Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2018-1-52 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 18-38/604-294
Karar Tarihi : 11.10.2018
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN, Adem BİRCAN, Mehmet AYAN,
Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Şükran KODALAK
B. RAPORTÖRLER: Musa ÇOKUR, Öykü SARIASLAN, Kübra Dilara TANRIVER
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : Sare Yatırım Geliştirme A.Ş.
Temsilcisi: Av. Deniz SEZEN
288/6 Sk. No:6 K.5 D.17 Bayraklı/İzmir
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILANLAR : Yuropet Akaryakıt Dağıtım Pazarlama Petrol Ürünleri İth. İhr. San.
Tic. Ltd. Şti.
Gayrettepe Mah. Yıldızposta Cad. Akın Sitesi 1. Blok No:6/20
Beşiktaş/İstanbul
(1) E. DOSYA KONUSU: Yuropet Akaryakıt Dağıtım Pazarlama Petrol Ürünleri İth. İhr.
San. Tic. Ltd. Şti.’nin yapmış olduğu dikey anlaşmalar ve diğer uygulamaları ile
4054 sayılı Kanun’u ve 2002/2 sayılı Tebliğ’i ihlal ettiği iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle; başvuruya konu taşınmaz üzerinde Yuropet
Akaryakıt Dağıtım Pazarlama Petrol Ürünleri İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. (YUROPET)
lehine tesis edilen 15 yıl süreli intifa hakkının, 4054 sayılı Rekabetin Korunması
Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun) ve 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup
Muafiyeti Tebliği’nin (2002/2 sayılı Tebliğ) ilgili maddeleri ile Rekabet Kurulu kararları
uyarınca kaldırılması hususunda gereğinin yapılması talep edilmiştir.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 17.07.2018 tarih ve 5201 sayı ile giren
başvuru üzerine hazırlanan 13.08.2018 tarih ve 2018-1-52/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu,
27.08.2018 tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş ve 18-29/499-M sayı ile önaraştırma
yapılmasına karar verilmiştir. Bu karar uyarınca düzenlenen 01.10.2018 tarih ve 2018-
1-52/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(4) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;
- Ziya YILMAZ, Çerkezköy Otomotiv İnş. Taah. Hafr. Komis. Tur. Taş. Mad. Pet. ve
Pet. Ür. Kuyumculuk Gıd. Tar. Hayv. Elek. ve Beyaz Eşya Hurda Teks. İhr. İth. San.
ve Tic. Ltd. Şti. (ÇERKEZKÖY) ve YUROPET arasındaki dikey ilişkinin 2002/2 sayılı
Tebliğ’in 5. maddesinde düzenlenen istisnadan yararlanamadığı,
- Söz konusu dikey ilişkinin, 2002/2 sayılı Tebliğ ile tanınan grup muafiyetinden
hâlihazırda yararlanmadığı,
- Dosya konusu dikey anlaşmaya 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi kapsamında
bireysel muafiyet de tanınamayacağı,
- Bu nedenle, 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesi uyarınca, YUROPET’e gerekçeli
kararın tebliği tarihinden itibaren 30 gün içinde dikey ilişkiyi sonlandırması gerektiği,
18-38/604-294
2/7
aksi takdirde hakkında 4054 sayılı Kanun çerçevesinde işlem başlatılacağı yönünde
görüş bildirilmesinin uygun olacağı
sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Dosya Konusu Dikey Anlaşmaya Yönelik Bulgular
(5) Şikâyetçi tarafından yapılan başvuruda özetle;
- Sare Yatırım Geliştirme A.Ş.’ye (SARE) ait Mersin ili Toroslar ilçesi Gözne köyü 3379
parselde kayıtlı taşınmaz üzerine akaryakıt dağıtım şirketi olarak faaliyet gösteren
YUROPET lehine 15 yıl süreli intifa şerhi işlendiği,
- İntifa şerhinin terkini için Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/281 E. sayılı
dosyası ile dava açıldığı fakat Türk Medeni Kanunu'na göre intifa terkin şartları
gerçekleşmediğinden davanın reddine karar verildiği,
- İntifa şerhi sahibi şirket ile irtibat kurulmaya çalışıldığı ancak şirketin faal olmadığı,
şirketin İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/951 E. ve 2016/12 K. sayılı
ilamı ile ihya edildiğinin tespit edildiği,
- Tüm yasal yollara başvurulmasına rağmen kendilerine ait istasyon kayıtlarında
bulunan intifa şerhinin terkininin mümkün olmadığı,
ifade edilmiş ve 4054 sayılı Kanun’a aykırı davrandığı iddia edilen YUROPET hakkında
ve SARE’ye ait ilgili taşınmaz kayıtlarındaki 15 yıl süreli intifa şerhine ilişkin olarak
gereğinin yapılması talep edilmiştir.
(6) Konuya ilişkin bilgi isteme yazısına cevaben Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan
(EPDK) gönderilen ve Kurum kayıtlarına 06.08.2018 tarihinde giren yazıda ise özetle;
- ÇERKEZKÖY tarafından Aşağı Gözne Mah. Mersin Cad. No:2 23 Pafta 3379 Parsel
Gözne/Mersin tesis adresinde yer alan akaryakıt istasyonu için dağıtıcı YUROPET’in
02.03.2006 tarihli ve beş yıl süreli bayilik sözleşmesi ile Kurumlarına bayilik lisans
başvurusunda bulunulduğu, lisans başvuru evrakının incelenmesi neticesinde şirket
adına 13.04.2006 tarihli, 12 yıl süreli akaryakıt istasyonlu bayilik lisansı verildiği,
tesisin Ziya YILMAZ’a devredilmesi sebebiyle ve kendi talebi üzerine 20.04.2007
tarihli ve 2179 sayılı Başkanlık Olur’u ile lisansın iptal edildiği,
- Ziya YILMAZ tarafından aynı tesis adresinde yer alan akaryakıt istasyonu için
dağıtıcı Agpaş Petrol Ürünleri Pazarlama San. Tic. ve Dağ. A.Ş.’nin (AGPAŞ)
30.03.2007 tarihli ve beş yıl süreli bayilik sözleşmesi ile Kurumlarına bayilik lisans
başvurusunda bulunulduğu, lisans başvuru evrakının incelenmesi neticesinde şirket
adına 20.04.2007 tarihli, 12 yıl süreli akaryakıt istasyonlu bayilik lisansı verildiği,
tesisin İzzet ŞİMŞEK’e devredilmesi sebebiyle ve kendi talebi üzerine 10.07.2008
tarihli ve 2633 sayılı Başkanlık Olur’u ile lisansın iptal edildiği,
- İZZET ŞİMŞEK-GÖZNE PETROL tarafından aynı tesis adresinde yer alan akaryakıt
istasyonu için dağıtıcı N-Pet Petrol Ürünleri Pazarlama Nakliye San. Tic. ve Dağ.
Ltd. Şti.’nin (N-PET) 26.06.2008 tarihli ve beş yıl süreli bayilik sözleşmesi ile
Kurumlarına bayilik lisans başvurusunda bulunulduğu, lisans başvuru evrakının
incelenmesi neticesinde şirket adına 10.07.2008 tarihli, 12 yıl süreli akaryakıt
istasyonlu bayilik lisansı verildiği, tesisin Ağaoğlu Akaryakıt San. ve Tic. Ltd. Şti.’ne
(AĞAOĞLU) devredilmesi sebebiyle ve kendi talebi üzerine 13.05.2010 tarihli ve
1598 sayılı Başkanlık Olur’u ile lisansın iptal edildiği,
18-38/604-294
3/7
- AĞAOĞLU tarafından aynı tesis adresinde yer alan akaryakıt istasyonu için dağıtıcı
N-PET 03.05.2010 tarihli ve beş yıl süreli bayilik sözleşmesi ile Kurumlarına bayilik
lisans başvurusunda bulunulduğu, lisans başvuru evrakının incelenmesi neticesinde
şirket adına 13.05.2010 tarihli, 12 yıl süreli akaryakıt istasyonlu bayilik lisansı
verildiği, tesisin N-PET’e devredilmesi sebebiyle ve kendi talebi üzerine 15.05.2012
tarihli ve 1469 sayılı Başkanlık Olur’u ile lisansın iptal edildiği,
- N-PET tarafından aynı tesis adresinde yer alan akaryakıt istasyonu için dağıtıcı N-
PET’in 02.05.2012 tarihli ve beş yıl süreli bayilik sözleşmesi ile Kurumlarına bayilik
lisans başvurusunda bulunulduğu, lisans başvuru evrakının incelenmesi neticesinde
şirket adına 15.05.2012 tarihli, 12 yıl süreli akaryakıt istasyonlu bayilik lisansı
verildiği, tesisin Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliği’nin 17. maddesinin birinci
fıkrasının (ç) bendi uyarınca 05.03.2015 tarih ve 8908 sayılı karar ile sonlandırıldığı,
- SARE tarafından aynı tesis adresinde yer alan akaryakıt istasyonu için dağıtıcı Teco
Petrolcülük San. ve Tic. A.Ş.’nin (TECO) 25.03.2016 tarihli ve beş yıl süreli bayilik
sözleşmesi ile Kurumlarına bayilik lisans başvurusunda bulunulduğu, lisans başvuru
evrakının incelenmesi neticesinde şirket adına 11.04.2016 tarihli, 12 yıl süreli
akaryakıt istasyonlu bayilik lisansı verildiği ve şirketin faaliyetine devam ettiği,
- YUROPET’e, EPDK’nın dağıtım faaliyeti yapmak üzere 15 yıl süreyle verilen
03.03.2005 tarihli ve DAĞ/446-266/01987 sayılı dağıtıcı lisansının, 5015 sayılı Petrol
Piyasası Kanunu’nun 20. maddesinin birinci fıkrası gereğince mevzuata aykırı
durumunu gidermediği için 27.11.2008 tarihli ve 1863/70 sayılı EPDK Kurul kararı ile
iptal edildiği
ifade edilmiştir.
(7) İntifa hakkının tesis edildiği tarihteki arazi malikini tespit edebilmek adına Toroslar
Kaymakamlığı Tapu Müdürlüğünden söz konusu arazinin tapu kaydı talep edilmiştir.
Tapu Müdürlüğü tarafından gönderilen bilgilerin incelenmesi neticesinde, 14.07.1994-
17.06.2008 tarihleri arasında arazi malikinin Ziya YILMAZ olduğu ve 20.06.2006
tarihinde YUROPET lehine 15 yıllık bir intifa hakkı tanıdığı anlaşılmıştır.
(8) Ayrıca dikey ilişkinin kurulduğu tarihte veya sonraki süreçte arazi maliki ile bayi
arasında hukuki veya iktisadi bir bağlantının var olup olmadığını tespit edebilmek adına
ÇERKEZKÖY’ün1 eski yetkililerinden bilgi talebinde bulunulmuştur. İntikal eden cevabi
yazıda, eski malik Ziya YILMAZ ile ÇERKEZKÖY arasında 01.11.2005 tarihli yedi yıllık
kira sözleşmesinin bulunduğu görülmüştür.
(9) Son olarak söz konusu dikey ilişkinin, daha önce üzerinde akaryakıt bayilik faaliyeti
yapılmayan arazi üzerinde kurulmuş yeni bir istasyona ilişkin olup olmadığını tespit
edebilmek adına Petrol Ofisi A.Ş.’den (POAŞ) bilgi talep edilmiştir2. İntikal eden cevabi
yazıda, aradan çok uzun bir zaman geçmiş olması nedeniyle söz konusu istasyona
ilişkin olarak şirket kayıtlarında ve arşivde herhangi bir kaydın bulunamadığı, EPDK’dan
1 10.09.2014 tarih ve 8650 sayılı Ticaret Sicil Gazetesi’nde, ÇERKEZKÖY’ün ticaret sicilinden resen
terkin edildiği ilan edilmiştir.
2 POAŞ’tan bilgi talep edilmesi; ÇERKEZKÖY yetkilisi Selahattin GÜNEŞ ile yapılan görüşmede, ilgilinin
kendilerinden önce söz konusu tesiste POAŞ bayisinin faaliyette bulunduğunu ifade etmesinden
kaynaklanmaktadır. Bu bilgi üzerine EPDK’nın internet sitesi üzerinden bayilik sorgusu yapılmış ve pafta
parsel bilgisi yer almayan Aşağı Gözne Mah. Mersin Cad. Gözne adresinde, 19.03.2005-17.11.2005
tarihleri arasında POAŞ ile Ka-Pet Petrol Ürünleri Nakliyat İnşaat Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti. (KA-PET)
arasında bayilik faaliyetinin gerçekleştirilmiş olduğu görülmüştür. Ancak adresin tam olarak dosya
konusunu oluşturan dikey ilişkinin kurulduğu tesis olup olmadığını tespit edebilmek adına POAŞ’tan söz
konusu bayilik faaliyetinin yürütüldüğü tesisin açık adresi talep edilmiştir.
18-38/604-294
4/7
istasyona ilişkin olarak gayri sıhhi müessese (GSM) ruhsatı temin edilebildiği, ancak
belgenin içeriği ve doğruluğu noktasında kendilerince herhangi bir inceleme yapılmış
olmadığından teyit etme imkânlarının bulunmadığı ifade edilmiştir. Gönderilen GSM
ruhsatı incelendiğinde, söz konusu adresin dosya konusunu oluşturan dikey ilişkinin
kurulduğu tesisin adresiyle örtüştüğü görülmüştür. Ayrıca eski malik Ziya YILMAZ ile
ÇERKEZKÖY arasında akdedilen 01.11.2005 tarihli kira sözleşmesinde yer alan
“Kiralanan şeyin şimdiki durumu” bölümünün “Kullanıma hazır petrol istasyonu” olarak
belirtildiği görülmektedir.
I.2. Değerlendirme
(10) Akaryakıt sektöründe uygulanan dikey anlaşmalara ilişkin olarak 4054 sayılı Kanun ve
2002/2 sayılı Tebliğ çerçevesinde Rekabet Kurulu (Kurul) ile Danıştay tarafından alınan
çok sayıda karar ile sabit olduğu üzere, bayilik sözleşmeleri ile bu sözleşmelerde yer
alan rekabet etmeme yükümlülüğünün süresine etki eden intifa sözleşmeleri ve kira
sözleşmelerinin tamamı tek bir dikey anlaşma olarak kabul edilmektedir. Yine söz
konusu kararlarda Kurul, bu tür sözleşmelerin yapıldıkları tarihten itibaren en fazla beş
yıl süre ile 2002/2 sayılı Tebliğ’de düzenlenen grup muafiyetinden yararlanabileceğine
ve bu tarihten sonra muafiyet koşullarının ortadan kalkacağına; bu sürelerin hitamından
itibaren intifa hakkı çerçevesinde bayilerin yeniden sözleşme yapmaya zorlanması
halinde Kanun’un 4. maddesi çerçevesinde işlem başlatılacağının ilgili taraflara
bildirilmesine karar vermiştir.
(11) Dosya mevcudu bilgi ve belgelerin incelenmesinden; ilk olarak 01.11.2005 tarihinde
eski malik Ziya YILMAZ ile ÇERKEZKÖY arasında yedi yıllık kira sözleşmesi
imzalandığı; akabinde 02.03.2006 tarihinde YUROPET ile ÇERKEZKÖY arasında beş
yıl süreli bayilik sözleşmesi akdedildiği; sonrasında 20.06.2006 tarihinde Ziya YILMAZ
tarafından YUROPET lehine 15 yıllık intifa hakkı tanındığı; ÇERKEZKÖY’ün bayilik
lisansının 20.04.2007 tarihinde sona erdiği; bayilik lisansının iptal olduğu tarihten sonra
bahse konu istasyonda birden çok dağıtıcı ve bayinin akaryakıt bayilik faaliyetinde
bulunmaya devam ettiği; mevcut durumda başvuru sahibi SARE’nin malik sıfatıyla
dağıtıcı TECO ile aralarında gerçekleştirdiği bayilik sözleşmesi çerçevesinde akaryakıt
bayilik faaliyeti yürüttüğü; bununla birlikte eski dağıtıcı YUROPET lehine tanınan
20.06.2006 tarihli 15 yıl süreli intifa hakkının halen devam ettiği anlaşılmıştır.
(12) Bu noktada ilk olarak ortada halen geçerli bir dikey ilişkinin bulunup bulunmadığı
hususunun açıklığa kavuşturulması gerekmektedir. Zira yukarıda da ifade edildiği
üzere, Ziya YILMAZ, ÇERKEZKÖY ve YUROPET arasında dikey ilişki kurulduktan
sonra 30.03.2007 tarihinde Ziya YILMAZ tarafından aynı tesis adresinde yer alan
akaryakıt istasyonu için dağıtıcı AGPAŞ ile beş yıl süreli bayilik sözleşmesinin
akdedilmesiyle bayi ve dağıtıcı değişmiş; 27.11.2008 tarihinde YUROPET’in dağıtım
lisansı EPDK kararıyla iptal edilmiş, sonraki süreçte ise söz konusu tesis üzerinde
günümüze kadar çok sayıda dağıtım şirketi tarafından farklı bayiler ile dikey ilişkiler
kurulmuş, ancak YUROPET lehine tesis edilen intifa hakkı varlığını sürdürmeye devam
etmiştir. Dolayısıyla mevcut durumda, ortada sadece YUROPET lehine tesis edilmiş 15
yıl süreli intifa hakkı bulunduğundan, bunun tek başına dikey ilişki teşkil edip
etmeyeceği ve 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında muafiyete konu edilip edilemeyeceği
hususu aydınlatılmalıdır.
(13) Yukarıda da belirtildiği üzere, 4054 sayılı Kanun ve 2002/2 sayılı Tebliğ çerçevesinde,
bayilik sözleşmeleri ile bu sözleşmelerde yer alan rekabet etmeme yükümlülüğünün
süresine etki eden intifa sözleşmeleri ve kira sözleşmelerinin tamamı tek bir dikey
anlaşma olarak kabul edilmektedir. Ayrıca 2002/2 sayılı Tebliğ’in açıklanmasına ilişkin
18-38/604-294
5/7
olarak çıkarılan Dikey Anlaşmalara İlişkin Kılavuz’un (Kılavuz) 35. paragrafında,
“…Taraflar arasındaki, rekabet yasağı içeren bayilik, işleticilik, tedarik vb. sözleşmeler
ile birlikte bu sözleşmelerin süresine etki eden intifa, tapuya şerh edilmiş kira, ekipman
gibi sözleşmelerin hepsinin ortadan kalktığı tarih ise, rekabet yasağının sona erme
tarihi olarak değerlendirilecektir. Bayilik, işleticilik, tedarik vb. sözleşmeler
sürmekteyken intifa, kira, ekipman vb. sözleşmelerin sona erdirilmesi veya tam tersine;
intifa, kira, ekipman vb. sözleşmeler sürmekteyken mevcut bayilik, işleticilik, tedarik
sözleşmeleri sona erdirilerek bu nitelikte yeni bir sözleşme yapılması hallerinde dikey
ilişkinin kesintiye uğramadığı kabul edilecek ve beş yıllık süre bu doğrultuda
hesaplanacaktır.” hükmü yer almaktadır. Dolayısıyla söz konusu istasyon üzerinde
dağıtıcının sahip olduğu intifa hakkı, dikey anlaşmadaki rekabet etmeme
yükümlülüğünün süresine etki ettiğinden, taraflar arasındaki sözleşmelerin ve tapuya
şerh edilmiş intifa ve kira gibi hakların hepsinin ortadan kalktığı tarih rekabet yasağının
sona erme tarihi olarak değerlendirilecek ve dikey anlaşma, taraflar arasında süregelen
rekabet yasağına başlangıç teşkil eden ilk anlaşmanın (bayilik sözleşmesi) yapıldığı
tarihten itibaren en fazla beş yıl süre ile 2002/2 sayılı Tebliğ’de düzenlenen grup
muafiyetinden yararlanabilecektir.
(14) Kurul’un bugüne kadar almış olduğu benzer içerikli bazı kararlara bakıldığında özetle;
ortada bir bayilik sözleşmesinin bulunmadığı durumlarda taraflar arasında akdedilmiş
intifanın tek başına dikey anlaşma teşkil etmeyeceği3; bununla birlikte bayilik ve intifa
sözleşmeleri akdedildikten sonra sadece bayilik sözleşmesinin feshedilmesinin dikey
ilişkiyi sonlandırmadığı4 değerlendirilmesinde bulunulduğu anlaşılmaktadır. Nitekim bu
değerlendirme Kılavuz’un 35. paragrafında yer alan “…Taraflar arasındaki, rekabet
yasağı içeren bayilik, işleticilik, tedarik vb. sözleşmeler ile birlikte bu sözleşmelerin
süresine etki eden intifa, tapuya şerh edilmiş kira, ekipman gibi sözleşmelerin hepsinin
ortadan kalktığı tarih ise, rekabet yasağının sona erme tarihi olarak değerlendirilecektir”
ifadesiyle de uyumludur.
(15) Somut olayda, 02.03.2006 tarihinde ÇERKEZKÖY ve YUROPET arasında bayilik
sözleşmesi akdedilmiş ancak 30.03.2007 tarihinde sonlandırılmıştır. Ayrıca
ÇERKEZKÖY ticaret sicilinden resen terkin edilmiş, YUROPET’in dağıtıcı lisansı da
iptal edilmiş, ancak intifa hakkı varlığını sürdürmeye devam etmiştir. Dolayısıyla taraflar
arasında kurulmuş olan dikey ilişki halen varlığını sürdürmektedir. Öte yandan fiili
durumda, YUROPET’in intifa hakkı devam etmesine rağmen söz konusu tesis üzerinde
günümüze kadar ve halen birden fazla bayi ve dağıtıcı tarafından farklı dikey ilişkilerin
kurulmuş olması bu durumu etkilememektedir; zira bu duruma müdahale edilmemesi
durumunda YUROPET her an sahip olduğu intifa hakkına dayanarak söz konusu
tesiste faaliyette bulunan teşebbüsleri tesisten çıkartarak dikey ilişkiye devam
edebilecek ve neticede aşağıda daha ayrıntılı şekilde açıklanacağı üzere istisna
kapsamında bulunmayan ve bireysel muafiyetten yararlanma imkânı olmayan bir dikey
ilişkinin 4054 sayılı Kanun ve 2002/2 sayılı Tebliğe aykırı bir şekilde beş yıldan fazla
olacak şekilde sürdürülmesi söz konusu olabilecektir.
(16) 2002/2 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, “Alıcının anlaşmaya
dayalı faaliyetlerini sürdürürken kullanacağı tesisin mülkiyeti arazi ile birlikte veya alıcı
ile bağlantısı olmayan üçüncü kişilerden sağlanan bir üst hakkı çerçevesinde
sağlayıcıya ait ise, yahut alıcı bu faaliyetini sağlayıcının alıcı ile bağlantısı olmayan
3 Bkz. Kurulun; 21.08.2013 tarihli, 13-48/667-285 sayılı; 08.05.2014 tarihli, 14-17/319-137 sayılı;
16.11.2016 tarihli, 16-39/634-281 sayılı kararları.
4 Bkz. Kurulun; 05.08.2009 tarihli, 09-34/798-201 sayılı; 25.12.2014 tarihli,14-54/924-419 sayılı;
28.12.2017 tarihli, 17-44/685-292 sayılı kararları.
18-38/604-294
6/7
üçüncü kişilerden elde ettiği bir ayni veya şahsi kullanım hakkının konusu olan bir
tesiste sürdürecekse, alıcıya getirilen rekabet etmeme yükümlülüğü, söz konusu tesisin
alıcı tarafından kullanıldığı süreye bağlanabilir…” denilerek, alıcıya süresi beş yılı
aşacak şekilde rekabet etmeme yükümlülüğü getirebilmek için, akaryakıt istasyonunun
mülkiyetinin doğrudan sağlayıcıya ait olması ya da üst hakkının alıcı ile bağlantısı
olmayan üçüncü kişilerden elde edilmiş olması şart koşulmaktadır. Yine Kılavuz’un 39.
paragrafında bu durum “…Bir başka deyişle, sağlayıcı tesisin mülkiyetini alıcı ile
bağlantısı olmayan üçüncü kişilerden sağlanan bir ayni veya şahsi hak (kira, ariyet, üst
ve intifa gibi) çerçevesinde elinde bulunduruyor ise ancak o zaman beş yıldan daha
uzun bir süre için alıcıya rekabet etmeme yükümlülüğü getirebilir…” şeklinde
açıklanmıştır.
(17) Yukarıda yer verilen bilgiler çerçevesinde, ilk olarak 01.11.2005 tarihinde eski malik
Ziya YILMAZ ile ÇERKEZKÖY arasında akdedilen yedi yıllık kira sözleşmesi,
02.03.2006 tarihinde YUROPET ile ÇERKEZKÖY arasında akdedilen beş yıl süreli
bayilik sözleşmesi ve 20.06.2006 tarihinde Ziya YILMAZ ile YUROPET arasındaki 15
yıllık intifa hakkından müteşekkil dikey ilişkinin, bayilik sözleşmesinin akdedildiği
02.03.2006 tarihinden itibaren beş yıl süreyle 2002/2 sayılı Tebliğ ile öngörülen grup
muafiyetinden yararlandığı; bununla birlikte bayi ÇERKEZKÖY ve eski malik Ziya
YILMAZ arasındaki kira sözleşmesinin, taraflar arasındaki dikey ilişkiyi 2002/2 sayılı
Tebliğ çerçevesinde yer alan istisna hükmü kapsamından çıkaran bir bağlantı niteliği
taşıdığı, dolayısıyla dikey ilişkinin 2002/2 sayılı Tebliğ ile tanınan istisnadan yararlanma
imkânı bulunmadığından 02.03.2011 tarihinden itibaren grup muafiyeti kapsamı
dışında kaldığı kanaatine varılmıştır.
(18) Öte yandan dosyadaki bilgilerden, bahse konu arsa üzerinde daha önce KA-PET’in
akaryakıt bayilik faaliyeti yürüttüğü, ayrıca eski malik Ziya YILMAZ ile ÇERKEZKÖY
arasında akdedilen 01.11.2005 tarihli kira sözleşmesinde yer alan “Kiralanan şeyin
şimdiki durumu” bölümünün “Kullanıma hazır petrol istasyonu” olarak belirtildiği
anlaşılmaktadır. Dolayısıyla taraflar arasındaki dikey ilişkinin, daha önce üzerinde
akaryakıt bayilik faaliyeti yapılmayan arazi üzerinde kurulmuş yeni bir istasyona ilişkin
olmaması nedeniyle, beş yıldan daha uzun süre olacak şekilde bireysel muafiyet
kapsamında değerlendirilemeyeceği anlaşılmaktadır.
J. SONUÇ
(19) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
1. Ziya YILMAZ, Çerkezköy Otomotiv İnş. Taah. Hafr. Komis. Tur. Taş. Mad. Pet. ve
Pet. Ür. Kuyumculuk Gıd. Tar. Hayv. Elek. ve Beyaz Eşya Hurda Teks. İhr. İth. San.
ve Tic. Ltd. Şti. ve Yuropet Akaryakıt Dağıtım Pazarlama Petrol Ürünleri İth. İhr. San.
Tic. Ltd. Şti. arasındaki dikey ilişkinin, 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup
Muafiyeti Tebliği ile tanınan grup muafiyetinden ve istisna hükmünden
yararlanamayacağına,
2. Bununla birlikte taraflar arasındaki anlaşmanın daha önce üzerinde akaryakıt bayilik
faaliyeti yapılmayan arazi üzerinde kurulmuş yeni bir istasyona ilişkin olmaması
sebebiyle, bireysel muafiyet kapsamı dışında kaldığına,
3. Bu nedenle, gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren 30 (otuz) gün içinde dikey
ilişkiyi sonlandırması gerektiği, aksi takdirde hakkında 4054 sayılı Kanun
çerçevesinde işlem başlatılacağı yönünde Yuropet Akaryakıt Dağıtım Pazarlama
Petrol Ürünleri İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.’ye 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin
üçüncü fıkrası uyarınca görüş bildirilmesi için Başkanlığın görevlendirilmesine
18-38/604-294
7/7
gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı
yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy