iletildiği, E-KENT’in sistemde maçı oluşturduğu, biletleri
üzerinden satışa hazır hale getirdiği, maçtan sonra kulübe bilet sayılarından
yapılacak kesintilere kadar birçok bilginin yer aldığı bilet satış raporu gönderdiği,
kulübün bu rapora göre E-KENT’e fatura kestiği, akabinde AKTİFBANK’ın faturada
belirtilen ücreti kulübün hesabına yatırdığı, kombine satışlarda da benzer bir yol
izlendiği bilgisi alınmıştır.
- Yine kulüplere Passolig benzeri bir sistemin kendileri tarafından kurulmak istenip
istenmediği, böyle bir sistemin maliyetinin ne olacağı sorulmuştur. Bazı kulüpler bilet
satış için 2 ile 6 milyon Euro arasında, buna ilave olarak personel giderleri dahil olmak
üzere yaklaşık 1,5 milyon TL yıllık işletim maliyeti olacağını öngördüklerini, bir başka
kulüp kart basımı, turnike yazılımları ve kameralar ile entegre bir sistem gereksinimi
dolayısıyla maliyetin yaklaşık 5-6 milyon TL’yi bulabileceğini ifade etmiştir.
- Passolig sisteminin ortak kurulmasına yönelik görüşleri istenen kulüplerin bir kısmı
kulüplerin tek başlarına böyle bir maliyetin altına girmelerinin mümkün olmadığını, bu
konuda yatırım yapmak yerine, bu sistemi kuran firmalardan hizmet almayı tercih
ettiklerini ifade etmiştir. Bir diğer kulüp ise sistemin kurulması halinde dahi eş anlı
olarak her türlü detayı merkezi sisteme aktarmanın kulübün asli faaliyet konusu
dışında olduğunu belirtmiştir. Bir başka kulüp ise mevzuat hükümlerini yerine
getirebilecek bir altyapılarının bulunmadığını, bu nedenle bu tür bir sistemi kurmanın
ve işletmenin maliyetinin ne olacağını belirtmelerinin mümkün olmadığını ifade
etmiştir.
- Bir kısım kulüp ise sistemin ortak kurulmasının gerekli olmadığını, geçmişte her
kulübün bilet satışını kendinin gerçekleştirdiğini beyan etmiştir.
- Uygulanmakta olan sistemin kulübe fazladan bir maddi kazanç sağlayıp sağlamadığı
sorusuna yönelik olarak ise, kulüplerin bir kısmı olumsuz bir kısmı da olumlu görüş
beyan etmiştir. Bir kısmı ise bir zarar ya da yarardan bahsedilemeyeceğini veya
18-31/532-262
22/39

maddi bir getiriden ziyade 6222 sayılı Kanun’un getirdiği zorunlulukların yerine
getirilmesinin bir aracı olduğunu ifade etmiştir.
- Bir kulüp, sisteme girişin Spor Genel Müdürlüğünün ve yargı makamının 6222 sayılı
Kanun’a dayalı girişimleri ve idari para cezası uygulanması neticesinde kulüplerin
takdirine bağlı olmaksızın bir zorunluluk olarak sağlandığını27, 6222 sayılı Kanun ile
e-bilet sisteminin oluşturulması hususunda TFF’nin yetkilendirilmediğini, Kanun’un
21. maddesi gereğince uygulanacak idari para cezasının muhatabının spor kulübü
olduğunu, TFF’nin maddi imkânı olmayan kulüplerin nam ve hesabına geçişi
sağlamak için yaptığı düzenlemenin yasal değil idari nitelikte bir düzenleme
olduğunu, TFF’nin kulübe ait bu hak ve yetkileri kulüp nam ve hesabına kendiliğinden
tasarruf edemeyeceğini, ancak kulüp ile yapacağı sözleşmeler, kulüpten alacağı
yazılı muvafakat ve vekâletler çerçevesinde kullanabileceğini, TFF’nin mevzuattan
kaynaklanan yetkisinin sistemi denetleme, kontrol etme, kuruluş kriterleri belirleme
ve oluşan veri tabanlarının merkezileştirilmesi ile sınırlı olduğunu ifade etmiştir.
H.2.8.3. Bilet Satışına Aracılık Pazarında Faaliyet Gösteren Teşebbüslerden Elde
Edilen Bilgi ve Belgeler
(83) (…..); hizmet çeşitliliğine ve kapsamına, ulaşılacak tüketici kitlesine ve müşterilerin
beklentilerine göre yatırımın farklılaşacağını, sektörde hizmet verebilmenin (…..) TL’den
başlayan bir yatırımla mümkün olduğunu, (…..); sistemin gişe, idari ofisler,
entegrasyonlar ve web hizmetleri yazılım altyapı yatırımları, donanım yatırımları,
sunucu yatırımları ve insan kaynağı gerektiğini, bu yatırımlara ilişkin maliyetin kurum
isteklerine ve birçok faktöre göre değişiklik gösterebileceğini, ortalama (…..) ABD Doları
yatırım maliyetinden bahsedilebileceğini, (…..); bilet satış aracılık hizmetleri için tahmini
maliyet öngörülerinin 2017 yılı için (…..) TL toplam yatırım, (…..) TL toplam işletim gideri
şeklinde olduğunu, (…..); biletleme otomasyon yazılım sistemi ve bahse konu biletleme
otomasyon sistemi ile çalışan bilgisayar-yazıcı gibi gişe operasyon malzemelerinin
gerektiğini, sektöre girerken (…..) TL değerinde yatırım yaptıklarını ve (…..) TL arasında
senelik operasyon giderleri olduğunu, (…..) ise; iş planına ve yapılacak operasyonların
büyüklüğüne göre (…..) ABD Doları’na yazılım ve donanım, yıllık (…..) ABD Doları
arasında operasyonel yatırım gerektiğini ifade etmiştir.
(84) Bilet aracılık hizmeti pazarında faaliyet gösteren teşebbüsler, etkinlik sahiplerinin firma
tercihlerinde güvenilirlik, istikrar, kaliteli hizmet, ödemelerin zamanında gerçekleşmesi,
ihtiyaçlara uyum gösterme konusunda kabiliyet, tanınırlık, deneyim, yeterlilik, ön ödeme
hususları, mali yapısı, tecrübe, insan kaynakları kalitesi, kullanılan yazılımın
yeterlilikleri, raporlama özellikleri, dijital çözümleri, uygulamaları, satış kanalları, tüketici
hizmetleri, çözüm ortakları, sahip olunan müşteri portföyü, yazılım sisteminin
güvenilirliği, biletleme firmalarının sağladığı finansal destek, onaylı veri paylaşımı
sağlanmış olan hedefli kullanıcı veri tabanının bulunması, web sitesinde yüksek trafik
olması, profesyonel saha hizmetleri, alternatifli ödeme sistemi sunulması ve dijital
biletleme sistemi sunulmasının belirleyici olduğunu ifade etmiştir.
(85) Bilgi talep edilen teşebbüsler, bilet satışına aracılık hizmetleri pazarında spor kulübünün
her hafta maçının olması, ayrıca bilet miktarının maçların gerçekleştiği yer gereği diğer

27 T.C. Gençlik ve Spor Bakanlığı Spor Genel Müdürlüğü tarafından sistemin 14.04.2014 tarihine kadar
kuruluşunun zorunlu olduğu ve sistem kuruluşunun tamamlanmaması halinde “stadyum güvenlik
sertifikalarının iptal edileceği ve müsabakaların oynanmayacağı hususunun kendilerine tebliğ edildiği,
daha sonra İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından (…..) ve (…..) tarihinde oynadıkları Spor
Toto Süper Lig müsabakalarında elektronik bilet kullanılmadığı gerekçesi ile kendileri hakkında
soruşturma başlatıldığı ve idari para cezasına hükmedildiği belirtilmiştir.
18-31/532-262
23/39

etkinliklere kıyasla fazla olması ve bilet fiyatlarının da görece yüksek olması sebepleriyle
spor müsabakalarının önemli olduğunu, biletlerinin yüksek talep gördüğünü, futbol
müsabakalarının sayıca çok fazla seyirci kitlesinin olduğunu ifade etmiştir. Ayrıca
sporun bilhassa futbolun son derece popüler olduğunu, futbol müsabakalarının
biletlerinin, bilet satışına aracılık pazarından yer alan ve bu pazara giriş yapmak isteyen
yatırımcılar için önemli olduğu belirtilmiştir.
(86) (…..), Passolig sisteminin iki ayrı kapsamda değerlendirilmesi gerektiği kanaatinde
olduklarını, ilk kısımda TFF’nin 6222 sayılı Kanun kapsamında yerine getirmek zorunda
olduğu taraftarlara tanıtıcı birer kimlik verilmesi, müsabakalardaki kanuna aykırı
davranışların federasyona ve ilgili resmi makamlara raporlanması hizmetlerinin
olduğunu, bu işlerin doğası gereği ikinci kısımda yer alan bilet satışına aracılık hizmetleri
ile birlikte yapılma zorunluluğu bulunmadığını ifade etmiştir. (…..), mevcut altyapısı ile
kendi ürünleri ile bu hizmetlerin yapılabileceğini, AKTİFBANK’ın bilet satışına aracılık
pazarında yer almadığını, alt yapısının buna uygun olmadığını, bu sektöründe yıllardır
faaliyet gösteren tecrübeli firmaların tüketici açısından daha yararlı olacağını ifade
etmiştir. (…..), TFF’nin Passolig kapsamında sözleşme yaparken sadece Spor Toto
Süper Lig ve Spor Toto 1. Lig kulüplerine servis vermekle mükellef olduğunu, ancak
takımların TFF 2. Lige düştüğü takdirde bir sene önceden stadyumdaki giriş kontrol
sistemlerine yapmış olduğu “kendilerine özgü teknik malzeme düzenlemesinden” dolayı
o kulüplerin yine Passolig ile çalışmak zorunda kaldıklarını, böylelikle AKTİFBANK’ın
Türkiye genelinde bilet satışlarının tekeli haline geldiği ve kendileri gibi firmaların
önünün kesildiğini ifade etmiştir.
H.2.8.4. Yapılan Görüşmeler Çerçevesinde Elde Edilen Bilgi ve Belgeler
(87) Başvurunun incelenmesi sürecinde gerçekleştirilen çeşitli görüşmelerde teşebbüs
yetkilileri tarafından beyan edilen hususlar aşağıda özetle yer almaktadır.
(88) 10.10.2017 tarihinde (…..) ile yapılan görüşmede;
- Passolig Kart ile suçun şahsiliğinin sağlanmasının zorunlu olduğu ancak bunun
gerçekleştirilemediği, halen kulüplere saha kapatma cezasının verildiği, saha
içerisinde taraftarın yerine oturmadığı,
- Kulüplerin, bu sistemden gelir elde ettikleri, bu nedenle sistemden çıkmalarının
mümkün olmadığı, küçük kulüplerin de yasanın getirdiği sistemi kuracak mali
güçlerinin olduğu fakat kurmayı tercih etmedikleri, kulüplerin önemli bir bölümünün
ciddi gelirler elde etmelerine rağmen saha altyapısına yeterince yatırım yapmadıkları,
- Passolig sistemi çerçevesinde kişisel verilerin toplandığı, bunların korunmasına
ilişkin sıkıntılar olduğu,
- Passolig sisteminden sonra tribün olaylarında azalma yaşanmış ise de bunun
sebebinin taraftar sayısındaki azalma ve de e-biletin getirdiği faydalardan kaynaklı
olabileceği, ayrıca bir kısım tribün olaylarının rapor edilmemiş olabileceği
ifade edilmiştir.
(89) 11.10.2017 tarihinde TFF ile yapılan görüşmede;
- Sistemin yalnızca turnikeler ve kameralar gibi fiziki altyapıdan ibaret olmadığı, aynı
zamanda verilerin toplandığı merkezi veri tabanından ve bilet satış portalının olduğu,
statlara kurulan sistemlerin birbirinden bağımsız yönetilmesi halinde teknik sorunlar
yaşanabileceği,
- Elektronik kart oluşturmak amacıyla alınacak kişisel verilerin 6222 Sayılı Kanun’un 5.
maddesi uyarınca TFF bünyesinde oluşturulan merkezi veri tabanında
18-31/532-262
24/39

tutulabileceğinden kulüplerin kendi taraftar kart programlarını oluşturmaları ve kendi
elektronik veri tabanlarını yaratmalarının mümkün olmadığı,
- Birçok kulübün merkezi sisteme entegre bir sistemi kurmasının finansal açıdan
mümkün olmadığı,
- Farklı kredi kartlarının entegrasyonunun BKM tarafından sağlanıyorken futbol
bakımından böyle bir üst kuruluş kurulum maliyetinin çok yüksek olduğu, bu nedenle
TFF tarafından bir merkezden yürütülme zorunluluğunun ortaya çıktığı,
- Maçlara girmesi yasaklı kişilerin stada girmesinin merkezi olarak engellenmemesi
durumunda birçok sorunun ortaya çıkabileceği, her kulübün kendi dilediği sistemi
kurması durumunda bunun sisteme entegre edilmesinin zor olacağı, aynı zamanda
işletilmesinde de sorunlar yaratacağı,
- Bunun yanında TFF'nin kulüplere kişilerin bilgilerini içeren veri setini aktarmasının
kanunen mümkün olmadığı,
- Bildirim Formunda da belirtildiği üzere, Finansal Kuruluş Sözleşmesi’ne taraf
olabilecek teşebbüslerin maliyet/fayda dengesinin ancak 10 yıl gibi bir süre zarfında
karşılanabileceğinin müzakere edildiği, ayrıca sözleşmenin alt lisanslamayı
yasaklamadığı, ancak bu konuda henüz bir talep gelmediği
ifade edilmiştir.
(90) 12.10.2017 tarihinde BKM ile yapılan görüşmede;
- Ödeme fonksiyonu bulunması halinde, eğer kart çıkaran kuruluş ile kart kabul eden
kuruluş farklı ise, bu iki kuruluşun iletişiminin sağlanabilmesi için BKM gibi merkezi
yapıların devreye girmesi gerektiği,
- Bir kredi kartının maliyet kalemlerinde otorizasyon maliyeti, kartın kötüye kullanımına
ilişkin oluşabilecek maliyetler, mevduat sistemini işletebilmenin maliyeti, kredi kartı
tarafında müşterinin ödeme maliyeti, batık kredi maliyeti, şube, atm, çağrı merkezi
gibi kanalların teknoloji ve personel maliyeti, kredi kartı tarafında fonlama maliyeti vb.
maliyetlerin olduğu, bunun yanında banka kartında olup kredi kartında olmayan
maliyetler ile kartın fiziksel üretim ve gönderilme maliyetinin de bulunduğu, ayrıca
takas hizmetleri için gereken maliyetler olduğu,
- Bir takım maliyetlerin kartın kullanımıyla alakalı olmadığı, örneğin finansal kuruluşun
sadece kişinin bilgilerini saklamak için katlandığı maliyetler olduğu,
- Kartın ödeme fonksiyonunun bulunması durumunda, uyulması gereken güvenlik
standartlarının bulunduğu
ifade edilmiştir.
H.2.8.5. Yayıncı Teşebbüslerden Elde Edilen Bilgi ve Belgeler
(91) (…..); Passolig sisteminin, yapmakta oldukları spor yayıncılık faaliyetlerine herhangi bir
negatif etkisinin bulunmadığını belirtmiştir. (…..); Passolig sisteminin avantaj ve
dezavantajlarını değerlendirebilecek özel bir bilgi ve deneyimlerinin olmadığını,
kamuoyu tarafından dile getirilen genel bilgilerle sınırlı olarak Passolig sistemini
değerlendirecek olurlarsa bu uygulama ile taraftarların kişisel bilgilerinin sistemde kayıt
altında olduğunu ve tribünlerde taşkınlık yapan kişilere kolaylıkla erişim sağlanabildiğini,
böylece taraftarlara güvenli koşullarda maç izleme imkânı sağlandığını belirtmiştir.
(…..).; Passolig Kart’ın sporda şiddet ve düzensizliğin önlenmesi noktasında önemli bir
işlevi olduğunu, ancak uygulamada amaçlanan düzeyde başarının henüz
yakalanamadığını, kart için her yıl yenileme ücreti, her maç için de hizmet bedeli
alındığını, kişinin kendi takımı dışında bir başka bir maça gitmesinin zor olduğunu
18-31/532-262
25/39

belirtilmiştir. (…..) ise; Passolig sisteminin güvenlik ve şiddetin önlenmesi yönünden
beklentileri tam olarak karşılamadığını, Passolig aracılığı ile tribünlerde olay çıkartan
kişilerin kameralar vasıtasıyla koltuk numaralarına kadar tespit edilebilecek durumda
olmasına rağmen tribünde şiddet olaylarının önlenemediğini, özellikle Passolig’in ilk
uygulandığı dönemde taraftar sayısının azaldığını, ancak uygulamanın devamı
yönündeki kararlılık ve kriminal olaylarla bağlantı kurulmadığının ortaya çıkması ile
seyirci sayısının arttığını, Passolig aracılığıyla birlikte ilgili banka ve oluşumların kredi,
promosyon gibi ekonomik destek ve katkı yapmak için aracı kurum olduğunun da
görüldüğünü ifade etmiştir.
H.3. Değerlendirme
(92) Yukarıda yer verildiği üzere, Passolig adıyla bilinen ve nihayetinde futbol müsabaka
biletlerinin elektronik olarak satışı için kurulan sistem çerçevesinde her bir futbol kulübü
ve TFF arasında “Beyan ve Muvafakatname”, TFF ile E-KENT/NETAŞ arasında “Sistem
Entegratörlüğü Sözleşmesi”, TFF ile AKTİFBANK arasında “Finansal Kuruluş
Sözleşmesi”, AKTİFBANK ile her bir futbol kulübü arasında “Bilet Satışına Aracılık
Sözleşmeleri” akdedilmiştir.
(93) Passolig kararında Kurul, TFF tarafından oluşturulan e-kart sistemiyle gelir getirici
nitelikte ekonomik faaliyet yaratıldığını ve yeni bir pazar oluşturulduğunu, TFF’nin
teşebbüs niteliğini haiz olduğunu, TFF ile AKTİFBANK arasında akdedilen sözleşme ile
AKTİFBANK’a 10 yıl boyunca e-kart pazarında münhasıran faaliyet gösterme imkânı
tanındığını ve bu süre boyunca başka herhangi bir teşebbüsün pazara girişinin söz
konusu olamayacağını, bu nedenle sözleşmelerin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi
kapsamında olduğunu, AKTİFBANK’ın e-kart sistemini işletme konusunda yetkili
kılınmasının doğal bir sonucu olarak bilet satışına aracılık sözleşmelerinin de
AKTİFBANK ile yapıldığını değerlendirmiştir. Akabinde ilgili sözleşmeler bireysel
muafiyet analizine tabi tutulmuştur.
(94) Passolig kararında futbol kulüpleri ile TFF arasında akdedilen “Beyan ve
Muvafakatname” sözleşmesine yönelik herhangi bir değerlendirme yapılmazken;
analizler diğer üç sözleşme çerçevesinde yapılmıştır. Kararda yapılan değerlendirmede
bu üç sözleşmeden “Sistem Entegratörlüğü Sözleşmesi”nin diğer iki sözleşmeden farklı
ele alındığı görülmüştür. Kararın içeriğinde “Sistem Entegratörlüğü Sözleşmesi”nin TFF
açısından bir hizmet alımı sözleşmesi niteliğinde olduğu ve bu anlamda 4054 sayılı
Kanun kapsamında yer almadığı açıkça ifade edilmiş, keza kararın devamında muafiyet
analizi Finansal Kuruluş Sözleşmesi ile Bilet Satışlarına Aracılık Sözleşmesi’ne yönelik
yönelik olarak yapılmıştır.
(95) Kurul’un sözleşmeler özelinde yaptığı bu değerlendirmelere rağmen, karar neticesinde
üç sözleşmeye birlikte muafiyet verilmesinde, ilgili sözleşmelerin sistem için yapılan
yatırımların finansal açıdan geri dönüşü bakımından birbiriyle doğrudan ilişkili olmaları
önemli rol oynamıştır. Dosya kapsamında yapılan incelemelerden anlaşıldığı üzere,
sistemden elde edilmesi planlanan harcamalar ve gelirler çeşitli olup kulüplerin sahip
olduğu haklar nedeniyle ancak birbiriyle bağlantılı sözleşmeler sonrasında hukuki
zemine oturabilmektedir. İşlem tarafları da başvurularında sistemi oluşturan
sözleşmelerin bir bütün olarak değerlendirilmesi gerektiğini, aksi takdirde sistemden
beklenen mali ve sosyal faydaların gerek hukuki düzlemde gerek pratikte
sağlanamayacağını belirtmiştir. Hem Kurul’un önceki karardaki yaklaşımı hem de
sistemin özellikleri dikkate alındığında, sözleşmelere yönelik bütüncül bir yaklaşım bu
kararda da benimsenmiştir.
(96) Bu çerçevede, sistemde esas ekonomik değeri yaratan 2023-2024 futbol sezonu
18-31/532-262
26/39

sonuna kadar geçerli “Finansal Kuruluş Sözleşmesi” ve büyük bir kısmı28 2023-2024
futbol sezonu sonuna kadar geçerli “Bilet Satışına Aracılık Sözleşmeleri”nin, karar tarihi
itibarıyla kalan altı futbol sezonuna yönelik yapılan bireysel muafiyet analizine aşağıda
yer verilmiştir. Muafiyet analizinin ardından AKTİFBANK’ın bağlama yaparak hâkim
durumunu kötüye kullandığına yönelik iddialara ilişkin değerlendirme yapılmıştır.
H.3.1. Bireysel Muafiyet Değerlendirmesi
H.3.1.1. Malların Üretimi veya Dağıtımı ile Hizmetlerin Sunulmasında Yeni Gelişme
ve İyileşmelerin ya da Ekonomik veya Teknik Gelişmelerin Sağlanması
(97) Bir anlaşmanın 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi kapsamında muafiyetten
yararlanabilmesi için öncelikle, yapılan bu anlaşma vesilesiyle anlaşma konusu mal ya
da hizmetlerin üretimi ve dağıtımı ile ilgili olarak bir gelişme veya iyileşme olması ya da
ekonomik veya teknik gelişme sağlanması gerekmektedir. Bunun gibi, Kanun’un 5.
maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi çerçevesinde yapılacak değerlendirmede;
anlaşma sonucunda ortaya çıkacak olan muafiyet tanınmasına konu etkilerin
ekonominin bütününde ortaya çıkması, bu etkinliklerin gerçekleşme olasılığı ve
zamanının tahmin edilebiliyor olması gerekmektedir.
(98) Passolig kararında aynı başlık altında yapılan değerlendirmede, e-kart sisteminin
uygulanması, elektronik biletleme yapılması ve stadyumlarda güvenlik önlemleri
kurularak buna ilişkin veri tabanları oluşturulması suretiyle hizmetlerin daha güvenli
sunumunun ve hizmeti sunan teşebbüs konumundaki futbol kulüplerinin şiddet eylemleri
kapsamında uğradıkları zararlardan korunmalarının mümkün olabileceği, bu durumun
kamu yararı sağlayacak bir gelişme olarak ele alındığı noktada, malların üretim veya
dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında iyileşme sağladığı sonucuna varılabileceği, buna
ek olarak söz konusu iyileşmeler kapsamında hizmetin münhasıran tek sağlayıcıdan
temin edilmesinin maliyet avantajları yaratacağı, hizmetlerin güvenli olarak sunumunu
sağlamanın tek bir veri tabanının oluşturulabilmesine bağlı olduğu, birden fazla sistem
entegratörü olmasının ek işlem maliyeti yaratacağı ve sistemin işlerliğini
engelleyebileceği, bu nedenle söz konusu sözleşmelerin münhasır olarak düzenlenmesi
ile bahsi geçen ekonomik faydaların doğacağı değerlendirilmesine yer verilmiştir.
(99) Dosya kapsamında yapılan incelemelerde Kurul’un yukarıda yaptığı tespitleri
değiştirmesini gerektirecek bir gelişmenin olmadığı değerlendirilmektedir. Bu sebeple
bildirme konu Sözleşmelerin 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinin birinci fıkrasının (a)
bendinde sayılan koşulları sağladığı sonucuna varılmaktadır.
H.3.1.2. Tüketicinin Bundan Yarar Sağlaması
(100) Bir anlaşmanın 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi kapsamında muafiyetten
yararlanabilmesi için gerekli olan ikinci koşul, pazardaki ekonomik iyileşme ve
gelişmelerden tüketicilerin yarar sağlaması olarak sayılmaktadır.
(101) Passolig kararında aynı başlık altında yapılan değerlendirmede, hizmetlerin güvenli
sunumunun sağlanmasının, futbol müsabaka biletlerinin fiyatlarında yaşanan sanal
artışların önüne geçilerek, tüketicilerin futbol kulüplerince belirlenen değerler üzerinden
ürün temin edebilmelerinin ve maliyet avantajlarının yansıtılması hususlarının
tüketicinin ilgili uygulama kapsamında elde ettiği faydalar olarak ele alınabileceği
belirtilmiştir.
(102) Kurul’un tespit ettiği hususlara ilave olarak, altyapının ve e-kartların tek bir sağlayıcıdan

28 Bu kapsamda akdedilen 42 sözleşmeden (…..). Diğer futbol kulüpleriyle yapılan bilet satışına aracılık
sözleşmeleri 2023-2024 futbol sezonu sonunda sona erecektir. (…..).
18-31/532-262
27/39

sağlanmasının tüketiciler nezdinde oluşabilecek bir diğer faydası, tüketicilerin sahip
oldukları e-kartla Türkiye’de sistemin kurulduğu tüm stadyumlara girebilmesine olanak
tanınmasıdır. Aksi halde tüketicilerin destekledikleri takımın bir başka stadyumdaki
maçına veya ligdeki başka bir takımın maçına giderken maçına gittiği kulübün de e-
kartını alması gerekecektir. Zira stadyumlardaki yazılımların farklı olması, bir e-kartın
başka bir stadyumda sağlıklı bir şekilde çalışmasına engel olabilecektir. Ancak mevcut
sistemin şu anki uygulamasında, tüm altyapı tek bir sağlayıcı aracılığıyla yönetildiğinden
böyle bir sorunla karşılaşılması mümkün görünmemektedir.
(103) Öte yandan, dosya kapsamında sunulan şikâyetlerde genellikle Passolig sisteminin
tüketici lehine sonuç doğurmadığı, stadyumlardaki izleme oranlarını düşürdüğü, şiddet
olaylarını engelleyemediği, cezaların şahsileştirilmesini sağlayamadığı ifade edilmiştir.
(104) 6222 sayılı Kanun çerçevesinde yürürlüğe konan e-kart ve e-bilet uygulamalarına
yönelik toplumsal bir tepki olduğu Kurul tarafından Passolig kararında da tespit
edilmiştir. Bununla birlikte, söz konusu tepkinin ve şikâyetçilerce dile getirilen
hususlardaki sonuçların, işbu dosya kapsamında muafiyet değerlendirilmesine tabi
tutulan münhasırlık hükümlerinden ziyade 6222 sayılı Kanun ile sporda şiddetin
giderilmesinde araç olarak düzenlenen e-kart ve e-bilet kavramlarına yönelik olduğu
değerlendirilmektedir. Zira dile getirilen şikâyetler ile dosya kapsamında incelemeye tabi
tutulan Passolig sisteminin tek elden yürütülmesi arasında doğrudan bir neden-sonuç
ilişkisi kurmak mümkün olmamıştır. Örneğin öne sürülen hususlardan stadyumlardaki
izleme oranlarının, yasal olarak zorunlu tutulan e-kart ve e-biletin her bir kulüp
tarafından münferiden uygulanması halinde düşmeyeceğine yönelik somut bir çıkarım
yapılamamaktadır. Bunun yanında, Passolig sistemi öncesine dair veriler sağlıklı bir
karşılaştırmaya imkân vermemekle birlikte, sistemin uygulanmaya başladığı ilk yıl
ortalama izleyici sayısının yarı yarıya azaldığı, ancak sonrasında giderek arttığı
görülmektedir. Bu durumun nedeni olarak kulüplerin genel sportif başarı düzeyi, bilet
fiyatları, yeni stadyumların inşa edilmesi gibi birçok unsur sayılabilecektir. Söz konusu
unsurlar kulüpler nezdinde incelendiğinde sportif başarının izleyici çekme konusunda
ne kadar önemli olduğu görülmektedir29. Aşağıdaki tablolardan görüldüğü üzere, görece
iyi sezon geçirdikleri 2017-2018 sezonunda30 GALATASARAY ve Akhisar Belediye
Gençlik ve Spor Kulübü Derneği (AKHİSAR) seyirci sayısını büyük oranda artırmıştır.
Benzer şekilde ligde üst sıraları zorlamaya başlayan BAŞAKŞEHİR’in de seyirci
sayısını giderek artırdığı görülmektedir. Aynı sezonda geçen yıllara göre nispeten
başarısız bir sezon geçiren BEŞİKTAŞ’ın seyirci sayısında önemli bir değişiklik
olmazken, aynı sezonda küme düşen Osmanlı Spor Futbol Kulübü’nün
(OSMANLISPOR) seyirci sayısı önemli oranda azalmıştır.
Tablo-1: Süper Toto Süper Lig Ortalama ve Toplam Seyirci Sayısı
Sezon Ortalama Seyirci Sayısı Toplam Seyirci Sayısı (milyon)
2013-201431 10.990 V.Y.
2014-2015 6.707 1,9
2015-2016 8.377 2,5
2016-2017 8.962 2,7
2017-2018 12.821 3,9
Kaynak: TFF, Ekolig Futbol Ekonomisi Raporları, .

29 Bilgi vermesi açısından bazı kulüplere yer verilmiştir.
30 2017-2018 futbol sezonunda GALATASARAY Süper Lig, AKHİSAR Türkiye Kupası şampiyonu
olmuştur.
31 Sezona ait resmi bir veri bulunamamış,
sueper-lig-seyirci-says-passolig.html adresinden alınmıştır.
18-31/532-262
28/39

Tablo-2: Kulüp Bazında Ortalama ve Toplam Seyirci Sayısı
Kulüp 2014-2015 2015-2016 2016-2017 2017-2018
Galatasaray 21.086 18.745 18.865 40.778
Fenerbahçe 13.685 24.958 16.405 29.035
Beşiktaş 15.822 16.292 30.446 29.562
Akhisar 2.254 2.149 2.177 5.795
Başakşehir 1.673 2.285 3.271 5.112
Konyaspor 15.274 15.495 14.300 12.151
Osmanlıspor -32 3.703 3.766 1.718
Kaynak: Ekolig Futbol Ekonomisi Raporları
(105) Şikâyetlerde benzer şekilde sıklıkla dile getirilen Passolig sisteminin sporda şiddetin
önlenmesinde ve cezaların şahsileştirilmesinde yetersiz kaldığı hususunda da sistemin
tek sağlayıcıdan sağlanmasıyla bağlantısını kurmak mümkün olmamıştır. Bu konuya
dair işlem tarafları ülkemizde taraftarların kendi yerinde müsabakayı izleme kültürünün
henüz oluşmadığını, bu durumun şiddet olaylarına karışan kişilerin tespitini
zorlaştırdığını belirtmektedir. Öte yandan, şiddete karışan kişilerin tespiti için
stadyumlardaki kamera vb. sistemlerin yanında kolluk kuvvetlerinin ve adli makamların
da sürece daha aktif şekilde dâhil olması gerekmektedir. Dolayısıyla aksaklığın nerede
yaşandığının tespiti kolay olmamaktadır. Yine de Passolig uygulaması yürürlüğe
girmeden önceki ve girdikten sonraki dönemde TFF tarafından verilen cezaların seyrine
aşağıdaki tabloda yer verilmiştir. Tablodan görüldüğü üzere, uygulamanın
stadyumlardaki şiddet olaylarını veya kötü tezahüratı tamamen bitirmediği
söylenebilecektir. Bunun yanında, Passolig uygulamasıyla birlikte müsabakayı izlemek
üzere stadyuma hiçbir seyircinin alınmadığı “seyircisiz oynama” cezasının giderek
azaldığını, bu cezanın yerini tribünlerin şiddet olaylarına karışan veya kötü tezahürat
eden bloklarında yer alan seyircilerin e-bilet kapsamındaki kartlarının bloke edilmesi
suretiyle bir sonraki müsabakaya girişlerinin engellenmesini sağlayan “kart blokajı”
cezasının aldığı görülmektedir. Bu çerçevede, dosya konusu uygulamayla birlikte spor
müsabakalarındaki şiddetin önlenmesinde ve cezaların şahsileştirilmesinde arzulanan
düzeyde olmasa da bir miktar olumlu yol kat edildiğini söylemek mümkündür.
Tablo-3: Passolig Uygulamasının Yürürlüğe Girdiği 2014-2015 Sezonu Öncesi ve Sonrasında TFF
Tarafından Verilen Cezalar
CezaTürü/Sezon
2011-
2012
2012-
2013
2013-
2014
2014-
2015
2015-
2016
2016-
2017
2017-
2018
Seyircisiz Oynama 36 30 54 0 21 12 4
Tribün Kapatma - - - 50 - - -
Blok Kapatma (Kart Blokajı) - - - - 144 138 160
Kaynak: TFF ve Profesyonel Futbol Disiplin Kurulu (PFDK) kararları
(106) Sonuç olarak yukarıda değinilen şikâyetlerin, sistemin tek sağlayıcıdan
sağlanmasından ziyade uygulamadaki aksaklıklardan veya e-kart/e-bilet uygulamasının
kavramsal olarak yetersiz olduğunun düşünülmesinden kaynaklandığı
değerlendirilmektedir. Kanun koyucunun bu araçları sporda şiddeti önlemede yeterli
gördüğü dikkate alındığında; bu araçların hedeflenen amaçlara ulaşmada yeterli olup
olmadığını sorgulamanın ve sporda şiddeti önleme ve cezaları şahsileştirme konusunda
hedeflenen noktaya varılıp varılmadığının tespitinin Rekabet Kurumunun yetkisi
dâhilinde olmadığı açıktır.
(107) Yukarıda yer verilen değerlendirmeler doğrultusunda, Kurul’un Passolig kararında
sistemin tüketici faydasını sağladığı yönünde yaptığı tespitleri değiştirmesini
gerektirecek bir hususun olmadığı değerlendirilmektedir. Bu sebeple bildirime konu

32 OSMANLISPOR bu sezonda en üst futbol liginde bulunmadığından sağlıklı bir veri elde
edilememiştir.
18-31/532-262
29/39

Sözleşmelerin 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde
sayılan koşulları sağladığı sonucu varılmaktadır.
H.3.1.3. İlgili Piyasanın Önemli Bir Bölümünde Rekabetin Ortadan Kalkmaması
(108) Passolig kararında Kurul tarafından, muafiyet analizinin “ilgili piyasanın önemli bir
bölümünde rekabetin ortadan kalkmaması” koşuluna yönelik sisteme yapılan
yatırımların ne kadar zamanda geri dönüşünün sağlanacağı konusunda yeterli bilgi
sağlanamaması nedeniyle doğru bir değerlendirmeye tabi tutulamayacağı, yine aynı
nedenle incelemeye konu on yıllık münhasırlık içeren sözleşmenin pazardaki etkilerinin
incelenmesinin de henüz mümkün olmadığı tespitleri yapılmıştır. Dolayısıyla, dosya
kapsamında Kurul’un önceki karardaki tespitleri çerçevesinde analizler yapılmıştır.
(109) İlgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkıp kalkmayacağının tespiti
için, rekabeti sınırlayıcı anlaşma sonrasında ilgili pazarda rekabetin ne kadar
sınırlanacağının değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda hem mevcut hem de
potansiyel rekabet değerlendirmeye dâhil edilmelidir. Pazardaki mevcut ve potansiyel
rekabetin durumu ise pazar paylarının yanı sıra pazara giriş engelleri, rakiplerin rekabet
gücü ve istekleri, belirli bir ölçekte pazara yeni giriş olma olasılığı gibi faktörler ile
ölçülmektedir.
(110) Daha önce ifade edildiği üzere, futbol kulüpleri 6222 sayılı Kanun çerçevesinde maçların
oynandığı stadyumlara öngörülen güvenlik ekipmanının kurulmasıyla e-kart ile satışı
gerçekleştirilecek biletlerin basım, satış ve dağıtımına ilişkin yerel uygulamalar
işletmesinden doğan yükümlülükleri yerine getirmek için gereken maliyete katlanmak
istememiş, bu çerçevede TFF’ye sistemin tasarlanması ve uygulanması için
muvafakatname vermiştir. Söz konusu muvafakatname gereği kulüplerin
sorumluluklarında olan ve 6222 sayılı Kanun’un 5. maddesinde belirlenen sistemlerle
ilgili teknik donanımlar ve bu donanımların bakım ve işletimi kulüpler adına TFF
tarafından yerine getirilecek olup, kulüpler Finansal Kuruluş tarafından sağlanan
Passolig Kartlar ile ülke genelinde alışveriş yerleri ve ticari işletmelerde kullanılmak
üzere değer katan hizmetleri elektronik kartlara ekleyerek bir merkezi sadakat programı
ve merkezi bilet satış sistemi altyapısı oluşturulacağını kabul etmektedir. Bunun
yanında, merkezi bilet satış sisteminde müsabaka biletleri alımında ve ödemelerinde
sadece bu elektronik kartların kullanılması, satın alınan biletlerin sadece bu elektronik
kartlara tanımlanacağı beyan ve muvafakat edilmiştir. Dosya kapsamında Süper Toto
Süper Lig ve PTT 1. Lig’de bulunan spor kulüplerinden sistemin işletilmesine dair görüş
talep edilmiş, görüşleri istenen kulüplerden 21 tanesinden görüş alınmış, görüş bildiren
kulüplerin 15 tanesi sistemin ortak bir aracıyla işletilmesinden memnun olduklarını,
sözleşmelerin bitmesinin ardından da kulüp bünyesinde bireysel düzeyde işletmeyi
düşünmediklerini belirtmiştir. Bunun yanında (…..) ve (…..) içinde yer aldığı dört spor
kulübü ortak sistemden çıkma isteklerinin bulunduğunu bildirmiştir, iki kulüp ise olumlu
ya da olumsuz bir görüş vermemiştir.
(111) Bu noktada, dosya kapsamında belirlenen “futbol müsabaka biletlerinin satışında
kullanılacak elektronik kart pazarı” özelinde pazar yapısına değinilmelidir. Bu çerçevede
ilk olarak spor kulüplerinin kendine has teşebbüs yapısından bahsedilmesi
gerekmektedir. Gerek Kurul’un33 gerek dünyadaki34 çeşitli rekabet otoritelerinin ve
mahkemelerin spor sektörüne ilişkin uygulamaları incelendiğinde, sportif faaliyetlerin

33 Kurul’un; 27.10.2011 tarihli, 11-54/1385-495 sayılı; 25.12.2001 tarihli, 01-63/645-171 sayılı ve
10.02.2016 tarihli, 16-04/82-36 sayılı kararları.
34 UEFA v. Jean Marc Bosman, C-415/93 sayılı ve 1995 tarihli karar, Meca Medina and Igor Majcen v.
Commission, ECR 2006 I-6991, Bundesliga, OJ L 134, 46., FAPL, Case 38173.
18-31/532-262
30/39

salt sportif yönünün yanında, iktisadi bir yönünün de bulunduğunun genel olarak kabul
edildiği anlaşılmaktadır. Bu doğrultuda spor kulüpleri bilet satışı, yayın haklarının satışı,
reklam ve sponsorluk haklarının satışı ve futbolcu transferi gibi alanlardaki faaliyetleri
bakımından teşebbüs kabul edilmektedir. Amerika Yüksek Mahkemesinin 2010 tarihli
American Needle35 kararında da spor kulüplerinin fikri mülkiyet hakları, taraftar toplama
çabaları ve sporcularla yapılan anlaşmalar açısından rakip sayılabilecekleri belirtilmiştir.
(112) Bununla birlikte, spor kulüplerinin pazardaki birbiriyle olan rakiplik ilişkisi ve müşterileri
(taraftarları) ile olan ilişkisi klasik mal ve hizmet piyasalarından oldukça
farklılaşmaktadır. Spor kulüpleri, klasik piyasalardan farklı olarak rakiplerinden bağımsız
bir şekilde var olamamaktadır. Bir başka deyişle, herhangi bir rakip olmaksızın spor
kulüpleri hedeflenen sportif faaliyeti gerçekleştirememekte ve buna bağlı olarak
herhangi bir iktisadi sonuç elde edememektedir. Spor kulüplerinin, sportif faaliyet
göstermek bakımından rakiplerine bağımlı olmalarına karşın, yürüttükleri bilet, forma
satışı, yayın, sponsor vb. iktisadi faaliyetler bakımından rakipleriyle ilişkileri oldukça
zayıftır. Hatta bu tür faaliyetler açısından spor kulüpleri arasında ikame ilişkisinin
bulunmadığı dahi söylenebilecektir. Zira pazardaki nihai tüketicilerin (taraftarların) bir
kulübü iktisadi kriterlerden ziyade kulübün sportif başarılarından ya da sosyal ve kültürel
bazı etkilerden dolayı desteklediği, tuttuğu takım tercihini iktisadi olaylara bağlı olarak
(bilet, forma fiyatının ucuz ya da pahalı olması gibi) kolaylıkla değiştirmediği
bilinmektedir. Tüketiciler, rakip kulübün bilet veya tekstil ürünlerinin fiyatları daha ucuz
olduğu için rakip kulübü desteklemeye ve ürünlerini kullanmaya yönelmemektedir. Bu
bakımdan, bir spor kulübüyle tüketicisi (taraftarı) arasında ciddi bir marka bağımlılığı
bulunduğu, spor kulübünün taraftarı üzerinde tekele yakın bir gücü olduğu ifade
edilebilecektir. Tüketicileriyle aralarındaki bu yüksek marka bağımlılığı, spor kulüplerine,
bilet ve ürün satışı vb. iktisadi faaliyetleri açısından rakiplerinden bağımsız şekilde
hareket edebilme imkânı tanımaktadır.
(113) Somut olay özelinde ele alınması gereken e-kartlar bakımından da bu durum geçerlidir.
Her bir kulübün e-kartlarına yönelik talebin neredeyse tamamını marka bağımlılığı
yüksek olan kendi taraftarı yarattığından, e-kartın fiyatına bağlı olarak talepte diğer spor
kulüplerinin tüketicilerinin talebinden kaynaklanan bir talep artışı olması
beklenmemektedir. Bu bakımdan, ilgili ürün pazarı özelinde, ürünler arası ikame ilişkinin
yüksek olmadığı söylenebilecektir. Dolayısıyla, dosya kapsamında incelenen Passolig
sisteminin futbol kulüplerince münferiden yürütüldüğü durumda, sistem çerçevesinde
yaratılan iktisadi değerler (e-kart bedeli, yenileme ücreti vb.) bakımından tüketicilere
doğrudan yansıma ihtimalinin yüksek, daha somut faydaların bulunacağına dair çıkarım
yapmak mümkün olmamıştır.
(114) Öte yandan mevzuat gereği müsabakalara giriş için zorunlu olarak edinilmesi gereken
bu ürünün her bir futbol kulübünce taraftarına/izleyicisine sağlanmasının ardından TFF
bünyesinde oluşturulacak merkezi sisteme entegrasyonunun sağlanması
gerekmektedir. Zira 6222 sayılı Kanun çerçevesinde TFF tarafından ilgili kamu
kurumlarıyla bu bilgilerin paylaşılması gerekmektedir. Futbol kulüplerinin bu türden
yazılımsal ve teknik süreçleri içeren faaliyetleri tek başlarına yürütebilecek bilgi ve
tecrübelerinin olmadığı göz önünde bulundurulduğunda, ilgili ürün ve hizmetin
sağlanması için dışarıdan hizmet almaları beklenmelidir. Bu durumda teorik olarak 34
farklı yazılımın TFF’deki merkezi sisteme entegre olması ve birlikte işlerliğinin
sağlanması gerekecektir. İşbu kararın muafiyet koşullarından “d” bendinin incelendiği
kısımda da yer verildiği üzere, bu durumda teknik/mali birtakım sorunların işlem

35 American Needle, Inc. v. National Football League, 560 U.S. 183 (2010).
18-31/532-262
31/39

maliyetini artırması ve ilgili Kanun’dan beklenen faydaların etkin şekilde yaratılamaması
muhtemel olacaktır. Dolayısıyla, ilgili ürün pazarı özelinde sistemin gerekliliklerinin,
pratikte hizmetin tek sağlayıcıdan sağlanmasına yol açtığı değerlendirilmektedir. Bu
noktada da pazar için ihalelerin açık yapılıp yapılmadığı, münhasırlık sürelerinin
gereğinden uzun olup olmadığı, münhasırlığın açık veya gizli şekilde uzamasına yol
açacak düzenlemelerin olup olmadığı gibi unsurlar önem kazanmaktadır.
(115) TFF ile AKTİFBANK ve E-KENT/NETAŞ arasında imzalanan Sistem Entegratörlüğü
Sözleşmesi ve Finansal Kuruluş Sözleşmesi öncesinde yapılan ihalelerin, ilan edilen
Niyet Beyanı ile kamuya açık hale getirildiği ve ihalenin gerçekleşen katılımlar
çerçevesinde rekabetçi bir ortamda gerçekleştirildiği ve dolayısıyla düzenlenen ihaleler
öncesinde pazar için rekabetin ve rekabet ortamının sağlandığı görülmektedir. Bunun
yanında, sistem çerçevesinde tasarlanan gider ve gelir kalemleri çeşitliliği ve yeni
oluşan bir pazar olmasının getirdiği belirsizlikler de etken olarak değerlendirilebilecek
ise de nihayetinde ihalelere katılma konusunda pazardaki diğer oyuncuların çok istekli
olmadığı anlaşılmaktadır.
(116) Kurul’un da önceki Passolig kararında belirttiği üzere oluşabilecek rekabetçi endişelerin
değerlendirilmesi noktasında önem arz eden bir başka husus sözleşme sürelerine
ilişkindir. Yukarıda bahsi geçen ihalelerin sonuçlanmasının ardından kazanan taraflarla
akdedilen sözleşmelerin, ilgili pazarlarda belli oyuncuların faaliyet gösterebilmesine
imkân yaratan nitelikleri açısından oldukça uzun süreli düzenlenmiş olması rekabeti
sınırlayıcı nitelik taşıyabilecektir.
(117) Kurul, sistem çerçevesinde yapılan sözleşme grupları içerisinde ilgili ürün pazarları
özelinde rekabetçi açıdan olumsuz etkiler doğurabilecek sözleşmelerin esas olarak TFF
ile AKTİFBANK arasında akdedilen Finansal Kuruluş Sözleşmesi ile AKTİFBANK ile
spor kulüpleri arasında akdedilen Bilet Satışına Aracılık Hizmetleri Sözleşmeleri
olduğunu tespit etmiştir. Finansal Kuruluş Sözleşmesi, başta on yıllık olarak imzalanmış
olup akabinde yapılan protokol ile 2014-2015 futbol sezonundan başlamak üzere on
sezon boyunca geçerli olacağı hükmü getirilmiştir. İşlem tarafları, söz konusu sürenin
bu denli uzun olmasının nedeninin sistem için yapılacak yatırımın geri dönüşünün
sağlanması olduğunu ifade etmiştir.
(118) Teşebbüslere münhasıran faaliyet gösterme yetkisi veren sözleşmelerin süresinin
makul olup olmadığının değerlendirmesinde, yapılmış olan yatırımların geri dönüş
süresi önemli rol oynamaktadır. AKTİFBANK’tan talep edilen bilgiler çerçevesinde
sistemin gelir ve gider verileri incelendiğinde; AKTİFBANK, sisteme muafiyet tanınan ilk
üç yılda, sistemin başlangıç finansmanının yüklü bir gider yaratmasından dolayı zarar
etmiştir. Bankanın zararı yıldan yıla giderek azalmakla birlikte sistemden ancak 2020
yılı sonunda kâr elde etmeye başlaması öngörülmektedir. Bununla birlikte
AKTİFBANK’ın sözleşme süresi sonunda sistemden (…..) TL zarar edeceği tahmin
edilmektedir. AKTİFBANK tarafından sistemden beklenen ekonomik faydanın yalnızca
belirli bir kâr elde etmek olmadığı, ayrıca sistem sayesinde kazanılacak müşteri portföyü
ile bankanın bireysel bankacılık alanına aktif şekilde girebilmesi için kaldıraç
oluşturulmasının hedeflendiği belirtilmiştir. Dolayısıyla, söz konusu verilerden, Passolig
sisteminin sağlıklı bir şekilde işlemesini teminen teşebbüsçe yapılması planlanan
yatırımın, sözleşmenin kalan süresi içinde ancak karşılanabildiği anlaşılmaktadır.
(119) Passolig sistemi içerisinde etkilenen bir diğer pazar olan “futbol biletlerinin satışına
aracılık hizmetleri pazarı”nda futbol kulüpleri, önceki kararda da belirtildiği üzere, e-kart
sisteminin işletme konusunda yetkili kılınmasının doğal bir sonucu olarak bilet satışına
aracılık konusunda da AKTİFBANK ile sözleşme yapmayı tercih etmişlerdir. Bu
18-31/532-262
32/39

sözleşmelerin süresi de, (…..) imzaladıkları hariç olmak üzere36, “Finansal Kuruluş
Sözleşmesi” ile aynıdır. (…..).
(120) Dosya kapsamında incelenen sistem çerçevesinde, müsabaka biletlerinin satış hakkı
ve bundan elde edilecek gelirler eskiden olduğu gibi futbol kulüplerine aittir. Ancak 6222
sayılı Kanun’da, bu bilet satışlarının e-kart sistemi üzerinden ve e-bilet merkezi sistemi
kullanılarak yapılması öngörülmektedir. Merkezi e-bilet satışına konu olan biletlerin
fiyatı kulüplerce serbest olarak belirlenmekte ve bundan elde edilen gelirler hiçbir
kesintiye uğratılmaksızın ilgili kulüplere aktarılmaktadır. Passolig kararında da belirtildiği
üzere, kural olarak, yasada belirtilen zorunlulukları karşılamak ve merkezi e-bilet
sistemine dâhil olmak kaydıyla her kulübün kendi biletini satmasını engelleyecek
herhangi bir husus bulunmamaktadır. Ancak sisteme farklı bir aracı teşebbüsün entegre
olması durumunda pratikte karşılaşılabilecek teknik ve mali zorluklar, kulüplerin bu
türden maliyetlere katlanmak arzunda olmayışı, sistemden beklenen gelirin artırılması,
e-kart sisteminde münhasıran yetkili olması gibi nedenlerin doğal bir sonucu olarak
kulüpler bilet satışına aracılık konusunda da AKTİFBANK ile sözleşme yapmayı tercih
etmişlerdir. Anılan kararda da birbiriyle doğrudan bağlantılı bu durum nedeniyle, ileride
e-kart sistemi uygulayıcısının değişmesi durumunda kulüplerin bilet satışına aracılık
sözleşmesi yapmayı tercih edecekleri teşebbüsün değişebileceği belirtilmiştir.
(121) Kurul Biletix-6 kararında etkinlik biletlerinin satışına ilişkin pazarda hâkim durumda
olduğu tespit edilen teşebbüs ile yapılan sözleşmelerin iki yıl ile sınırlandırılmasına karar
vermiştir. Önceki Passolig kararında ve bu dosyada söz konusu biletleme faaliyetinin
ilgili karardan farklı olarak futbola özgülenmiş bir faaliyet olduğu, dolayısıyla farklı bir
pazar olarak ele alınması gerektiği değerlendirilmektedir. Ancak Passolig kararında da
incelenen pazarın Biletix-6 kararından farklı olduğu ifade edilmekle birlikte, futbola ilişkin
aracılık faaliyeti etkinlik biletlerinin satışına aracılık hizmetlerine ilişkin pazarın ancak bir
bölümünü oluşturduğundan, rekabetçi endişe doğma ihtimalinin daha düşük olduğu
tespiti yapılmıştır. Her ne kadar futbol müsabakaları biletlerinin satışına aracılık
hizmetleri pazarında mevcut halde yalnızca AKTİFBANK faaliyet gösterse de Kurul’un
tespitleri doğrultusunda teşebbüsün etkinlik biletlerine aracılık hizmetleri pazarında
faaliyet gösteren teşebbüslerle kıyaslanması yararlı olacaktır. Bu çerçevede, aşağıdaki
tabloda teşebbüslerin Passolig sisteminin uygulanmaya başladığı tarihten itibaren elde
ettikleri cirolara yer verilmektedir:
Tablo-4: Bilet Satışına Aracılık Hizmetleri Pazarında Faaliyet Gösteren Teşebbüslerin Ciroları (TL)
Teşebbüs 2014 2015 2016 2017
Biletix (…..) (…..) (…..) (…..)
Aktifbank (…..) (…..) (…..) (…..)
Mobilet (…..) (…..) (…..) (…..)
Tixbox (…..) (…..) (…..) (…..)
Biletway (…..) (…..) (…..) (…..)
Biletiva (…..) (…..) (…..) (…..)
TOPLAM (…..) (…..) (…..) (…..)
Kaynak: Teşebbüslerden edinilen bilgiler
(122) Tablodan görüldüğü üzere, futbol müsabakalarına yönelik aracılık hizmeti, etkinlik
biletlerine aracılık hizmetinin ancak %3-4’ünü oluşturmaktadır. Dolayısıyla, futbol
müsabakalarına yönelik aracılık hizmetinin etkinlik hizmetlerine yönelik aracılık hizmeti
pazarına kıyasla oldukça küçük bir pazar olduğunu söylemek mümkündür. Bu
bakımdan, dosya kapsamında futbol müsabaka biletlerinin sektörde faaliyet göstermek
için çok önemli olduğunu belirten teşebbüslere katılmak mümkün olmamıştır. İlaveten

36 (…..).
18-31/532-262
33/39

mevcut sözleşmelerin bitmesinin ardından, yapılan altyapı yatırımlarının mülkiyeti
kulüplere ve Federasyon’a geçeceği için bilet satışına aracılık hizmetinde faaliyet
gösteren teşebbüsler futbol müsabaka biletleri açısından pazara mevcut durumdan
daha kolay şekilde girebilecektir.
(123) Yukarıda yer verilen tespitler doğrultusunda;
- Öngörülen sistemin, 6222 sayılı Kanun’un gereğinin hem mali hem teknik açıdan en
etkin şekilde yerine getirilebilmesi için pratikte kulüplerin ve federasyonun tek
sağlayıcıyla çalışmasına yol açtığı, bu nedenle sağlayıcının belirlenmesinde pazar
için rekabetin sağlanmasının önemli olduğu,
- Gerçekleştirilen ihalelerin kamuya açık olarak gerçekleştirildiği, bu bakımdan pazar
için rekabetin ilk aşamada sağlandığı,
- Kurul’un muafiyet tanıdığı üç futbol sezonu süresi içerisinde elde edilen ve gelecek
sezonlar için elde edilmesi öngörülen gelirlerin yapılan yatırımı, sistemin ilk yatırım
maliyetinin yüksek olması nedeniyle sözleşmenin kalan kısmında da karşılamasının
beklenmediği, bu nedenle “Finansal Kuruluş Sözleşmesi”ndeki münhasırlığın karar
tarihi itibarıyla kalan altı futbol sezonu boyunca da uygulanmasının gerekli olduğu,
- Sistemin ihtiyaçlarının “futbol müsabaka biletlerinin satışında kullanılacak elektronik
kart pazarı” ve “futbol müsabaka biletlerinin satışına aracılık hizmetleri pazarı”nın bir
bütün olarak değerlendirilmesi gerekliliğine yol açtığı, bu bakımdan futbol
kulüplerinin, yasal bir zorunluluk olmamakla birlikte AKTİFBANK e-kart sistemini
münhasıran işletmeye yetkili kılınmasının doğal sonucu olarak bilet satışına aracılık
hizmetine yönelik sözleşmeleri genellikle aynı süreyle aynı teşebbüsle imzalamayı
tercih ettiği,
- Kurul’un Passolig kararında da tespit ettiği gibi “futbol müsabaka biletlerinin satışına
aracılık hizmetleri pazarı”nın etkinlik biletlerine aracılık hizmetleri pazarının küçük bir
kısmını oluşturduğu, dolayısıyla kulüplerin aracılık hizmetini de tek bir teşebbüsten
almasının rekabetçi endişe doğurma ihtimalinin düşük olduğu,
değerlendirmeleri yapılmıştır. Dolayısıyla Passolig sisteminde yer alan sözleşmelerin
muafiyet için aranan “ilgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan
kalkmaması” şartını sağladığı kanaatine ulaşılmıştır.
H.3.1.4. Rekabetin (a) ve (b) Bentlerindeki Amaçların Elde Edilmesi İçin Zorunlu
Olandan Fazla Sınırlanmaması
(124) Passolig kararında Kurul tarafından, muafiyet analizinin “rekabetin (a) ve (b)
bentlerindeki amaçların elde edilmesi için zorunlu olandan fazla sınırlanmaması”
koşuluna yönelik etkinlik kazanımlarının daha rekabetçi bir yöntemle elde edilmesinin
mümkün olup olmadığının değerlendirilmesi için yeterli bilgi ve bulgu olmadığı, bu
nedenle sistemin belirli bir süre uygulanmasının beklenmesi gerektiği tespitleri
yapılmıştır.
(125) Rekabetin zorunlu olandan fazla sınırlanıp sınırlanmadığına ilişkin değerlendirmede
elde edilmesi beklenen etkinlik kazanımlarının dosya konusu anlaşmaya özgü olması,
diğer bir deyişle bu kazanımları gerçekleştirmenin iktisadi olarak anlamlı olan ve daha
az sınırlayıcı yollar ile elde edilmemesi gerekmektedir. Eğer etkinlik kazanımları rekabeti
daha az sınırlayacak bir yolla elde edilebiliyorsa son şartın sağlanmadığı söylenebilir.
Bu durumda alternatif yolun ekonomik ve pratik olması da dikkate alınmalıdır. Muafiyet
için ilgili koşulun sağlanıp sağlanmadığına yönelik zorunluluk değerlendirmesi
yapılırken anlaşmanın uygulanacağı pazar koşulları da dikkate alınmalıdır.
(126) Muafiyet için aranan şartlara yönelik değerlendirme kapsamında bir önceki başlıkta
18-31/532-262
34/39

tartışıldığı üzere; Passolig kararında da vurgulandığı gibi, ilgili uygulama özelinde
münhasırlık süresinin gereğinden uzun olup olmadığı önem taşımaktadır. Yukarıda da
değinildiği üzere AKTİFBANK’tan talep edilen bilgiler çerçevesinde sistemin gelir ve
gider verileri incelendiğinde; içinde bulunulan aşamada AKTİFBANK’ın mali
durumunun, sisteme yapılan yatırımın geri dönüşünün sağlanması noktasından uzak
olduğunu göstermektedir. TFF ve AKTİFBANK tarafından yapılan başvurularda da
Passolig uygulaması öncesi yıllık olarak maç başına ortalama satılan bilet adedine göre
bir gelir/gider hesaplaması yapılmaya çalışıldığı, sözleşmelerin daha kısa süreli
yapılması halinde beklenen getirinin sağlanamayacağı, sistem kurulum maliyetini
karşılamada sponsorluk bütçesinin yeterli olmaması halinde de maliyetlerin kart bedeli,
kart yenileme bedeli ve turnike geçiş bedeli kalemleri üzerinden finanse edilmesinin
gerekeceği, bu durumun taraftarlara ve spor kulüplerine külfet yükleyeceği ifade
edilmiştir. Dolayısıyla sistemin ilk defa kurulmasının getirdiği altyapı yatırımlarının
maliyeti nedeniyle ortaya çıktığı değerlendirilen bu durumun, sözleşmenin kalan altı
futbol sezonu boyunca münhasıran uygulanmasını, yatırım maliyetinin telafi
edilebilmesi için, gerekli kıldığı değerlendirilmektedir.
(127) Öte yandan, sistemin hem e-kart hem e-bilet ürünleri bakımından bir teşebbüs
tarafından yürütülmemesinin birtakım teknik ve mali engellere yol açacağı, bu nedenle
iktisadi anlamda etkin olmayacağı anlaşılmaktadır. Sistemin birden fazla bilet aracısını
içermesi halinde ilk olarak, futbol müsabaka biletlerini satan bu teşebbüslerin, bilet
alacak kişilerin e-karta sahip olup olmadıklarının ve maça girmelerinin önünde bir engel
olup olmadığının (yasaklı seyirci-blacklist) tespiti için TFF bünyesindeki merkezi
biletleme sistemini destekleyen altyapıya entegrasyonun sağlanması gerekecektir.
İkinci olarak e-kartlarına farklı bir aracıdan bilet yüklenmiş seyircilerin müsabaka alanına
girebilmeleri için, alternatif sağlayıcıların müsabaka alanına geçişi kontrol eden turnike
sistemine37 ayrıca bir entegrasyonun sağlanması gerekecektir. Bunların yanında, bilet
almak izleyicinin e-kartında bakiye olup olmadığının tespiti, kartlar arası bilet transferinin
sağlanabilmesi için de AKTİFBANK’ın sistemine entegre olması gerekecektir. Entegre
olması gereken sistem sayısı arttıkça bilet satışı gerçekleştiren teşebbüsler, e-kart
işleticisi ve TFF arasında daha fazla koordinasyon ve daha karmaşık bir örgütlenme
ihtiyacı doğacaktır.
(128) Bu karmaşık yapı bir şekilde sağlansa da beraberinde operasyonel birtakım sorunlar
getirmesi muhtemel olacaktır. Mevcut sistemde stadyumlardaki e-karta yönelik
hizmetler ile biletleme faaliyeti aynı sistemden aynı personel tarafından tek bir fiziksel
hizmet noktasından sağlanmaktadır. Sisteme farklı bilet aracılarının entegre olması
halinde bu teşebbüsü sadece bilet satışları bakımından temsilen ikinci bir fiziksel hizmet
noktası açılması ihtiyacı doğacaktır. Bununla birlikte, bir sorun yaşanması halinde
sorunun e-karttan mı e-biletten mi kaynaklandığının tespiti ve çözümü için bu noktaların
iletişim halinde olması gerekecek, bu durum da soruna çözüm üretilmesini
zorlaştırabilecektir. Bunlara benzer durumlar, çağrı ya da internet çözüm merkezleri için
de geçerli olacaktır. Ayrıca, stadyumda güvenliğin sağlanması ve maç esnasında küfür
edilmesi veya sahaya yabancı cisim atılması gibi kamu müdahalesi gereken durumlarda
eylemin kimin tarafından gerçekleştirildiğinin tam olarak tespiti noktasında da koordine
olması gereken taraf sayısının artması sorunlara yol açabilecektir.
(129) Öte yandan işlem tarafları da, müsabaka biletlerine yönelik talep bakımından
kamuoyunda dört büyükler olarak bilinen GALATASARAY, FENERBAHÇE, BEŞİKTAŞ
ve TRABZONSPOR’un Anadolu kulüplerinden oldukça ayrı bir konumu olduğunu, bu

37 Taraflar, bu alan için hâlihazırda EPRA ve SkiData olmak üzere iki farklı sistemin bulunduğunu
belirtmişlerdir.
18-31/532-262
35/39

kulüpler ile bilet satışına aracılık hizmeti veren rakip teşebbüsler arasında sözleşme
akdedilmesi durumunda e-kart işleticisi AKTİFBANK tarafından Anadolu kulüplerinin
maliyetlerinin sübvanse edilebilmesinin zorlaşacağını ve fiziksel bilet satış ve irtibat
bürolarının (gişeler) maliyetlerinin küçük kulüpler için ayrı ayrı elde edilen gelirler ile
karşılanmasının mümkün olmadığını belirtmiştir.
(130) Benzer teknik ve operasyonel sorunların e-bilet sağlayıcısının tek olduğu, e-kart
sağlayıcısının çeşitlendiği senaryolarda da yaşanabileceğini söylemek mümkündür. Bu
durumda da yine birçok farklı yazılımın birbirine entegre olması gerekecek ve
operasyonel sorunlar doğurabilecektir. İlaveten, izleyicilerin farklı stadyumlardaki
maçlara giriş için farklı e-kartlara sahip olması gerekecektir. Dolayısıyla, sistemdeki e-
kart ile e-bilet sağlayıcılarının farklılaşması ve çeşitlenmesinin hem tüketiciler hem de
sistemdeki teşebbüsler için işlem maliyetlerini artıracağını ve etkinsizlik yaratacağını,
ilaveten 6222 sayılı Kanun ile asıl olarak hedeflenen stadyumda güvenliğin sağlanması
noktasında aksamaya sebep olabileceğini söylemek mümkündür.
(131) Yukarıda yer verilen hususlar çerçevesinde, dosya konusu sözleşmelerin münhasıran
uygulanması ile ortaya çıkan yararların alternatif yollarla da sağlanabileceğine yönelik
somut bir çıkarım yapmak mümkün olmamıştır. Dolayısıyla Passolig sisteminde yer alan
sözleşmelerin muafiyet için aranan “rekabetin (a) ve (b) bentlerindeki amaçların elde
edilmesi için zorunlu olandan fazla sınırlanmaması” şartını sağladığı kanaatine
ulaşılmıştır.
H.3.2. AKTİFBANK’ın Bağlama Yaparak Hâkim Durumunu Kötüye Kullandığı
İddiasına Yönelik Değerlendirme
(132) Muafiyet incelemesi aşamasında değerlendirilen şikâyet başvuruları temel olarak
Passolig sistemine muafiyet verilmemesi talebini içermektedir. Yukarıda Passolig
sisteminin muafiyet koşullarını sağladığı değerlendirilmiş dolayısıyla şikayet
başvurularına bu yönüyle cevap verilmiştir. Bunun yanı sıra başvurularda, Passolig
sistemi ile AKTİFBANK lehine e-kart pazarında yaratılan hâkim durum çerçevesinde,
kredi kartı, kredi vb. başka ürün ve hizmetlere bağlama yapılarak rekabet ihlali yapıldığı
iddiaları da yer almaktadır.
(133) AKTİFBANK’ın bağlama yaparak hâkim durumunu kötüye kullandığı iddiası Passolig
kararında da değerlendirilmiştir. Kararda AKTİFBANK’ın ilgili ürün pazarlarında hâkim
durumda olduğu, e-kartların ön ödemeli, debit ve kredi kartı olarak piyasaya
sürülmesinin TFF tarafından talep edildiği, teşebbüs tarafından belirli bir kart tipinin alımı
konusunda zorlama yapılmadığı, tüm kart tiplerinin aynı kullanım bedeli ile
ücretlendirilmesinin herhangi bir kartı tüketici gözünde daha tercih edilebilirliğini
artırmadığı, tüketicilerin de ağırlıkla sadece e-kart özelliği olan ürünü tercih ettiği,
teşebbüsün bankacılık hizmetleri pazarındaki konumu dikkate alındığında, uygulama ile
pazarın rakiplere kapanmasına yol açılmadığı tespitleri yapılmıştır.
(134) Mevcut Passolig uygulaması çerçevesinde e-kartlar hâlâ ön ödemeli, debit ve kredi kartı
olmak üzere üç türde satılmakta ve tüketiciler herhangi bir kartı en az 22,12TL’ye satın
alabilmektedir38. Tüketiciler istedikleri kart türünü tercih edip kart türünün sebep olduğu
herhangi bir ayrıma maruz kalmadan müsabakalara bilet alabilmektedir. Dolayısıyla,
uygulamada herhangi bir kart türünü tüketici gözünde daha avantajlı kılacak bir farklılık
bulunmamaktadır. Bu bakımdan, uygulamada Kurul’un yukarıda değinilen tespitlerini
değiştirmesine yol açacak bir gelişme yaşanmamaktadır. Ancak, şikâyetlerde geçen

38 Kulüpler e-kart kullanım ve yenileme bedelini, fazlası tamamen kendilerine kalmak üzere, sözleşmede
yer alan 22,12 TL’den daha yüksek belirleyebilmektedir. Örneğin Osmanlıspor için bu bedel 22,12TL iken,
Bursaspor için 29 TL, Fenerbahçe için 39 TL’dir.
18-31/532-262
36/39

bağlama yapılarak hâkim durumun kötüye kullanıldığı iddiaları, hiçbir şüpheye yer
bırakılmaması için dosya kapsamında tekrar incelenmiştir.
(135) Passolig kararında tespit edildiği üzere, AKTİFBANK e-kartların basımı ve satışı
konusunda sözleşmeyle münhasıran yetkilendirilmiş, aynı zamanda e-biletlerin satışı
konusunda tüm kulüplerle sözleşme imzalamıştır. Dolayısıyla AKTİFBANK, “futbol
müsabaka biletlerinin satışında kullanılacak elektronik kartlar” ve “futbol müsabaka
biletlerinin satışına aracılık hizmetleri” ilgili ürün pazarlarında hakim durumdadır.
(136) 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesinin (c) bendinde bir mal veya hizmetle birlikte, diğer
mal veya hizmetin satın alınmasına ilişkin şartlar getirilmesi hakim durumun kötüye
kullanılması halleri arasında sayılmıştır. Hâkim Durumdaki Teşebbüslerin Dışlayıcı
Kötüye Kullanma Niteliğindeki Davranışlarının Değerlendirilmesine İlişkin Kılavuz’da
(Kılavuz), bağlama bir ürünü (bağlayan ürün) hâkim durumdaki teşebbüsten satın alan
müşterilerin bir başka ürünü (bağlı ürün) de aynı teşebbüsten almasını gerektiren
durumlar olarak tanımlanmıştır39. Bağlama uygulamalarının, üretim ve dağıtım
maliyetlerinin azaltılması, tüketicilerin araştırma maliyetlerinin düşürülmesi, yeni
ürünlerin geliştirilmesi gibi ekonomik faydaların yanı sıra, hâkim durumdaki teşebbüsler
tarafından gerçekleştirildiğinde rakiplerin müşterilerinin azalmasına yol açmak,
böylelikle pazarın kapanması ve pazara girişlerin engellenmesi gibi etkileri ortaya
çıkarabileceği kabul edilmektedir40.
(137) Avrupa Birliği’nin Hilti41, Tetra Pak II42 ve Microsoft43 kararları ile şekillenen bağlama
uygulamasına bakıldığında, uygulamanın ihlal olarak değerlendirilebilmesi için
bağlayan ve bağlanan ürünlerin ayrı ilgili ürün pazarlarında yer alması, bağlama
uygulamasını gerçekleştiren teşebbüsün hâkim durumda olması, teşebbüsün
tüketicilere bağlayan ürünü, bağlanan üründen ayrı satın alma imkânı sunmaması
(zorlama) ve bağlama sonucunda pazarın rakiplere kapatılması koşullarının varlığının
arandığı sonucuna ulaşılabilmektedir. İki ayrı ürünün varlığının tespitinde ise, bağlanan
ürüne ayrı bir tüketici talebinin olup olmadığı değerlendirilmektedir. Amerika Birleşik
Devletleri’nde (ABD) Avrupa uygulamasına benzer şekilde iki ayrı ürünün tespitinin,
hakim durumun ve bağlamanın varlığı durumlarında per se ihlal yaklaşımının
benimsendiği, bununla birlikte Microsoft kararlarının ardından teknolojik entegrasyon ile
oluşacak faydaların engellenmemesi adına bağlama uygulamalarında rule of reason
çerçevesinde bir değerlendirme yapılmasının daha uygun olacağı yönünde
tartışmaların yapıldığı görülmektedir. Türkiye uygulamasına bakıldığında ise, Avrupa ve
ABD uygulamasında aranan üç şartın yanı sıra ayrıntılı bir etki değerlendirmesi
yapılmaktadır.
(138) Kılavuz’da bağlayan pazarda hâkim durumda olan teşebbüsün uygulamasının 4054
sayılı Kanun’u ihlal edip etmediğini değerlendirirken Kurul’un bağlayan ve bağlı
ürünlerin iki farklı ürün olması ile bağlama uygulamasının rekabet karşıtı piyasa
kapamaya sebep olmasının muhtemel olması olmak üzere iki faktörün varlığını aradığı
belirtilmiştir44. Uygulamanın rekabet karşıtı piyasa kapamaya yol açıp açmadığının

39 Kılavuz, para. 82.
40 Daha detaylı bilgi için bkz: ÜNLÜSOY, K. (2003), Rekabet Hukukunda Bağlama Anlaşmaları, Rekabet
Kurumu Uzmanlık Tezleri Serisi No:39, Ankara. ve AKTEKİN, E. (2012), Microsoft Davaları Işığında
Yazılım Pazarlarında Bağlama Uygulamalarına Yaklaşım ve Öneriler, Rekabet Kurumu Uzmanlık Tezleri
Serisi No:289, Ankara.
41 Case T-30/89 - Hilti AG v. Commission (1991), Case C-53/92 P - Hilti AG v. Commission (1994).
42 Case T-83/91 Tetra Pak International SA v Commission (1994), Case C-333/94 - Tetra Pak
International SA v Commission (1996).
43 Case T-201/04 – Microsoft v. Commision (2007).
44 Kılavuz, para. 86.
18-31/532-262
37/39

değerlendirilmesinde ise; hâkim durumdaki teşebbüsün konumu, pazarın koşulları,
rakiplerin konumu, müşteri ve sağlayıcıların konumu, bağlamının süresi ve kapsamı,
davranışta etkilenen satışların toplam satışlar içindeki yeri, bağlamaya konu ürünün
sayısı, pakette yer alan ürünlerin ayrı ayrı alınıp alınamadığı ve müşteri yararına ortaya
çıkan etkinliklerin bulunup bulunmadığının dikkate alınacağı ifade edilmiştir45.
(139) Şikâyet dilekçelerinde 6222 sayılı Kanun’un getirdiği bir zorunluluk olan ve Passolig
olarak isimlendirilen e-kartların kredi kartı ve banka kart özelliği taşıdığı böylelikle
elektronik kart satın almak isteyen tüketicilere aynı zamanda kredi kartı veya banka kart
tanımlanarak onların banka müşterisi yapıldığı iddia edilmiştir. Dolayısıyla,
AKTİFBANK’ın Passolig kartı ile banka ve kredi kartlarını birbirine bağlamak suretiyle
satışa sunarak hâkim durumunu kötüye kullandığı öne sürülmüştür. Dosya konusu
bağlama yoluyla AKTİFBANK’ın hâkim durumunu kötüye kullandığına ilişkin iddialar,
yukarıda sayılan kriterler çerçevesinde aşağıda incelenmiştir.
(140) Bağlama uygulamalarının ihlal olarak değerlendirilebilmesi için gerekli olan ilk koşul
hâkim durumdaki teşebbüsün iki farklı ürünü müşterilerine birlikte sunmasıdır.
AKTİFBANK’ın uygulamaları bağlama teorisi çerçevesinde incelendiğinde, Passolig
kartının bağlayan ürün; kredi kartı veya banka kartının ise bağlanan ürün olduğu
değerlendirmesi yapılabilmektedir. Bununla birlikte bu noktada, AKTİFBANK’ın bir
yatırım bankası olması sebebiyle bankacılık mevzuatı uyarınca mevduat kabul
edemediğinin tekrar vurgulanmasında fayda görülmektedir. Bahsi geçen banka kartı
ürünü esasen tüketicinin bankadaki mevduat hesaplarına erişmelerini sağlamamakta,
sadece PTT Şubeleri; PTTMatikler; N’Kolay İşyerleri ve İşlem Merkezleri: Akbank
ATM’lerinden ve bankalarındaki hesaplardan EFT yapılması suretiyle para yüklenebilen
ve bu suretle alışverişlerde veya ATM noktalarında kullanılabilen bir özellik
taşımaktadır.
(141) Bağlama uygulamasının ihlal olarak değerlendirilebilmesi gerekli olan koşullardan bir
diğeri ise zorlamanın olması, bir başka deyişle hâkim durumdaki teşebbüsün bu ürünleri
ayrı ayrı piyasaya satmaması, ancak ve ancak bir arada satışa sunmasıdır. TFF’nin
Niyet Beyanı’nın 2.3 Projenin Geçmişi başlıklı bölümde çeşitli ödeme araçlarının
kullanımının desteklendiği, ayrıca Finansal Kuruluş Sözleşmesi’nin 5. maddesinde
AKFTİFBANK’ın e-kartları ön ödemeli, banka kartı ve kredi kartı olarak piyasaya
süreceği hükmüne yer verilmiştir.
(142) Elektronik kartların üç türde piyasaya sürülmesi, TFF ve AKTİFBANK arasında
imzalanan sözleşme ile kararlaştırılmıştır. Bununla birlikte, yapılan görüşmede
teşebbüs yetkililerince belli bir kart tipinin alımında zorlama yapılmadığı, tüketicilerin
istekleri kart tipini seçebilecekleri, kredi kartı ya da banka kartlarının müşteri adına
tanımlanmasında ilgili bankacılık mevzuatı çerçevesinde hareket edildiği belirtilmiştir.
Ayrıca tüm kart tiplerinin aynı kullanım bedeli ile ücretlendirilmesi, herhangi bir kart tipini
ön plana çıkartmamaktadır. Passolig’in 2014-2017 yılı itibarıyla tüketicilerce satın alınan
kart dağılımı aşağıda gösterilmiştir:
Tablo-5: Passolig Kartlarının Yıllara ve Türlere Göre Dağılımı (adet)
Dönem Ön Ödemeli Kart Banka Kartı Kredi Kartı Toplam
2014 (…..) (…..) (…..) (…..)
2015 (…..) (…..) (…..) (…..)
2016 (…..) (…..) (…..) (…..)
2017 (İlk 6 Ay) (…..) (…..) (…..) (…..)
Kaynak: Teşebbüslerden edinilen bilgiler

45 Kılavuz, para 26 ve 89-94.
18-31/532-262
38/39

(143) Yukarıdaki açıklamalardan anlaşılacağı üzere, AKTİFBANK bağlayan ürün olan
elektronik kartları, bağlanan herhangi bir ürün olmaksızın da piyasa sürmektedir. Bir
başka deyişle banka, elektronik kartın yanında kredi kartı veya banka kartı alınmasını
zorlamamaktadır. Tüketicilerin yaklaşık %(…..)’si hesaba bağlı olmayan ön ödemeli
kartı; %(…..)’ı hesaba bağlı debit kartı; %(…..)’ü ise kredi kartını tercih etmiştir.
(144) AKTİFBANK’ın Passolig e-kartı ile birlikte banka kartı ve kredi kartı gibi ürünleri
sunması; stadyumda maç izlemek isteyen taraftarların AKTİFBANK bakımında
potansiyel müşteri haline gelmesine yol açmaktadır. Bilet satış faaliyetlerinin
münhasıran gerçekleştirilmesi ise AKTİFBANK’ın bahsi geçen müşteri kitlesine
ulaşmasını kolaylaştırmaktadır. Bu husus diğer bankaların futbol taraftarlarına ulaşma
imkânını ortadan kaldırmamaktadır ancak bu bankaların, potansiyel müşteri olabilecek
AKTİFBANK’ın Passolig sistemi kapsamında sahip olduğu taraftar bilgisine
ulaşabilmesi için ek maliyetlere katlanması gerekmektedir. Bu nedenle, ilgili müşteri
kitlesine, AKTİFBANK tarafından uygulanan satış politikalarının bankalar arasındaki
rekabeti ne yönde etkilediğinin de ortaya konması gerekmektedir.
(145) Bankacılık pazarında 2017 yılı itibarıyla 34 adedi mevduat ve 13 adedi kalkınma ve
yatırım bankası olmak üzere toplam 47 banka faaliyet göstermektedir46. Hem kamu,
hem yerli hem de yabancı sermayeli bankaların bulunduğu pazarda aktif büyüklüğe göre
yapılacak bir sıralamada, AKTİFBANK 23. sırada yer almakta ve aktifleri toplam sektör
aktiflerinin %0,36’sını oluşturmaktadır47. Dolayısıyla pazardaki konumuna bakıldığında,
AKTİFBANK’ın güçlü rakiplerin bulunduğu bir pazarda faaliyet gösterdiği ve mevcut
pazar payı ile dosya konusu elektronik karta bağlı kredi kartı ve banka kart uygulamaları
sonucunda pazarın rakiplere kapanması ihtimalinin zayıf olduğu söylenebilecektir.
(146) Teşebbüs yetkilileri söz konusu sistemden elde ettikleri gelirin yanında bekledikleri bir
diğer faydanın da ilerleyen dönemde para puan toplayan bir kredi kartı ürünü geliştirmek
ve bu kapsamda Passolig çerçevesinde edinilecek müşteri potansiyelinden
yararlanmak olduğunu belirtmişlerdir. BKM verilerine göre 2017 yılında pazarda toplam
62.453.610 adet kredi kartı ve 131.593.443 adet banka kartı bulunmaktadır48. Buna
göre aşağıdaki tabloda banka kartı ve kredi kartı özelliği olan Passolig kartlarının
pazardaki yeri gösterilmiştir:
Tablo-6: 2017 yılı Ocak-Haziran Aylarında Passolig Kartlarının Pazardaki Yeri
Kredi Kartı Banka Kartı
Passolig (adet) (…..) (…..)
Sektör Toplamı (adet) 60.364.051 124.220.727
Passolig Kartlarının Toplam Kartlar içindeki Payı (%) (…..) (…..)
Kaynak: AKTİFBANK tarafından gönderilen bilgi ve BKM verileri.
(147) Ayrıca kredi kartları pazarı özelinde bir hususun vurgulanmasında yarar bulunmaktadır.
Söz konusu kredi kartları pazarındaki rekabet, son yıllarda tek tek bankaların birbirleriyle
rekabetinden ziyade; işyerlerinden taksitli mal ve hizmet satın alma, alışverişlerde para
yerine kullanılabilen ödül kazanma, kazanılan ödülleri uygulamaya dâhil iş yerlerinde
mal ve hizmet satın almak için kullanma imkânları tanıyan ve Kurulumuzdan muafiyet
almak suretiyle birden fazla banka tarafından kullanılabilen Bonus, World, Maximum,
Advantage ve Axess gibi kredi kartı sistemleri arasındaki rekabete dönüşmüştür.
(148) Yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde; e-biletlerin satışına aracılık hizmetleri ve e-kartlar
pazarında hâkim durumda olan AKTİFBANK’ın birbirinden ayrı ürünler olan Passolig

46
47
48
18-31/532-262
39/39

elektronik kartları ile banka kartı ve kredi kartlarını bağlayarak bir arada müşterilere
sunduğu, bununla birlikte e-kartların ayrı olarak da satın alınabildiği anlaşılmaktadır. Bir
başka deyişle, müşterilerin ürünleri bir arada satın almak konusunda zorlanmadığı ve
uygulamanın niteliği, kapsamı ve bankacılık pazarının özellikleri dikkate alındığında
AKTİFBANK’ın elektronik kartları tek başına ve aynı zamanda dileyen müşteriler
bakımından kredi kartı veya banka kartı ile birlikte sunmasının, bankacılık hizmetleri
pazarının rakiplere kapanmasına yol açmayacağı kanaatine ulaşılmıştır.
I. SONUÇ
(149) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
1. Türkiye Futbol Federasyonu ve Aktif Yatırım Bankası A.Ş. arasında imzalanan
Finansal Kuruluş Sözleşmesi ile futbol kulüpleri ve Aktif Yatırım Bankası A.Ş.
arasında imzalanan Bilet Satışlarına Aracılık Sözleşmelerine, 4054 sayılı Kanun’un
4. maddesi kapsamında olmaları nedeniyle, menfi tespit belgesi verilemeyeceğine,
2. Türkiye Futbol Federasyonu ve Aktif Yatırım Bankası A.Ş. arasında imzalanan
Finansal Kuruluş Sözleşmesi ile futbol kulüpleri ve Aktif Yatırım Bankası A.Ş.
arasında imzalanan Bilet Satışlarına Aracılık Sözleşmelerine, 4054 sayılı Kanun’un
5. maddesinde sayılan koşulların tamamını karşılamaları nedeniyle, 2023-2024
futbol sezonu bitimine kadar bireysel muafiyet tanınmasına,
3. Türkiye Futbol Federasyonu ile E-Kent Teknoloji ve Ödeme Sistemleri San. ve Tic.
A.Ş. - Netaş Telekomünikasyon A.Ş. Konsorsiyumu arasında imzalanan Sistem
Entegratörlüğü Sözleşmesi’ne 4054 sayılı Kanun’un 8. maddesi çerçevesinde
menfi tespit belgesi verilmesine,
4. Aktif Yatırım Bankası A.Ş.’nin ilgili sözleşmeler çerçevesindeki uygulamaları
hakkında Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek
olmadığına
gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı
yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.


Full & Egal Universal Law Academy